2.  Жирэмсний
хугацаа нь 280 хоног буюу 40
долооо хоног эх барихын 10 сар
үргэлжилнэ.
1. Жирэмсний хугацааг – сүүлийн биений
юм үзсэний эхний өдрөөр
2. Ураг анх хөдөлсөн хугацаагаар
3. Үр гадагшилснаар баримжаалж /овуляци/
зөвлөгөө өгөх газар, жирэмснийг анх
илрүүлсэн хугацаагаар
4. Бодит үзлэгийн үр дүн

3. шинж
Аюултай шинж
тэмдэг
Харахад:
 Хөхөрсөн
 Амьсгаадсан
Амьсгал Бодит үзлэгт:
 Арьс: цайвар
 уушги:
хэржигнүүртэй
Тохиолдох өвчнүүд
Хүнд хэлбэрийн
цус багадалт
Зүрхний
дутмагшил
Хатгалгаа
Багтраа

4. Шинж
Цусны
эргэлтийн
тогтолцоо
Аюултай шинж
Тохиолдох
тэмдэг
өвчнүүд
Бодит үзлэгт:
Арьс:
хүйтэн,чийгтэй
 судасны
цохилт: олширсон Дайрлага
(110),дүүрэлт сул
Артерийн
даралт:
буурсан(агшилтын
даралт 90
мм.мубө)

5. Шинж
Аюултай шинж тэмдэг Тохиолдох өвчнүүд
Бодит үзлэг:
Үтрээний үзлэг: (гарч буй
цусны хэмжээ,ихэс
түдсэн,илэрхий урагдал)
Умай: агшилтгүй байх
Жирэмсний Давсаг: дүүрэн шээстэй
эрт,хожуу
байх
хугацаанд
болон
ЖИРЭМСНИЙ ХОЖУУ
төрсний
ХУГАЦААНД ҮТРЭЭНИЙ
дараа
ҮЗЛЭГ ХИЙХИЙГ
үтрээнээс
ХОРИГЛОНО
цус алдах
Зулбалт
Умайн гадуурхи
жирэмслэлт
Цэврүүт хураа
Жирэмсний эрт
хугацааны цус
алдалт
Ихэс ховхролт
Умайн урагдал
Ихэс түрүүлэлт
Жирэмсний хожуу
хугацааны цус
алдалт
Умай агшилтгүй
болох
Умайн
хүзүү,үтрээний урагдал
Ихэс түдэх
Умай урвах
Төрсний дараах цус
алдалт

6. Шинж
Аюултай шинж
тэмдэг
Бодит үзлэг:
Ухаангүй
Артерийн даралт
эсвэл өнгөц их (сулралын
ухаантай
даралт
90мм.МУБӨ)
Биеийн халуун
38С
Тохиолдох
өвчнүүд
Манас таталт
Хумхай
Эпилепси
Татганалт

7. Шинж
Аюултай шинж
тэмдэг
Асуу:
Бие сул, улбагар
Ойр ойрхон
шээх, шээх үед
өвдөх
Бодит үзлэг:
халууралт Халуун 38
хэм,түүнээс дээш
Ухаангүй
Хүзүү хөшингө
Хэвлийгээр
эмзэглэлтэй
Үтрээнээс
идээтэй ялгадас
гарах
Хөх эмзэглэлтэй
байх
Тохиолдох өвчнүүд
Шээсний замын
халдвар
Хумхай
Жирэмслэлт,төрөлтийн
үеийн халууралт:
Метрит /умайн үрэвсэл/
Бага аарцгийн буглаа
Хэвлийн гялтангийн
үрэвсэл

8. Шинж
Хэвлийн
өвдөлт
Аюултай шинж
тэмдэг
Тохиолдох өвчнүүд
Асуулт:
Жирэмсэн үү?
Жирэмсний
хугацаа?
Бодит үзлэг:
Артерийн
даралт:агшилтын
даралт 90мм.МУБӨ
Судасны цохилт:
110
Халуун 38 хэм
Умай: жирэмсэн
Өндгөвчний уйланхай
Мухан олгойн үрэвсэл
Умайн гадуурхи
жирэмслэлт
Төрөлт
Ураг орчмын
шингэнийн бүрхүүлийг
үрэвсэл
Ихэс ховхролт
Умайн урагдал

9.  Жирэмслэхээс
өмнө уураг
ялгардаггүй,артерийн даралт хэвийн
байдаг эмэгтэйчүүдэд жирэмсний 20 д.хоос хойш даралт нэмэгдэн ,шээсээр уураг
ялгарч байвал манас таталтын урьдал гэнэ.
 Олон эрхтнийг хамардаг хам шинж бөгөөд
жирэмсний 20д.х-оос хойшхи хугацаанд
үүсдэг.
 Энэ нь артерийн даралт нэмэгдэх, шээсэнд
уураг ялгарах,хаван үүсэх зэрэг гурвалсан
шинж тэмдэгээр илэрдэг.

10. Хөнгөн хэлбэрийн манас таталтын урьдал:
1. АД 140/90мм:МУБӨ-өөс ихэссэн,гэхдээ
доод даралт 110мм.МУБӨ-өөс бага
2. Шээсээр ялгарах уургийн хэмжээ ++,эсвэл
хоногийн шээсэнд 300мг-аас бага
Хэвийн жирэмсэний явцад бага зэргийн
хавантай байдаг, энэ нь манас таталтын
урьдал шинж тэмдэг биш.

11. Хүнд хэлбэрийн манас таталтын урьдал:
1. Доод даралт 110мм.МУБӨ буюу түүнээс
ихэссэн
2. Шээсээр ялгарах уургийн хэмжээ +++,
эсвэл хоногийн шээсэнд 300мг-аас их
Дээрх шинжүүдээс гадна манас таталт
болохоор завдаж байгаа дараах шинж
тэмдэг илэрмэгц хүнд хэлбэрийн манас
таталтын урьдал хэмээн үзэж эмчилнэ.
- рефлекс ихсэх
- шээсний гарц багасах /хоногийн шээс 400
мл-ээс бага/

12. Цохилтын тун
 Хүхэр хүчлийн магнийн 20%-н уусмалыг 4граар 5 хормын турш аажим судсаар тарина.
 Хүхрийн хүчлийн магнийг нэг өгзөгт 5гр-аар
10гр-ыг 2%-ийн лидокайн 1г хамт булчинд гүн
тарина,тарихдаа халдвар хамгааллын
дэглэмийг баримтална.тарих үед эмэгтэйд
дотор эвгүйрэх шинж мэдрэгдэж болохыг
сануул.
 Хэрэв 15 хормын дараа таталт давтагдвал 50%
хүхрийн хүчлийн магни 2гр-ийг судсаар 5
хормын турш аажим тарина.

13. Ердийн тун
 50%-ийн хүхрийн хүчлийн магнийг нэг
өгзөгт 5г-аар +2%-ийн лидокайн 1г хамт 4
цаг тутамд, өгзгөнд ээлжлэн гүн тарина.
Эмчилгээг төрсний дараа эсвэл сүүлчийн
таталтаас хойш 24 цаг үргэлжлүүлнэ.
 50%-ийн хүхэр хүчлийн магни байхгүй бол
20%-ийн хүхэр хүчлийн магнийг 4 цагийн
зайтай судсаар дуслаар үргэлжлүүлэн
хийнэ.

14. Эмэгтэйд хордлогын шинж байгаа эсэхийг
тогтмол хянана.
Эмчилгээг давтахын өмнө:
 Амьсгалын тоо нэг хоромд 16-аас цөөрсөн
эсэх
 Тойгны рефлекс илэрч байгаа эсэх
 Шээсний гарц,4цагийн турш,цагт 30мл-ээс
бага байгаа эсэхийг шалгана.

15. Эмчилгээг зогсоох:
 Амьсгал нэг хоромд 16-с доош цөөрсөн
 Тойгны рефлекс илрэхгүй болох
 Шээсний гарц 4 цагийн турш цагт 25мл-ээс
бага
Антидотыг бэлэн байлгах:
 Амьгал зогсвол:
- амьсгалуулах тусламж (багаар,амьсгалын
аппаратаар,гуурсаар) үзүүлнэ.
- Глюконат кальци 1г (10%-н 10мл)-ыг
хүхэр хүчлийн магнийн үйлчлэл арилж
амьсгал ортол аажим хийнэ.

16. Хүхрийн хүчлийн магни байхгүй бол диазепам
хэрэглэнэ.
Судсаар хэрэглэх
Цохилтын тун:
 диазепам 10 мг-аар 2 хормын турш аамим
тарина.
 таталт дахивал цохилтын тунг давтана.
Ердийн тун:
 диазепам 40мг-ыг 500 мл шингэнд хийж
эмэгтэйг амархан сэрэхээр унтуулна.
 1 цагийн дотор 30мг тунгаас хэтрүүлбэл эхэд
амьсгалын депресси үүсч болно.
- шаардлагатай үед амьсгалын тусламж
үзүүлэх
- 24 цагт 100 мг-аас хэтрүүлэн хэрэглэж
болохгүй

17. Шулуун гэдсээр хэрэглэх:
 Диазепамыг судсаар хэрэглэх боломжгүй
бол шулуун гэдсээр хэрэглэнэ. Цохилтын
тун 10мл-ын тариураар 20мг-ыг хэрэглэнэ.
Тариурын зүүг авч үзүүрийг тослон шулуун
гэдсээр оруулан,10 хормын турш эмийг
шахна.
 10 хором ажиглахад таталт тавигдахгүй бол
1 цаг тутамд буюу эмэгтэйн жин болон
эмнэлзүйн байдлаас хамааран тунг нэмж
хэрэглэнэ.

18.  Эмчилгээний
зорилго нь доод даралтыг
110мм.муб-аас бууруулах, гэхдээ
70мм.муб-аас бууруулж болохгүй.
 Манас таталтын урьдал үед АД-ыг
бууруулахад Гидралазин
/Апрезолин/, Лабеталол/Трандат/, Нифедип
ин/Адалат/ хэрэглэнэ.

19. 1) Гидралазин /Апрезолин/
 Эхний тун: судсаар аажим тарихын тулд
судсанд гуурч тавина. Эхлээд 5мг-ыг
судсаар аажим хийгээд цаашдаа АД-ыг
хүссэн хэмжээндээ буутал 20 хором
тутамд 5мг-аар хийнэ.
 Барих тун: шаардлагатай бол 2.5-5мг-ыг
30 хором тутамд судсаар тарина.
 Анхааруулга: АД маш хурдан бууна
 Гаж нөлөө: зүрхий агшилт түргэснэ

20. 2) Лабеталол /Трандант/
 Судсаар аажим тарихын тулд судсанд гуурч
тавина. Эхлээд 50мг-ыг судсаар аажим
хийгээд цаашдаа цусны даралтыг хүссэн
хэмжээндээ буутаол 30 хором тутамд 50мгаар тарина.
 Барих тун: шаардлагатай бол 20-50мг-ыг 30
хором тутамд судсаар эсвэл дуслаах цагт
10мл/50мг/ тарина.
 Анхааруулга: нифедипинтэй хавсруулж
хэрэглэхгүй.
 Эсрэг заалт: багтраатай эхэд хэрэглэхгүй.

21. 3) Нифедипин /Адалат/
 Тун: 10мг-аар хэлэн дор тавина, цаашдаа
шаардлагатай бол 1 цагийн дараа 10мг-аар
хэрэглэнэ. Хоногийн тун 80мг-аас ихгүй
байна.
 Анхааруулга: Лабеталолтой хавсруулж
хэрэглэж болохгүй. Эх усан үзэм идэж
болохгүй.

22.  Умайн
гаднах жирэмслэлт
 Өсөлтгүй жирэмслэлт
 Эхэлсэн зулбалт
 Дутуу зулбалт
 Цулцан хураа

23.  Умайн
гаднах жирэмслэлт гэдэг нь умайн
хөндийгөөс бусад хэсэгт үр хөврөл
хөгжихийг хэлнэ.
 Ихэнх нь гуурсан хоолойд явагдана
/90гаруй хувь/.
 Илрэх шинж тэмдэг нь жирэмслэлт
задарсан эсэхээс хамааран өөр өөр байна.
Задарсан үед арын хүнхрээгээр хатгалт
хийх нь оношлогооны чухал арга, гэхдээ
жирэмсний сорил чанд авиан
шинжилгээтэй хамт хийхэд хэрэглэдэг.

24.  Ихэнх
тохиолдолд умайн гаднах
жирэмсэнг тулгарсан зулбалтаас ялган
оношлоно.
 Бага аарцгийн хурц болон архаг
үрэвсэлт өвчнүүд өндгөвчний
уйланхай,мухар олгойн хурц үрэвсэл
зэргээс ялгана.

25.  Мэс
заслын эмчилгээ
 Эмийн эмчилгээ /метотрексат/
- ургийн цэврүү 3см-ээс бага,хэвлийн
хөндийд шингэнгүй тохиолдолд

26. Жирэмсний 22 долоо хоногтойгоос хойш
хугацаанд үтрээнээс цус гарах: Үүнд
 Ихэс ховхролт
 Ихэс түрүүлэлт
 Умайн урагдал

27. Жирэмсний
тээлтийн болон
төрөлтийн явцад ураг төрөхөөс
өмнө ихэс ховхорвол хэвийн
байрласан ихэс цагаас урьтаж
ховхрох гэнэ.

28. Хэвлийгээр гэнэт хүчтэй өвдөх
 Умайн агчил болно. Энэ үед нэн
эмзэглэлтэй,тэмтрэхэд чинэрч хатуурсан
байна.
 Дайрлагын үед илэрдэг цайх,хөлрөх, судасны
цохилт олшрох шинжүүд гарах боловч Цусны
даралт хэвийн эсвэл ихэссэн байж болно. Хүнд
хэлбэрийн үед агаарын дутагдалд орно.
 Үтрээгээр цус гарах юмуу, эсвэл гарахгүй байж
болно.
 Ургийн зүрхний цохилт хэвийн, удааширсан
(<110),бүдгэрсэн, эсвэл сонсогдохгүй байна.
- шээсэнд ихэвчлэн уураг илэрнэ.сорил хийж үзнэ.
 Төрлөг эхэлсэн эсвэл удахгүй эхэлнэ.


29. Ихэс
ховхролтын зэргэээс
шалтгаалж төрөлт шийдэх
бөгөөд төрөлтийг төрөх
замаар эсвэл кесар
хагалгаагаар төрүүлнэ.

30.  Ихсийн
хэсэг эсвэл ихэс бүхлээрээ умайн
доод таславчинд байрлахыг хэлнэ.
 Ихэс түрүүлсэн үед цус алдахад өвдөхгүй
байдаг эсвэл бага зэргийн тааламжгүй
мэдрэмж төрнө.
 Түрүүлсэн ихэс ургийн түрүүлсэн хэсэг
доошлоход саад учруулна.
 Аарцгийн хөндийд ургийн толгой эсвэл
бөгс орох саад учирснаас хүүхэд төрж
чадахгүй.

31.  Өвдөлтгүйгээр,үтрээнээс
цус гарна
 Жирэмсний эрт хугацаанд цус гарч байсан
өчигтэй байна
 Эхлээд цус алдалт бага байна
/сэрэмжлүүлэх цус алдалт/
 Цус алдалт их хэмжээтэй байж
болно,ялангуяа төрөх хугацаа ойртсон
эсвэл төрлөг эхэлсэн үед
 Дайрлага, алдсан цустай шууд
хамааралтай байна.

32.  Умайн
зөөлөн, ургийн хэсгүүд тэмтрэгдэнэ.
 Ургийн түрүүлсэн хэсэг нь ихэвчлэн дээр
байна /гэвч байнга биш/. Доош аарцаг руу
түлхэхэд бэрхшээлтэй байна. Толгойг
аарцагт оруулах гэж дарах оролдлогын үед
ургийн зүрхний цохилт удааширна.
 Ургийн байрлал нь ташуу, хөндлөн, эсвэл
бөгс түрүүлсэн байж болно.
 АНХААРУУЛГА: үтрээ эсвэл хошногоны
үзлэг хийхгүй

33.  Чанд
авиан шинжилгээгээр ихэс
түрүүлэлт гэж оношлогдвол жирэмсний
хугацаа 37-38 долоо хоногтойд кесар
хагалгаа хийнэ.
 Онош эргэлзээтэй бол
мэдээгүйжүүлгийн дор үзлэг хийнэ.

34.  Халдварын
нөлөөн дор судсан доторх
шингэн,цусны эргэлтийн тогтолцоо хоѐрын
хооронд үл зохицолдоо үүсч, артерийн
даралт буурч, эдийн хучилжилт
үүсч, гипокси гүнзгийрсээр эд эрхтний үйл
ажиллагаа алдагдан, үхэлд хүргэдэг нэн
аюултай эмгэг юм.
 Халдвар хордлогын дайрлага нь
амьдралын чухал эртхнүүдийн бичил
эргэлтийн тогтолцоонд хямрал
үүсгэж, халдварын улмаас эндотоксин
ихээр ялгарч бүх бие махбодыг
хордуулснаас болдлг байна.

35. Эхний үед










Чичрүүдэс хүрэх
Халуурах
Судасны цохилт
олшрох
Мөчнүүд халуу оргих
Амьсгаадах
Дотор муухай оргих
Бөөлжих
Зүрхний хэм алдагдах
Сэтгэцийн байдал
гэнэт хямрах
Суулгалт ихсэх
Хожуу үед













Биеийн халуун буурах
Мөчнүүд хүйтэн болох
Хөл гарын хурууны үзүүрт
хөхрөл үүсэх
АД буурах
Амьсгал олшрох,алдагдар
Шээс багасах,шээхгүй болох
Судасны лугшилт
олшрох,хүчдэл дүүрэлт
муудах,зүрхний хэм алдагдах
Эдийн хүчилжилт үүсэх
Хэвлийгээр өвдөх
Бөөлжих
Гүйлгэх
Цусан тууралт үүсэх
Сэтгэцийн байдал
муудах,ухаан балартах

36.  Цагаан
бөөм олшрох
 Гипергликеми
 Цусны бүлэгнэх тогтолцоо өөрчлөгдөх
- тромбоцит
- фибриноген
 Бодисын солилцооны хүчилжилт

37. Эмийн эмчилгээ:
•
Антибиотик
•
Инфүзи
•
Амьдралын чухал эрхтний үйл
ажиллагааг дэмжих
•
ЦСТБ хам шинжийн эсрэг эмчилгээ
•
Кортикостероид
•
Иммуно-биологийн чанар сайжруулах
Мэс заслын эмчилгээ

38. Анхаарал тавьсанд
баярлалаа