ศูนยศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศเกตร
                      Nature and Agriculture Education Centre
วสยทศน
               วิสัยทัศน
 สิ่งแวดลอมศึกษา กระบวนการสรางความรู
ความเขาใ ความตระหนัักในการอนุรักษและ
         ใจ           ใ
     การใชทรพยากรธรรมชาตอยางยงยน
     การใชทรัพยากรธรรมชาติอยางยั่งยืน
เปาหมาย
• แหลงเรียนรูดานทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร
  ในที่ราบลุมภาคกลาง ดวยกระบวนการสิ่งแวดลอมศึกษา
            

     วิธีการ
• การจัดการเรียนรูผานประสบการณตรง (Experiential Learning)
  การสอนแบบนัักเรียนเปนศูนยกลาง (Student Centred)
                     ี ป
กลุมเปาหมาย
           ป
• ประถมศึกษาตอนปลาย
• มัธยมศึกษาตอนตน
การพฒนาและฟนฟู
       การพัฒนาและฟื้ นฟ
        พืนทีภายในศูนย ์
          ้ ่
            เกษตรฯ




๒๕๕๑       ๒๕๕๔
ปุ ้ํ ป ั
ปยนาปุยหมก    เสนทางศกษาธรรมชาต
               เสนทางศึกษาธรรมชาติ




เวทีกลางแจง        คลองชลประทาน
นาขาว                        สวนสมุนไพร




 จุดศึกษาแปลงนาและโรงสีขาว                สวนไมผล
ศาลาทํํากิจกรรม
                         ิ
                                 เลี้ยงสัตว (หมูและไก)




เรือนเพาะชํา
ปาภาคกลาง
                                     ศึึกษาหวงโซอาหารในธรรมชาติิ
                                                โ        ใ




เรียนรูระบบนิเวศที่ราบลุมภาคกลาง                                จุดศึกษาพื้นที่ชมน้ํา
                                                                                  ุ
การเรยนรู นสงแวดลอม
                                    การเรียนรในสิ่งแวดลอม
      การจัดการเรียนรู
อยางเปนขั้นตอนใหแกผเู รียน   การเรียนรูเกี่ยวกับสิ่งแวดลอม


                                    การเรียนรูเพื่อสิ่งแวดลอม
กระบวนการสรางสรรคหลกสูตร
           กระบวนการสรางสรรคหลักสตร
คือการรอยเรียงเนื้อหาจากชุดกิจกรรมซึ่งมีวตถุประสงค
                           ุ              ั ุ
   เนื้อหาและบทสรุป มีความตอเนื่องอยางเห็นไดชัด
Project Based Learning   สํารวจสถานการณสิ่งแวดลอมและ
                         สารวจสถานการณสงแวดลอมและ
      การสํารวจ           ทรัพยากรธรรมชาติในทุกระดับ

                         วิเคราะหความสัมพันธ ระหวางมนุษยกับ
     การวเคราะห
     การวิเคราะห         ทรพยากรธรรมชาต และความเชอมโยง
                          ทรัพยากรธรรมชาติ และความเชื่อมโยง
                                     อยางเปนระบบ

  การพิจารณาทางเลือก       ระดมสมองพิจารณาทางเลือก
                         ในการจัดการทรัพยากรอยางยั่งยืน
    การลงมือปฏิบัติ
                            ระดมสมองเพื่อหาวิธีการ
                          ลงมือปฏิบัตจริงเพื่อสิ่งแวดลอม
                                     ิ
เมืื่อวิิเคราะหและเห็นขอดีีและขอเสีย และความเหมาะสม
                     ็             ี
ของทางเลืือกตางๆแลว จึงรวมกัันวางแผนการทํางาน
                        ึ                     ํ
และลงมืือปฏิบัติดวยตนเอง
             ป ิ
นักสํารวจแหงทองทุงคืออะไร?
โครงการเสริมสรางกระบวนการเรียนรูเู รืองราวของธรรมชาติ
                                       ่
และสิ่งแวดลอมใกลตว โดยมุงเนนใหเด็กนักเรียนไดออกไป
                    ั
ศึกษาธรรมชาติรอบๆตัว ทั้งในรัวโรงเรียน ภายในชุมชนทองถิ่น
                               ้
    ิ       ี่ ั ี              ํ ิ
เนนกจกรรมทนกเรยนสามารถดาเนนการเองไดภายใตการ
                                          ไ  ใ 
สนับสนนจากโรงเรียนและครทีปรึกษาโครงการ
สนบสนุนจากโรงเรยนและครูทปรกษาโครงการ
                             ่
มเป้ าหมายโครงการนักสํารวจแห่งท้อง

 1) นักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 4 และ 5
 2) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนตนปที่ 1 และ 2
 3) คุณครูที่ปรึกษาโครงการ
1) สงเสริมและผลักดันใหโรงเรียน และเยาวชนในพื้นที่เปาหมายโครงการไดสราง
      กระบวนการเรยนรู ากเรมจากตนเองและชุมชนในดานทรพยากรธรรมชาตและ
      กระบวนการเรียนรจากเริ่มจากตนเองและชมชนในดานทรัพยากรธรรมชาติและ
  สิ่งแวดลอมซึ่งชวยบมเพาะจิตสํานึก และความตระหนักในคุณคาของที่ราบลุม
  ภาคกลาง
2) เพือธํารงรักษาความรและภมิปญญาทองถินใหคงอย และสามารถสืบทอดใหชมช
   เพอธารงรกษาความรู ละภูมปญญาทองถนใหคงอยู และสามารถสบทอดใหชุมช
      ่                                 ่
  นํามาใชประโยชนไดตามสภาพภูมิสังคมอยางเปนรูปธรรมดวยกิจกรรมที่เชื่อมโยง
  และเนนการมีสวนรวมของชุมชน และมีการขยายเครือขายการดําเนินงานเพื่อ
  การอนุรกษทรพยากรธรรมชาตและสงแวดลอมอยางตอเนอง
  การอนรักษทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมอยางตอเนื่อง
                                                                 ตอ
3) สงเสริมกระบวนการทํางานรวมกันระหวางโรงเรียน ภาคสวน
    การศกษา ทมสวนเกยวของ และศูนยศกษาธรรมชาตและระบบนเวศ
    การศึกษา ทีมีสวนเกี่ยวของ และศนยศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศ
                ่
    เกษตร ในการพัฒนาโครงการรวมกัน จัดการศึกษาดานสิ่งแวดลอม
    ศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดลอมและ ทรัพยากรธรรมชาติ

4) พัฒนากระบวนการคิดเชิงวิเคราะห ความเปนผูนํา การทํางานรวมกัน
  เปนหมูคณะ และทกษะในการแกไขปญหา เพอพฒนาเยาวชนกลุมเปาหมาย
   ป             ั ใ              ป        ื่ ั             ป
  โครงการใหเติบโตเปนผูใหญและผูนําที่มีประสิทธิภาพ
                        
1) การคนหา
                 กระบวนการนัักสํารวจแหงทองทุง
                                ํ
2) การสารวจ
 ) สํ
3) การอนุรักษ
         ุ
4) การเผยแพร
1. คนหา คือการคนหาพื้นทีี่ธรรมชาตหรืือประเด็็นดานสงแวดลอมสํําหรัับเรมตน
              ื            ื            ิ ป            ิ่                   ิ่
         โครงการ
        ทําความรูจักกับพื้นที่หรือประเด็นดังกลาว มีอะไรบางที่นาสนใจนาศึกษา
2. สํารวจ คือการสํารวจพื้นที่หรือประเด็นสิ่งแวดลอมนั้นๆอยางสม่ําเสมอและตอเนื่อง

 3. อนุรกษ คอการแสดงความรบผดชอบตอพนทธรรมชาตหรอตอประเดนดานสงแวดลอมนนๆ
 3 อนรักษ คือการแสดงความรับผิดชอบตอพื้นที่ธรรมชาติหรือตอประเด็นดานสิ่งแวดลอมนั้นๆ
       โดยการลงมือกระทําสิ่งที่มีประโยชนและเหมาะสมกับพื้นที่

  4. แบงปน คือการแลกเปลี่ยนประสบการณความสําเร็จและความภาคภูมิใจที่ไดจาก
             การดําเนินโครงการนั้นใหแกผูอื่น
Project Based Learning
      การสํารวจ          นักสํารวจแหงทองทุง

     การวเคราะห
     การวิเครา ห
                           1. คนหา

  การพิจารณาทางเลือก
                           2. สารวจ
                           2 สํารวจ

    การลงมือปฏิบัติ
                          3. อนุรกษ
                                 ั
                          4. แบงปน
ขัั้นตอนการดํําเนิินงาน
1) การจัดหลักสูตร Training for Trainer สําหรับคุณครู
2) การจดหลกสูตร “การฝกอบรมเชงเปฏบตการโครงการนกสํํารวจ
 )       ั ั           ฝ        ิ ป ิ ั ิ โ           ั
    แหงทองทุง”
3) การจัดหลักสูตรเขมขน Training for Trainer สําหรับนักเรียน
    แกนนํา
4) การดําเนินการโครงการในประเด็นศึกษาตางๆ ในพืนที่โรงเรียน
   การดาเนนการโครงการในประเดนศกษาตางๆ ในพนทโรงเรยน
                                                 ้
  และชุมชนระหวางเดือนพฤษภาคม-กุมภาพันธ
TOT คุณครูทปรึกษาโครงการรุนที่ 1
           ี่                              20 พฤษภาคม 2554

                                           16-17 มิถุนายน 2554
คายพื้นฐานนักสํารวจแหงทองทุุง 2 รุน
        ฐ                              ุ
                                           23-24 ิ
                                           23 24 มิถุนายน 2554

  TOT สําหรับนักเรียนแกนนําใน
                                           25-26 สิงหาคม 2554
 โครงการนักสํารวจแหงทองทุง 1 รุน
วัตถุประสงค
            ุ
การฝกอบรมเชงปฏบตการ
การฝกอบรมเชิงปฏิบัติการ
   ครูที่ป ึ โ
         ปรกษาโครงการ
นักสํารวจแหงทองทุงปท่ี 3
                    ุ
1. สงเสริมความรูความเขาใจในเปาหมายและแนวคิดหลักของ
                 
   โครงการนกสารวจแหงทองทุ
   โครงการนักสํารวจแหงทองทง

2 สามารถนํําขอมูลที่ไดรับไปประยุกตใชในการกระตุนการเรียนรูและ
2.                  ี  ไปป                              ี
   ใหคําปรึกษาแกนกเรียนที่เขารวมโครงการไดอยางเหมาะสม
                   ั
    และสอดคลองกับบริบทของพื้นที่
3. แลกเปลี่ยนประสบการณทํางานดานการอนุรักษทรัพยากรธรรมชาติและ
   สรางเครอขายในการดาเนนโครงการนกสารวจแหงทองทุ
   สรางเครือขายในการดําเนินโครงการนักสํารวจแหงทองทง
   ใหมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
ประเดนศกษา
                                               ประเด็นศึกษา
1) การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพในทองถิ่น ทั้งดานพืช สัตว และความ
     การศกษาความหลากหลายทางชวภาพในทองถน ทงดานพช สตว
  หลากหลายของระบบนิเวศที่อยูอาศัยของสิ่งมีชีวิต
2) การศึกษาปญหามลภาวะ และสภาวะโลกรอน
3) การศึกษาระบบนิเวศในทองถิ่น เชน ระบบนิเวศพื้นที่ชมนา ระบบนเวศ แมน้ํา
   การศกษาระบบนเวศในทองถน เชน ระบบนเวศพนทชุ น้ํา ระบบนิเวศ แมนา
  ลําคลอง ระบบนิเวศในนาขาว ระบบนิเวศในสวนเกษตรผสมผสาน
4) การอนุรกษฟนฟวฒนธรรมและภูมปญญาทองถิิ่น
            ั   ฟู ั             ิ
5) หัวขอพิเศษประจําป 2554 “วิทยาศาสตรเพื่อการเกษตรอยางยั่งยืน”
                        55
นักสํารวจตัวนอย
มคาถามไหมคะ
มีคําถามไหมคะ
ขอบคณคะ
    ุ

โครงการนักสำรวจแห่งท้องทุ่ง

  • 1.
  • 2.
    วสยทศน วิสัยทัศน สิ่งแวดลอมศึกษา กระบวนการสรางความรู ความเขาใ ความตระหนัักในการอนุรักษและ  ใจ ใ การใชทรพยากรธรรมชาตอยางยงยน การใชทรัพยากรธรรมชาติอยางยั่งยืน
  • 3.
    เปาหมาย • แหลงเรียนรูดานทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศเกษตร ในที่ราบลุมภาคกลาง ดวยกระบวนการสิ่งแวดลอมศึกษา  วิธีการ • การจัดการเรียนรูผานประสบการณตรง (Experiential Learning) การสอนแบบนัักเรียนเปนศูนยกลาง (Student Centred) ี ป
  • 4.
    กลุมเปาหมาย  ป • ประถมศึกษาตอนปลาย • มัธยมศึกษาตอนตน
  • 5.
    การพฒนาและฟนฟู การพัฒนาและฟื้ นฟ พืนทีภายในศูนย ์ ้ ่ เกษตรฯ ๒๕๕๑ ๒๕๕๔
  • 6.
    ปุ ้ํ ปั ปยนาปุยหมก เสนทางศกษาธรรมชาต เสนทางศึกษาธรรมชาติ เวทีกลางแจง คลองชลประทาน
  • 7.
    นาขาว สวนสมุนไพร จุดศึกษาแปลงนาและโรงสีขาว สวนไมผล
  • 8.
    ศาลาทํํากิจกรรม ิ เลี้ยงสัตว (หมูและไก) เรือนเพาะชํา
  • 9.
    ปาภาคกลาง ศึึกษาหวงโซอาหารในธรรมชาติิ โ ใ เรียนรูระบบนิเวศที่ราบลุมภาคกลาง จุดศึกษาพื้นที่ชมน้ํา ุ
  • 10.
    การเรยนรู นสงแวดลอม การเรียนรในสิ่งแวดลอม การจัดการเรียนรู อยางเปนขั้นตอนใหแกผเู รียน การเรียนรูเกี่ยวกับสิ่งแวดลอม การเรียนรูเพื่อสิ่งแวดลอม
  • 11.
    กระบวนการสรางสรรคหลกสูตร กระบวนการสรางสรรคหลักสตร คือการรอยเรียงเนื้อหาจากชุดกิจกรรมซึ่งมีวตถุประสงค ุ ั ุ เนื้อหาและบทสรุป มีความตอเนื่องอยางเห็นไดชัด
  • 12.
    Project Based Learning สํารวจสถานการณสิ่งแวดลอมและ สารวจสถานการณสงแวดลอมและ การสํารวจ ทรัพยากรธรรมชาติในทุกระดับ วิเคราะหความสัมพันธ ระหวางมนุษยกับ การวเคราะห การวิเคราะห ทรพยากรธรรมชาต และความเชอมโยง ทรัพยากรธรรมชาติ และความเชื่อมโยง อยางเปนระบบ การพิจารณาทางเลือก ระดมสมองพิจารณาทางเลือก ในการจัดการทรัพยากรอยางยั่งยืน การลงมือปฏิบัติ ระดมสมองเพื่อหาวิธีการ ลงมือปฏิบัตจริงเพื่อสิ่งแวดลอม ิ
  • 13.
    เมืื่อวิิเคราะหและเห็นขอดีีและขอเสีย และความเหมาะสม  ็  ี ของทางเลืือกตางๆแลว จึงรวมกัันวางแผนการทํางาน   ึ  ํ และลงมืือปฏิบัติดวยตนเอง ป ิ
  • 16.
    นักสํารวจแหงทองทุงคืออะไร? โครงการเสริมสรางกระบวนการเรียนรูเู รืองราวของธรรมชาติ ่ และสิ่งแวดลอมใกลตว โดยมุงเนนใหเด็กนักเรียนไดออกไป ั ศึกษาธรรมชาติรอบๆตัว ทั้งในรัวโรงเรียน ภายในชุมชนทองถิ่น ้  ิ ี่ ั ี ํ ิ เนนกจกรรมทนกเรยนสามารถดาเนนการเองไดภายใตการ ไ  ใ  สนับสนนจากโรงเรียนและครทีปรึกษาโครงการ สนบสนุนจากโรงเรยนและครูทปรกษาโครงการ ่
  • 17.
    มเป้ าหมายโครงการนักสํารวจแห่งท้อง 1)นักเรียนชั้นประถมศึกษาปที่ 4 และ 5 2) นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนตนปที่ 1 และ 2 3) คุณครูที่ปรึกษาโครงการ
  • 18.
    1) สงเสริมและผลักดันใหโรงเรียน และเยาวชนในพื้นที่เปาหมายโครงการไดสราง กระบวนการเรยนรู ากเรมจากตนเองและชุมชนในดานทรพยากรธรรมชาตและ กระบวนการเรียนรจากเริ่มจากตนเองและชมชนในดานทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดลอมซึ่งชวยบมเพาะจิตสํานึก และความตระหนักในคุณคาของที่ราบลุม ภาคกลาง 2) เพือธํารงรักษาความรและภมิปญญาทองถินใหคงอย และสามารถสืบทอดใหชมช เพอธารงรกษาความรู ละภูมปญญาทองถนใหคงอยู และสามารถสบทอดใหชุมช ่ ่ นํามาใชประโยชนไดตามสภาพภูมิสังคมอยางเปนรูปธรรมดวยกิจกรรมที่เชื่อมโยง และเนนการมีสวนรวมของชุมชน และมีการขยายเครือขายการดําเนินงานเพื่อ การอนุรกษทรพยากรธรรมชาตและสงแวดลอมอยางตอเนอง การอนรักษทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอมอยางตอเนื่อง ตอ
  • 19.
    3) สงเสริมกระบวนการทํางานรวมกันระหวางโรงเรียน ภาคสวน การศกษา ทมสวนเกยวของ และศูนยศกษาธรรมชาตและระบบนเวศ การศึกษา ทีมีสวนเกี่ยวของ และศนยศึกษาธรรมชาติและระบบนิเวศ ่ เกษตร ในการพัฒนาโครงการรวมกัน จัดการศึกษาดานสิ่งแวดลอม ศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดลอมและ ทรัพยากรธรรมชาติ 4) พัฒนากระบวนการคิดเชิงวิเคราะห ความเปนผูนํา การทํางานรวมกัน เปนหมูคณะ และทกษะในการแกไขปญหา เพอพฒนาเยาวชนกลุมเปาหมาย ป ั ใ ป ื่ ั ป โครงการใหเติบโตเปนผูใหญและผูนําที่มีประสิทธิภาพ 
  • 20.
    1) การคนหา กระบวนการนัักสํารวจแหงทองทุง ํ 2) การสารวจ ) สํ 3) การอนุรักษ ุ 4) การเผยแพร
  • 21.
    1. คนหา คือการคนหาพื้นทีี่ธรรมชาตหรืือประเด็็นดานสงแวดลอมสํําหรัับเรมตน ื  ื ิ ป  ิ่ ิ่ โครงการ ทําความรูจักกับพื้นที่หรือประเด็นดังกลาว มีอะไรบางที่นาสนใจนาศึกษา 2. สํารวจ คือการสํารวจพื้นที่หรือประเด็นสิ่งแวดลอมนั้นๆอยางสม่ําเสมอและตอเนื่อง 3. อนุรกษ คอการแสดงความรบผดชอบตอพนทธรรมชาตหรอตอประเดนดานสงแวดลอมนนๆ 3 อนรักษ คือการแสดงความรับผิดชอบตอพื้นที่ธรรมชาติหรือตอประเด็นดานสิ่งแวดลอมนั้นๆ โดยการลงมือกระทําสิ่งที่มีประโยชนและเหมาะสมกับพื้นที่ 4. แบงปน คือการแลกเปลี่ยนประสบการณความสําเร็จและความภาคภูมิใจที่ไดจาก การดําเนินโครงการนั้นใหแกผูอื่น
  • 22.
    Project Based Learning การสํารวจ นักสํารวจแหงทองทุง การวเคราะห การวิเครา ห 1. คนหา การพิจารณาทางเลือก 2. สารวจ 2 สํารวจ การลงมือปฏิบัติ 3. อนุรกษ ั 4. แบงปน
  • 23.
    ขัั้นตอนการดํําเนิินงาน 1) การจัดหลักสูตร Trainingfor Trainer สําหรับคุณครู 2) การจดหลกสูตร “การฝกอบรมเชงเปฏบตการโครงการนกสํํารวจ ) ั ั ฝ ิ ป ิ ั ิ โ ั แหงทองทุง” 3) การจัดหลักสูตรเขมขน Training for Trainer สําหรับนักเรียน แกนนํา 4) การดําเนินการโครงการในประเด็นศึกษาตางๆ ในพืนที่โรงเรียน การดาเนนการโครงการในประเดนศกษาตางๆ ในพนทโรงเรยน ้ และชุมชนระหวางเดือนพฤษภาคม-กุมภาพันธ
  • 24.
    TOT คุณครูทปรึกษาโครงการรุนที่ 1 ี่ 20 พฤษภาคม 2554 16-17 มิถุนายน 2554 คายพื้นฐานนักสํารวจแหงทองทุุง 2 รุน ฐ ุ 23-24 ิ 23 24 มิถุนายน 2554 TOT สําหรับนักเรียนแกนนําใน 25-26 สิงหาคม 2554 โครงการนักสํารวจแหงทองทุง 1 รุน
  • 25.
    วัตถุประสงค ุ การฝกอบรมเชงปฏบตการ การฝกอบรมเชิงปฏิบัติการ ครูที่ป ึ โ ปรกษาโครงการ นักสํารวจแหงทองทุงปท่ี 3 ุ
  • 26.
    1. สงเสริมความรูความเขาใจในเปาหมายและแนวคิดหลักของ  โครงการนกสารวจแหงทองทุ โครงการนักสํารวจแหงทองทง 2 สามารถนํําขอมูลที่ไดรับไปประยุกตใชในการกระตุนการเรียนรูและ 2.  ี  ไปป  ี ใหคําปรึกษาแกนกเรียนที่เขารวมโครงการไดอยางเหมาะสม ั และสอดคลองกับบริบทของพื้นที่ 3. แลกเปลี่ยนประสบการณทํางานดานการอนุรักษทรัพยากรธรรมชาติและ สรางเครอขายในการดาเนนโครงการนกสารวจแหงทองทุ สรางเครือขายในการดําเนินโครงการนักสํารวจแหงทองทง ใหมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
  • 27.
    ประเดนศกษา ประเด็นศึกษา 1) การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพในทองถิ่น ทั้งดานพืช สัตว และความ การศกษาความหลากหลายทางชวภาพในทองถน ทงดานพช สตว หลากหลายของระบบนิเวศที่อยูอาศัยของสิ่งมีชีวิต 2) การศึกษาปญหามลภาวะ และสภาวะโลกรอน 3) การศึกษาระบบนิเวศในทองถิ่น เชน ระบบนิเวศพื้นที่ชมนา ระบบนเวศ แมน้ํา การศกษาระบบนเวศในทองถน เชน ระบบนเวศพนทชุ น้ํา ระบบนิเวศ แมนา ลําคลอง ระบบนิเวศในนาขาว ระบบนิเวศในสวนเกษตรผสมผสาน 4) การอนุรกษฟนฟวฒนธรรมและภูมปญญาทองถิิ่น ั   ฟู ั ิ 5) หัวขอพิเศษประจําป 2554 “วิทยาศาสตรเพื่อการเกษตรอยางยั่งยืน” 55
  • 28.
  • 29.
  • 30.