1. ЛЕКЦ №1
• Хичээлийн нэр: нийгмийн ажлын судалгааны арга зүй
• Хичээлийн сэдэв: нийгмийн ажлын судалгаа түүний мөн чанар,
үүсэл хөгжил

2. ЗОРИЛГО, ЗОРИЛТ
• Зорилго: судалгаа гэж юу вэ, нийгмийн ажлын судалгааны зорилго,
зарчим, тавигдах шаардлага төрөл зэргийн талаарх мэдлэг олгох
• Зорилт:
• Нийгмийн ажлын судалгаа /НАС/
• Нийгмийн ажлын судалгааны зорилго
• Нас-ны зарчим, тавигдах шаардлага
• Нас-ны төрөл

3. НИЙГМИЙН АЖЛЫН СУДАЛГАА
• НАС гэдэг нь системтэйгээр асуудал дэвшүүлж, хариулт эрэлхийлэх арга юм. Өөрөөр
хэлбэл шу-ны аргачлалыг хэрэглэх, оновчтой арга барилаар явуулсан мэдлэг бүтээхэд
чиглэсэн байдаг. /Марк 1996/
• НАС нь: А. Системтэй
Б. Эмпирик - туршилтад үндэслэсэн
В. Хүнд хүрэхүйц
Г. Обьектив /бодит/
НАС нь онол, судалгааны арга зүй, статистикийн цогц үйл
явц юм.
• Онол гэдэг нь хэрэглээ талаасаа ашигладаг. Бодит байдалд тулгуурласан, шинжлэх
ухааны логик талыг харуулсан байдаг. Цаад учир зүй тогтлыг тайлбарлахыг логик
харуулна.
• Судалгааны арга зүй нь аливаа шинжлэх ухааны ажиглалтын талыг харуулна.
• Статистик нь бодит судалсан зүйлс нь логик таамаглалтай хэрхэн харьцуулагдаж байгааг
тодорхойлдог.

4. НИЙГМИЙН АЖЛЫН СУДАЛГААНЫ
ЗОРИЛГО
• Нас-ны зорилго:
• 1. Тодорхойлох – мөн чанарыг тодорхойлох
• 2. Таамаглах – логик уялдаа холбоо
• 3. Тайлбарлах – судлагааны үр дүнд тайлбар өгнө.
• 4. Үнэлэх - хийсэн судалгааны үнэ цэнэ /на-н үйлчилгээ талаас нь макро
түвшинд үнэлнэ/
• 5. Шинэ онол баримтлал, үйлчилгээг дэвшүүлэх, туршилтын үндсэн дээр дүн
шинжилгээ хийх
• Үйлчлүүлэгчийг чадваржуулах

5. НИЙГМИЙН АЖЛЫН СУДАЛГААНЫ
ЗОРИЛГО
• Судалгааны зорилго нь дараах байдлаар илэрхийлэгдэнэ.
• Нийгмийн бодит байдлыг шинжих эсвэл дараа дараагийн судалгааны ажлын
суурийг тавих
• Үндэслэл бүхий тоо баримтанд тулгуурлан нийгмийн амьдралыг тайлбарлах
• Нийгмийн маргаантай асуудал тэдгээрийн үр дагаврыг үнэлэх
• Хэтийн төлөвийг тодорхойлох
• Хувь хүний хийгээд бие хүний зан төлөвийг ойлгох
• Хүмүүсийн эрх чөлөө бие даасан байдлыг хангах
• Нийгмийн ээдрээтэй асуудлыг шийдвэрлэх боломж олгох
• Хүмүүст санаа бодлоо илэрхийлэх боломж бүрдүүлэх
• Онолыг хэрэгжүүлэх буюу практик амьдралд турших
Судалгааны зорилгоос хамаараад зарим үед шалтгаан нь
тодорхой бус байх тохиолдол байдаг. Энэ нь
судалгааны ямар төрлийг сонгон явуулж байгаагаас
мхээхэн хамаарна.

6. НИЙГМИЙН АЖЛЫН СУДАЛГААНЫ ЗАРЧИМ
Зарчим
• Судалгаанд оролцогчдын сайн дурын оролцоог хангах
• Судалгаанд оролцогчдын нэр төрийг хэзээ ч хохироож болохгүй
• Судалгааны объектийн нууцыг хадгалах
• Судлаач өөрийн хувийн адилтгал үнэлэмж нууцлах хэрэгтэй.
• Мэдээллийг үнэн зөвөөр тайлагнан мэдээлэх хэрэгтэй.

7. НИЙГМИЙН АЖЛЫН СУДАЛГААНЫ
ШААРДЛАГА
• Аливаа судалгааг үр дүнтэй байлгахын тулд дараах нөхцөлүүдийг
шийдсэн байх шаардлагатай.
• Мэдээлэл ач холбогдолтой байх /цуглуулсан мэдээллээрээ юу өгөхийг, ямар эх үүсвэрээс
мэдээлэл авах вэ, шинээр судалгаа явуулсан тохиолдолд түүнийүр дүнг бусад судалгаагаар авсан тоон
мэдээнд хэрхэн тусгах вэ, нэг хөтөлбөрийн хүрээнд явагдах бусад судалгаатай уялдах/
• Тодорхой хугацаатай байх
• Үнэн зөв байх
• Аргачлалаар хангагдсан байх

8. АНХААРАЛ ТАВЬСАНД
БАЯРЛАЛАА