яаралтай тусламж

1. Хордлого

2. Тодорхойлолт
Химийн бодис түүний үйлчлэл нөлөөгөөр бие
махбодийн дотоод орчин ,бодисын
солилцоонд өөрчлөлт орох ,эд эрхтэн уг
бодисын нөлөөнд өртөж амь насанд аюул
учрах ,үхэлд хүргэх байдлаар илрэх хурц
эмгэгийг хурц хордлого гэнэ

4. Хордлого үүсгэгчид
 Хорт нөлөө бүхий химийн бодис
 Хорт ургамал ,амьтны хор /могой, шумуул/
 Эмийн хорт үйлчлэл
 Техник аж ахуйн хэрэглээний бодис

7. Бие махбодид хорт бодисын орох
зам
 Амаар орох
 Амьсгалаар орох
 Арьс, салст өмссөн хувцсаар орох
 Эм тариагаар орох (хорт эмийн тун хэтрэх)
 Бие махбодийн нүх сүвээр (шулуун гэдэс,
үтрээ, гадна чихний хөндий ) орох

8. Хордогсдод тусламж үзүүлэх
зарчим
 Биеийн байдлыг үнэлэх
 Хорыг биеэс яаралтай гаргах, цааш биед шингэх
замыг таслах
 Антидот буюу ерөндөг хэрэглэх
 Шаардлагатай үед зүрхний иллэг зохиомол
амьсгал хийх
 Хордсон эмийн бодисыг тодорхойлох

10. Амьсгалын зам хордсон бол
 Яаралтай цэвэр агаарт гаргах
 Хүчилтөрөгчөөр амьсгалуулах
 Хүнд үед барокамерт оруулах
 Шаардлагатай бол зүрхний иллэг зохиомол
амьсгал хийх

11. Хувцас, арьсаар хордсон тохиолдолд
 Хувцсыг нь тайлах
 Биеийг нь угаах цэвэрлэх /ус цацах буюу
шүршүүрээр угаах, савандах/
 Хорыг нь тосоор арчиж саармагжуулна
 Урсгал усаар угаах
 Хүчил болон содын уусмалаар зайлна

12. Могой хорт амьтанд хатгуулсан үед
 Арьс салстад шингэсэн хорыг цааш нь бие
махбодид шингээх замыг хаахын тулд 6-8 цаг
хүйтэн жин тавина
 Хор орсон газрыг тойруулан 0.1%-1 мал
адреналиныг новокаинтай хольж, нэвчүүлж
тарина

14. Хоол боловсруулах зам хордсон бол
 Өвчтөнөөс хордсон бодисын тун хэмжээг асууж
мэдэх
 Хуурай нунтаг хорт бодис амны салстад
наалдсан бол түүж авна
 Хэрэв хорт бодис гэдэс рүү орсон бол хорны
ихэнхийг зайлуулах аргагүй /идэвхжүүлсэн
нүүрс туулга өгч бургуй тавина/
 Ухаантай үед ус уулган бөөлжүүлнэ
 Шэс хөөх эм уулгах буюу тарих

16. Ходоодонд хаймсуур тавих, ходоод
угаах
 Хэрэглэх зүйл буцалсан цэвэр ус,юүлүүр
,хаймсуур ,вазелин ,алчуур ,шприц
 Өвчтөн ухаантай бол хийх зүйлээ тайлбарлана
 Гараа угаана
 Өвчтөний цээжийг өндөрлөж суулгана
 Хамрын хөндий битүү, гэмтэлтэй эсэхийг
шалгахдаа хамрын нүхийг битүүлж ээлж
дараалан үлээлгэнэ

17. Үйлдлийн дараалал
 Гуурс гаднаа тэмдэгтэй байдаг ,хэрэв тэмдэггүй бол хамрын
нүхнээс баруун чихний омог хүртэл хэмжээг нэмж уртын
хэмжээг тодорхойлно
 Гуурсны эхний 10-20см хэсгийг вазелинаар тослоно
 өвчтөний толгойг гэдийлгэн хамрын нүхээр гуурсыг оруулж
доош чиглүүлэхэд өвчтөн хахах ба гүн амьсгалуулж аажим
залгиулна
 гуурсыг тэмдэг хүртэл залгиулна
 шалгахдаа шприцээр соруулж 10-20мл агаар гуурсны эхний
шахаад чагнаж үзнэ
 наалдамхай туузаар гуурсыг хамарт бэхлэнэ
 Юүлүүр ,том шприц ашиглан усаа хийж буцааж гаргах замаар
угаана

18. Цэвэрлэх бургуй тавих
Хэрэглэх зүйлс
 Клизмийн хошуу,алчуур ,саван ,хөтөвч,хулдаас
вазелин зэргийг хэрэглэнэ
 Боломжгүй үед том шприц түүнд таарах зөөлөн
гуурсыг хэрэглэнэ
 Буцалсан бүлээн ус, саван давсы уусмал

19. Үйлдлийн дараалал
 Өвчтөний дор ус үл нэвтрэх хулдаас тавина
 Өвчтөнийг зүүн хажуугаар нь ,2хөлийг хэвлий рүү нь
татуулж хэвтүүлэх ба анусыг орны ирмэгт
байрлуулна
 Бургуйн хошууг тослоно
 Өвчтөний хонгоноос хоёр тийш нь татаж ,бургуйн
хошууг анус руу зөөлөн ,болгоомжтой ,хүйний
чиглэл рүү аажим түлхэнэ
 Устай савыг 45см-ээс дээш өргөж ,шингэн аажмаар
орж дуусахаар хийнэ.Энэ үед өвчтөнд гүнзгий
амьсгал авахыг зөвлөнө

20. Бие махбодид шингэсэн хор
 Шингэн сэлбэж бөөрөөр гемодиализ болгон
гаргана
 Гипотензи болбол судсаар 400-800 мл
полиглюкин хийсний дараа 0.9%-1.5-2 л натрийн
хлорид эсвэл 5%-ийн глюкозын уусмалыг 1.5-2
цагийн хооронд судсаар тарина
 Шээс хөөх эм фуросемид /лазикс/ 100-120 мг-
ийг судсаар хийнэ

21. Анхаарал тавьсанд баярлалаа