วิธีการสอนตามระเบียบขั้นตอนทางวิทยาศาสตร์
หมายถึง วิธีสอนแบบแก้ปัญหา เป็นวิธีสอนที่ให้ผู้เรียนคิดแก้ปัญหาโดยใช้
วิธีการทางวิทยาศาสตร์ (Scientific Nehod) ซึ่งเป็นวิธีการแก้ปัญหาที่มี
ขั้นตอน มีเหตุผล มีการรวบรวมข้อมูล มีการทดลอง วิเคราะห์ข้อมูล และสรุปผล
ดังนั้น จึงอาจเรียก วิธีสอนแบบนี้ว่า การสอนแบบแก้ปัญหา
ความหมายของการสอนแบบแก้ปัญหา
•มุ่งฝึกทักษะการสังเกต การเก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล ตีความ และสรุป
•มุ่งฝึกทักษะการคิดแก้ปัญหาแบบวิทยาศาสตร์ อันเป็นวิธีที่มีเหตุผล ซึ่งจะมี
ประโยชน์ต่อการที่ผู้เรียนจะนาวิธีการไปใช้แก้ปัญหาที่พบในชีวิตประจาวันได้
•มุ่งฝึกทักษะการคิดวิเคราะห์พิจารณาหาเหตุผล และความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
•มุ่งฝึกความเชื่อมั่นในตัวเอง มีความคิดอิสระและการทางานร่วมกลุ่มกับเพื่อน
ขั้นตอนการสอนของการสอนแบบแก้ปัญหา
1.ขั้นเตรียม
•ผู้สอนศึกษาแผนการสอน เนื้อหา และจุดประสงค์การสอนอย่างละเอียด
•ผู้สอนวางแผนกาหนดกิจกรรมที่จะให้ผู้เรียนปฏิบัติเป็นขั้นตอนตามลาดับ
2. ขั้นดาเนินการสอน
2.1 ขั้นกาหนดขอบเขตของปัญหา
เป็นขั้นที่ให้ผู้เรียนมองเห็นปัญหา และกาหนดของเขตของปัญหา ผู้สอนอาจใช้
วิธีเล่าเรื่อง สร้างสถานการณ์จาลอง อภิปราย ศึกษากรณี เฉพาะราย ฯลฯ
เพื่อให้ผู้เรียนได้เห็นปัญหานั้น ถ้ามีหลายปัญหาอาจแยกเป็นข้อๆ ได้ ดังนั้นบทบาท
ของผู้สอนในขั้นนี้คือ
•นาทางให้ผู้เรียนเห็นปัญหา
•จัดสิ่งแวดล้อมให้ผู้เรียนเข้าใจปัญหา
•ช่วยตั้งจุดมุ่งหมายในการแก้ปัญหาให้ทุกคนเข้าใจได้ตรงกัน
2.2 ขั้นตั้งสมมุติฐาน
เป็นขั้นวางแนวทางที่จะหาคาตอบของปัญหา โดยให้ผู้เรียนตั้งสมมุติฐานว่า
ปัญหานั้นน่าจะมีสาเหตุมาจากอะไร หรือวิธีการแก้ปัญหานั้นน่าจะแก้ไขได้โดยวิธี
ใดบ้าง บทบาทของผู้สอนในขั้นนี้คือ
•ช่วยผู้เรียนวางแผนจะแก้ปัญหาได้โดยวิธีใดบ้าง
•แบ่งผู้เรียนเป็นกลุ่มรับผิดชอบงานตามความสามารถและความสนใจ
2.3 ขั้นรวบรวมข้อมูล
เป็นขั้นที่ผู้เรียนศึกษาหาความรู้จากแหล่งต่างๆ เพื่อเป็นข้อมูลใช้ในการ
แก้ปัญหา โดยอาจค้นคว้าจากตารา เอกสารต่างๆ จากการสัมภาษณ์ ซักถาม
ผู้เชี่ยวชาญ ฯลฯ แล้วจดบันทึกข้อมูลไว้ บทบาทของผู้สอนในขั้นนี้คือ
•แนะนาแหล่งความรู้เพื่อค้นคว้าหาข้อมูล
•ติดต่อบุคคลที่เป็นผู้เชี่ยวชาญล่วงหน้าเพื่อให้สัมภาษณ์แก่ผู้เรียน
2.4 ขั้นทดลองและวิเคราะห์ข้อมูล
เป็นขั้นที่ผู้เรียนนาข้อมูลมาพิจารณาโดยเริ่มจากการทดลองปฏิบัติดู และนา
ผลจากการทดลองวิเคราะห์ว่าวิธีใดใช้ได้ผลในการแก้ปัญหาอาจใช้ได้หลายวิธี
แตกต่างกันไป บทบาทของผู้สอนในขั้นนี้คือ
•สังเกตการทดลองหรือวิธีการแก้ปัญหาของผู้เรียน และให้คาแนะนาเมื่อจาเป็น
•อานวยความสะดวกด้านวัสดุอุปกรณ์ และสิ่งจาเป็นต่างๆ ที่ผู้เรียนต้องการใช้ใน
การทดลองและการวิเคราะห์ข้อมูล
2.5 ขั้นประเมินและสรุปผล
เป็นขั้นสุดท้ายของลาดับขั้นสอน เมื่อผู้เรียนได้ทาการทดลองและวิเคราะห์
ข้อมูลที่ได้จาก ขั้นทดลองและวิเคราะห์ข้อมูล แล้วผู้เรียนย่อมสามารถประเมินผล
วิธีการแก้ปัญหาและสรุปได้ว่า วิธีการใดได้ผลดีที่สุดในการแก้ปัญหานั้น บทบาท
ของผู้สอนในขั้นนี้คือ
•ให้ผู้เรียนแต่ละกลุ่มรายงานวิธีการแก้ปัญหาทุกขั้นตอนที่กล่าวมา
3. ขั้นประเมินผล
ผู้สอนประเมินผลการทางานของผู้เรียน แล้วแจ้งให้ผู้เรียนทราบข้อดีและ
ข้อบกพร่องเพื่อปรับปรุงแก้ไขต่อไป
เทคนิคในการสอนแบบแก้ปัญหา
การนาวิธีสอนแบบแก้ปัญหาไปใช้ ผู้สอนควรคานึงถึงข้อต่อไปนี้
•ปัญหาที่นามาให้ผู้เรียนศึกษา ควรเป็นปัญหาที่น่าสนใจ เหมาะสมกับวัย
ประสบการณ์ของผู้เรียน และเป็นประโยชน์ต่อผู้เรียน เช่น ปัญหาความไม่สะอาด
ของห้องเรียน ปัญหาสิ่งแวดล้อมเป็นพิษ ปัญหาสุขภาพ ปัญหาการเรียน ปัญหา
อุบัติเหตุ ฯลฯ
•ถ้าผู้เรียนยังไม่เห็นปัญหา ผู้สอนควรใช้เทคนิคชี้นาให้ผู้เรียนคิดและมองเห็น
ปัญหา เช่น เทคนิคการถามคาถาม การเล่าเรื่อง การยกตัวอย่าง ฯลฯ
•ผู้สอนควรเตรียมเนื้อหา แหล่งค้นคว้าหาข้อมูล ตลอดจนวัสดุอุปกรณ์ที่
จาเป็นต้องใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลไว้ล่วงหน้า
•ในการสอนต้องให้เวลาและอิสระแก่ผู้เรียนในการศึกษาค้นคว้า การวิเคราะห์และ
การสรุปผลข้อมูล
•ผู้สอนควรควบคุมในการแก้ปัญหาของกลุ่มหรือรายบุคคลดาเนินไปด้วยดี และ
ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีกาลังใจในการแก้ปัญหา
ข้อดีและข้อจากัดของวิธีสอนแบบแก้ปัญหา
ข้อดี
• ผู้เรียนได้ฝึกวิธีการแก้ปัญหาอย่างมีเหตุผล ฝึกการวิเคราะห์และการตัดสินใจ
• ผู้เรียนได้ฝึกการค้นคว้าหาข้อมูลจากแหล่งความรู้ต่างๆ
• เป็นการฝึกการทางานร่วมกันเป็นกลุ่ม และฝึกความรับผิดชอบในงานที่ได้รับ
มอบหมาย
• ประสบการณ์ที่ผู้เรียนได้รับจากการฝึกแก้ปัญหา จะมีประโยชน์ในการนาไปใช้ใน
ชีวิตจริงทั้งในปัจจุบันและอนาคต
ข้อจากัด
•ผู้เรียนต้องดาเนินการตามขั้นตอนที่กาหนดไว้ ถ้าผิดไปจะทาให้ได้ผลสรุปที่
คลาดเคลื่อนหรือผิดความจริงไป
•ผู้เรียนจะต้องมีทักษะในการค้นคว้าหาข้อมูล จึงจะสรุปผลได้ดี
•ถ้าผู้สอนไม่คุ้นเคยกับวิธีการทางวิทยาศาสตร์ อาจนาไปผิดทางได้
•การกาหนดปัญหา ถ้าเลือกปัญหาไม่ดีจะทาให้การเรียนการสอนไม่ได้ผลเท่าที่ควร
แผนผังวิธีการสอนตามระเบียบขั้นตอนทางวิทยาศาสตร์
แหล่งอ้างอิง
• https://nursemoobin.wordpress.com/%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0
%B8%B5%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%AD%E0%B
8%99%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%9
7%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95/%
E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%98%E0%B8%B5%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%
B8%A3%E0%B8%AA%E0%B8%AD%E0%B8%99%E0%B9%81%E0%B8%9A%E0%B8
%9A%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%97%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A
8%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%95/
• http://www.thaigoodview.com/node/98465
จัดทาโดย
นางสาวเพ็ญพักตร์ ฉวีวงค์ รหัสนักศึกษา 5615871025
คณะครุศาสตร์ สาขาวิชาภาษาอังกฤษ
เสนอ
อาจารย์ภูวดล บัวบางพลู
รายวิชานวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา

วิธีการสอนตามกระบวนการทางวิทยาศาสตร์