POWERPOINT με ασκήσεις πάνω στη θεωρία της Νεοελληνικής Γλώσσας της Α΄Λυκείου.

1. ΕΚΘΕΣΗ Α΄ΛΥΚΕΙΟΥ
ΜΙΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ…
Της Αναστασίας Κάλφα, Mst Φιλόλογος
ΑΣΚΗΣΙΟΛΟΓΙΟ

2. Από τι αποτελείται το επιχείρημα;
ο επιχείρημα αποτελείται από……. και…………
ΠΑΝΤΗΣΗ
ΡΟΚΕΙΜΕΝΕΣ και ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ

3. Τι είναι ο συλλογισμός; Διάλεξε το σωστό.
. Η διαδικασία με την οποία καταστρώνεται ένα επιχείρημα
αποδεικτικού χαρακτήρα.
. Ο τρόπος που οργανώνεται μια παράγραφος.
3. Ο τρόπος σκέψης του συγγραφέα.
ΠΑΝΤΗΣΗ:

4. Ποια είναι τα είδη του συλλογισμού;
………………..
. ………………
ΠΑΝΤΗΣΗ
ΑΡΑΓΩΓΗ
ΠΑΓΩΓΗ

5. Ο παρακάτω συλλογισμός είναι παραγωγικός ή
επαγωγικός;
•Θεσμοί που δοκιμάστηκαν στο παρελθόν επί αιώνες, που
καθιερώθηκαν με αίμα πολύ, έχουν πια διαβρωθεί. Η οικογένεια,
που ήταν η ζεστή φωλιά όπου πλάθονταν κι οπλίζονταν ο άνθρωπος,
κάθε μέρα γίνεται και πιο σκιώδης. Ο τρόπος ζωής που είχε το
παρελθόν κληροδοτήσει από γενιά σε γενιά – τιμιότητα, ντροπή,
αξιοπρέπεια και κοινωνική συνεργασία – κινδυνεύει και αναιρείται
καθημερινά από την πρακτική της εποχής μας. Το παρελθόν, ως
αυθεντία, ως πηγή κανόνων βίου, υποφέρει από δεινή αμφισβήτηση.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΣ

6. Από ποια μέρη αποτελείται μια παράγραφος;
. ………………..
2…………………
…………………..
ΠΑΝΤΗΣΗ
ΕΜΑΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟ

8. Πώς επιτυγχάνεται η συνοχή ανάμεσα στις επιμέρους προτάσεις μιας
παραγράφου ή στις παραγράφους ενός κειμένου.
1. Με ……..λέξεις.
. Με ερώτηση-…………..
. Με την αντωνυμία……………
. Με υπερώνυμο-……………….
. Με συνώνυμες…………………
ΠΑΝΤΗΣΗ
ε συνδετικές λέξεις

9. Ποιοι είναι οι τρόποι ανάπτυξης παραγράφου;
…………………………
………………………….
……………………………
……………………………
…………………………….
……………………………
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ
ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΣΥΓΚΡΙΣΗ/ΑΝΤΙΘΕΣΗ
ΑΙΤΙΟ-ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ
ΔΙΑΙΡΕΣΗ
ΟΡΙΣΜΟΣ
ΑΝΑΛΟΓΙΑ
ΣΥΝΔΥΑΣΜΟΣ
ΑΠΑΝΤΗΣΗ

10. Τι είναι η συνεκτικότητα;
υνεκτικότητα είναι η ……………………..σύνδεση των νοημάτων.
ΠΑΝΤΗΣΗ
σωτερική

11. Κάντε την αντιστοίχιση.
) αίτιο – αποτέλεσμα
) αντίθεση – εναντίωση
) σκοπό
) συμπέρασμα
) επεξήγηση-παράδειγμα
τ) όρο – προϋπόθεση
) χρονική σχέση
1. Για να
2. δηλαδή
3. γιατί
4. στη συνέχεια
5. Ή
6. όμως
7. Λοιπόν
8. αν
9. επιπλέον

12. Με ποιον/ ους τρόπο/ους αναπτύσσεται η
παρακάτω παράγραφος;
ι από τον εμφύλιο σπαραγμό έπεσαν στις πόλεις πολλές και δεινές συμφορές
που, όσο η φύση του ανθρώπου μένει η ίδια, έτσι συμβαίνουν και θα συμβαίνουν
πάντα, άλλοτε πιο άγρια κι άλλοτε πιο ήπια, με διαφοροποιήσεις ως προς τις
μορφές τους, ανάλογα δηλαδή με το πώς εκδηλώνονται κάθε φορά οι μεταβολές
των συνθηκών. Γιατί τον καιρό της ειρήνης και σε καλές εποχές και οι πόλεις και
τα άτομα σκέφτονται ορθότερα, αφού δεν παρασύρονται σε ακούσιες βιαιότητες·
ενώ ο πόλεμος περιορίζοντας σιγά σιγά τις καθημερινές ανέσεις γίνεται δάσκαλος
της βίας και τον ψυχικό κόσμο των πολλών τον διαμορφώνει σύμφωνα με τις
συνθήκες που τότε επικρατούν.
ΠΑΝΤΗΣΗ
ιτιολόγηση
Σύγκριση/ Αντίθεση

13. Κάντε την αντιστοίχιση.
. ΔΙΑΛΕΚΤΟΣ
. ΙΔΙΩΜΑ
. ΙΔΙΩΜΑΤΙΣΜΟΣ
. ΙΔΙΩΤΙΣΜΟΣ
Α. Είναι κάθε γλωσσικό στοιχείο (φωνητικό,
λεξιλογικό, σημασιολογικό, συντακτικό) που
αναφέρεται σε γλωσσικό ιδίωμα / διάλεκτο της
ελληνικής π.χ. με λέγει (αντί μου λέει), πιδί (αντί
παιδί).
Β. Είναι η γεωγραφική διαφοροποίηση
ευρύτερων περιοχών μ’ έντονες αποκλίσεις από
την Κοινή σε όλα τα επίπεδα (λεξικολογικό,
φωνητικό, σημασιολογικό, συντακτικό).
Γ. Είναι μια μικρότερη γλωσσική διαφοροποίηση
από τη διάλεκτο που δεν εμποδίζει την
κατανόησή της από τους ομιλητές της Κοινής.
Δ. Είναι κάθε λεξιλογική φράση της Κοινής που
αποτελεί ιδιαίτερη έκφραση με μεταφορική
κυρίως σημασία π.χ. «δε μου καίγεται καρφί».

14. Κάντε την αντιστοίχιση.
. Μόλις έμαθε τα άσχημα νέα,
άσπρισε ολόκληρος.
. Στη Φυσική θεωρείται κορυφή!
. Έχει πολύ δυνατά χέρια.
. Έδειξε απαράμιλλο θάρρος.
. Της κόπηκαν τα πόδια μόλις το
άκουσε.
ΠΑΝΤΗΣΗ
Α. Κυριολεκτική/αναφορική/
δηλωτική χρήση της γλώσσας
Β. Μεταφορική/ ποιητική/
συνυποδηλωτική χρήση της
γλώσσας.

15. Τι θέλει να τονίσει ο αρθρογράφος κάθε φορά
στις παρακάτω ειδήσεις;
. Χθες στη Βαγδάτη έγινε μεγάλη
έκρηξη σε κεντρικό ξενοδοχείο με
πολλά θύματα και πολλούς
τραυματίες, για την οποία την
ευθύνη ανέλαβε μια εξτρεμιστική
οργάνωση.
. Στη Βαγδάτη χθες έγινε μεγάλη
έκρηξη σε κεντρικό ξενοδοχείο με
πολλά θύματα και πολλούς
τραυματίες, για την οποία την
ευθύνη ανέλαβε μια εξτρεμιστική
οργάνωση.
. Μια εξτρεμιστική οργάνωση
ανέλαβε την ευθύνη για μια έκρηξη
που έγινε χθες στη Βαγδάτη σε
κεντρικό ξενοδοχείο με πολλά
θύματα και πολλούς τραυματίες.
. τον τόπο
. το χρόνο
. το πρόσωπο που είναι υπεύθυνο
για το γεγονός
ΠΑΝΤΗΣΗ

16. Τι τονίζεται με τη χρήση της Ενεργητικής
Φωνής;
Α. Το πρόσωπο που ενεργεί/ το Υποκείμενο της δράσης.
.Η πράξη
ΠΑΝΤΗΣΗ

17. Να μετατρέψετε την Ενεργητική σύνταξη σε
Παθητική.
Η κυβέρνηση θα αναδιαρθρώσει το εκπαιδευτικό σύστημα, στο
πλαίσιο του οποίου οι καθηγητές «φορτώνουν» με πολλές εργασίες
τους μαθητές, με σκοπό να γίνει το σχολείο πιο ελκυστικό για τους
νέους.
ΠΑΝΤΗΣΗ
ο εκπαιδευτικό σύστημα, στο πλαίσιο του οποίου οι μαθητές
«φορτώνονται» με πολλές εργασίες από τους καθηγητές, θα
αναδιαρθρωθεί από την κυβέρνηση, με σκοπό να γίνει το σχολείο
πιο ελκυστικό για τους νέους.

18. Κάντε την αντιστοίχιση.
. αυθόρμητος
. ακρίβεια και προσεκτική χρήση
λεξιλογίου
. ελλειπτικός
. παραγλωσσικά στοιχεία (π.χ.
επιτονισμός…)
. δομημένος
. εξωγλωσσικά στοιχεία (π.χ.
χειρονομίες…)
ΠΑΝΤΗΣΗ
. ΠΡΟΦΟΡΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ
. ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ

19. Το παρακάτω κείμενο είναι περιγραφικό ή
αφηγηματικό;
Τα πρώτα ελληνικά θέατρα, όπως άλλωστε και το ίδιο το δράμα,
συνδέονται με τη λατρεία του Διονύσου. Ο ανοιχτός κυκλικός χώρος, που
λατρευόταν ο θεός, με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη του
διθυράμβου σε δράμα, μετασχηματίστηκε βαθμιαία στη συγκεκριμένη
αρχιτεκτονική μορφή του αρχαίου θεάτρου.
Το κείμενο είναι……………
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
…περιγραφικό.

20. Τι μέρη του λόγου είναι οι υπογραμμισμένες
λέξεις;
Τα πρώτα ελληνικά θέατρα, όπως άλλωστε και το ίδιο το δράμα,
συνδέονται με τη λατρεία του Διονύσου. Ο ανοιχτός κυκλικός χώρος, που
λατρευόταν ο θεός, με την πάροδο του χρόνου και την εξέλιξη του
διθυράμβου σε δράμα, μετασχηματίστηκε βαθμιαία στη συγκεκριμένη
αρχιτεκτονική μορφή του αρχαίου θεάτρου.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
ΕΠΙΘΕΤΑ

21. Το παρακάτω κείμενο είναι περιγραφικό ή
αφηγηματικό;
Τους ξεγύμνωναν όλους ως τη μέση. Μ' ένα μεγάλο σκοινί
τους έδεναν, τον ένα με τον άλλο, και τους εννιά αράδα.
Ύστερα, τις δυο άκρες το σκοινί το έπιαναν, απ' τη μια κι απ'
την άλλη, από δυο στρατιώτες. Σαν τελείωσε η
προετοιμασία τούτη ήρθε ο Διοικητής. Από πίσω του τρεις
τέσσερις αξιωματικοί. Ο Γιαννιώτης, με δεμένα τα χέρια του
στις πλάτες, προχώρησε νευρικά μπρος στην αράδα τους
δεμένους. Τους κοίταξε μες στα μάτια, έναν ένα. Τσιμουδιά.
Ύστερα γύρισε πίσω. Ξαναπέρασε από μπροστά τους, έναν
ένα. Κι ύστερα άξαφνα, απότομα ξέσπασε η θύελλα(…)
Το κείμενο είναι……
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
…αφηγηματικό

22. Να εντοπίσετε τις συνδετικές λέξεις της
παρακάτω παραγράφου.
Οι γυάλινες συσκευασίες είναι καλύτερες από τις
πλαστικές. Πρώτον, γιατί μπορούμε να τις
επιστρέψουμε και έτσι να δημιουργούμε λιγότερα
σκουπίδια. Δεύτερον, το γυαλί είναι προτιμότερο,
γιατί μας βοηθάει να κάνουμε οικονομία στους
φυσικούς πόρους. Συνεπώς, όταν χρησιμοποιούμε
γυάλινες συσκευασίες, προστατεύουμε το
περιβάλλον.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Πρώτον, γιατί, δεύτερον, γιατί, Συνεπώς, όταν

23. Τι δηλώνουν οι παρακάτω συνδετικές λέξεις;
Πρώτον:
Γιατί:
Δεύτερον:
Συνεπώς:
Όταν:
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
Απαρίθμηση ιδέας, αιτιολόγηση, απαρίθμηση ιδέας, συμπέρασμα,
όρο/ προϋπόθεση

24. ΚΑΛΗ ΤΥΧΗ…