จดหมายข่าวฉบับเต็ม อ่านได้ที่ http://sciedcenter.swu.ac.th/

1. จดหมายขาวฯฉบับนี้เปนสื่อประชาสัมพันธขาวสารและกิจกรรม
ตาง ๆ ของศูนยวิทยาศาสตรศึกษา รวมถึงเปนแหลงแลกเปลี่ยนเรียนรู
องคความรู และความเคลื่อนไหวทางวิทยาศาสตรศึกษา
ศูนยวิทยฯ มศว พัฒนาหลักสูตรการเรียนรูวิทยาศาสตรผาน
ฐานการเรียนรูในวิทยาลัยโพธิวิชชาลัย มศว
ที่ปรึกษา รศ.ดร. ณสรรค ผลโภค ดร.จรรยา ดาสา บรรณาธิการฝายวิชาการ ดร.ธีรพงษ แสงประดิษฐ ดร.กมลวรรณ คลายวงษ ดร.ชนินันท พฤกษประมูล อ.ศศิพิภา สีที
บรรณาธิการฝายจัดทํา ดร.ธีรพงษ แสงประดิษฐ ศิวพร ละมายนิล อิทธิพล โพธิ์ทองคํา ฝายภาพ สุประวีณ บวรวิศวยศ ปพิชรญา ยินดีสาม
เจาของ ศูนยวิทยาศาสตรศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ 114 สุขุมวิท 23 แขวงคลองเตยเหนือ เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร 10110
website http://sciedcenter.swu.ac.th โทร. 02 2042528 โทรสาร 02 2042528
สารบัญ
วิทยาศาสตรนารู
เชื้อเพลิงชีวภาพ หนา 1-2
ขาววิทยาศาสตรศึกษา
บันทึกการเดินทาง
ในประเทศอังกฤษ หนา 4-8
การบริการวิชาการ หนา 9
กิจกรรม หนา 10-12
บทความและงานวิจัย
ดานวิทยาศาสตรศึกษา
เรื่องเลาจากหองเรียน
สูงานปริญญานิพนธ หนา 13-15
การสอนวิทยาศาสตร
เปนภาษาอังกฤษ หนา 16-17
ขาวเดนศูนยวิทยศาสตรศึกษา
โครงการเสริมสรางประสบการณการเรียนรูวิทยาศาสตรดานธรรมชาติ
ของวิทยาศาสตรและการสืบเสาะหาความรูโดยใชภาษาอังกฤษ
ศูนยวิทยาศาสตรศึกษา มศว จัดโครงการพัฒนาหลักสูตรการเรียนรูวิทยาศาสตรผาน
ฐานการเรียนรู ในวิทยาลัยโพธิวิชชาลัย มศว ระยะที่ 2 ณ จังหวัดสระแกว
วันที่ 18 - 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2555
ศูนยวิทยาศาสตรศึกษา มศว จัดโครงการเสริมสรางประสบการณการเรียนรูวิทยาศาสตร
ดานธรรมชาติของวิทยาศาสตรและการสืบเสาะหาความรูโดยใชภาษาอังกฤษ สําหรับบุคลากรทางการศึกษาของตําบล
หนองตะเคียงบอนและหนองหมากฝาย อําเภอวัฒนานคร จังหวัดสระแกว วันที่ 16 - 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2555
ปที่ 1 ฉบับที่ 5 เดือนตุลาคม- ธันวาคม 2555
Science Education
newsletter
จดหมายขาวศูนยวิทยาศาสตรศึกษา มศว

2. เชื้อเพลิงชีวภาพ (Biofuel)
Gasohol 95/91 คืออะไร ?
ประเด็นที่เราไมคอยไดสนใจกัน คือ แกสโซฮอล 95 และ
แกสโซฮอล 91 ซึ่งน้ํามันทั้งสองชนิดเปนการผสมระหวางเอทา
นอลกับน้ํามันเบนซินในอัตราสวนน้ํามันเบนซิน :เอทานอลเปน
90:10 หรือน้ํามัน E 1 0 เราจึงสามารถเรียกแกสโซฮอล 95
และแกสโซฮอล 91 รวมไดวาเปนน้ํามัน E10 โดย แกสโซฮอล
95 เปนการผสมน้ํามันเบนซินที่มีคาออกเทน 95 แตแกสโซฮอล
91 ใชน้ํามันเบนซินที่มีคาออกเทน 91 [คาออกเทนเปนคาที่บง
บอกความสามารถในการเผาไหมของน้ํามันที่ทําใหเครื่องยนตไม
knock]
เอทานอลใหพลังงานไดเทากับน้ํามันเบนซินหรือไม ?
ทั้งนี้ในการศึกษาความสามารถในการใหพลังงานของน้ํามัน
เบนซินกับเอทานอลเราพบวาน้ํามันเบนซินใหพลังงานมากกวาเอทานอล
โดยคํานวณเบื้องตนจากคาพลังงานที่ไดจากการสลายพันธะ
(Average Bond Enthalpy) จากการเผาไหมน้ํามันเบนซินและแกส
โซฮอล ดังนั้นในประเด็นนี้เราจึงไมอาจสรุปไดชัดเจนวาการใช
แกสโซฮอลจะประหยัดกวาน้ํามันเบนซิน [เอทานอลระเหยได
งายกวาน้ํามันเบนซินอีกดวย]
แกสโซฮอลทําใหเครื่องยนตสึกกรอนหรือไม ?
เนื่องจากเอทานอลในสภาวะปกติจะไมมีปฏิกิริยาใดๆแตปกติ
แลวเอทานอลจะเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันเปนกรดแอซิติกได
CH3COOH] ดังนั้นสวนใหญแลวเอทานอลมักจะมีกรดแอซิติกปนเปอน
อยูดวยเสมอ และในสภาวะที่มีความชื้นเขาไปเกี่ยวของ (มี H2O) เรา
จะพบวากรดแอซิติก ซึ่งมีสภาวะเปนกรด ทําใหสวนที่เปนโลหะ
สามารถเกิดการสึกกรอนได ดังนั้นการใชแกสโซฮอลควรใชกับ
เครื่องยนตที่ไดรับการออกแบบมาจําเพาะสักหนอยจะเปนการลดความ
เสี่ยงไดดีที่สุด เนื่องจากในสภาวะปกติของบานเรามีความชื้นสูง
ดีโซฮอลกับไบโอดีเซลมันคือตัวเดียวกันหรือไม ?
ดีโซฮอลเปนของผสมระหวาง น้ํามันดีเซล 84.5%
กับเอทานอล 15 % แตเนื่องดวยน้ํามันดีเซลกับเอทานอลไมสามารถ
รวมเปนเนื้อเดียวกันได เนื่องจากน้ํามันดีเซลเปนสารละลายมีสภาพขั้ว
ตางจากเอทานอลจึงตองมีการผสมตัวประสาน (emulsifier) เขาไป
0.5% สวนไบโอดีเซลนั้นเปนสิ่งที่เกิดจากกระบวนการทรานสเอสเทอ
ริฟเคชัน (Transesterification) ของไตรกลีเซอไรด (น้ํามันพืช) กับ
แอลกอฮอลที่ชื่อวา เมทานอล (CH3OH) โดยมีกรดหรือเบสเปนตัวเรง
ปฏิกิริยาซึ่งผลผลิตที่ไดจะเปนไบโอดีเซลกับกลีเซอรอล
วิทยาศาสตรนารู
หนา 1
โดย...นายทวีศักดิ์ ภูชัย
นิสิต กศ.ด. (วิทยาศาสตรศึกษา) ชั้นปที่ 1
สวนหนึ่งของรายวิชา Thematic Science SCE 711
ปที่ 1 ฉบับที่ 5 เดือนตุลาคม- ธันวาคม 2555
Science Education
newsletter
จดหมายขาวศูนยวิทยาศาสตรศึกษา มศว

3. ไบโอดีเซลกับดีเซลใชแทนกันไดหรือไม
เมื่อพิจารณาโครงสรางของไบโอดีเซลกับน้ํามันดีเซลเราพบวา
มีโครงสรางที่คลายกันมากและจํานวนคารบอนในสายของสารทั้งสอง
ชนิดมากจนมีสภาพขั้วที่คลายกันทําใหจุดเดือดไมตางกันมากนักการจุด
ติดของเครื่องยนตจึงไมตางกันเทาใดนักนั่นคือเราสามารถใชไบโอดีเซล
ในเครื่องยนตดีเซลไดโดยไมจําเปนตองปรับแตงเครื่องยนต
น้ํามันพืชเปนไบโอดีเซล ?
เนื่องจากโครงสรางของน้ํามันพืชมีขนาดใหญกวาไบโอดีเซลจึง
ทําใหมีจุดเดือดจุดหลอมเหลวสูงกวาไบโอดีเซล แตโครงสรางโมเลกุลมี
ลักษณะคลายกับไบโอดีเซลดังนั้น จึงสามารถนํามาใชกับเครื่องยนตได
แตอาจตองปรับเครื่องยนตใหมีอุณหภูมิสูงขึ้นดวย จึงจะใชไดอยางมี
ประสิทธิภาพ แตทวาน้ํามันพืชในปจจุบันมีราคาสูงกวาไบโอดีเซลอยูจึง
ไมคอยมีใครนิยมใชสักเทาใดนัก
ขอจํากัดของไบโอดีเซลมีหรือไม
ในกระบวนการผลิตหรือการใชไบโอดีเซลที่ใชน้ํามันจากพืชไม
ควรมีน้ํา (H 2 O ) อยูในระบบ เนื่องจากจะเกิดปฏิกิริยาไฮเดรชัน
(Hydration) และตอดวยสะปอนนิฟเคชัน (Saponification) ที่ทําให
เกิดสบูได
บทสงทาย
ไมวาเชื้อเพลิงชีวภาพอาจจะมีประสิทธิภาพเทียบเทาเชื้อเพลิงฟอสซิล
ในรถยนตรุนใหม หรือมีขอจํากัดบางในรถยนตรุนเกา เราตองทําความ
เขาใจในประเด็นหนึ่งที่สําคัญ คือ การใชเชื้อเพลิงชีวภาพเปนการใช
คารบอนที่มีอยูในชั้นบรรยากาศของโลกปจจุบัน ทําใหผลที่เกิดจาก
กระบวนการ เผาไหมเชื้อเพลิงชีวภาพถึงแมวาจะสรางกาซเรือนกระจก
แตก็ไมไดเพิ่มปริมาณคารบอนแตอยางใด ตางกับการใชเชื้อเพลิง
ฟอสซิลที่เปนการขุดเอาคารบอน เมื่อหลายลานปที่แลวออกมาใช ทํา
ใหปริมาณกาซเรือนกระจกในชั้นบรรยากาศของโลกมีปริมาณสูงขึ้น
สงผลตอภาวะโลกรอนดังที่เราประสบกันอยู ณ ปจจุบัน ซึ่งเราควร
ตระหนักถึงอนาคตของลูกหลานใหมาก
วิทยาศาสตรนารู
ปที่ 1 ฉบับที่ 5 เดือนตุลาคม- ธันวาคม 2555
Science Education
newsletter
จดหมายขาวศูนยวิทยาศาสตรศึกษา มศว
หนา 2