แบบฝึ กเสริมทักษะคณิตศาสตร์
ชุ ดที่ 1
เมทริกซ์ และการดาเนินการของเมทริกซ์

เรื่องที่ 1
เมทริกซ์ และสั ญลักษณ์ ของเมทริกซ์
2

1. เมทริกซ์ และสั ญลักษณ์ ของเมทริกซ์

ผลการเรียนรู้ ทคาดหวัง
ี่
มีความคิดรวบยอดเกี่ยวกับเมทริ กซ์และการดาเนิ นการของเมทริ กซ์
จุดประสงค์ การเรี ยนรู้ : นักเรี ยนสามารถ
1. บอกมิติของเมทริ กซ์และตาแหน่งของสมาชิกใดๆ ได้
่
2. หาคาตอบสมาชิกของเมทริ กซ์ที่อยูในตาแหน่งที่กาหนดให้ และเมทริ กซ์ในรู ปทัวไปได้
่
3. มีคุณธรรม จริ ยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์

ศึกษาจุดประสงค์
และเนือหาก่อนดีกว่า
้
3

1. เมทริกซ์ และสั ญลักษณ์ ของเมทริกซ์

1.1 ความหมายของเมทริกซ์
ให้นกเรี ยนพิจารณาตารางจานวนเงินที่นกเรี ยนชั้น ม.4/1 โรงเรี ยนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จ
ั
ั
พระศรี นคริ นทร์ กาญจนบุรี ใช้จ่ายใน 1 วัน จานวน 3 คน ดังนี้
ชื่อนักเรียน
แซม
ใหม่
อีฟ

ค่ ารถประจาทาง
16
26
0

ค่ าอาหาร
25
20
20

ค่ าขนม
10
5
15

ถ้าเราตัดข้อความบนสุ ดและซ้ายสุ ดออกเหลือเฉพาะตัวเลข แล้วปิ ดล้อมด้วยเครื่ องหมาย
วงเล็บ จะเรี ยกรู ปแบบ

16
 26

0


25
20
20

10 
5

15 


นี้ในวิชาคณิ ตศาสตร์ เรี ยกว่า เมทริ กซ์ และเรี ยก

่
จานวนแต่ละจานวนในเมทริ กซ์วา สมาชิกของเมทริ กซ์
ดังนั้น ถ้ามีกลุ่มของจานวนซึ่ งถูกเขียนเรี ยงเป็ นแถว แถวละเท่าๆกัน และถูกล้อมรอบด้วย
วงเล็บ [ ] เราเรี ยกสัญลักษณ์ดงกล่าวว่า เมทริ กซ์ เช่น
ั
 1
- 1


2
4

3
0


;

 9
- 4 
 
 5
 

;

6

0

2
;
7

- 6
- 6


-5

10

0

5

จานวนแต่ละจานวนภายในวงเล็บ [ ] เรี ยกว่า สมาชิกของเมทริ กซ์

- 6
;
-9


11

10

9
4

1.2 สั ญลักษณ์ และมิติของเมทริกซ์
โดยทัวไปนิยมใช้อกษรภาษาอังกฤษตัวใหญ่แทนเมทริ กซ์ เช่น A, B, C, … และ
ั
่
ใช้อกษร a, b, c, … แทนสมาชิกของเมทริ กซ์
ั
หลัก 1 หลัก 2 หลัก 3

เช่น A = 1

0

4

แถว 1

A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 1 แถว มี 3 หลัก เป็ นเมทริ กซ์ 1×3 เมทริ กซ์ ดังนั้นเมทริ กซ์ A
มีมิติ 1×3
่
่
สมาชิกของเมทริ กซ์ที่เรี ยงกันอยูตามแนวนอน เรี ยกว่าสมาชิกที่อยูในแถว(row) ของ
เมทริ กซ์ เมทริ กซ์แต่ละเมทริ กซ์จะมีกี่แถวก็ได้
่
่
สมาชิกของเมทริ กซ์ที่เรี ยงกันอยูตามแนวดิ่ง(แนวตั้ง) เรี ยกว่าสมาชิกที่อยูในหลัก(column)
ของเมทริ กซ์ เมทริ กซ์แต่ละเมทริ กซ์จะมีกี่หลักก็ได้
ตัวอย่างที่ 2 จงบอกมิติของเมทริ กซ์ในแต่ละข้อต่อไปนี้
ข้อ

เมทริ กซ์

จานวนแถว

1

4

1

1

1×1

1×1

3

2

3×2

3×2

3

1

3×1

3×1

1

4

1×4

1×4

 1
 2

- 1


2

2
6 
 
4
 

3

4

4
5

- 2


1

4

0

9

จานวนหลัก จานวนแถว×จานวนหลัก

มิติของเมทริ กซ์
5

ข้อ

เมทริ กซ์

5

6

7

8

6

0

 1
- 1

16
 26

 0


จานวนแถว

2

7

2
4

25
20
20

a 1 1 a 12 ...
a a ...
 2 1 22



a m1 a m 2 ...
a 1n 
a 2n 



a mn 

3
0

10 
5

15 


จานวนหลัก จานวนแถว×จานวนหลัก

มิติของเมทริ กซ์

2

2

2×2

2×2

2

3

2×3

2×3

3

3

3×3

3×3

m

n

m×n

m×n

สรุ ป
ถ้า A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี m แถว และมี n หลัก จะเรี ยก A ว่ามีมิติ m × n
6

1.3 รู ปทัวไปของเมทริกซ์
่

่
เพื่อให้ทราบว่าสมาชิกแต่ละตัวอยูในตาแหน่งแถวที่เท่าใด และหลักที่เท่าใด เราจะใช้ ij
วางไว้ตรงมุมล่างขวามือของสมาชิกตัวนั้น เช่น ถ้าเขียนว่า aij ทาให้เราทราบว่า สมาชิกตัวนี้อยู่
ในตาแหน่งแถวที่ i และหลักที่ j ของเมทริ กซ์ A เช่น
ตัวอย่างที่ 3 กาหนดให้ A =

1 4
7 2


0
3


เป็ นเมทริ กซ์ 2×3 เมทริ กซ์ ดังนั้น A มีมิติ 2×3

่
่
จะได้วา a11 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1
่
a12 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1
่
a13 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1
่
a21 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2
่
a22 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2
่
a23 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2
ตัวอย่างที่ 4 กาหนดให้ A =

5
9


8 -2
0

6

และหลักที่ 1
และหลักที่ 2
และหลักที่ 3
และหลักที่ 1
และหลักที่ 2
และหลักที่ 3

4
1


แทนด้วย
แทนด้วย
แทนด้วย
แทนด้วย
แทนด้วย
แทนด้วย

a11
a12
a13
a21
a22
a23

=
=
=
=
=
=

1
4
0
7
2
3

จงหา

(1) A เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ 2 × 4
่
(2) a11 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 1
่
a12 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 2
่
a13 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 3
่
a14 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 4
่
a21 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 1
่
a22 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 2
่
a23 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 3
่
a24 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 4
(3) a11 + a23 - [2a14 + a23] = 5 + 6 – [( 2 × 4 ) + 6 ] =

แทนด้วย a11
แทนด้วย a12
แทนด้วย a13
แทนด้วย a14
แทนด้วย a21
แทนด้วย a22
แทนด้วย a23
แทนด้วย a24
11 - 14 = - 3

=5
=8
= -2
=4
=9
=0
=6
=1
7

ตัวอย่างที่ 5 จงเติมข้อความให้สมบูรณ์และถูกต้อง
ข้อ

เมทริ กซ์

1

A=

2

 1
 2

- 1


B =


4
5

- 2


5 8 -2

9 0

6

C=

3

มิติ

(1)
(2)
(3)
(4)

3×2

A=

2×4

4
1


1 
5
 
3
 

ตัวอย่างที่ 6 กาหนดให้ B =

สัญลักษณ์ในรู ปการแจกแจงสมาชิก

B=

b11
b
 21

3×1

a 11
a
 21
a 31

b12

b13

b 22

b 23

C=

5 8 - 2
9 0 6

7 - 3 - 1


4
1

- 5


a 12 
a 22 

a 32 


สัญลักษณ์รูปทัวไป
่

A = [ a ij ] 3 2

b14 
b 24 


c11 
 
c 
 21
 
c31 

B = [ b ij ] 24

C = [c ij ] 31

จงตอบคาถามต่อไปนี้

B เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ 3 × 4
สมาชิกในแถวที่ 2 คือ 9, 0, 6, 1
สมาชิกในหลักที่ 3 คือ -2, 6, -1
3a21 + 2a23 - [a14 + 2a34] = 3(9) + 2(6) – [ 4+ 2(-5) ] = 27+12 - [ - 6 ] = 39 + 6 = 45

ตัวอย่างที่ 7 กาหนดให้ A =

วิธีทา

a11
a
 21
a 31


a12
a 22
a 32

ตัวแทนของสมาชิก
A เป็ นเมทริ กซ์ที่มิติ 3 × 3
ดังนั้น A = [ a ij ] 33 ตอบ

a13 
a 23 

a 33 


จงเขียนเมทริ กซ์ A โดยใช้ a ij เป็ น
8

ตัวอย่างที่ 8 จงเขียนเมทริ กซ์ A = [ a ij ] 23 และกาหนดว่า i + j เป็ นเลขคี่แล้ว aij = 0
และถ้า i + j เป็ นเลขคู่แล้ว aij = -1
วิธีทา A = [ a ij ] 23 เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 2 แถวและมี 3 หลัก
ดังนั้น A =
จาก a11
จาก a12
จาก a13
จาก a21
จาก a22
จาก a23

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้

i=1
i=1
i=1
i=2
i=2
i=2

a11
a
 21

และ
และ
และ
และ
และ
และ

ดังนั้น A =

j
j
j
j
j
j

a 22

a13 
a 23 


1
2
3
1
2
3

i+j = 1+1 = 2 เป็ นเลขคู่
i+j = 1+2 = 3 เป็ นเลขคี่
i+j = 1+3 = 4 เป็ นเลขคู่
i+j = 2+1 = 3 เป็ นเลขคี่
i+j = 2+2 = 4 เป็ นเลขคู่
i+j = 2+3 = 5 เป็ นเลขคี่

a12

=
=
=
=
=
=

- 1
 0


0
-1

แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว

- 1
0


ตอบ

ตัวอย่างที่ 9 จงเขียนเมทริ กซ์ A แบบแจกแจงสมาชิกจากเงื่อนไข
- 2 เมื่อ i < j
ถ้า A = [aij] 43 โดยที่ aij =
0 เมื่อ i = j
2 เมื่อ i > j
วิธีทา
จาก a11
จาก a12
จาก a13
จาก a21
จาก a22
จาก a23
จาก a31

จะได้ A =
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้

i=1
i=1
i=1
i=2
i=2
i=2
i=3

 a11

 a 21
a
 31
 a 41


และ
และ
และ
และ
และ
และ
และ

a12
a 22
a 32
a 42

j
j
j
j
j
j
j

=
=
=
=
=
=
=

1
2
3
1
2
3
1

a13 

a 23 
a 33 

a 43 


แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว

i=j
i<j
i<j
i>j
i=j
i<j
i>j

ดังนั้น a11 = 0
ดังนั้น a12 = -2
ดังนั้น a13 = -2
ดังนั้น a21 = 2
ดังนั้น a22 = 0
ดังนั้น a23 = -2
ดังนั้น a31 = 2

ดังนั้น
ดังนั้น
ดังนั้น
ดังนั้น
ดังนั้น
ดังนั้น

a11 = -1
a12 = 0
a13 = -1
a21 = 0
a22 = -1
a23 = 0
9

จาก
จาก
จาก
จาก
จาก

a32
a33
a41
a42
a43

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้

i=3
i=3
i=4
i=4
i=4

ดังนั้น A =

และ
และ
และ
และ
และ

j
j
j
j
j

=
=
=
=
=

0
2

2

2

2
3
1
2
3

-2

แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
- 2
- 2

0

2

0
2
2

i>j
i=j
i>j
i>j
i>j

ดังนั้น
ดังนั้น
ดังนั้น
ดังนั้น
ดังนั้น

a32 =
a33 =
a41 =
a42 =
a43 =

2
0
2
2
2

ตอบ

ตัวอย่างที่ 10 จงเขียนเมทริ กซ์ B แบบแจกแจงสมาชิก ถ้า B = [bij] 23 โดยที่ bij = 2i + j2
วิธีทา จาก B = [bij] 23 โดยที่ bij = 2i + j2 ดังนั้น B =
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก

b11
b12
b13
b21
b22
b23

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้

i=1
i=1
i=1
i=2
i=2
i=2

ดังนั้น B =

และ
และ
และ
และ
และ
และ
3
5


j
j
j
j
j
j

=
=
=
=
=
=
6
4

1
2
3
1
2
3

แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
แล้ว
11 
13


b11
b12
b13
b21
b22
b23

=
=
=
=
=
=

2 1 + 12
2 1 + 22
2 1 + 32
2 2 + 12
2 2 + 22
2 2 + 32

=
=
=
=
=
=

2+1
2+4
2+9
4+1
2+2
4+9

b11
b
 21

=3
=6
= 11
=5
=4
= 13

ตอบ

ศึกษาตัวอย่างก่อน
นะครับ
แล้วค่ อยทาแบบ
ฝึ ก

b12
b 22

b13 
b 23 

10

บทนิยามเมทริกซ์ และสัญลักษณ์ ของเมทริกซ์
บทนิยาม เมทริกซ์ คือ ชุ ดของจานวน mn ตัว m, n 1  ซึ่งเขียนเรียงกัน m แถว n หลัก


ภายในเครื่องหมายวงเล็บ ในรู ปแบบ
a 11 a 12
a a
 21 22


 a m1 a m 2

... a 1n 

... a 2 n 



... a mn 

แถวที่ 1
แถวที่ 2
┆
แถวที่ m

หลักที่ 1 หลักที่ 2 ... หลักที่ n
เรียก aij ว่าเป็ นสมาชิก (entry) ในแถวที่ i และหลักที่ j ของเมทริกซ์
หรือเรียกว่า เป็ นสมาชิกในตาแหน่ งที่ ij ของเมทริกซ์ เมื่อ i = 1, 2, … , m และ j = 1, 2, … , n
เรียก เมทริกซ์ ทมี m แถว และ n หลัก ว่าเป็ น m × n เมทริกซ์
ี่
(อ่านว่า เอ็ม คูณ เอ็น เมทริกซ์ ) และเรียก m × n ว่าเป็ นมิติของเมทริกซ์

ศึกษาตัวอย่างแล้ว
ทาแบบฝึ ก
ด้ วยความมั่นใจนะครับ
11

แบบฝึ กหัด
เรื่องที่ 1 เมทริกซ์ และสัญลักษณ์ ของเมทริกซ์
ตอนที่ 1
คาชี้แจง จงเติมคาตอบในช่องว่างให้ถูกต้อง คะแนนเต็ม 5 คะแนน
1. กาหนดให้ A =

 -1
 7


0

2

3

5

4
1


จงเติมคาตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้อง

(1)

A เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ มิติ ……  4

(2)

a11 = -1

, a12 = 0

a21 = …….

, a13 = …….

, a22 = ……. , a23 = 5

, a14 = 4
, a24 = …….

(3)

a11 + a23 = ………………. = 4

(4)

2a24 - 3a11 + a14 = ……................................………………. = 9

(5)

3(a11- a12+ 3a21) - (2a14 + a23) = ………………………………………………...

2. กาหนดให้ B =

 1
 2

- 1


4
5

- 2


จงเติมคาตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้อง

(1)

B เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ …..  …..

(2)

b11 = ……. , b12 = 4 , b21 = -1 , b22 = 5 , b31 = ……. , b32= - 2

(3)

3b11 - 2b32 = ………………………………….
12

3. กาหนดให้ A = [aij] 3 4 จงเขียนเมทิกซ์ A ในรู ปแจกแจงสมาชิก
วิธีทา จากโจทย์จะได้ A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 3 แถว และมี 4 หลัก
ดังนั้นสมาชิกของ A ได้แก่ a11 , a12 , a13 , a14 , a21 , a22 , a23 , a24 , a 31 , a 3 2 , a 3 3 , a 3 4


A=

a11 a12 .....
a
 21 a 22 a 23
a 31 ..... a 33


4. กาหนดให้ B =

 b 11
b
 21

b 12 
b 22 


a14 
a 24 

a 34 


ตอบ

จงเขียนเมทริ กซ์ B โดยใช้ bij เป็ นตัวแทนของสมาชิก

วิธีทา B เป็ นเมทิกซ์ที่มีมิติ 2  2
ดังนั้น B = ……………………………. ตอบ
5. จงเขียนเมทริ กซ์ที่กาหนดให้แบบแจกแจงสมาชิกจากเงื่อนไขต่อไปนี้
(1) ถ้า A = [aij] 23 และกาหนดว่า i + j เป็ นเลขคี่แล้ว aij = 3 และถ้า i + j เป็ นเลขคู่
แล้ว aij = 4
วิธีทา A = [ a ij ] 23 เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 2 แถวและมี 3 หลัก
ดังนั้น A =
จาก a11
จาก a12
จาก a13
จาก a21
จาก a22
จาก a23

a11
a
 21

a12
a 22

a13 
a 23 


จะได้ i = 1 และ j = 1 แล้ว i+j = 1+1 = 2 เป็ นเลขคู่ ดังนั้น a11 = 4
จะได้ i = 1 และ j = 2 แล้ว i+j = 1+2 = 3 เป็ นเลขคี่ ดังนั้น a12 = 3
………………………………………………………………………………
จะได้ i = 2 และ j = 1 แล้ว i+j = 2+1 = 3 เป็ นเลขคี่ ดังนั้น a21 = 3
จะได้ i = 2 และ j = 2 แล้ว i+j = 2+2 = 4 เป็ นเลขคู่ ดังนั้น a22 = 4
จะได้ ………………………………………………………………………..


A =

a 11
a
 21

a 12
a 22

a 13 
a 23 


= ………………………….. ตอบ
13

(2) ถ้า B = [bij] 33 โดยที่ bij = 3i – j2
i

2

วิธีทา จาก B = [bij] 33 โดยที่ bij = 3 – j ดังนั้น B =
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก


i = 1 และ j = 1 แล้ว b11 = 31 – 12 = 3 – 1 = 2
i = 1 และ j = 2 แล้ว b12 = 31 – 22 = 3 – 4 = -1
………………………………………………………...
i = 2 และ j = 1 แล้ว b21 = 32 – 12 = 9 – 1 = 8
………………………………………………………..
i = 2 และ j = 3 แล้ว b23 = 32 – 32 = 9 – 9 = 0
………………………………………………………...
i = 3 และ j = 2 แล้ว b32 = 33 – 22 = 27 – 4 = 23
i = 3 และ j = 3 แล้ว b33 = 33 – 32 = 27 – 9 = 18

b11
b12
b13
b21
b22
b23
b31
b32
b33

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้

B=

 b 11 b 12 b 13 
b

 21 b 22 b 23 
 b 31 b 32 b 33 



= ………………………….. ตอบ

(3) ถ้า A = [aij] 4 4 โดยที่ aij =

วิธีทา จะได้ A =
จาก a11
จาก a12
จาก a13
จาก a14
จาก a21
จาก a22

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้

 b 11 b 12 b 13 


 b 21 b 22 b 23 
 b 31 b 32 b 33 



 a11
a
 21
a
 31
 a 41


a12

a13

a 22

a 23

a 32

a 33

a 42

a 43

2 เมื่อ i < j
0 เมื่อ i = j
-2 เมื่อ i > j
a14 
a 24 

a 34 

a 44 


i = 1 และ j = 1 แล้ว i = j ดังนั้น a11 = 0
……………………………………………………….
i = 1 และ j = 3 แล้ว i < j ดังนั้น a13 = 2
i = 1 และ j = 4 แล้ว i < j ดังนั้น a14 = 2
………………………………………………………
………………………………………………………
14

จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก
จาก

a23
a24
a31
a32
a33
a34
a41
a42
a43
a44

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้
จะได้

ดังนั้น A =

……………………………………………………..
i = 2 และ j = 4 แล้ว i < j ดังนั้น a24 = 2
………………………………………………………
i = 3 และ j = 2 แล้ว i > j ดังนั้น a32 = -2
………………………………………………………
i = 3 และ j = 4 แล้ว i < j ดังนั้น a34 = 2
i = 4 และ j = 1 แล้ว i > j ดังนั้น a41 = -2
………………………………………………………
i = 4 และ j = 3 แล้ว i > j ดังนั้น a43 = -2
i = 4 และ j = 4 แล้ว i = j ดังนั้น a44 = 0

a 11
a
 21
a 31

a 41

a 12 a 13 a 14 
a 22 a 23 a 24 

a 32 a 33 a 34 

a 42 a 43 a 44 

= ………………………………….. ตอบ

สนุกจังเลยค่ ะ
ทาตอนที่ 2
ต่ อเลยนะคะ
15

ตอนที่ 2
คาชี้แจง จงเติมคาตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้อง คะแนนเต็ม 5 คะแนน
1. กาหนดให้ A =

1 
2 ,
 
3 
 

B = [0 -1 -3] และ C =

2 1
 0 3



จงหา

(1) a11 + b13 = 1 + (-3) = …….
(2) 2a31 - b12 + c22 = ………………….……………. = 10
(3) (a21 + 3b11) × c21 = ……………………… = …………..
2. จงหาจานวนสมาชิกของเมทริ กซ์ในแต่ละข้อ
(1)

[ aij] 3 2

ตอบ
(2)

2 × 3 = 6 ตัว
[ bij] 25

ตอบ ………………………
(3) [ cij] 41
ตอบ ………………………
(4) [ dij] mn
ตอบ m  n ตัว
16

3. กาหนดให้ A = [aij] 15 จงเขียนเมทิกซ์ A ในรู ปแจกแจงสมาชิก
วิธีทา จากโจทย์จะได้ A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 1 แถวและมี 5 หลัก
ดังนั้นสมาชิกของ A ได้แก่ a11 , a12 , a13 , a14 , a15


A = ………………………………… ตอบ

4. จงเขียนเมทริ กซ์แบบแจกแจงสมาชิกจากเงื่อนไขต่อไปนี้
(1) ถ้า A = [aij] 12 โดยที่ aij = i + j
วิธีทา A = [aij] 12 เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 1 แถวและมี 2 หลัก
ดังนั้น A =  a11 a12 
จาก a11 จะได้ i = 1 และ j = 1 แล้ว a11 = 1 + 1
= 2
จาก a12 จะได้ …………………………………………………………..
 A = ……………… = ………………….. ตอบ
(2) ถ้า B = [bij] 2 2 โดยที่ bij =
วิธีทา จาก B = [bij] 2 2 ดังนั้น B =
จาก
จาก
จาก
จาก

b11
b12
b21
b22

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้


0 เมื่อ i = j
1 เมื่อ i  j
 b11 b12 
b

 21 b 22 

i = 1 และ j = 1 แล้ว i = j ดังนั้น b11 = 0
………………………………………………………….
i = 2 และ j = 1 แล้ว i  j ดังนั้น b21 = 1
………………………………………………………….

B = ………………… = …………………… ตอบ
17

(3) ถ้า C = [cij] 41 โดยที่ c ij = i – 2j
วิธีทา จาก C = [cij] 41 ดังนั้น C =
จาก
จาก
จาก
จาก

c11
c21
c31
c41

จะได้
จะได้
จะได้
จะได้



i = 1 และ j = 1 แล้ว c11 = 1 – 2(1) = 1 – 2
= -1
……………………………………………………………………………..
i = 3 และ j = 1 แล้ว c31 = ………… = …………. = ……
i = 4 และ j = 1 แล้ว c41 = ………… = …………. = 2

C =

c11 
c 
 21
c31 
 
c 41

5. กาหนดให้ C =
(1)
(2)
(3)
(4)
(5)

c11 
c 
 21
c31 
 
c 41

1
0

0


=

0
1
0

.......
.......


.......


 2 

0
0

1


ตอบ

จงตอบคาถามต่อไปนี้

C เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ ……………….
สมาชิกในแถวที่ 1 คือ 1 , …….. , …….
สมาชิกในหลักที่ 3 คือ …………………….
ถ้า i = j แล้ว cij = …………
ถ้า i  j แล้ว c ij = …………

จบแล้ว
ขอบคุณคะ
18

เฉลยแบบฝึ กเสริมทักษะคณิตศาสตร์ ชุดที่ 1
เมทริกซ์ และการดาเนินการของเมทริกซ์

เฉลยแบบฝึ กหัดเรื่องที่ 1 เมทริกซ์ และสั ญลักษณ์ ของเมทริกซ์

ตอนที่ 1
1.
(1) 2  4
(2) a11  - 1 ,
(3) 4

a12  0 , a13  2 , a14  4

(1) 3  2
(2) b11  1 ,
(3) 7

b12  4 , b 21  2 , b 22  5 , b31  - 1 , b32  - 2

(4) 9

, a 21  7 ,
(5) 60

a 22  3 , a 23  5 , a 24  1

2.

3. A =

(4) 5

(5) -18

a 11 a 12 a 13 a 14 
a

 21 a 22 a 23 a 24 
a 31 a 32 a 33 a 34 



4. B = [bij] 2 2
5.
(1) A =
(2) B =

a 11 a 12
a
 21 a 22
 b 11 b 12
b
 21 b 22
 b 31 b 32


a 13 
a 23 


b 13 
b 23 

b 33 


=

 4 3 4
3 4 3 



=

2
8

 26


-1
5
5

- 6
0

18 

19

(3) A =

a11
a
 21
a 31

a 41

a12 a13 a14 
a 22 a 23 a 24 

a 32 a 33 a 34 

a 42 a 43 a 44 

=

 0 2
- 2 0

- 2 - 2

- 2 - 2

2
2
0
-2

2
2

2

0

ตอนที่ 2
1.
(1) a11 + b13 = 1+(-3) = -2
(2) 2a31 - b12 + c22 = 2(3) – (-1) +3 = 6 +1+3 = 10
(3) (a21 + 3b11) × c21 = ( 2+ 3(0) )



0 = 0

(1) 6 ตัว

(3) 4 ตัว

2.
(2) 10 ตัว

(4) mn ตัว

3.
(1) A = a11
(2) B =
(3) C =

a12 

= 1  1

b11 b12 
0
b
 = 
 21 b 22 
1
c11 
1 - 2(1) 
c 


 21 = 2 - 2(1) 
c31 
3 - 2(1) 
 


4 - 2(1) 
c 41

1  2

= 2

3

1
0


=

- 1 
 0
 
 1
 
 2

4.
(1) 3  3

(2) 1, 0, 0

(4) 1

(3) 0, 0, 1

(5) 0

“””””””””””””””””””””””””””””””””””””””
แล้วเจอกันชุด 2 นะคะ เรื่ อง การเท่ากันของเมทริ กซ์

แบบฝึกชุด 1 วิชาคณิตศาสตร์เพิ่มเติม ค31202 ภาคเรียนที่2 ปี2556

  • 1.
    แบบฝึ กเสริมทักษะคณิตศาสตร์ ชุ ดที่1 เมทริกซ์ และการดาเนินการของเมทริกซ์ เรื่องที่ 1 เมทริกซ์ และสั ญลักษณ์ ของเมทริกซ์
  • 2.
    2 1. เมทริกซ์ และสัญลักษณ์ ของเมทริกซ์ ผลการเรียนรู้ ทคาดหวัง ี่ มีความคิดรวบยอดเกี่ยวกับเมทริ กซ์และการดาเนิ นการของเมทริ กซ์ จุดประสงค์ การเรี ยนรู้ : นักเรี ยนสามารถ 1. บอกมิติของเมทริ กซ์และตาแหน่งของสมาชิกใดๆ ได้ ่ 2. หาคาตอบสมาชิกของเมทริ กซ์ที่อยูในตาแหน่งที่กาหนดให้ และเมทริ กซ์ในรู ปทัวไปได้ ่ 3. มีคุณธรรม จริ ยธรรม และคุณลักษณะอันพึงประสงค์ ศึกษาจุดประสงค์ และเนือหาก่อนดีกว่า ้
  • 3.
    3 1. เมทริกซ์ และสัญลักษณ์ ของเมทริกซ์ 1.1 ความหมายของเมทริกซ์ ให้นกเรี ยนพิจารณาตารางจานวนเงินที่นกเรี ยนชั้น ม.4/1 โรงเรี ยนเฉลิมพระเกียรติสมเด็จ ั ั พระศรี นคริ นทร์ กาญจนบุรี ใช้จ่ายใน 1 วัน จานวน 3 คน ดังนี้ ชื่อนักเรียน แซม ใหม่ อีฟ ค่ ารถประจาทาง 16 26 0 ค่ าอาหาร 25 20 20 ค่ าขนม 10 5 15 ถ้าเราตัดข้อความบนสุ ดและซ้ายสุ ดออกเหลือเฉพาะตัวเลข แล้วปิ ดล้อมด้วยเครื่ องหมาย วงเล็บ จะเรี ยกรู ปแบบ 16  26  0  25 20 20 10  5  15   นี้ในวิชาคณิ ตศาสตร์ เรี ยกว่า เมทริ กซ์ และเรี ยก ่ จานวนแต่ละจานวนในเมทริ กซ์วา สมาชิกของเมทริ กซ์ ดังนั้น ถ้ามีกลุ่มของจานวนซึ่ งถูกเขียนเรี ยงเป็ นแถว แถวละเท่าๆกัน และถูกล้อมรอบด้วย วงเล็บ [ ] เราเรี ยกสัญลักษณ์ดงกล่าวว่า เมทริ กซ์ เช่น ั  1 - 1  2 4 3 0  ;  9 - 4     5   ; 6  0 2 ; 7 - 6 - 6  -5 10 0 5 จานวนแต่ละจานวนภายในวงเล็บ [ ] เรี ยกว่า สมาชิกของเมทริ กซ์ - 6 ; -9  11 10 9
  • 4.
    4 1.2 สั ญลักษณ์และมิติของเมทริกซ์ โดยทัวไปนิยมใช้อกษรภาษาอังกฤษตัวใหญ่แทนเมทริ กซ์ เช่น A, B, C, … และ ั ่ ใช้อกษร a, b, c, … แทนสมาชิกของเมทริ กซ์ ั หลัก 1 หลัก 2 หลัก 3 เช่น A = 1 0 4 แถว 1 A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 1 แถว มี 3 หลัก เป็ นเมทริ กซ์ 1×3 เมทริ กซ์ ดังนั้นเมทริ กซ์ A มีมิติ 1×3 ่ ่ สมาชิกของเมทริ กซ์ที่เรี ยงกันอยูตามแนวนอน เรี ยกว่าสมาชิกที่อยูในแถว(row) ของ เมทริ กซ์ เมทริ กซ์แต่ละเมทริ กซ์จะมีกี่แถวก็ได้ ่ ่ สมาชิกของเมทริ กซ์ที่เรี ยงกันอยูตามแนวดิ่ง(แนวตั้ง) เรี ยกว่าสมาชิกที่อยูในหลัก(column) ของเมทริ กซ์ เมทริ กซ์แต่ละเมทริ กซ์จะมีกี่หลักก็ได้ ตัวอย่างที่ 2 จงบอกมิติของเมทริ กซ์ในแต่ละข้อต่อไปนี้ ข้อ เมทริ กซ์ จานวนแถว 1 4 1 1 1×1 1×1 3 2 3×2 3×2 3 1 3×1 3×1 1 4 1×4 1×4  1  2  - 1  2 2 6    4   3 4 4 5  - 2  1 4 0 9 จานวนหลัก จานวนแถว×จานวนหลัก มิติของเมทริ กซ์
  • 5.
    5 ข้อ เมทริ กซ์ 5 6 7 8 6  0  1 -1  16  26   0  จานวนแถว 2  7 2 4 25 20 20 a 1 1 a 12 ... a a ...  2 1 22    a m1 a m 2 ... a 1n  a 2n     a mn  3 0  10  5  15   จานวนหลัก จานวนแถว×จานวนหลัก มิติของเมทริ กซ์ 2 2 2×2 2×2 2 3 2×3 2×3 3 3 3×3 3×3 m n m×n m×n สรุ ป ถ้า A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี m แถว และมี n หลัก จะเรี ยก A ว่ามีมิติ m × n
  • 6.
    6 1.3 รู ปทัวไปของเมทริกซ์ ่ ่ เพื่อให้ทราบว่าสมาชิกแต่ละตัวอยูในตาแหน่งแถวที่เท่าใดและหลักที่เท่าใด เราจะใช้ ij วางไว้ตรงมุมล่างขวามือของสมาชิกตัวนั้น เช่น ถ้าเขียนว่า aij ทาให้เราทราบว่า สมาชิกตัวนี้อยู่ ในตาแหน่งแถวที่ i และหลักที่ j ของเมทริ กซ์ A เช่น ตัวอย่างที่ 3 กาหนดให้ A = 1 4 7 2  0 3  เป็ นเมทริ กซ์ 2×3 เมทริ กซ์ ดังนั้น A มีมิติ 2×3 ่ ่ จะได้วา a11 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 ่ a12 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 ่ a13 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 ่ a21 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 ่ a22 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 ่ a23 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 ตัวอย่างที่ 4 กาหนดให้ A = 5 9  8 -2 0 6 และหลักที่ 1 และหลักที่ 2 และหลักที่ 3 และหลักที่ 1 และหลักที่ 2 และหลักที่ 3 4 1  แทนด้วย แทนด้วย แทนด้วย แทนด้วย แทนด้วย แทนด้วย a11 a12 a13 a21 a22 a23 = = = = = = 1 4 0 7 2 3 จงหา (1) A เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ 2 × 4 ่ (2) a11 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 1 ่ a12 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 2 ่ a13 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 3 ่ a14 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 1 และหลักที่ 4 ่ a21 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 1 ่ a22 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 2 ่ a23 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 3 ่ a24 แทนสมาชิกที่อยูในตาแหน่งแถวที่ 2 และหลักที่ 4 (3) a11 + a23 - [2a14 + a23] = 5 + 6 – [( 2 × 4 ) + 6 ] = แทนด้วย a11 แทนด้วย a12 แทนด้วย a13 แทนด้วย a14 แทนด้วย a21 แทนด้วย a22 แทนด้วย a23 แทนด้วย a24 11 - 14 = - 3 =5 =8 = -2 =4 =9 =0 =6 =1
  • 7.
    7 ตัวอย่างที่ 5 จงเติมข้อความให้สมบูรณ์และถูกต้อง ข้อ เมทริกซ์ 1 A= 2  1  2  - 1  B =  4 5  - 2  5 8 -2 9 0 6 C= 3 มิติ (1) (2) (3) (4) 3×2 A= 2×4 4 1  1  5   3   ตัวอย่างที่ 6 กาหนดให้ B = สัญลักษณ์ในรู ปการแจกแจงสมาชิก B= b11 b  21 3×1 a 11 a  21 a 31  b12 b13 b 22 b 23 C= 5 8 - 2 9 0 6  7 - 3 - 1  4 1  - 5  a 12  a 22   a 32   สัญลักษณ์รูปทัวไป ่ A = [ a ij ] 3 2 b14  b 24   c11    c   21   c31  B = [ b ij ] 24 C = [c ij ] 31 จงตอบคาถามต่อไปนี้ B เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ 3 × 4 สมาชิกในแถวที่ 2 คือ 9, 0, 6, 1 สมาชิกในหลักที่ 3 คือ -2, 6, -1 3a21 + 2a23 - [a14 + 2a34] = 3(9) + 2(6) – [ 4+ 2(-5) ] = 27+12 - [ - 6 ] = 39 + 6 = 45 ตัวอย่างที่ 7 กาหนดให้ A = วิธีทา a11 a  21 a 31  a12 a 22 a 32 ตัวแทนของสมาชิก A เป็ นเมทริ กซ์ที่มิติ 3 × 3 ดังนั้น A = [ a ij ] 33 ตอบ a13  a 23   a 33   จงเขียนเมทริ กซ์ A โดยใช้ a ij เป็ น
  • 8.
    8 ตัวอย่างที่ 8 จงเขียนเมทริกซ์ A = [ a ij ] 23 และกาหนดว่า i + j เป็ นเลขคี่แล้ว aij = 0 และถ้า i + j เป็ นเลขคู่แล้ว aij = -1 วิธีทา A = [ a ij ] 23 เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 2 แถวและมี 3 หลัก ดังนั้น A = จาก a11 จาก a12 จาก a13 จาก a21 จาก a22 จาก a23 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ i=1 i=1 i=1 i=2 i=2 i=2 a11 a  21 และ และ และ และ และ และ ดังนั้น A = j j j j j j a 22 a13  a 23   1 2 3 1 2 3 i+j = 1+1 = 2 เป็ นเลขคู่ i+j = 1+2 = 3 เป็ นเลขคี่ i+j = 1+3 = 4 เป็ นเลขคู่ i+j = 2+1 = 3 เป็ นเลขคี่ i+j = 2+2 = 4 เป็ นเลขคู่ i+j = 2+3 = 5 เป็ นเลขคี่ a12 = = = = = = - 1  0  0 -1 แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว - 1 0  ตอบ ตัวอย่างที่ 9 จงเขียนเมทริ กซ์ A แบบแจกแจงสมาชิกจากเงื่อนไข - 2 เมื่อ i < j ถ้า A = [aij] 43 โดยที่ aij = 0 เมื่อ i = j 2 เมื่อ i > j วิธีทา จาก a11 จาก a12 จาก a13 จาก a21 จาก a22 จาก a23 จาก a31 จะได้ A = จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ i=1 i=1 i=1 i=2 i=2 i=2 i=3  a11   a 21 a  31  a 41  และ และ และ และ และ และ และ a12 a 22 a 32 a 42 j j j j j j j = = = = = = = 1 2 3 1 2 3 1 a13   a 23  a 33   a 43   แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว i=j i<j i<j i>j i=j i<j i>j ดังนั้น a11 = 0 ดังนั้น a12 = -2 ดังนั้น a13 = -2 ดังนั้น a21 = 2 ดังนั้น a22 = 0 ดังนั้น a23 = -2 ดังนั้น a31 = 2 ดังนั้น ดังนั้น ดังนั้น ดังนั้น ดังนั้น ดังนั้น a11 = -1 a12 = 0 a13 = -1 a21 = 0 a22 = -1 a23 = 0
  • 9.
    9 จาก จาก จาก จาก จาก a32 a33 a41 a42 a43 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ i=3 i=3 i=4 i=4 i=4 ดังนั้น A = และ และ และ และ และ j j j j j = = = = = 0 2  2  2 2 3 1 2 3 -2 แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว -2 - 2  0  2 0 2 2 i>j i=j i>j i>j i>j ดังนั้น ดังนั้น ดังนั้น ดังนั้น ดังนั้น a32 = a33 = a41 = a42 = a43 = 2 0 2 2 2 ตอบ ตัวอย่างที่ 10 จงเขียนเมทริ กซ์ B แบบแจกแจงสมาชิก ถ้า B = [bij] 23 โดยที่ bij = 2i + j2 วิธีทา จาก B = [bij] 23 โดยที่ bij = 2i + j2 ดังนั้น B = จาก จาก จาก จาก จาก จาก b11 b12 b13 b21 b22 b23 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ i=1 i=1 i=1 i=2 i=2 i=2 ดังนั้น B = และ และ และ และ และ และ 3 5  j j j j j j = = = = = = 6 4 1 2 3 1 2 3 แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว แล้ว 11  13  b11 b12 b13 b21 b22 b23 = = = = = = 2 1 + 12 2 1 + 22 2 1 + 32 2 2 + 12 2 2 + 22 2 2 + 32 = = = = = = 2+1 2+4 2+9 4+1 2+2 4+9 b11 b  21 =3 =6 = 11 =5 =4 = 13 ตอบ ศึกษาตัวอย่างก่อน นะครับ แล้วค่ อยทาแบบ ฝึ ก b12 b 22 b13  b 23  
  • 10.
    10 บทนิยามเมทริกซ์ และสัญลักษณ์ ของเมทริกซ์ บทนิยามเมทริกซ์ คือ ชุ ดของจานวน mn ตัว m, n 1  ซึ่งเขียนเรียงกัน m แถว n หลัก  ภายในเครื่องหมายวงเล็บ ในรู ปแบบ a 11 a 12 a a  21 22    a m1 a m 2 ... a 1n   ... a 2 n     ... a mn  แถวที่ 1 แถวที่ 2 ┆ แถวที่ m หลักที่ 1 หลักที่ 2 ... หลักที่ n เรียก aij ว่าเป็ นสมาชิก (entry) ในแถวที่ i และหลักที่ j ของเมทริกซ์ หรือเรียกว่า เป็ นสมาชิกในตาแหน่ งที่ ij ของเมทริกซ์ เมื่อ i = 1, 2, … , m และ j = 1, 2, … , n เรียก เมทริกซ์ ทมี m แถว และ n หลัก ว่าเป็ น m × n เมทริกซ์ ี่ (อ่านว่า เอ็ม คูณ เอ็น เมทริกซ์ ) และเรียก m × n ว่าเป็ นมิติของเมทริกซ์ ศึกษาตัวอย่างแล้ว ทาแบบฝึ ก ด้ วยความมั่นใจนะครับ
  • 11.
    11 แบบฝึ กหัด เรื่องที่ 1เมทริกซ์ และสัญลักษณ์ ของเมทริกซ์ ตอนที่ 1 คาชี้แจง จงเติมคาตอบในช่องว่างให้ถูกต้อง คะแนนเต็ม 5 คะแนน 1. กาหนดให้ A =  -1  7  0 2 3 5 4 1  จงเติมคาตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้อง (1) A เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ มิติ ……  4 (2) a11 = -1 , a12 = 0 a21 = ……. , a13 = ……. , a22 = ……. , a23 = 5 , a14 = 4 , a24 = ……. (3) a11 + a23 = ………………. = 4 (4) 2a24 - 3a11 + a14 = ……................................………………. = 9 (5) 3(a11- a12+ 3a21) - (2a14 + a23) = ………………………………………………... 2. กาหนดให้ B =  1  2  - 1  4 5  - 2  จงเติมคาตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้อง (1) B เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ …..  ….. (2) b11 = ……. , b12 = 4 , b21 = -1 , b22 = 5 , b31 = ……. , b32= - 2 (3) 3b11 - 2b32 = ………………………………….
  • 12.
    12 3. กาหนดให้ A= [aij] 3 4 จงเขียนเมทิกซ์ A ในรู ปแจกแจงสมาชิก วิธีทา จากโจทย์จะได้ A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 3 แถว และมี 4 หลัก ดังนั้นสมาชิกของ A ได้แก่ a11 , a12 , a13 , a14 , a21 , a22 , a23 , a24 , a 31 , a 3 2 , a 3 3 , a 3 4  A= a11 a12 ..... a  21 a 22 a 23 a 31 ..... a 33  4. กาหนดให้ B =  b 11 b  21 b 12  b 22   a14  a 24   a 34   ตอบ จงเขียนเมทริ กซ์ B โดยใช้ bij เป็ นตัวแทนของสมาชิก วิธีทา B เป็ นเมทิกซ์ที่มีมิติ 2  2 ดังนั้น B = ……………………………. ตอบ 5. จงเขียนเมทริ กซ์ที่กาหนดให้แบบแจกแจงสมาชิกจากเงื่อนไขต่อไปนี้ (1) ถ้า A = [aij] 23 และกาหนดว่า i + j เป็ นเลขคี่แล้ว aij = 3 และถ้า i + j เป็ นเลขคู่ แล้ว aij = 4 วิธีทา A = [ a ij ] 23 เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 2 แถวและมี 3 หลัก ดังนั้น A = จาก a11 จาก a12 จาก a13 จาก a21 จาก a22 จาก a23 a11 a  21 a12 a 22 a13  a 23   จะได้ i = 1 และ j = 1 แล้ว i+j = 1+1 = 2 เป็ นเลขคู่ ดังนั้น a11 = 4 จะได้ i = 1 และ j = 2 แล้ว i+j = 1+2 = 3 เป็ นเลขคี่ ดังนั้น a12 = 3 ……………………………………………………………………………… จะได้ i = 2 และ j = 1 แล้ว i+j = 2+1 = 3 เป็ นเลขคี่ ดังนั้น a21 = 3 จะได้ i = 2 และ j = 2 แล้ว i+j = 2+2 = 4 เป็ นเลขคู่ ดังนั้น a22 = 4 จะได้ ………………………………………………………………………..  A = a 11 a  21 a 12 a 22 a 13  a 23   = ………………………….. ตอบ
  • 13.
    13 (2) ถ้า B= [bij] 33 โดยที่ bij = 3i – j2 i 2 วิธีทา จาก B = [bij] 33 โดยที่ bij = 3 – j ดังนั้น B = จาก จาก จาก จาก จาก จาก จาก จาก จาก  i = 1 และ j = 1 แล้ว b11 = 31 – 12 = 3 – 1 = 2 i = 1 และ j = 2 แล้ว b12 = 31 – 22 = 3 – 4 = -1 ………………………………………………………... i = 2 และ j = 1 แล้ว b21 = 32 – 12 = 9 – 1 = 8 ……………………………………………………….. i = 2 และ j = 3 แล้ว b23 = 32 – 32 = 9 – 9 = 0 ………………………………………………………... i = 3 และ j = 2 แล้ว b32 = 33 – 22 = 27 – 4 = 23 i = 3 และ j = 3 แล้ว b33 = 33 – 32 = 27 – 9 = 18 b11 b12 b13 b21 b22 b23 b31 b32 b33 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ B=  b 11 b 12 b 13  b   21 b 22 b 23   b 31 b 32 b 33    = ………………………….. ตอบ (3) ถ้า A = [aij] 4 4 โดยที่ aij = วิธีทา จะได้ A = จาก a11 จาก a12 จาก a13 จาก a14 จาก a21 จาก a22 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้  b 11 b 12 b 13     b 21 b 22 b 23   b 31 b 32 b 33     a11 a  21 a  31  a 41  a12 a13 a 22 a 23 a 32 a 33 a 42 a 43 2 เมื่อ i < j 0 เมื่อ i = j -2 เมื่อ i > j a14  a 24   a 34   a 44   i = 1 และ j = 1 แล้ว i = j ดังนั้น a11 = 0 ………………………………………………………. i = 1 และ j = 3 แล้ว i < j ดังนั้น a13 = 2 i = 1 และ j = 4 แล้ว i < j ดังนั้น a14 = 2 ……………………………………………………… ………………………………………………………
  • 14.
    14 จาก จาก จาก จาก จาก จาก จาก จาก จาก จาก a23 a24 a31 a32 a33 a34 a41 a42 a43 a44 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ จะได้ ดังนั้น A = …………………………………………………….. i= 2 และ j = 4 แล้ว i < j ดังนั้น a24 = 2 ……………………………………………………… i = 3 และ j = 2 แล้ว i > j ดังนั้น a32 = -2 ……………………………………………………… i = 3 และ j = 4 แล้ว i < j ดังนั้น a34 = 2 i = 4 และ j = 1 แล้ว i > j ดังนั้น a41 = -2 ……………………………………………………… i = 4 และ j = 3 แล้ว i > j ดังนั้น a43 = -2 i = 4 และ j = 4 แล้ว i = j ดังนั้น a44 = 0 a 11 a  21 a 31  a 41 a 12 a 13 a 14  a 22 a 23 a 24   a 32 a 33 a 34   a 42 a 43 a 44  = ………………………………….. ตอบ สนุกจังเลยค่ ะ ทาตอนที่ 2 ต่ อเลยนะคะ
  • 15.
    15 ตอนที่ 2 คาชี้แจง จงเติมคาตอบลงในช่องว่างให้ถูกต้องคะแนนเต็ม 5 คะแนน 1. กาหนดให้ A = 1  2 ,   3    B = [0 -1 -3] และ C = 2 1  0 3   จงหา (1) a11 + b13 = 1 + (-3) = ……. (2) 2a31 - b12 + c22 = ………………….……………. = 10 (3) (a21 + 3b11) × c21 = ……………………… = ………….. 2. จงหาจานวนสมาชิกของเมทริ กซ์ในแต่ละข้อ (1) [ aij] 3 2 ตอบ (2) 2 × 3 = 6 ตัว [ bij] 25 ตอบ ……………………… (3) [ cij] 41 ตอบ ……………………… (4) [ dij] mn ตอบ m  n ตัว
  • 16.
    16 3. กาหนดให้ A= [aij] 15 จงเขียนเมทิกซ์ A ในรู ปแจกแจงสมาชิก วิธีทา จากโจทย์จะได้ A เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 1 แถวและมี 5 หลัก ดังนั้นสมาชิกของ A ได้แก่ a11 , a12 , a13 , a14 , a15  A = ………………………………… ตอบ 4. จงเขียนเมทริ กซ์แบบแจกแจงสมาชิกจากเงื่อนไขต่อไปนี้ (1) ถ้า A = [aij] 12 โดยที่ aij = i + j วิธีทา A = [aij] 12 เป็ นเมทริ กซ์ที่มี 1 แถวและมี 2 หลัก ดังนั้น A =  a11 a12  จาก a11 จะได้ i = 1 และ j = 1 แล้ว a11 = 1 + 1 = 2 จาก a12 จะได้ …………………………………………………………..  A = ……………… = ………………….. ตอบ (2) ถ้า B = [bij] 2 2 โดยที่ bij = วิธีทา จาก B = [bij] 2 2 ดังนั้น B = จาก จาก จาก จาก b11 b12 b21 b22 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้  0 เมื่อ i = j 1 เมื่อ i  j  b11 b12  b   21 b 22  i = 1 และ j = 1 แล้ว i = j ดังนั้น b11 = 0 …………………………………………………………. i = 2 และ j = 1 แล้ว i  j ดังนั้น b21 = 1 …………………………………………………………. B = ………………… = …………………… ตอบ
  • 17.
    17 (3) ถ้า C= [cij] 41 โดยที่ c ij = i – 2j วิธีทา จาก C = [cij] 41 ดังนั้น C = จาก จาก จาก จาก c11 c21 c31 c41 จะได้ จะได้ จะได้ จะได้  i = 1 และ j = 1 แล้ว c11 = 1 – 2(1) = 1 – 2 = -1 …………………………………………………………………………….. i = 3 และ j = 1 แล้ว c31 = ………… = …………. = …… i = 4 และ j = 1 แล้ว c41 = ………… = …………. = 2 C = c11  c   21 c31    c 41 5. กาหนดให้ C = (1) (2) (3) (4) (5) c11  c   21 c31    c 41 1 0  0  = 0 1 0 ....... .......   .......    2  0 0  1  ตอบ จงตอบคาถามต่อไปนี้ C เป็ นเมทริ กซ์ที่มีมิติ ………………. สมาชิกในแถวที่ 1 คือ 1 , …….. , ……. สมาชิกในหลักที่ 3 คือ ……………………. ถ้า i = j แล้ว cij = ………… ถ้า i  j แล้ว c ij = ………… จบแล้ว ขอบคุณคะ
  • 18.
    18 เฉลยแบบฝึ กเสริมทักษะคณิตศาสตร์ ชุดที่1 เมทริกซ์ และการดาเนินการของเมทริกซ์ เฉลยแบบฝึ กหัดเรื่องที่ 1 เมทริกซ์ และสั ญลักษณ์ ของเมทริกซ์ ตอนที่ 1 1. (1) 2  4 (2) a11  - 1 , (3) 4 a12  0 , a13  2 , a14  4 (1) 3  2 (2) b11  1 , (3) 7 b12  4 , b 21  2 , b 22  5 , b31  - 1 , b32  - 2 (4) 9 , a 21  7 , (5) 60 a 22  3 , a 23  5 , a 24  1 2. 3. A = (4) 5 (5) -18 a 11 a 12 a 13 a 14  a   21 a 22 a 23 a 24  a 31 a 32 a 33 a 34    4. B = [bij] 2 2 5. (1) A = (2) B = a 11 a 12 a  21 a 22  b 11 b 12 b  21 b 22  b 31 b 32  a 13  a 23   b 13  b 23   b 33   =  4 3 4 3 4 3    = 2 8   26  -1 5 5 - 6 0  18  
  • 19.
    19 (3) A = a11 a 21 a 31  a 41 a12 a13 a14  a 22 a 23 a 24   a 32 a 33 a 34   a 42 a 43 a 44  =  0 2 - 2 0  - 2 - 2  - 2 - 2 2 2 0 -2 2 2  2  0 ตอนที่ 2 1. (1) a11 + b13 = 1+(-3) = -2 (2) 2a31 - b12 + c22 = 2(3) – (-1) +3 = 6 +1+3 = 10 (3) (a21 + 3b11) × c21 = ( 2+ 3(0) )  0 = 0 (1) 6 ตัว (3) 4 ตัว 2. (2) 10 ตัว (4) mn ตัว 3. (1) A = a11 (2) B = (3) C = a12  = 1  1 b11 b12  0 b  =   21 b 22  1 c11  1 - 2(1)  c     21 = 2 - 2(1)  c31  3 - 2(1)      4 - 2(1)  c 41 1  2 = 2 3 1 0  = - 1   0    1    2 4. (1) 3  3 (2) 1, 0, 0 (4) 1 (3) 0, 0, 1 (5) 0 “”””””””””””””””””””””””””””””””””””””” แล้วเจอกันชุด 2 นะคะ เรื่ อง การเท่ากันของเมทริ กซ์