โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 1
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
1.1.1 จำนวนธรรมชำติ จำนวนเต็ม จำนวนตรรกยะ จำนวนอตรรกยะ และจำนวนจริง
จำนวนธรรมชำติ (Natural Number)
ตามหลักการทางคณิตศาสตร์ จานวนธรรมชาติ (natural number) อาจนิยามได้ในรูปแบบตามหลักการ
ของทฤษฎีจานวน ก็คือ จานวนเต็มบวก หรือ จานวนนับ (1, 2, 3, 4, …) แต่หาในกรณีนิยามในรูปแบบของ
หลักการในเชิงเซต ตรรกศาสตร์ และวิทยาการคานวณ อาจกล่าวได้ว่า 0 เป็นจานวนธรรมชาติตัวแรก หรือนิยาม
ได้ว่า จานวนธรรมชาติ คือ จานวนเต็มไม่เป็นลบ (0, 1, 2, 3, 4, …)
หรือสรุปได้ว่า จานวนธรรมชาติ เป็นจานวนที่เกิดขึ้นในทางธรรมชาติโดยธรรมดา ชัดเจน ไม่ซับซ้อน เช่น
จานวนไม่เป็นลบทั้งหมด อาจเขียนเซต ของ จานวนธรรมชาติ โดยใช้สัญลักษณ์ N ซึ่งสามารถกาหนดได้สอง
รูปแบบ คือ N = {0, 1, 2, 3, ...} และ N = (1, 2, 3, 4, ...}
มีสันนิษฐานว่าจานวนธรรมชาติเกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติตามรูปแบบของการนับหรือจานวนนับ ซึ่งก็
หมายถึงลาดับการนับของตัวเลขเพื่อแสดงค่าจานวน ดังนั้น ถ้าถามว่าจานวนธรรมชาติมีความสาคัญอย่างไร ? ก็
คงตอบได้ว่า ไม่อาจกล่าวได้ว่ามีความสาคัญ แต่เป็นหลักการพื้นทางของวิชาคณิตศาสตร์ ที่ควรทาความเข้าใจเสีย
มากกว่า ซึ่งโดยปกติ เราใช้จานวนธรรมชาติในการนับและการจัดอันดับเป็นส่วนใหญ่ ตัวอย่างการนับ เช่น บ้าน
หลังนี้มีจานวนสมาชิกอยู่ทั้งหมด 5 คน ส่วนตัวอย่างการจัดอันดับเช่น กรุงเทพมหานครเป็นเมืองที่มีประชากร
หนาแน่นเป็นอันดับที่ 1 ในประเทศ เป็นต้น
ข้อสังเกตที่เป็นข้อเท็จจริงอีกอย่างก็คือ ชุดจานวนธรรมชาติไม่มีที่สิ้นสุด เพราะสาหรับจานวนธรรมชาติ
ใด ๆ จะมีจานวนธรรมชาติอีกจานวนหนึ่งที่จะยิ่งใหญ่กว่ามากกว่าจานวนธรรมชาติ นอกจากนี้ชุดจานวนธรรมชาติ
มักข้องเกี่ยวกับการดาเนินการต่าง ๆ เช่น การดาเนินการขั้นพื้นฐานอย่าง การบวก การลบ การคูณ และการหาร
รวมไปถึง การยกกาลัง
1.1 จำนวนจริงและสมบัติของจำนวนจริง
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 2
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
นอกจากนี้จานวนธรรมชาติก็ยังมีความสัมพันธ์เกี่ยวกับคุณสมบัติ กฎ ทฤษฎี ต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับเรื่องของ
จานวน การนับ การดาเนินการในเชิงคณิตศาสตร์มากมาย ซึ่งโดยปกติแล้วการศึกษาสมบัติของจานวนธรรมชาติ
ก็จะเป็นหลักการเริ่มต้นในวิชาทฤษฎีจานวน
จำนวนเต็ม (Integers)
การพัฒนาการของจานวนมีมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน โดยเริ่มตั้งแต่การรู้จักใช้จานวนในการนับ
สิ่งของ แล้วใช้สัญลักษณ์แทนจานวนที่เกิดจากการนับนั้น เช่น การใช้รอยขีดบนพื้น บนฝาผนัง หรือการใช้วัตถุอื่น
เช่น การใช้กิ่งไม้ การใช้ก้อนหิน เป็นต้น จานวนที่ใช้ในการนับสิ่งของเหล่านี้ เป็นจานวนที่ใช้ในชีวิตประจาวัน
และใกล้ตัวที่สุด เรียกจานวนเหล่านี้ว่า จานวนนับ หรือ จานวนเต็มบวก ซึ่งต่อมาก็มีผู้คิดใช้สัญลักษณ์แทนจานวน
นับที่เรียกว่า ตัวเลข ตัวเลขที่แทนจานวนนับเหล่านี้ ก็มีการพัฒนาการที่ยาวนานเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน จานวน
นับเหล่านี้ ได้แก่ จานวนที่แทนด้วยตัวเลข 1 , 2 , 3 , 4 , 5 , 6 , 7 , ...
ต่อมามนุษย์รู้จักกับคาว่า ศูนย์ ในเชิงปริมาณที่ไม่มีอะไรเหลือ เช่น สัตว์เลี้ยงตายหมด และใช้สัญลักษณ์ 0
แทนจานวนที่เรียกว่า ศูนย์
จานวนชนิดอื่นที่มีการพัฒนาต่อมา คือ จานวนเต็มลบ ได้แก่ จานวนที่ใช้ตัวเลขต่อไปนี้แทนจานวนเต็มลบ
-1 , -2 , -3 , -4 , -5 , -6 , -7 , ...
จานวนเต็มบวก(หรือจานวนนับ) ศูนย์ และจานวนเต็มลบ จานวนเหล่านี้ทั้งหมดรวมเรียกว่า จานวนเต็ม
จำนวนตรรกยะและจำนวนอตรรกยะ (Rational Number and Irrational Number)
จำนวนตรรกยะ (Rational Number)
จำนวนตรรกยะ หมายถึง จานวนที่สามารถเขียนในรูปเศษส่วน
a
b
โดยที่ a , b เป็นจานวนเต็ม และ b ≠ 0
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 3
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
ตัวอย่างของจานวนตรรกยะ เช่น
- จานวนเต็ม ... , -3 , -2 , -1 , 0 , 1 , 2 , 3 , ...
- เศษส่วน
1
2
,
1
3
6
,
5
4
−
- ทศนยมซ้า เช่น 0.5 , 2.43, 5.465
จำนวนอตรรกยะ ( irrational number ) คือจานวนที่ไม่สามารถเขียนในรูปเศษส่วนของจานวนเต็มที่
ตัวส่วนไม่เป็นศูนย์ แต่เขียนได้ในรูปทศนิยมไม่ซ้าและสามารถกาหนดค่าโดยประมาณได้
เช่น 2 มีค่าประมาณ 1.414
3 มีค่าประมาณ 1.732
 มีค่าประมาณ 3.1416
0.1010010001… มีค่าประมาณ 1.101
จำนวนจริง ( Real number ) ได้แก่จานวนที่กล่าวถึงทั้งหมดนี้ยูเนียนกัน นั่นคือประกอบด้วยสับเซต
ของจานวนต่างๆ กล่าวได้ว่าคือการยูเนียนของเซตของจานวนตรรกยะ และเซตของจานวนอตรรกยะ
สมบัติของจำนวนจริง
• สมบัติกำรเท่ำกันของจำนวนจริง
กาหนด a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ
1. สมบัติการสะท้อน a = a
2. สมบัติการสมมาตร ถ้า a = b แล้ว b = a
3. สมบัติการถ่ายทอด ถ้า a = b และ b = c แล้ว a = c
4. สมบัติการบวกด้วยจานวนที่เท่ากัน ถ้า a = b แล้ว a + c = b + c
5. สมบัติการคูณด้วยจานวนที่เท่ากัน ถ้า a = b แล้ว ac = bc
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 4
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
• สมบัติกำรบวกในระบบจำนวนจริง
กาหนด a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ
สมบัติ กำรบวก ตัวอย่ำง
1. ปิด
2. การสลับที่
3. การเปลี่ยนหมู่
4. การมีเอกลักษณ์
5. การมีอินเวอร์ส
ถ้า a R และ b R แล้ว a + b R
a + b = b + a
a + (b + c) = (a + b) + c
มีจานวนจริง 0 ซึ่ง 0 +a = a = a + 0
สาหรับจานวนจริง a จะมีจานวนจริง -a ที่
(-a) + a = 0 = a + (-a)
ถ้า -3 , 5 R แล้ว (-3 + 5) R
2 4 4 2
+ +
=
6 + (7 + 8) = (6 + 7) + 8
0 + (-7) = -7 = (-7) + 0
(-9) + 9 = 0 = 9 + (-9)
• สมบัติกำรคูณในระบบจำนวนจริง
กาหนด a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ
สมบัติ กำรบวก ตัวอย่ำง
1. ปิด
2. การสลับที่
3. การเปลี่ยนหมู่
4. การมีเอกลักษณ์
5. การมีอินเวอร์ส
ถ้า a R และ b R แล้ว a  b R
a  b = b  a
a(bc) = (ab)c
มีจานวนจริง 1 ซึ่ง 1a = a = a1
สาหรับ a ที่ a  0 จะมีจานวนจริง a-1
โดยที่ a-1  a = 1 = a  a-1
ถ้า -3 , 5 R แล้ว (-3)  5 R
53 = 35
6  (7  8) = (6  7)  8
1  (-7) = -7 = (-7)  1
1
2
2 = 1 = 2 
1
2
• สมบัติกำรแจกแจง
a( b + c ) = ab + ac
( b + c )a = ba + ca
เช่น 3  (5 + 7) = (3  5) + (3  7)
(5 + 7) 3 = (53) + (73)
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 5
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
จากสมบัติของระบบจานวนจริงที่ได้กล่าวไปแล้ว สามารถนามาพิสูจน์เป็นทฤษฎีบทต่างๆ ได้ดังนี้
ทฤษฎีบทที่ 1 กฎการตัดออกสาหรับการบวก
เมื่อ a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ
ถ้า a + c = b + c แล้ว a = b
ถ้า a + b = a + c แล้ว b = c
ทฤษฎีบทที่ 2 กฎการตัดออกสาหรับการคูณ
เมื่อ a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ
ถ้า ac = bc และ c ≠ 0 แล้ว a = b
ถ้า ab = ac และ a ≠ 0 แล้ว b = c
ทฤษฎีบทที่ 3 เมื่อ a เป็นจานวนจริงใดๆ
a · 0 = 0
0 · a = 0
ทฤษฎีบทที่ 4 เมื่อ a เป็นจานวนจริงใดๆ
(-1)a = -a
a(-1) = -a
ทฤษฎีบทที่ 5 เมื่อ a, b เป็นจานวนจริงใดๆ
ถ้า ab = 0 แล้ว a = 0 หรือ b = 0
ทฤษฎีบทที่ 6 เมื่อ a เป็นจานวนจริงใดๆ
a(-b) = -ab
(-a)b = -ab
(-a)(-b) = ab
เราสามารถนิยามการลบและการหารจานวนจริงได้โดยอาศัยสมบัติของการบวกและการคูณใน
ระบบจานวนจริงที่ได้กล่าวไปแล้วข้างต้น
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 6
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
• กำรลบจำนวนจริง
บทนิยำม เมื่อ a, b เป็นจานวนจริงใดๆ
a- b = a + (-b)
นั่นคือ a - b คือ ผลบวกของ a กับอินเวอร์สการบวกของ b
• กำรหำรจำนวนจริง
บทนิยำม เมื่อ a , b เป็นจานวนจริงใดๆ เมื่อ b ≠ 0
1
( )
a
a b
b
−
=
นั่นคือ
a
b
คือ ผลคูณของ a กับอินเวอร์สการคูณของ b
ตัวอย่ำง กาหนดให้ a , b , c เป็นจานวนจริง จงบอกสมบัติของจานวนจริงที่แสดงว่า
1. ab เป็นจานวนจริง 2. (ab)c = (ba)c
3. (ab)c = a(bc) 4. 1 x a = a
5. มีจานวนจริงที่คูณกับ 2.8 แล้วได้ 1 6. a(b + c) = ab + ac
แนวคิด 1. สมบัติปิดของการคูณของจานวนจริง เนื่องจาก a และ b ต่างเป็นจานวนจริง
ab ก็เป็นจานวนจริงด้วย
2. สมบัติการสลับที่ของการคูณ จะเห็นว่า ab = ba
3. สมบัติการเปลี่ยนหมู่ของการคูณ
4. สมบัติการมีเอกลักษณ์การคูณ
5. สมบัติการมีอินเวอร์สการคูณ เนื่องจากมี
1 1
2.8 2.8
2.8 2.8
1
 =  =
6. สมบัติการแจกแจง
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 7
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
ตัวอย่ำง กาหนด A = {-1 , 0 , 1} ข้อต่อไปนี้ ข้อใดถูก ข้อใดผิด
1. A มีสมบัติปิดการบวก 2. A มีสมบัติปิดการลบ
3. A มีสมบัติปิดการคูณ 4. มีเอกลักษณ์การบวกใน A
5. มีเอกลักษณ์การคูณใน A 6. สมาชิกทุกตัวใน A มีอินเวอร์สการบวกอยู่ใน A
7. สมาชิกทุกตัวใน A มีอินเวอร์สการคูณอยู่ใน A
วิธีทำ
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 8
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
จำนวนภำยใต้กำรดำเนินกำร *
จานวนมีการกระทาพื้นฐานระหว่างจานวน 2 จานวน คือ+ , - , x ,  อาจกาหนดให้มีการดาเนินการ
อื่นๆ ที่ซับซ้อนได้
การตรวจสอบสมบัติพื้นฐานของเซต A ภายใต้การดาเนินการ *
สมบัติ *
1. ปิด
2. การสลับที่
3. การเปลี่ยนหมู่
4. การมีเอกลักษณ์
5. การมีอินเวอร์ส
1. ถ้า a , b A แล้ว a * b A แสดงว่า A มีสมบัติปิดของ *
2. ถ้า a , b A แล้ว a * b = b * a แสดงว่า A มีสมบัติการสลับที่ของ *
3. ถ้า a , b , c A แล้ว (a * b) * c = a * (b * c)
4. ถ้า a  A และมี e A ที่ทาให้ a * e = e * a = a
เรียก e ว่าเอกลักษณ์ภายใต้การดาเนินการ *
แสดงว่า A มี e เป็นเอกลักษณ์ของ *
5. ถ้า a  A จะมี a-1  A ที่ทาให้ a* a-1 = a-1 * a = e
เรียก a-1 ว่าอินเวอร์สของ a ภายใต้การดาเนินการ *
แสดงว่า A มีสมบัติการมีอินเวอร์สของ *
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 9
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
ตัวอย่ำง กาหนด a , b  R เมื่อ R เป็นเซตของจานวน
จริง และ a * b = a + b – 3 จงแสดงว่า R ภายใต้การดาเนินการ * มีสมบัติต่อไปนี้หรือไม่
1. ปิด 2. การสลับที่
3. การเปลี่ยนหมู่ 4. การมีเอกลักษณ์ 5. การมีอินเวอร์ส
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 10
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
1. ให้นักเรียนเติมโครงสร้ำงของจำนวนจริงให้สมบูรณ์
กาหนด R แทนเซตของจานวนจริง
Q แทนเซตของจานวนตรรกยะ
Q’ แทนเซตของจานวนอตรรกยะ
F แทนเซตของจานวนที่ไม่ใช่จานวนเต็ม
I แทนเซตของจานวนเต็ม
I+ และ I- แทนเซตของจานวนเต็มบวกและจานวนเต็มลบ
แบบฝึกทักษะที่ 1.1
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 11
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
2. ให้นักเรียนพิจำรณำว่ำจำนวนที่กำหนดให้เป็นจำนวนชนิดใด โดยเขียน ✓ลงในช่องว่ำง
จำนวน จำนวนตรรกยะ จำนวนอตรรกยะ จำนวนเต็ม จำนวนนับ จำนวนจริง
-1
0
5
3
-1.36
0.333...
2

2
−
-1.1412...
7
22
5
5 −
3
27
3
64
−
2
)
5
(−
9
25 −
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 12
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
จำนวน จำนวนตรรกยะ จำนวนอตรรกยะ จำนวนเต็ม จำนวนนับ จำนวนจริง
7
2
1.732
0.101001
3. ให้ตรวจสอบว่ำข้อควำมต่อไปนี้เป็นจริงหรือเท็จ
3.1 5 เป็นจานวนธรรมชาติ .......................
3.2
1
3
เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.3 -100 เป็นจานวนเต็ม ......................
3.4
4
5
เป็นจานวนธรรมชาติ ......................
3.5 0 เป็นจานวนเต็ม ......................
3.6
2
4
−
เป็นจานวนเต็ม ......................
3.7 1 เป็นจานวนอตรรกยะ ......................
3.8
22
7
เป็นจานวนอตรรกยะ ......................
3.9  เป็นจานวนอตรรกยะ ......................
3.10 3
5 เป็นจานวนจริง ......................
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 13
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
3.11 4 เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.12 0.001 เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.13 0.101001... เป็นจานวนอตรรกยะ ......................
3.14 4
4 เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.15 3
8
− เป็นจานวนอตรรกยะ ......................
3.16 4 5
− เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.17
0
5
เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.18 2.1828 เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.19  เป็นจานวนตรรกยะ ......................
3.20 e เป็นจานวนอตรรกยะ ......................
4. ให้นักเรียนระบุจำนวนตำมข้อควำมที่กำหนด
ข้อควำม จำนวน
4.1 จานวนเต็มบวกที่น้อยที่สุดแต่มากกว่า 10
4.2 จานวนเต็มบวกที่มากที่สุด
4.3 จานวนเต็มที่น้อยที่สุดแต่มากกว่า -11
4.4 จานวนเต็มที่มากที่สุดแต่น้อยกว่า -100
4.5 จานวนเต็มที่มากที่สุดแต่น้อยกว่า -10
4.6 จานวนเต็มลบที่น้อยที่สุด
4.7 จานวนเต็มลบที่มากที่สุด
4.8 จานวนเต็มที่อยู่ระหว่าง -1 กับ 1
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 14
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
ข้อควำม จำนวน
4.9 จานวนเต็มที่อยู่ระหว่าง 3 กับ 4
4.10 จานวนตรรกยะที่มากที่สุดแต่น้อยกว่า 0
4.11 จานวนตรรกยะที่น้อยที่สุดแต่น้อยกว่า 0
4.12 จานวนตรรกยะที่น้อยที่สุด
4.13 จานวนตรรกยะที่มากที่สุดแต่น้อยกว่าหรือเท่ากับ -5
4.14 จานวนตรรกยะที่มากที่สุดแต่น้อยกว่าหรือเท่ากับ 0
4.15 จานวนจริงที่น้อยที่สุดแต่มากกว่าหรือเท่ากับ -2
4.16 จานวนเต็มบวกที่น้อยที่สุด
4.17 จานวนเต็มที่น้อยที่สุด
4.18 จานวนเต็มที่มากที่สุด
4.19 จานวนตรงข้ามของ -
4.20 จานวนที่เป็นส่วนกลับของ
1
2
5. ให้นักเรียนพิจำรณำว่ำข้อควำมต่อไปนี้เป็นจริงหรือเท็จ
5.1 จานวนตรรกยะคูณจานวนตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ .............................
5.2 จานวนตรรกยะคูณจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ .............................
5.3 จานวนตรรกยะคูณจานวนอตรรกยะเป็นจานวนอตรรกยะ .............................
5.4 จานวนตรรกยะบวกจานวนอตรรกยะเป็นจานวนอตรรกยะ .............................
5.5 จานวนอตรรกยะบวกจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ .............................
5.6 จานวนอตรรกยะคูณจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ .............................
5.7 จานวนอตรรกยะลบด้วยจานวนอตรรกยะเป็นจานวนอตรรกยะ .............................
5.8 จานวนอตรรกยะหารด้วยจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ .............................
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 15
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
In Exercises 6–9, determine which numbers in the set are
(a) natural numbers, (b) whole numbers, (c) integers, (d) rational numbers, and
(e) irrational numbers.
6.
7 2
9, ,5, , 2, 0,1, 4,2, 11
2 3
(a) natural numbers =
1, 2, 5
(b) whole numbers =
0, 1, 2, 5
(c) integers =
11, 9, 4, 0, 1, 2, 5
(d) rational numbers =
7 2
11, 9, 4, , 0, , 1, 2, 5
2 3
(e) irrational numbers =
2
7.  
7 4
5,-7,- ,0,3.12, ,-3,12,5
3 5
(a) natural numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……...
(b) whole numbers = ……………………………………………………………………….…………….…….………...
(c) integers = ……………………………………………………………………….…………….……...…….…
(d) rational numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……...
(e) irrational numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……...
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 16
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
8.  
3
6 1
- , , 2,-7.5,-1, 9,2.01632, 8
3 2

(a) natural numbers = ……………………………………………………………………….……………….…….……...
(b) whole numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……...
(c) integers = ……………………………………………………………………….………….………….……...
(d) rational numbers = ……………………………………………………………………….……….…………….……...
(e) irrational numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……...
9.  
2.01,0.666…,-13,0.010110111…,1,-6
(a) natural numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……...
(b) whole numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……...
(c) integers = ……………………………………………………………………….………….………….……...
(d) rational numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……...
(e) irrational numbers = ……………………………………………………………………….…….……………….……...
10. กำหนดให้ x , y , z เป็นจำนวนจริงใดๆ ให้บอกสมบัติของกำรเท่ำกัน
1) 2x + y = 2x + y ..........................................................................................
2) ถ้า x = y + z แล้ว y + z = x ..........................................................................................
3) ถ้า 2 + 3 = 5 แล้ว (2 + 3) + 4 = 5 + 4 ..........................................................................................
4) ถ้า 2 + 3 = 5 และ 5 = 4 + 1 แล้ว 2 + 3 = 4 + 1....................................................................................
5) ถ้า b = -3 แล้ว 2 x b = 2 x (-3) ..........................................................................................
6) ถ้า 2y = x + z และ x + z = 8 แล้ว 2y = 8 ..........................................................................................
7) ถ้า 2x = 6y แล้ว x = 3y ..........................................................................................
8) ถ้า x + 2 = 3y แล้ว x + 7 = 3y + 5 ..........................................................................................
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 17
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
9) ถ้า 4 + (-3) = 1 แล้ว 1 = 4 + (-3) ..........................................................................................
10) ถ้า 4 2
= และ 3
2 8
= แล้ว 3
4 8
= .................................................................................
11. ให้เติมช่องว่ำงโดยใช้สมบัติกำรเท่ำกัน
1) ถ้า a = b แล้ว a + 5 = ..............................................................................................
2) ถ้า a = b แล้ว -3a = ..................................................................................................
3) ถ้า a + 4 = b + 4 แล้ว a = .....................................................................................
4) ถ้า a + 1 = b + 2 และ b + 2 = c - 5 แล้ว a + 1 = ..............................................
5) ถ้า
2 2
2 1 ( 1)
x x x
+ + = + แล้ว
2
( 1)
x + =..........................................................
6) ถ้า
3
2
x y
= แล้ว 2x = ................................................................................................
7) ถ้า
2
1 2
x x
+ = แล้ว
2
( 1)
x − = ..............................................................................
8) ถ้า ab = a + b แล้ว
1
2
ab =..........................................................................................
12. เซตของจำนวนตรรกยะมีสมบัติปิดสำหรับกำรบวกและกำรคูณหรือไม่
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 18
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
13. find Additive inverse and Multiplicative inverse
ข้อที่ จำนวนจริง
อินเวอร์ส
ข้อที่ จำนวนจริง
อินเวอร์ส
กำรบวก กำรคูณ กำรบวก กำรคูณ
1 3 11 3 2
2 4 12 3 2
3 0 13 3
4 1
2
14 2
3
5 3
5
15
1
3
6 3
1
4
16
2
1 3
7 1 3 17 2 3
4
8 2 3 18
1
3 1
9 2 1
2 1
19 1 3
1 3
10 2 3 20 1 3
1 3
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 19
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
14. กําหนดตัวดําเนินการ บนเซตของจํานวนจริง ถ้า ,
a b และ a b a b ab
จงหาอินเวอร์สของ 2 ภายใต้การดําเนินการ
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 20
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
15. นิยามการดาเนินการ โดย 3
a b a b เมื่อ ,
a b
จงหาอินเวอร์สของ (2 4) 6 ภายใต้การดาเนินการ
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 21
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
16. สาหรับ x และ y เป็นจานวนจริงบวกใดๆ กาหนดให้ x y เป็นจานวนจริงบวก ที่มีสมบัติต่อไปนี้
(1) ( ) ( )
x xy x x y
(2) (1 ) 1
x x x
(3) 1 1 1
ค่าของ 2 (5 (5 6)) เท่ากับเท่าใด
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 22
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
17. สาหรับ a และ b เป็นจานวนจริงบวกใดๆ กาหนดให้ a b เป็นจานวนจริงที่มีสมบัติต่อไปนี้
(ก) 4
a a a
(ข) a b b a
(3) ( )
a a b a b
a b b
ค่าของ (8 5) 100 เท่ากับเท่าใด
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 23
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
1.1.2 กำรเขียนแทนเซตของจำนวนจริงด้วยเส้นจำนวน
Real numbers are represented graphically by a real number line. When you draw a point
on the real number line that corresponds to real number line, you are plotting is the real
number. The point 0 on the real number line is the origin. Numbers to the right of 0 are
positive, and numbers to the left of 0 are negative, as shown in Figure A.1.
FIGURE A.1 The real number line
As illustrated in Figure A.2, there is a one-to-one correspondence between real numbers
and points on the real number line.
FIGURE A.2 One-to-one correspondence
•
Origin
– 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5
Positive
direction
Negative
direction
– 3 – 2 – 1 0 1 2 3
•
0.75
• •

Every real number corresponds to
exactly one point on the real number line.
1
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 24
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
Plotting Points on the Real Number Line
Plot the real numbers on the real number line.
a. 4
7
−
b. 2.3 c. 3
2
d. 5
.
1
− e. 5
Solution
In Exercises 1 and 2, plot the real numbers on the real number line.
1. (a) 3 (b)
2
7
(c)
2
5
− (d) 2
.
5
−
2. (a) 8.5 (b)
3
4
(c) 75
.
4
− (d)
3
8
−
Example
– 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5
แบบฝึกทักษะที่ 1.1.2
– 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5
– 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 25
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
1.1.3 ค่ำสัมบูรณ์ และสมบัติของค่ำสัมบูรณ์ (Absolute Value and Their Properties)
ตัวอย่ำง จงหาค่าของจานวนต่อไปนี้
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 26
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
สมบัติของค่ำสัมบูรณ์
ตัวอย่ำง จงหาค่าของจานวนต่อไปนี้
ตัวอย่ำง จงเติมเครื่องหมาย > , < หรือ = ให้ถูกต้อง
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 27
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
1. จงเขียนเครื่องหมาย ✓ หน้าข้อความที่เป็นจริง และเขียนเครื่องหมาย
แบบฝึกทักษะที่ 1.1.3
โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 28
เอกสารประกอบการเรียน
รายวิชาคณิตศาสตร์2 (ค30102)
ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ
1
2. จงหาผลลัพธ์ของจานวนต่อไปนี้

01real

  • 1.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 1 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 1.1.1 จำนวนธรรมชำติ จำนวนเต็ม จำนวนตรรกยะ จำนวนอตรรกยะ และจำนวนจริง จำนวนธรรมชำติ (Natural Number) ตามหลักการทางคณิตศาสตร์ จานวนธรรมชาติ (natural number) อาจนิยามได้ในรูปแบบตามหลักการ ของทฤษฎีจานวน ก็คือ จานวนเต็มบวก หรือ จานวนนับ (1, 2, 3, 4, …) แต่หาในกรณีนิยามในรูปแบบของ หลักการในเชิงเซต ตรรกศาสตร์ และวิทยาการคานวณ อาจกล่าวได้ว่า 0 เป็นจานวนธรรมชาติตัวแรก หรือนิยาม ได้ว่า จานวนธรรมชาติ คือ จานวนเต็มไม่เป็นลบ (0, 1, 2, 3, 4, …) หรือสรุปได้ว่า จานวนธรรมชาติ เป็นจานวนที่เกิดขึ้นในทางธรรมชาติโดยธรรมดา ชัดเจน ไม่ซับซ้อน เช่น จานวนไม่เป็นลบทั้งหมด อาจเขียนเซต ของ จานวนธรรมชาติ โดยใช้สัญลักษณ์ N ซึ่งสามารถกาหนดได้สอง รูปแบบ คือ N = {0, 1, 2, 3, ...} และ N = (1, 2, 3, 4, ...} มีสันนิษฐานว่าจานวนธรรมชาติเกิดขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติตามรูปแบบของการนับหรือจานวนนับ ซึ่งก็ หมายถึงลาดับการนับของตัวเลขเพื่อแสดงค่าจานวน ดังนั้น ถ้าถามว่าจานวนธรรมชาติมีความสาคัญอย่างไร ? ก็ คงตอบได้ว่า ไม่อาจกล่าวได้ว่ามีความสาคัญ แต่เป็นหลักการพื้นทางของวิชาคณิตศาสตร์ ที่ควรทาความเข้าใจเสีย มากกว่า ซึ่งโดยปกติ เราใช้จานวนธรรมชาติในการนับและการจัดอันดับเป็นส่วนใหญ่ ตัวอย่างการนับ เช่น บ้าน หลังนี้มีจานวนสมาชิกอยู่ทั้งหมด 5 คน ส่วนตัวอย่างการจัดอันดับเช่น กรุงเทพมหานครเป็นเมืองที่มีประชากร หนาแน่นเป็นอันดับที่ 1 ในประเทศ เป็นต้น ข้อสังเกตที่เป็นข้อเท็จจริงอีกอย่างก็คือ ชุดจานวนธรรมชาติไม่มีที่สิ้นสุด เพราะสาหรับจานวนธรรมชาติ ใด ๆ จะมีจานวนธรรมชาติอีกจานวนหนึ่งที่จะยิ่งใหญ่กว่ามากกว่าจานวนธรรมชาติ นอกจากนี้ชุดจานวนธรรมชาติ มักข้องเกี่ยวกับการดาเนินการต่าง ๆ เช่น การดาเนินการขั้นพื้นฐานอย่าง การบวก การลบ การคูณ และการหาร รวมไปถึง การยกกาลัง 1.1 จำนวนจริงและสมบัติของจำนวนจริง
  • 2.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 2 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 นอกจากนี้จานวนธรรมชาติก็ยังมีความสัมพันธ์เกี่ยวกับคุณสมบัติ กฎ ทฤษฎี ต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับเรื่องของ จานวน การนับ การดาเนินการในเชิงคณิตศาสตร์มากมาย ซึ่งโดยปกติแล้วการศึกษาสมบัติของจานวนธรรมชาติ ก็จะเป็นหลักการเริ่มต้นในวิชาทฤษฎีจานวน จำนวนเต็ม (Integers) การพัฒนาการของจานวนมีมาตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน โดยเริ่มตั้งแต่การรู้จักใช้จานวนในการนับ สิ่งของ แล้วใช้สัญลักษณ์แทนจานวนที่เกิดจากการนับนั้น เช่น การใช้รอยขีดบนพื้น บนฝาผนัง หรือการใช้วัตถุอื่น เช่น การใช้กิ่งไม้ การใช้ก้อนหิน เป็นต้น จานวนที่ใช้ในการนับสิ่งของเหล่านี้ เป็นจานวนที่ใช้ในชีวิตประจาวัน และใกล้ตัวที่สุด เรียกจานวนเหล่านี้ว่า จานวนนับ หรือ จานวนเต็มบวก ซึ่งต่อมาก็มีผู้คิดใช้สัญลักษณ์แทนจานวน นับที่เรียกว่า ตัวเลข ตัวเลขที่แทนจานวนนับเหล่านี้ ก็มีการพัฒนาการที่ยาวนานเรื่อยมาจนถึงปัจจุบัน จานวน นับเหล่านี้ ได้แก่ จานวนที่แทนด้วยตัวเลข 1 , 2 , 3 , 4 , 5 , 6 , 7 , ... ต่อมามนุษย์รู้จักกับคาว่า ศูนย์ ในเชิงปริมาณที่ไม่มีอะไรเหลือ เช่น สัตว์เลี้ยงตายหมด และใช้สัญลักษณ์ 0 แทนจานวนที่เรียกว่า ศูนย์ จานวนชนิดอื่นที่มีการพัฒนาต่อมา คือ จานวนเต็มลบ ได้แก่ จานวนที่ใช้ตัวเลขต่อไปนี้แทนจานวนเต็มลบ -1 , -2 , -3 , -4 , -5 , -6 , -7 , ... จานวนเต็มบวก(หรือจานวนนับ) ศูนย์ และจานวนเต็มลบ จานวนเหล่านี้ทั้งหมดรวมเรียกว่า จานวนเต็ม จำนวนตรรกยะและจำนวนอตรรกยะ (Rational Number and Irrational Number) จำนวนตรรกยะ (Rational Number) จำนวนตรรกยะ หมายถึง จานวนที่สามารถเขียนในรูปเศษส่วน a b โดยที่ a , b เป็นจานวนเต็ม และ b ≠ 0
  • 3.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 3 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 ตัวอย่างของจานวนตรรกยะ เช่น - จานวนเต็ม ... , -3 , -2 , -1 , 0 , 1 , 2 , 3 , ... - เศษส่วน 1 2 , 1 3 6 , 5 4 − - ทศนยมซ้า เช่น 0.5 , 2.43, 5.465 จำนวนอตรรกยะ ( irrational number ) คือจานวนที่ไม่สามารถเขียนในรูปเศษส่วนของจานวนเต็มที่ ตัวส่วนไม่เป็นศูนย์ แต่เขียนได้ในรูปทศนิยมไม่ซ้าและสามารถกาหนดค่าโดยประมาณได้ เช่น 2 มีค่าประมาณ 1.414 3 มีค่าประมาณ 1.732  มีค่าประมาณ 3.1416 0.1010010001… มีค่าประมาณ 1.101 จำนวนจริง ( Real number ) ได้แก่จานวนที่กล่าวถึงทั้งหมดนี้ยูเนียนกัน นั่นคือประกอบด้วยสับเซต ของจานวนต่างๆ กล่าวได้ว่าคือการยูเนียนของเซตของจานวนตรรกยะ และเซตของจานวนอตรรกยะ สมบัติของจำนวนจริง • สมบัติกำรเท่ำกันของจำนวนจริง กาหนด a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ 1. สมบัติการสะท้อน a = a 2. สมบัติการสมมาตร ถ้า a = b แล้ว b = a 3. สมบัติการถ่ายทอด ถ้า a = b และ b = c แล้ว a = c 4. สมบัติการบวกด้วยจานวนที่เท่ากัน ถ้า a = b แล้ว a + c = b + c 5. สมบัติการคูณด้วยจานวนที่เท่ากัน ถ้า a = b แล้ว ac = bc
  • 4.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 4 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 • สมบัติกำรบวกในระบบจำนวนจริง กาหนด a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ สมบัติ กำรบวก ตัวอย่ำง 1. ปิด 2. การสลับที่ 3. การเปลี่ยนหมู่ 4. การมีเอกลักษณ์ 5. การมีอินเวอร์ส ถ้า a R และ b R แล้ว a + b R a + b = b + a a + (b + c) = (a + b) + c มีจานวนจริง 0 ซึ่ง 0 +a = a = a + 0 สาหรับจานวนจริง a จะมีจานวนจริง -a ที่ (-a) + a = 0 = a + (-a) ถ้า -3 , 5 R แล้ว (-3 + 5) R 2 4 4 2 + + = 6 + (7 + 8) = (6 + 7) + 8 0 + (-7) = -7 = (-7) + 0 (-9) + 9 = 0 = 9 + (-9) • สมบัติกำรคูณในระบบจำนวนจริง กาหนด a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ สมบัติ กำรบวก ตัวอย่ำง 1. ปิด 2. การสลับที่ 3. การเปลี่ยนหมู่ 4. การมีเอกลักษณ์ 5. การมีอินเวอร์ส ถ้า a R และ b R แล้ว a  b R a  b = b  a a(bc) = (ab)c มีจานวนจริง 1 ซึ่ง 1a = a = a1 สาหรับ a ที่ a  0 จะมีจานวนจริง a-1 โดยที่ a-1  a = 1 = a  a-1 ถ้า -3 , 5 R แล้ว (-3)  5 R 53 = 35 6  (7  8) = (6  7)  8 1  (-7) = -7 = (-7)  1 1 2 2 = 1 = 2  1 2 • สมบัติกำรแจกแจง a( b + c ) = ab + ac ( b + c )a = ba + ca เช่น 3  (5 + 7) = (3  5) + (3  7) (5 + 7) 3 = (53) + (73)
  • 5.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 5 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 จากสมบัติของระบบจานวนจริงที่ได้กล่าวไปแล้ว สามารถนามาพิสูจน์เป็นทฤษฎีบทต่างๆ ได้ดังนี้ ทฤษฎีบทที่ 1 กฎการตัดออกสาหรับการบวก เมื่อ a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ ถ้า a + c = b + c แล้ว a = b ถ้า a + b = a + c แล้ว b = c ทฤษฎีบทที่ 2 กฎการตัดออกสาหรับการคูณ เมื่อ a, b, c เป็นจานวนจริงใดๆ ถ้า ac = bc และ c ≠ 0 แล้ว a = b ถ้า ab = ac และ a ≠ 0 แล้ว b = c ทฤษฎีบทที่ 3 เมื่อ a เป็นจานวนจริงใดๆ a · 0 = 0 0 · a = 0 ทฤษฎีบทที่ 4 เมื่อ a เป็นจานวนจริงใดๆ (-1)a = -a a(-1) = -a ทฤษฎีบทที่ 5 เมื่อ a, b เป็นจานวนจริงใดๆ ถ้า ab = 0 แล้ว a = 0 หรือ b = 0 ทฤษฎีบทที่ 6 เมื่อ a เป็นจานวนจริงใดๆ a(-b) = -ab (-a)b = -ab (-a)(-b) = ab เราสามารถนิยามการลบและการหารจานวนจริงได้โดยอาศัยสมบัติของการบวกและการคูณใน ระบบจานวนจริงที่ได้กล่าวไปแล้วข้างต้น
  • 6.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 6 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 • กำรลบจำนวนจริง บทนิยำม เมื่อ a, b เป็นจานวนจริงใดๆ a- b = a + (-b) นั่นคือ a - b คือ ผลบวกของ a กับอินเวอร์สการบวกของ b • กำรหำรจำนวนจริง บทนิยำม เมื่อ a , b เป็นจานวนจริงใดๆ เมื่อ b ≠ 0 1 ( ) a a b b − = นั่นคือ a b คือ ผลคูณของ a กับอินเวอร์สการคูณของ b ตัวอย่ำง กาหนดให้ a , b , c เป็นจานวนจริง จงบอกสมบัติของจานวนจริงที่แสดงว่า 1. ab เป็นจานวนจริง 2. (ab)c = (ba)c 3. (ab)c = a(bc) 4. 1 x a = a 5. มีจานวนจริงที่คูณกับ 2.8 แล้วได้ 1 6. a(b + c) = ab + ac แนวคิด 1. สมบัติปิดของการคูณของจานวนจริง เนื่องจาก a และ b ต่างเป็นจานวนจริง ab ก็เป็นจานวนจริงด้วย 2. สมบัติการสลับที่ของการคูณ จะเห็นว่า ab = ba 3. สมบัติการเปลี่ยนหมู่ของการคูณ 4. สมบัติการมีเอกลักษณ์การคูณ 5. สมบัติการมีอินเวอร์สการคูณ เนื่องจากมี 1 1 2.8 2.8 2.8 2.8 1  =  = 6. สมบัติการแจกแจง
  • 7.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 7 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 ตัวอย่ำง กาหนด A = {-1 , 0 , 1} ข้อต่อไปนี้ ข้อใดถูก ข้อใดผิด 1. A มีสมบัติปิดการบวก 2. A มีสมบัติปิดการลบ 3. A มีสมบัติปิดการคูณ 4. มีเอกลักษณ์การบวกใน A 5. มีเอกลักษณ์การคูณใน A 6. สมาชิกทุกตัวใน A มีอินเวอร์สการบวกอยู่ใน A 7. สมาชิกทุกตัวใน A มีอินเวอร์สการคูณอยู่ใน A วิธีทำ
  • 8.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 8 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 จำนวนภำยใต้กำรดำเนินกำร * จานวนมีการกระทาพื้นฐานระหว่างจานวน 2 จานวน คือ+ , - , x ,  อาจกาหนดให้มีการดาเนินการ อื่นๆ ที่ซับซ้อนได้ การตรวจสอบสมบัติพื้นฐานของเซต A ภายใต้การดาเนินการ * สมบัติ * 1. ปิด 2. การสลับที่ 3. การเปลี่ยนหมู่ 4. การมีเอกลักษณ์ 5. การมีอินเวอร์ส 1. ถ้า a , b A แล้ว a * b A แสดงว่า A มีสมบัติปิดของ * 2. ถ้า a , b A แล้ว a * b = b * a แสดงว่า A มีสมบัติการสลับที่ของ * 3. ถ้า a , b , c A แล้ว (a * b) * c = a * (b * c) 4. ถ้า a  A และมี e A ที่ทาให้ a * e = e * a = a เรียก e ว่าเอกลักษณ์ภายใต้การดาเนินการ * แสดงว่า A มี e เป็นเอกลักษณ์ของ * 5. ถ้า a  A จะมี a-1  A ที่ทาให้ a* a-1 = a-1 * a = e เรียก a-1 ว่าอินเวอร์สของ a ภายใต้การดาเนินการ * แสดงว่า A มีสมบัติการมีอินเวอร์สของ *
  • 9.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 9 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 ตัวอย่ำง กาหนด a , b  R เมื่อ R เป็นเซตของจานวน จริง และ a * b = a + b – 3 จงแสดงว่า R ภายใต้การดาเนินการ * มีสมบัติต่อไปนี้หรือไม่ 1. ปิด 2. การสลับที่ 3. การเปลี่ยนหมู่ 4. การมีเอกลักษณ์ 5. การมีอินเวอร์ส
  • 10.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 10 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 1. ให้นักเรียนเติมโครงสร้ำงของจำนวนจริงให้สมบูรณ์ กาหนด R แทนเซตของจานวนจริง Q แทนเซตของจานวนตรรกยะ Q’ แทนเซตของจานวนอตรรกยะ F แทนเซตของจานวนที่ไม่ใช่จานวนเต็ม I แทนเซตของจานวนเต็ม I+ และ I- แทนเซตของจานวนเต็มบวกและจานวนเต็มลบ แบบฝึกทักษะที่ 1.1
  • 11.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 11 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 2. ให้นักเรียนพิจำรณำว่ำจำนวนที่กำหนดให้เป็นจำนวนชนิดใด โดยเขียน ✓ลงในช่องว่ำง จำนวน จำนวนตรรกยะ จำนวนอตรรกยะ จำนวนเต็ม จำนวนนับ จำนวนจริง -1 0 5 3 -1.36 0.333... 2  2 − -1.1412... 7 22 5 5 − 3 27 3 64 − 2 ) 5 (− 9 25 −
  • 12.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 12 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 จำนวน จำนวนตรรกยะ จำนวนอตรรกยะ จำนวนเต็ม จำนวนนับ จำนวนจริง 7 2 1.732 0.101001 3. ให้ตรวจสอบว่ำข้อควำมต่อไปนี้เป็นจริงหรือเท็จ 3.1 5 เป็นจานวนธรรมชาติ ....................... 3.2 1 3 เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.3 -100 เป็นจานวนเต็ม ...................... 3.4 4 5 เป็นจานวนธรรมชาติ ...................... 3.5 0 เป็นจานวนเต็ม ...................... 3.6 2 4 − เป็นจานวนเต็ม ...................... 3.7 1 เป็นจานวนอตรรกยะ ...................... 3.8 22 7 เป็นจานวนอตรรกยะ ...................... 3.9  เป็นจานวนอตรรกยะ ...................... 3.10 3 5 เป็นจานวนจริง ......................
  • 13.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 13 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 3.11 4 เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.12 0.001 เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.13 0.101001... เป็นจานวนอตรรกยะ ...................... 3.14 4 4 เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.15 3 8 − เป็นจานวนอตรรกยะ ...................... 3.16 4 5 − เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.17 0 5 เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.18 2.1828 เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.19  เป็นจานวนตรรกยะ ...................... 3.20 e เป็นจานวนอตรรกยะ ...................... 4. ให้นักเรียนระบุจำนวนตำมข้อควำมที่กำหนด ข้อควำม จำนวน 4.1 จานวนเต็มบวกที่น้อยที่สุดแต่มากกว่า 10 4.2 จานวนเต็มบวกที่มากที่สุด 4.3 จานวนเต็มที่น้อยที่สุดแต่มากกว่า -11 4.4 จานวนเต็มที่มากที่สุดแต่น้อยกว่า -100 4.5 จานวนเต็มที่มากที่สุดแต่น้อยกว่า -10 4.6 จานวนเต็มลบที่น้อยที่สุด 4.7 จานวนเต็มลบที่มากที่สุด 4.8 จานวนเต็มที่อยู่ระหว่าง -1 กับ 1
  • 14.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 14 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 ข้อควำม จำนวน 4.9 จานวนเต็มที่อยู่ระหว่าง 3 กับ 4 4.10 จานวนตรรกยะที่มากที่สุดแต่น้อยกว่า 0 4.11 จานวนตรรกยะที่น้อยที่สุดแต่น้อยกว่า 0 4.12 จานวนตรรกยะที่น้อยที่สุด 4.13 จานวนตรรกยะที่มากที่สุดแต่น้อยกว่าหรือเท่ากับ -5 4.14 จานวนตรรกยะที่มากที่สุดแต่น้อยกว่าหรือเท่ากับ 0 4.15 จานวนจริงที่น้อยที่สุดแต่มากกว่าหรือเท่ากับ -2 4.16 จานวนเต็มบวกที่น้อยที่สุด 4.17 จานวนเต็มที่น้อยที่สุด 4.18 จานวนเต็มที่มากที่สุด 4.19 จานวนตรงข้ามของ - 4.20 จานวนที่เป็นส่วนกลับของ 1 2 5. ให้นักเรียนพิจำรณำว่ำข้อควำมต่อไปนี้เป็นจริงหรือเท็จ 5.1 จานวนตรรกยะคูณจานวนตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ ............................. 5.2 จานวนตรรกยะคูณจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ ............................. 5.3 จานวนตรรกยะคูณจานวนอตรรกยะเป็นจานวนอตรรกยะ ............................. 5.4 จานวนตรรกยะบวกจานวนอตรรกยะเป็นจานวนอตรรกยะ ............................. 5.5 จานวนอตรรกยะบวกจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ ............................. 5.6 จานวนอตรรกยะคูณจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ ............................. 5.7 จานวนอตรรกยะลบด้วยจานวนอตรรกยะเป็นจานวนอตรรกยะ ............................. 5.8 จานวนอตรรกยะหารด้วยจานวนอตรรกยะเป็นจานวนตรรกยะ .............................
  • 15.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 15 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 In Exercises 6–9, determine which numbers in the set are (a) natural numbers, (b) whole numbers, (c) integers, (d) rational numbers, and (e) irrational numbers. 6. 7 2 9, ,5, , 2, 0,1, 4,2, 11 2 3 (a) natural numbers = 1, 2, 5 (b) whole numbers = 0, 1, 2, 5 (c) integers = 11, 9, 4, 0, 1, 2, 5 (d) rational numbers = 7 2 11, 9, 4, , 0, , 1, 2, 5 2 3 (e) irrational numbers = 2 7.   7 4 5,-7,- ,0,3.12, ,-3,12,5 3 5 (a) natural numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……... (b) whole numbers = ……………………………………………………………………….…………….…….………... (c) integers = ……………………………………………………………………….…………….……...…….… (d) rational numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……... (e) irrational numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……...
  • 16.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 16 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 8.   3 6 1 - , , 2,-7.5,-1, 9,2.01632, 8 3 2  (a) natural numbers = ……………………………………………………………………….……………….…….……... (b) whole numbers = ……………………………………………………………………….…………….……….……... (c) integers = ……………………………………………………………………….………….………….……... (d) rational numbers = ……………………………………………………………………….……….…………….……... (e) irrational numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……... 9.   2.01,0.666…,-13,0.010110111…,1,-6 (a) natural numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……... (b) whole numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……... (c) integers = ……………………………………………………………………….………….………….……... (d) rational numbers = ……………………………………………………………………….………….………….……... (e) irrational numbers = ……………………………………………………………………….…….……………….……... 10. กำหนดให้ x , y , z เป็นจำนวนจริงใดๆ ให้บอกสมบัติของกำรเท่ำกัน 1) 2x + y = 2x + y .......................................................................................... 2) ถ้า x = y + z แล้ว y + z = x .......................................................................................... 3) ถ้า 2 + 3 = 5 แล้ว (2 + 3) + 4 = 5 + 4 .......................................................................................... 4) ถ้า 2 + 3 = 5 และ 5 = 4 + 1 แล้ว 2 + 3 = 4 + 1.................................................................................... 5) ถ้า b = -3 แล้ว 2 x b = 2 x (-3) .......................................................................................... 6) ถ้า 2y = x + z และ x + z = 8 แล้ว 2y = 8 .......................................................................................... 7) ถ้า 2x = 6y แล้ว x = 3y .......................................................................................... 8) ถ้า x + 2 = 3y แล้ว x + 7 = 3y + 5 ..........................................................................................
  • 17.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 17 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 9) ถ้า 4 + (-3) = 1 แล้ว 1 = 4 + (-3) .......................................................................................... 10) ถ้า 4 2 = และ 3 2 8 = แล้ว 3 4 8 = ................................................................................. 11. ให้เติมช่องว่ำงโดยใช้สมบัติกำรเท่ำกัน 1) ถ้า a = b แล้ว a + 5 = .............................................................................................. 2) ถ้า a = b แล้ว -3a = .................................................................................................. 3) ถ้า a + 4 = b + 4 แล้ว a = ..................................................................................... 4) ถ้า a + 1 = b + 2 และ b + 2 = c - 5 แล้ว a + 1 = .............................................. 5) ถ้า 2 2 2 1 ( 1) x x x + + = + แล้ว 2 ( 1) x + =.......................................................... 6) ถ้า 3 2 x y = แล้ว 2x = ................................................................................................ 7) ถ้า 2 1 2 x x + = แล้ว 2 ( 1) x − = .............................................................................. 8) ถ้า ab = a + b แล้ว 1 2 ab =.......................................................................................... 12. เซตของจำนวนตรรกยะมีสมบัติปิดสำหรับกำรบวกและกำรคูณหรือไม่ .................................................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................................................
  • 18.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 18 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 13. find Additive inverse and Multiplicative inverse ข้อที่ จำนวนจริง อินเวอร์ส ข้อที่ จำนวนจริง อินเวอร์ส กำรบวก กำรคูณ กำรบวก กำรคูณ 1 3 11 3 2 2 4 12 3 2 3 0 13 3 4 1 2 14 2 3 5 3 5 15 1 3 6 3 1 4 16 2 1 3 7 1 3 17 2 3 4 8 2 3 18 1 3 1 9 2 1 2 1 19 1 3 1 3 10 2 3 20 1 3 1 3
  • 19.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 19 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 14. กําหนดตัวดําเนินการ บนเซตของจํานวนจริง ถ้า , a b และ a b a b ab จงหาอินเวอร์สของ 2 ภายใต้การดําเนินการ
  • 20.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 20 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 15. นิยามการดาเนินการ โดย 3 a b a b เมื่อ , a b จงหาอินเวอร์สของ (2 4) 6 ภายใต้การดาเนินการ
  • 21.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 21 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 16. สาหรับ x และ y เป็นจานวนจริงบวกใดๆ กาหนดให้ x y เป็นจานวนจริงบวก ที่มีสมบัติต่อไปนี้ (1) ( ) ( ) x xy x x y (2) (1 ) 1 x x x (3) 1 1 1 ค่าของ 2 (5 (5 6)) เท่ากับเท่าใด
  • 22.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 22 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 17. สาหรับ a และ b เป็นจานวนจริงบวกใดๆ กาหนดให้ a b เป็นจานวนจริงที่มีสมบัติต่อไปนี้ (ก) 4 a a a (ข) a b b a (3) ( ) a a b a b a b b ค่าของ (8 5) 100 เท่ากับเท่าใด
  • 23.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 23 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 1.1.2 กำรเขียนแทนเซตของจำนวนจริงด้วยเส้นจำนวน Real numbers are represented graphically by a real number line. When you draw a point on the real number line that corresponds to real number line, you are plotting is the real number. The point 0 on the real number line is the origin. Numbers to the right of 0 are positive, and numbers to the left of 0 are negative, as shown in Figure A.1. FIGURE A.1 The real number line As illustrated in Figure A.2, there is a one-to-one correspondence between real numbers and points on the real number line. FIGURE A.2 One-to-one correspondence • Origin – 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5 Positive direction Negative direction – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 • 0.75 • •  Every real number corresponds to exactly one point on the real number line. 1
  • 24.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 24 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 Plotting Points on the Real Number Line Plot the real numbers on the real number line. a. 4 7 − b. 2.3 c. 3 2 d. 5 . 1 − e. 5 Solution In Exercises 1 and 2, plot the real numbers on the real number line. 1. (a) 3 (b) 2 7 (c) 2 5 − (d) 2 . 5 − 2. (a) 8.5 (b) 3 4 (c) 75 . 4 − (d) 3 8 − Example – 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5 แบบฝึกทักษะที่ 1.1.2 – 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5 – 5 – 4 – 3 – 2 – 1 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
  • 25.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 25 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 1.1.3 ค่ำสัมบูรณ์ และสมบัติของค่ำสัมบูรณ์ (Absolute Value and Their Properties) ตัวอย่ำง จงหาค่าของจานวนต่อไปนี้
  • 26.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 26 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 สมบัติของค่ำสัมบูรณ์ ตัวอย่ำง จงหาค่าของจานวนต่อไปนี้ ตัวอย่ำง จงเติมเครื่องหมาย > , < หรือ = ให้ถูกต้อง
  • 27.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 27 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 1. จงเขียนเครื่องหมาย ✓ หน้าข้อความที่เป็นจริง และเขียนเครื่องหมาย แบบฝึกทักษะที่ 1.1.3
  • 28.
    โรงเรียนวิทยาศาสตร์จุฬาภรณราชวิทยาลัย ตรัง 28 เอกสารประกอบการเรียน รายวิชาคณิตศาสตร์2(ค30102) ระบบจานวนจริง สมการและการแก้อสมการ 1 2. จงหาผลลัพธ์ของจานวนต่อไปนี้