Таталтын үед 
үзүүлэх яаралтай 
тусламж 
(0-5 настай хүүхдэд) 
АУС 
М. М
Таталт/convulsion 
Тархины цахилгаан потенциалын 
дамжуулалт өөрчлөгдөж, 
цахилгаан хэлбэлзэл хэт 
идэвхжих
Шалтгаан 
• Халдварт өвчин 
– Менингит, менингоэнцефалит 
– SARS, Neurotoxicosis 
– Халууралтын таталттай 
• Бодисын солилцооны эмгэг 
– Гипогликеми 
– гипокалцеми
Шалтгаан 
• Хүчилтөрөгчийн дутагдалаас 
– Амьсгалын замын өвчин 
– Энцефалопати 
– Амьсгалын дутагдал 
– Цусны эргэлтийн дутагдал 
• Эпилепси 
• Гэмтэл 
– Төрөх үеийн 
– Бусад
Шинж тэмдэг 
• Гэнэт эхлэнэ 
• Ухаан балартана 
• Харц тогтворгүй болно 
• Нумарч татна 
• Царай цонхийж 
• Амьсгал дарангуйлагдан 
• Төвийн болон захын хөхрөлт 
• Брадикарди 
• Халуурах 
• Бөөлжих ...
Яаралтай авах арга 
хэмжээ 
1. Хүүхдийг хатуу гадаргуутай зүйл дээр 
хэвтүүлэх 
2. Амьсгалын замыг чөлөөл 
3. Диазепам / хлоралгидрат шулуун 
гэдсээр хий
Диазепам / седуксен 
• Diazepami 0,5% - 2ml шулуун гэдсээр 
хийхдээ: (0,1мл/кг) 
1мл –ийн тариурт соруулж ав, зүүгээ 
сугалж ав 
Шулуун гэдсэнд тариурыг 4-5 см гүн оруулж 
– шахаж хий 
Өгзгийг 2 талаас нь хэдэн минут хавчиж 
барь
Диазепам / седуксен 
• Үйлдэл (хүчтэй) : 
Сэтгэл хөдлөлийг дарах 
Тайвшруулах 
Нойрсуулах 
Булчин сулруулах 
Таталдаа бууруулах
Шулуун гэдсээр 
хийх диазепам 
10мг/2мл уусмал 
Шулуун гэдсээр 
хийх 2% 
хлоралгидрат 
Нас/жин Тун 0,1мл/кг Тун 3мл/кг 
2 сар хүртэл (<4кг) 
0,3 мл 
2-<4 сар (4-<6кг) 
0,5 мл 
4-<6 сар (6-<10кг) 
1,0 мл 
1-<3 нас (10-<14кг) 
1,25 мл 
3-<5 нас (14-<19кг) 
1,5 мл
Хэрэв 10 минутын 
дараа таталт 
үргэлжилж байвал 
Диазепамын 2 дахь тунг – шулуун 
гэдсээр хий 
Эсвэл 
Судсаар шингэн сэлбэж байгаа бол 
диазепамыг хамт судсаар хий
Хэрэв дахин 10 
минутын дараа таталт 
үргэлжилж байвал 
Диазепамын 3 дахь тунг буюу 2% 
хлоралгидрат - шулуун гэдсээр хий 
Эсвэл 
Судсаар булчинд 
фенобарбитал/люминал/(5мг/кг) хий
Хлоралгидрат 
• Chloral hydras – нунтаг 
• Үйлдэл : 
Нойрсуулах өндөр идэвхтэй 
Гаж нөлөө – цуллаг эрхтэнд муугаар 
нөлөөлөх, салстыг цочроох 
 ихэвчлэн клизм байдлаар !!! 
Rp: Chlorali hydratis 1,0 
Mucilaginis Amyli 
Aquae destillatae aa 25ml 
M.D.S. Бургуй тавина.
Фенобарбитал/люминал/ 
• Phenobarbital – 0,1гр шахмал 
• Үйлдэл : 
 тайвшруулах 
Нойрсуулах 
Таталдааны эсрэг
Хэрэв халуунтай бол 
Халуун бууруулах зорилгоор 
тасалгааны дулаантай усаар норгосон 
алчуураар биеийг нь арч 
Таталт зогсох хүртэл эм уулгаж 
болохгүй (аспираци болох аюултай)
Нярайд !!! 
• Диазепам өгөхгүй 
Фенобарбитал – 20мг/кг – булчинд 
буюу судсаар 
Хэрэв таталт үргэлжилж байвал 
30 мин дараа 10мг/кг – булчин буюу 
судсаар 
Тогтоох тун /уухаар/ - 2,5-5 мг/кг
Ашигласан материал 
• Хүүхдэд үзүүлэх яаралтай тусламж 
• “Эм судлал” V хэвлэл – 2011, М. 
Чүлтэмсүрэн, Ч. Ерөөлт 
• “1000 эмийн жор” II хэвлэл – 2009, Ч. 
Ерөөлт, Г. Энхбилэг 
• www.google.com 
• www.googletranslate.com (түлхүүр 
үгүүдийг ашиглан мэдээллээ цуглуулав)
ХҮНДЛЭЛ БҮХНИЙ ҮНДЭС 
АНХААРАЛ ТАВЬСАНД 
БАЯРЛАЛАА

таталтын үед үзүүлэх яаралтай тусламж

  • 1.
    Таталтын үед үзүүлэхяаралтай тусламж (0-5 настай хүүхдэд) АУС М. М
  • 2.
    Таталт/convulsion Тархины цахилгаанпотенциалын дамжуулалт өөрчлөгдөж, цахилгаан хэлбэлзэл хэт идэвхжих
  • 3.
    Шалтгаан • Халдвартөвчин – Менингит, менингоэнцефалит – SARS, Neurotoxicosis – Халууралтын таталттай • Бодисын солилцооны эмгэг – Гипогликеми – гипокалцеми
  • 4.
    Шалтгаан • Хүчилтөрөгчийндутагдалаас – Амьсгалын замын өвчин – Энцефалопати – Амьсгалын дутагдал – Цусны эргэлтийн дутагдал • Эпилепси • Гэмтэл – Төрөх үеийн – Бусад
  • 5.
    Шинж тэмдэг •Гэнэт эхлэнэ • Ухаан балартана • Харц тогтворгүй болно • Нумарч татна • Царай цонхийж • Амьсгал дарангуйлагдан • Төвийн болон захын хөхрөлт • Брадикарди • Халуурах • Бөөлжих ...
  • 10.
    Яаралтай авах арга хэмжээ 1. Хүүхдийг хатуу гадаргуутай зүйл дээр хэвтүүлэх 2. Амьсгалын замыг чөлөөл 3. Диазепам / хлоралгидрат шулуун гэдсээр хий
  • 11.
    Диазепам / седуксен • Diazepami 0,5% - 2ml шулуун гэдсээр хийхдээ: (0,1мл/кг) 1мл –ийн тариурт соруулж ав, зүүгээ сугалж ав Шулуун гэдсэнд тариурыг 4-5 см гүн оруулж – шахаж хий Өгзгийг 2 талаас нь хэдэн минут хавчиж барь
  • 12.
    Диазепам / седуксен • Үйлдэл (хүчтэй) : Сэтгэл хөдлөлийг дарах Тайвшруулах Нойрсуулах Булчин сулруулах Таталдаа бууруулах
  • 13.
    Шулуун гэдсээр хийхдиазепам 10мг/2мл уусмал Шулуун гэдсээр хийх 2% хлоралгидрат Нас/жин Тун 0,1мл/кг Тун 3мл/кг 2 сар хүртэл (<4кг) 0,3 мл 2-<4 сар (4-<6кг) 0,5 мл 4-<6 сар (6-<10кг) 1,0 мл 1-<3 нас (10-<14кг) 1,25 мл 3-<5 нас (14-<19кг) 1,5 мл
  • 14.
    Хэрэв 10 минутын дараа таталт үргэлжилж байвал Диазепамын 2 дахь тунг – шулуун гэдсээр хий Эсвэл Судсаар шингэн сэлбэж байгаа бол диазепамыг хамт судсаар хий
  • 15.
    Хэрэв дахин 10 минутын дараа таталт үргэлжилж байвал Диазепамын 3 дахь тунг буюу 2% хлоралгидрат - шулуун гэдсээр хий Эсвэл Судсаар булчинд фенобарбитал/люминал/(5мг/кг) хий
  • 16.
    Хлоралгидрат • Chloralhydras – нунтаг • Үйлдэл : Нойрсуулах өндөр идэвхтэй Гаж нөлөө – цуллаг эрхтэнд муугаар нөлөөлөх, салстыг цочроох  ихэвчлэн клизм байдлаар !!! Rp: Chlorali hydratis 1,0 Mucilaginis Amyli Aquae destillatae aa 25ml M.D.S. Бургуй тавина.
  • 17.
    Фенобарбитал/люминал/ • Phenobarbital– 0,1гр шахмал • Үйлдэл :  тайвшруулах Нойрсуулах Таталдааны эсрэг
  • 18.
    Хэрэв халуунтай бол Халуун бууруулах зорилгоор тасалгааны дулаантай усаар норгосон алчуураар биеийг нь арч Таталт зогсох хүртэл эм уулгаж болохгүй (аспираци болох аюултай)
  • 19.
    Нярайд !!! •Диазепам өгөхгүй Фенобарбитал – 20мг/кг – булчинд буюу судсаар Хэрэв таталт үргэлжилж байвал 30 мин дараа 10мг/кг – булчин буюу судсаар Тогтоох тун /уухаар/ - 2,5-5 мг/кг
  • 20.
    Ашигласан материал •Хүүхдэд үзүүлэх яаралтай тусламж • “Эм судлал” V хэвлэл – 2011, М. Чүлтэмсүрэн, Ч. Ерөөлт • “1000 эмийн жор” II хэвлэл – 2009, Ч. Ерөөлт, Г. Энхбилэг • www.google.com • www.googletranslate.com (түлхүүр үгүүдийг ашиглан мэдээллээ цуглуулав)
  • 21.
    ХҮНДЛЭЛ БҮХНИЙ ҮНДЭС АНХААРАЛ ТАВЬСАНД БАЯРЛАЛАА