Β΄ Αρσάκειο Γενικό Λύκειο Ψυχικού
Επαναληπτική Γραπτή Εξέταση
Ονοματεπώνυμο : Ημερομηνία : 17 – 03 – 2016
ΘΕΜΑ Α
Α1 Έστω μία συνάρτηση f παραγωγίσιμη σ΄ ένα διάστημα ( ),α β , με
εξαίρεση ίσως ένα σημείο του 0
x , στο οποίο όμως η f είναι συνεχής. Να
αποδείξετε ότι, αν f (x) 0′ < στο ( )0
,xα και f (x) 0′ > στο ( )0
x ,β , τότε το ( )0
f x
είναι τοπικό ελάχιστο της f .
Μονάδες 7
Α2 Να ορίσετε πότε η ευθεία 0( ) : x xε = καλείται κατακόρυφη ασύμπτωτη της
γραφικής παράστασης μίας συνάρτησης f .
Μονάδες 4
Α3 Να δώσετε τη γεωμετρική ερμηνεία του θεωρήματος μέσης τιμής του
διαφορικού λογισμού.
Μονάδες 4
Α4 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας τη λέξη
Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση.
α. Η γραφική παράσταση κάθε πολυωνυμικής συνάρτησης άρτιου
βαθμού δέχεται οριζόντια εφαπτόμενη.
β. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ( , )α β και ισχύει ότι f ΄(x) 0≥
για κάθε x ( , )∈ α β , τότε η f είναι γνησίως αύξουσα στο ( , )α β .
γ. Αν f παραγωγίσιμη, με συνεχή παράγωγο, σε ένα διάστημα Δ και το
0x είναι θέση σημείου καμπής της f , τότε θα είναι και θέση τοπικού
ακροτάτου της f′ .
δ. Η ευθεία y x= είναι ασύμπτωτη στο +∞ της γραφικής παράστασης
της συνάρτησης x
f(x) e x−
= + .
ε. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ( , )α β και δεν παρουσιάζει
ακρότατα, τότε θα ισχύει f (x) 0′ ≠ , για κάθε x ( , )∈ α β .
Μονάδες 10
ΘΕΜΑ Β
Β1 Δίνεται η γραφική παράσταση
της παραγώγου f′ μίας
συνάρτησης f στο διάστημα
[0,5]. Αν ξέρετε ότι f(0)=1, τότε
να επιλέξετε από τα
παρακάτω ερωτήματα τη
σωστή απάντηση :
Ι. Το πλήθος των θέσεων των τοπικών ακροτάτων της f στο [0,5] είναι :
Α. κανένα Β. 2 Γ. 3 Δ. 4 Ε. 1
ΙΙ. Το πλήθος των θέσεων σημείων καμπής της Cf στο [0,5] είναι :
Α. κανένα Β. 2 Γ. 3 Δ. 4 Ε. 1
ΙΙΙ. Η τιμή του
x 0
f(x) x
lim
x→
− συν
είναι :
Α. 0 Β. 1 Γ. δεν υπάρχει Δ. +∞ Ε. -∞
Μονάδες 9
Β2 Δίνεται η συνάρτηση
ln x
f(x)
x 1
=
−
.
α) Να βρείτε το πεδίο ορισμού της και να την εξετάσετε ως προς τις κατακόρυφες
ασύμπτωτες.
Μονάδες 9
β) Να βρεθούν οι ,α β∈ℝ για τους οποίους
x
ln x
lim x 0
x 1→+∞
 
− α −β = 
− 
.
Μονάδες 7
ΘΕΜΑ Γ
Γ1 Να αποδείξετε ότι:
x 0
1 x 1
lim
x x 2→
− + συν
= −
ηµ
.
Μονάδες 4
Γ2 Δίνεται η συνάρτηση
x
1 x
, x , 0
f(x) x 2
e x 1, x [0,1]
− + συν π 
∈ − = ηµ  
 − − ∈
α. Να αποδείξετε ότι η f είναι συνεχής στο ,1
2
π 
−  
και να βρείτε τα
κρίσιμα σημεία της.
Μονάδες 5
β. Να μελετήσετε την f ως προς την μονοτονία και τα ακρότατα και να
βρείτε το σύνολο τιμών της.
Μονάδες 6
γ. Να βρεθεί το πλήθος λύσεων της εξίσωσης f(x) = α , για τις διάφορες
τιμές του πραγματικού α.
Μονάδες 5
δ. Να αποδείξετε ότι η f είναι κυρτή στο ,0
2
π 
−  
.
Μονάδες 5
ΘΕΜΑ Δ
Δίνεται η συνάρτηση f που είναι ορισμένη και δύο φορές παραγωγίσιμη, με
συνεχή δεύτερη παράγωγο, στο διάστημα [0,2], για την οποία ισχύουν:
i. f(0) 1= και f (x) 0′′ ≠ για κάθε x [0,2]∈ .
ii. Το σύνολο τιμών της f (x)′ είναι το [1,3] .
iii. f(2) f (1) f (1)′< + .
Τότε :
Δ1 Να δείξετε ότι f(x) 0> για κάθε x [0,2]∈ και ότι η f είναι κοίλη.
Μονάδες 6
Δ2 Να δείξετε ότι η εξίσωση 2
f(x 1) f(x) 3x+ − = έχει μοναδική λύση στο (0,1) .
Μονάδες 6
Δ3 Αν h(x) ln f(x)= για κάθε x [0,2]∈ , να δείξετε ότι η εφαπτομένη της hC στο
σημείο A(0,h(0)) είναι η ( ) : y 3xε = .
Μονάδες 6
Δ4 Αν η συνάρτηση g είναι κυρτή στο διάστημα [0,2] με g(1) g (1) 3′= = τότε να
δείξετε ότι: g(x)
f(x) e< για κάθε x [0,2]∈ .
Μονάδες 7
Καλή επιτυχία
ΛΥΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ
Α1 Απόδειξη σελίδα 262 του σχολικού βιβλίου.
Α2 Ορισμός σελίδα 279 του σχολικού βιβλίου.
Α3 Ορισμός σελίδα 247 του σχολικού βιβλίου.
Α4 α. Σωστό , β. Λάθος (Αντιπαράδειγμα ( )f x 2016,x= ∈R με f ΄(x) 0 0= ≥ για κάθε
x ( , )∈ α β ) , γ. Σωστό , δ. Σωστό , ε. Λάθος (Αντιπαράδειγμα ( ) 3
f x x ,x= ∈R
γνησίως αύξουσα με ( )f 0 0= ).
ΘΕΜΑ Β
Β1. Ι. Γ. 3 , ΙΙ. Γ. 3 , ΙΙΙ. Α. 0
(προκύπτουν από τον πίνακα)
Β2. α) Για το πεδίο ορισμού της f πρέπει και αρκεί: ( ) ( )
x 0
x 0,1 1,
x 1
> 
⇔ ∈ ∪ +∞
≠ 
. Η f είναι
συνεχής στο f
D , ως εκ τούτου κατακόρυφες ασύμπτωτες αναζητούμε μόνο στα
σημεία 0x 0= και 1x 1= . Είναι:
( )x 0 x 0 x 0
ln x 1
lim f x lim lim ln x
x 1 x 1+ + +
→ → →
 
= = ⋅ = +∞ 
− − 
, άρα η ευθεία x 0= αποτελεί κατακόρυφη
ασύμπτωτη της f
C .
Επιπλέον ( )
0/0
DLH
x 1 x 1 / . x 1
1
ln x xlimf x lim lim 1
x 1 1→ → συν σεις παραγ →
= = =
−
, άρα η ευθεία x 1= δεν αποτελεί κατακόρυφη
ασύμπτωτη της f
C .
β) Εξ ορισμού
x
ln x
lim x 0
x 1→+∞
 
− α −β = 
− 
, αν και μόνο αν, η ευθεία ( ): y xε = α + β είναι
ασύμπτωτη στο +∞ της f
C .(1)
Είναι για κάθε x 1> : 2
f (x) ln x
x x x
=
−
και
/
DLH
2x x
1
ln x xlim lim ...0
x x 2x 1
∞ ∞
→+∞ →+∞
= =
− −
.Επίσης
/
DLH
x x . x
1
ln x xlim f (x) lim lim ...0
x 1 1
∞ ∞
→+∞ →+∞ →+∞
= = =
−
,άρα στο +∞ η f
C έχει οριζόντια ασύμπτωτη την y 0= . Από
(1), για να ισχύει το ζητούμενο, αρκεί και πρέπει 0α = β = .
ΘΕΜΑ Γ
Γ1. Είναι
0/0 0/0
DLH DLH
x 0 / . x 0 / . x 0
1 x x x 1
lim lim lim
x x x x x x x x x 2→ συν σεις παραγ → συν σεις παραγ →
− + συν −ηµ −συν
= = = −
ηµ ηµ + συν συν + συν − ηµ
.
Γ2. α. Για
π
− ≤ <x 0
2
η f είναι συνεχής ως πηλίκο συνεχών. Για < ≤0 x 1 η f συνεχής ως
πράξεις συνεχών. Ελέγχουμε τη συνέχεια στο =0
x 0 , όπου:
( )x 0 x 0 x 0
1 x 1 x 1
lim f x lim lim x 0 0
x x x 2− − −
→ → →
 − + συν − + συν
= = ⋅ = − ⋅ = 
ηµ ⋅ηµ 
ή ( )x 0 x 0
1 x
lim f x lim
x− −
→ →
− + συν
= =
ηµ
x 0 1 2 3 4 5
( )f x′ + + + + −
( )f x′′ + − + − −
( )f x
Ο
Ο
Ο
Ο
Τ.ΕΤ.ΜΤ.Ε Σ.ΚΣ.ΚΣ.Κ
x 0
1 x
0xlim 0
x 1
x
−
→
− συν 
−  −
= = = ηµ 
 
, ( ) ( )x
x 0 x 0
lim f x lim e x 1 0+ +
→ →
= − − = και ( )=f 0 0 . Άρα f συνεχής και στο
=0
x 0 οπότε f συνεχής στο ,1
2
π 
− 
 
. Ως προς τα κρίσιμα σημεία (εσωτερικά σημεία του
,1
2
π 
− 
 
όπου η f δεν παραγωγίζεται ή η παράγωγός της είναι ίση με μηδέν), έχουμε:
Για
π
− ≤ <x 0
2
είναι ( ) 2
x 1
f x 0
x
συν −
′ = <
ηµ
, άρα και διάφορη του μηδενός.

παραγωγοι ιι κοινο 2015-16

  • 1.
    Β΄ Αρσάκειο ΓενικόΛύκειο Ψυχικού Επαναληπτική Γραπτή Εξέταση Ονοματεπώνυμο : Ημερομηνία : 17 – 03 – 2016 ΘΕΜΑ Α Α1 Έστω μία συνάρτηση f παραγωγίσιμη σ΄ ένα διάστημα ( ),α β , με εξαίρεση ίσως ένα σημείο του 0 x , στο οποίο όμως η f είναι συνεχής. Να αποδείξετε ότι, αν f (x) 0′ < στο ( )0 ,xα και f (x) 0′ > στο ( )0 x ,β , τότε το ( )0 f x είναι τοπικό ελάχιστο της f . Μονάδες 7 Α2 Να ορίσετε πότε η ευθεία 0( ) : x xε = καλείται κατακόρυφη ασύμπτωτη της γραφικής παράστασης μίας συνάρτησης f . Μονάδες 4 Α3 Να δώσετε τη γεωμετρική ερμηνεία του θεωρήματος μέσης τιμής του διαφορικού λογισμού. Μονάδες 4 Α4 Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας τη λέξη Σωστό ή Λάθος δίπλα στο γράμμα που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση. α. Η γραφική παράσταση κάθε πολυωνυμικής συνάρτησης άρτιου βαθμού δέχεται οριζόντια εφαπτόμενη. β. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ( , )α β και ισχύει ότι f ΄(x) 0≥ για κάθε x ( , )∈ α β , τότε η f είναι γνησίως αύξουσα στο ( , )α β . γ. Αν f παραγωγίσιμη, με συνεχή παράγωγο, σε ένα διάστημα Δ και το 0x είναι θέση σημείου καμπής της f , τότε θα είναι και θέση τοπικού ακροτάτου της f′ . δ. Η ευθεία y x= είναι ασύμπτωτη στο +∞ της γραφικής παράστασης της συνάρτησης x f(x) e x− = + . ε. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο ( , )α β και δεν παρουσιάζει ακρότατα, τότε θα ισχύει f (x) 0′ ≠ , για κάθε x ( , )∈ α β . Μονάδες 10
  • 2.
    ΘΕΜΑ Β Β1 Δίνεταιη γραφική παράσταση της παραγώγου f′ μίας συνάρτησης f στο διάστημα [0,5]. Αν ξέρετε ότι f(0)=1, τότε να επιλέξετε από τα παρακάτω ερωτήματα τη σωστή απάντηση : Ι. Το πλήθος των θέσεων των τοπικών ακροτάτων της f στο [0,5] είναι : Α. κανένα Β. 2 Γ. 3 Δ. 4 Ε. 1 ΙΙ. Το πλήθος των θέσεων σημείων καμπής της Cf στο [0,5] είναι : Α. κανένα Β. 2 Γ. 3 Δ. 4 Ε. 1 ΙΙΙ. Η τιμή του x 0 f(x) x lim x→ − συν είναι : Α. 0 Β. 1 Γ. δεν υπάρχει Δ. +∞ Ε. -∞ Μονάδες 9 Β2 Δίνεται η συνάρτηση ln x f(x) x 1 = − . α) Να βρείτε το πεδίο ορισμού της και να την εξετάσετε ως προς τις κατακόρυφες ασύμπτωτες. Μονάδες 9 β) Να βρεθούν οι ,α β∈ℝ για τους οποίους x ln x lim x 0 x 1→+∞   − α −β =  −  . Μονάδες 7 ΘΕΜΑ Γ Γ1 Να αποδείξετε ότι: x 0 1 x 1 lim x x 2→ − + συν = − ηµ . Μονάδες 4 Γ2 Δίνεται η συνάρτηση x 1 x , x , 0 f(x) x 2 e x 1, x [0,1] − + συν π  ∈ − = ηµ    − − ∈ α. Να αποδείξετε ότι η f είναι συνεχής στο ,1 2 π  −   και να βρείτε τα κρίσιμα σημεία της.
  • 3.
    Μονάδες 5 β. Ναμελετήσετε την f ως προς την μονοτονία και τα ακρότατα και να βρείτε το σύνολο τιμών της. Μονάδες 6 γ. Να βρεθεί το πλήθος λύσεων της εξίσωσης f(x) = α , για τις διάφορες τιμές του πραγματικού α. Μονάδες 5 δ. Να αποδείξετε ότι η f είναι κυρτή στο ,0 2 π  −   . Μονάδες 5 ΘΕΜΑ Δ Δίνεται η συνάρτηση f που είναι ορισμένη και δύο φορές παραγωγίσιμη, με συνεχή δεύτερη παράγωγο, στο διάστημα [0,2], για την οποία ισχύουν: i. f(0) 1= και f (x) 0′′ ≠ για κάθε x [0,2]∈ . ii. Το σύνολο τιμών της f (x)′ είναι το [1,3] . iii. f(2) f (1) f (1)′< + . Τότε : Δ1 Να δείξετε ότι f(x) 0> για κάθε x [0,2]∈ και ότι η f είναι κοίλη. Μονάδες 6 Δ2 Να δείξετε ότι η εξίσωση 2 f(x 1) f(x) 3x+ − = έχει μοναδική λύση στο (0,1) . Μονάδες 6 Δ3 Αν h(x) ln f(x)= για κάθε x [0,2]∈ , να δείξετε ότι η εφαπτομένη της hC στο σημείο A(0,h(0)) είναι η ( ) : y 3xε = . Μονάδες 6 Δ4 Αν η συνάρτηση g είναι κυρτή στο διάστημα [0,2] με g(1) g (1) 3′= = τότε να δείξετε ότι: g(x) f(x) e< για κάθε x [0,2]∈ . Μονάδες 7 Καλή επιτυχία
  • 4.
    ΛΥΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΟΣ Α1Απόδειξη σελίδα 262 του σχολικού βιβλίου. Α2 Ορισμός σελίδα 279 του σχολικού βιβλίου. Α3 Ορισμός σελίδα 247 του σχολικού βιβλίου. Α4 α. Σωστό , β. Λάθος (Αντιπαράδειγμα ( )f x 2016,x= ∈R με f ΄(x) 0 0= ≥ για κάθε x ( , )∈ α β ) , γ. Σωστό , δ. Σωστό , ε. Λάθος (Αντιπαράδειγμα ( ) 3 f x x ,x= ∈R γνησίως αύξουσα με ( )f 0 0= ). ΘΕΜΑ Β Β1. Ι. Γ. 3 , ΙΙ. Γ. 3 , ΙΙΙ. Α. 0 (προκύπτουν από τον πίνακα) Β2. α) Για το πεδίο ορισμού της f πρέπει και αρκεί: ( ) ( ) x 0 x 0,1 1, x 1 >  ⇔ ∈ ∪ +∞ ≠  . Η f είναι συνεχής στο f D , ως εκ τούτου κατακόρυφες ασύμπτωτες αναζητούμε μόνο στα σημεία 0x 0= και 1x 1= . Είναι: ( )x 0 x 0 x 0 ln x 1 lim f x lim lim ln x x 1 x 1+ + + → → →   = = ⋅ = +∞  − −  , άρα η ευθεία x 0= αποτελεί κατακόρυφη ασύμπτωτη της f C . Επιπλέον ( ) 0/0 DLH x 1 x 1 / . x 1 1 ln x xlimf x lim lim 1 x 1 1→ → συν σεις παραγ → = = = − , άρα η ευθεία x 1= δεν αποτελεί κατακόρυφη ασύμπτωτη της f C . β) Εξ ορισμού x ln x lim x 0 x 1→+∞   − α −β =  −  , αν και μόνο αν, η ευθεία ( ): y xε = α + β είναι ασύμπτωτη στο +∞ της f C .(1) Είναι για κάθε x 1> : 2 f (x) ln x x x x = − και / DLH 2x x 1 ln x xlim lim ...0 x x 2x 1 ∞ ∞ →+∞ →+∞ = = − − .Επίσης / DLH x x . x 1 ln x xlim f (x) lim lim ...0 x 1 1 ∞ ∞ →+∞ →+∞ →+∞ = = = − ,άρα στο +∞ η f C έχει οριζόντια ασύμπτωτη την y 0= . Από (1), για να ισχύει το ζητούμενο, αρκεί και πρέπει 0α = β = . ΘΕΜΑ Γ Γ1. Είναι 0/0 0/0 DLH DLH x 0 / . x 0 / . x 0 1 x x x 1 lim lim lim x x x x x x x x x 2→ συν σεις παραγ → συν σεις παραγ → − + συν −ηµ −συν = = = − ηµ ηµ + συν συν + συν − ηµ . Γ2. α. Για π − ≤ <x 0 2 η f είναι συνεχής ως πηλίκο συνεχών. Για < ≤0 x 1 η f συνεχής ως πράξεις συνεχών. Ελέγχουμε τη συνέχεια στο =0 x 0 , όπου: ( )x 0 x 0 x 0 1 x 1 x 1 lim f x lim lim x 0 0 x x x 2− − − → → →  − + συν − + συν = = ⋅ = − ⋅ =  ηµ ⋅ηµ  ή ( )x 0 x 0 1 x lim f x lim x− − → → − + συν = = ηµ x 0 1 2 3 4 5 ( )f x′ + + + + − ( )f x′′ + − + − − ( )f x Ο Ο Ο Ο Τ.ΕΤ.ΜΤ.Ε Σ.ΚΣ.ΚΣ.Κ
  • 5.
    x 0 1 x 0xlim0 x 1 x − → − συν  −  − = = = ηµ    , ( ) ( )x x 0 x 0 lim f x lim e x 1 0+ + → → = − − = και ( )=f 0 0 . Άρα f συνεχής και στο =0 x 0 οπότε f συνεχής στο ,1 2 π  −    . Ως προς τα κρίσιμα σημεία (εσωτερικά σημεία του ,1 2 π  −    όπου η f δεν παραγωγίζεται ή η παράγωγός της είναι ίση με μηδέν), έχουμε:
  • 6.
    Για π − ≤ <x0 2 είναι ( ) 2 x 1 f x 0 x συν − ′ = < ηµ , άρα και διάφορη του μηδενός.