Элэгний голомтот эмгэг
А-509 Б.Дулам
У.Сугардорж
Г.Элбэгзаяа
Физиологи
• Уургийн солилцоо
• Нүүрс-Усны солилцоо
• Өөх тосны солилцоо
• Цөсний шүүрэл болон нөсөөний солилцоо
• Порфириний солилцоо
• Хоргүйжүүлэх
• Аминдэм, даавар, ферментийн солилцоо
Голомтот эмгэг
• Элэгний уйланхай
Шимэгчийн
Эхинококк (Бэтэг)
Альвеококк (Молцгон уйланхай)
Шимэгчийн бус (Усан уйланхай)
• Элэгний буглаа
Бэтэг
• Echinococcus
granulosus
• Өндөг нь
онкосфер,
гадуураа тусгай
хамгаалах
бүрхүүлтэй,
гадаад орчинд
тэсвэртэй
Хүний бэтэгний хэлбэр
• Үр уйланхайгүй бэтэг
• Үр уйланхайт залуу бэтэг
• Хагас үхсэн бэтэг
• Бүрэн үхсэн бэтэг
• Хагас шохойжсон бэтэг
• Бүрэн шохойжсон бэтэг
Оношлогоо
Эмнэл зүй
I үе
Шинж тэмдэггүй (5-10 жил)
II үе ш.т илрэх
Бэтэг томрон Глиссоны хальс тэлэгдэн чинэрэх,
орчны эрхтэн дарагдах зэргээс болж зовиур
илэрнэ
III үе хүндэрсэн
Үүсгэгч үхэх (буглаа үүсэх), шохойжих, олошрох,
идээлэх, хагарч цоорох г.м
Шинж тэмдэг
• Аюулхай сүврэгдэс дор унжирч, чинэрч өвдөх
• Цардайх, цанхайх (хооллолтын дараа)
• Амархан ядрах, хөлрөмтгий болох
• Хар дарж зүүдлэх
• Хэвлий томрох, овгор зүйл бий болох (элэг
томрох) өвчтөнд тэмтрэгдэж мэдрэгдэх
• Тэмтрэхэд элэгний ирмэг мөлгөр, хөндүүргүй
Шинжилгээ
• ЦЕШ
• БХ
• ЭХО
• КТГ
• Спленопортографи (хийхээ больж байгаа)
ЭХО
Эмчилгээ
• Закрытая эхинококкэктомия
• Полузакрытая
эхинококкэктомия
• Открытая эхинококкэктомия
• Ликвидация эхинококковой
полости
• Фиброз бүрхүүлтэй нь авах
• Шохойжилтыг авах
• Цөсний цоргыг нөхөх
• Хатангиршсан өрцийг нөхөх
Хүндрэл
• Идээлэх
• Цоорох, хагарах
Хэвлийн хөндий рүү
Цээжний хөндий рүү
Уушги, гуурсан хоолой руу
Цөсний зам руу
ХБЗ руу
Цусны судас руу
Молцгон уйланхай
Усан уйланхай
• Төрөлхийн
 Элэгний
цоргоны дутуу,
гаж хөгжил
• Олдмол
 Глиссоны
хальс, эдийн
завсар цус
хурах
цистоеюностоми
Элэгний буглаа
Тодорхойлолт
Анхнаасаа элгэнд
халдвар орох
Хэвлийн эрхтний идээт
үрэвслийн хүндрэл
Элэгний аль нэг хэсэгт идээ хурлдан
тогтохыг ЭЛЭГНИЙ БУГЛАА гэж
нэрлэнэ
Шалтгаан
Анхдагч
I. Нянгийн
А. Коккын
Б. Савханцарын
В.Холимог
II. Шимэгч хорхойн
А. Амёбын
Б. Хүж хорхойн
В. Бэтгийн
Г. Ховор хэлбэр (описторхоз,
трихоманоз , лямблийн)
Хоёрдогч
I. Эмгэг үрэвслийн буглаа
А. Усан уйланхай буглах
Б. Өмөн задарч буглах
II. Гэмтлийн буглаа
А. Элэгний шарх, хурсан цус
буглах
Б. Элгэнд орсон гадны
биетийг тойрч буглах
Шалтгаан
Үүдэн венийн
замаар
Цөсний замаар
Хавьтлын замаар
Артерийн замаар
Идээт холангитаар элгэнд хүрнэ
Цөсний идээт үрэвсэл Элэгрүү задран
Гэдэсний шарх буглуулж болно
Ясны идээт үрэвсэл халдвар артерийн
Үжилт эндокардит судсаар элгэнд хүрдэг
Перитонит халдвар
Мухар олгойн идээт үрэвсэл үүдэн
Ходоодны шарх цоорох венээр
Шамбрам дамжин
Эмнэлзүй
 Их халуурч чичрэнэ
 Их хөлөрнө
 Олон буглаатай үед халуун ихсэж мөн гэнэт буух зэргээр эрс
тэс өөрчлөгддөг
 Элэг орчмоор хөндүүрлэн өвчин ахих тусам өвдөх нь ихсэнэ
 Буглаатай хэсгийн булчин бага зэрэг чангарсан
 Элэг хааш, хаашаагаа томорсон, хөндүүр байна
 Холангитын гаралтай буглааны үед нүдний эвэрлэг болон
биеийн арьс шарлаж болно.
Оношлогоо
• Лабораторын шинжилгээнд:
- Цагаан эс маш их 30*109
- Нейтрофил ихсэнэ
- УЭТХ ихсэнэ
• Чанд авиан шинжилгээ
• Цацраг идэвхит бодисын шинжилгээ
• Гепатоангиографи
• Лапароскопи
Зураг
Зураг
Зураг
Эмчилгээ
• Нянгийн буглааг хэвлийн хөндийг нээж идээг цэвэрлэн
гоожуурга тавин эмчилнэ.
• Өвчин хүнд үед дээрх арга хэмжэтэ зэрэгцүүлэн элэг рүү
ордог судас болох үүдэн вен, хүйн вен, ходоодны их
махианы артери, венийн судасруу байнгын гуурс тавьж
хагалгаанаас хойш үүгээр антибиотик тарих нь эмчилгээг
эрчимжүүлж үр дүнгий нь сайжруулна.
Эмчилгээ
• Онош тодотгох, идээг багасгах, бактериологийн шинжилгээ
хийхийн тулд биеийн гаднаас хатгаж болно. Консерватив
эмчилгээг хавсаргана.
• Эмийн эмчилгээ: Гентамицин
Хлорамфеникол
Цепалоспорин
Кландимициныг
метронидазолтой хамт тарих нь
ашигтай
Баярлалаа

элэг

  • 1.
    Элэгний голомтот эмгэг А-509Б.Дулам У.Сугардорж Г.Элбэгзаяа
  • 8.
    Физиологи • Уургийн солилцоо •Нүүрс-Усны солилцоо • Өөх тосны солилцоо • Цөсний шүүрэл болон нөсөөний солилцоо • Порфириний солилцоо • Хоргүйжүүлэх • Аминдэм, даавар, ферментийн солилцоо
  • 9.
    Голомтот эмгэг • Элэгнийуйланхай Шимэгчийн Эхинококк (Бэтэг) Альвеококк (Молцгон уйланхай) Шимэгчийн бус (Усан уйланхай) • Элэгний буглаа
  • 10.
    Бэтэг • Echinococcus granulosus • Өндөгнь онкосфер, гадуураа тусгай хамгаалах бүрхүүлтэй, гадаад орчинд тэсвэртэй
  • 12.
    Хүний бэтэгний хэлбэр •Үр уйланхайгүй бэтэг • Үр уйланхайт залуу бэтэг • Хагас үхсэн бэтэг • Бүрэн үхсэн бэтэг • Хагас шохойжсон бэтэг • Бүрэн шохойжсон бэтэг
  • 13.
  • 14.
    Эмнэл зүй I үе Шинжтэмдэггүй (5-10 жил) II үе ш.т илрэх Бэтэг томрон Глиссоны хальс тэлэгдэн чинэрэх, орчны эрхтэн дарагдах зэргээс болж зовиур илэрнэ III үе хүндэрсэн Үүсгэгч үхэх (буглаа үүсэх), шохойжих, олошрох, идээлэх, хагарч цоорох г.м
  • 15.
    Шинж тэмдэг • Аюулхайсүврэгдэс дор унжирч, чинэрч өвдөх • Цардайх, цанхайх (хооллолтын дараа) • Амархан ядрах, хөлрөмтгий болох • Хар дарж зүүдлэх • Хэвлий томрох, овгор зүйл бий болох (элэг томрох) өвчтөнд тэмтрэгдэж мэдрэгдэх • Тэмтрэхэд элэгний ирмэг мөлгөр, хөндүүргүй
  • 16.
    Шинжилгээ • ЦЕШ • БХ •ЭХО • КТГ • Спленопортографи (хийхээ больж байгаа)
  • 17.
  • 18.
    Эмчилгээ • Закрытая эхинококкэктомия •Полузакрытая эхинококкэктомия • Открытая эхинококкэктомия • Ликвидация эхинококковой полости • Фиброз бүрхүүлтэй нь авах • Шохойжилтыг авах • Цөсний цоргыг нөхөх • Хатангиршсан өрцийг нөхөх
  • 21.
    Хүндрэл • Идээлэх • Цоорох,хагарах Хэвлийн хөндий рүү Цээжний хөндий рүү Уушги, гуурсан хоолой руу Цөсний зам руу ХБЗ руу Цусны судас руу
  • 22.
  • 23.
    Усан уйланхай • Төрөлхийн Элэгний цоргоны дутуу, гаж хөгжил • Олдмол  Глиссоны хальс, эдийн завсар цус хурах цистоеюностоми
  • 24.
  • 25.
    Тодорхойлолт Анхнаасаа элгэнд халдвар орох Хэвлийнэрхтний идээт үрэвслийн хүндрэл Элэгний аль нэг хэсэгт идээ хурлдан тогтохыг ЭЛЭГНИЙ БУГЛАА гэж нэрлэнэ
  • 26.
    Шалтгаан Анхдагч I. Нянгийн А. Коккын Б.Савханцарын В.Холимог II. Шимэгч хорхойн А. Амёбын Б. Хүж хорхойн В. Бэтгийн Г. Ховор хэлбэр (описторхоз, трихоманоз , лямблийн) Хоёрдогч I. Эмгэг үрэвслийн буглаа А. Усан уйланхай буглах Б. Өмөн задарч буглах II. Гэмтлийн буглаа А. Элэгний шарх, хурсан цус буглах Б. Элгэнд орсон гадны биетийг тойрч буглах
  • 27.
    Шалтгаан Үүдэн венийн замаар Цөсний замаар Хавьтлынзамаар Артерийн замаар Идээт холангитаар элгэнд хүрнэ Цөсний идээт үрэвсэл Элэгрүү задран Гэдэсний шарх буглуулж болно Ясны идээт үрэвсэл халдвар артерийн Үжилт эндокардит судсаар элгэнд хүрдэг Перитонит халдвар Мухар олгойн идээт үрэвсэл үүдэн Ходоодны шарх цоорох венээр Шамбрам дамжин
  • 28.
    Эмнэлзүй  Их халуурччичрэнэ  Их хөлөрнө  Олон буглаатай үед халуун ихсэж мөн гэнэт буух зэргээр эрс тэс өөрчлөгддөг  Элэг орчмоор хөндүүрлэн өвчин ахих тусам өвдөх нь ихсэнэ  Буглаатай хэсгийн булчин бага зэрэг чангарсан  Элэг хааш, хаашаагаа томорсон, хөндүүр байна  Холангитын гаралтай буглааны үед нүдний эвэрлэг болон биеийн арьс шарлаж болно.
  • 29.
    Оношлогоо • Лабораторын шинжилгээнд: -Цагаан эс маш их 30*109 - Нейтрофил ихсэнэ - УЭТХ ихсэнэ • Чанд авиан шинжилгээ • Цацраг идэвхит бодисын шинжилгээ • Гепатоангиографи • Лапароскопи
  • 30.
  • 31.
  • 32.
  • 35.
    Эмчилгээ • Нянгийн буглаагхэвлийн хөндийг нээж идээг цэвэрлэн гоожуурга тавин эмчилнэ. • Өвчин хүнд үед дээрх арга хэмжэтэ зэрэгцүүлэн элэг рүү ордог судас болох үүдэн вен, хүйн вен, ходоодны их махианы артери, венийн судасруу байнгын гуурс тавьж хагалгаанаас хойш үүгээр антибиотик тарих нь эмчилгээг эрчимжүүлж үр дүнгий нь сайжруулна.
  • 36.
    Эмчилгээ • Онош тодотгох,идээг багасгах, бактериологийн шинжилгээ хийхийн тулд биеийн гаднаас хатгаж болно. Консерватив эмчилгээг хавсаргана. • Эмийн эмчилгээ: Гентамицин Хлорамфеникол Цепалоспорин Кландимициныг метронидазолтой хамт тарих нь ашигтай
  • 37.

Editor's Notes

  • #11 Фиброз бүрхүүл Хитин бүрхүүл Үр хөврөлийн бүрхүүл Бэтэгний шингэн Үр уйланхай Ач уйланхай
  • #13 (A) Spheric bud. (B) Early elongated bud showing an anterior and a posterior region. (C) Lateelongated bud with presumptive scolex and body. (D) Protoscolex in development showing rostellum formation. (E) Protoscolex in development showing suckers formation (F) Fully developed protoscolex attached to the germinal layer. (G) Protoscolex free in the cyst cavity.