อารยธรรมเมโสโปเตเมีย
ปัจจัยทางภูมิศาสตร์กับการตั้งถิ่นฐาน 
• อารยธรรมเมโสโปเตเมีย เกิดขึ้นบริเวณลุ่มน้า ไทกริส และ ยูเฟรทีส อัน 
อุดมสมมบูรณ์ท่ามกลางอาณาบริเวณ ทะเลทราย และ เขตภูเขา 
• ผู้คนจึงแห่กันมาตั้งถิ่นฐาน และสร้างอารยธรรมสืบมา 
• ชนกลุ่มต่างๆอพยพเข้ามาตั้งแต่ 
ประมาณ 3500 ปีก่อน ค.ศ.
ปัจจัยทางภูมิศาสตร์กับการตั้งถิ่นฐาน 
• เมโสโปเตเมีย มีความหมายว่า ดินแดนระหว่างแม่น้าทั้งสอง 
• แม่น้า ทั้งสองก็คือ แม่น้าไทกรีส และ ยูเฟรตีส นั่นเอง 
• รู้หรือไม่ว่า แม่น้าไทกรีส มีต้นน้า มาจากเทอืกเขาซากรอสในอิหร่าน แต่ 
แม่น้ายูเฟรตีส มีต้นน้า มาจากที่ราบสูงอาร์เมเนียในตุรกี 
และท้งัสองแม่น้า ไหลลงอ่าวเปอร์เซีย 
• เราเรียกบริเวณพื้นดินที่งอกตรงปากแม่น้า ไทกรีส-ยูเฟรทีสว่าบาบิโลเนีย 
• ปัจจุบันดินแดนเมโสโปเตเมียคือ ประเทศอิรักและซีเรีย
ปัจจัยทางภูมิศาสตร์กับการตั้งถิ่นฐาน 
• เมโสโปเตเมียด้านเหนือจดทะเลแคสเปียน 
• ด้านตะวันตกเฉียงใต้จดคาบสมุทรอาระเบีย ที่ล้อมรอบด้วยทะเลแดง 
และมหาสมุทรอินเดีย 
• ด้านตะวันออกจดที่ราบสูงอิหร่าน 
• ด้านตะวันตกจดที่ราบซีเรียและปาเลสไตน์
ปัจจัยทางภูมิศาสตร์กับการตั้งถิ่นฐาน 
• เป็นดินแดนที่ฝนตกน้อยมาก เพราะสภาพภูมิอากาศเป็นแบบทะเลทราย 
และกึ่งทะเลทราย 
• พื้นที่ราบตอนบนของลุ่มน้า แห้งแล้ง จึงเกิดระบบชลประทาน 
• พื้นที่ตอนล่างเป็นที่ราบต่า (บาบิโลเนีย) มีความอุดมสมบูรณ์มาก แต่ก็ 
เกิดน้า ท่วมในฤดูร้อน เพราะน้า แข็งที่ละลายจากเทือกเขาอาร์เมเนีย 
• การเกษตรยอดเยี่ยม เพราะมีระบบชลประทานที่ดีและอุดมสมบูรณ์ 
• ใช้อิฐสร้างบ้านเรือนและศาสนสถาน ดินที่นี่ดีจริงๆ 
• มีแร่หลักๆ คือ เหล็กและเกลือ แต่มีไม่มาก
ระบบชลประทานดีมาก 
ทา ให้การเกษตรดีมากไปด้วย
ลักษณะชุมชนที่ตั้งถิ่นฐานในเมโสโปเตเมีย 
เป็นชนหลายกลุ่มเผ่าผลัดกันมาตั้งถิ่นฐาน
ชาวสุเมเรียน 
• เป็นชนเผ่าแรก จุดเริ่มต้นของอารยธรรม 
• สร้างทา นบใหญ่สองฟากฝั่งแม่น้า สร้างคลองระบายน้า เขอื่นกั้นน้า ประตูน้า 
และอ่างเก็บน้า 
• เพราะฉะนั้น ชาวสุเมเรียนเป็นพวกแรกทสี่ร้างระบบชลประทาน 
• ชาวสุเมเรียนเชื่อและเกรงกลัวในเทพเจ้า จึงสร้าง ซิกกูแรต 
• ประดิษฐ์อักษรลิ่ม หรือ คูนิฟอร์ม 
• มีวรรณคดีสา คัญ คือ มหากาพย์กิลกาเมส 
• มีความเจริญด้านคณิตศาสตร์ คือ การยกหิน ต่อเรือ จานวนตัวเลข ปฏิธิน
ซิกกูแรต 
สถาปัตยกรรมของชาวสุเมเรียน มีลักษณะเป็นพีระมิด 
ขั้นบันได สัญลักษณ์ที่ประทับของพระเจ้า สร้างด้วยอิฐ 
ตั้งอยู่ใจกลางเมืองท่ามกลางบ้านเรือนและกา แพงเมือง
อักษรลิ่ม หรือคูนิฟอร์ม 
สิ่งประดิษฐ์ที่นาเอาไม้สลักลงบนแผ่นดินเหนียวเปียกๆ เป็นสัญลักษณ์ต่างๆแทน 
ความหมายของคา แล้วตากให้แห้ง เพื่อประโยชน์ทางศาสนกิจและบันทึกของพระ เช่น บัญชีการค้า 
บทบัญญัติทางศาสนา 
เพราะฉะนั้น นักประวัติศาสตร์บางคนถือว่าชาวสุเมเรียนเป็นยุคเริ่มประวัติศาสตร์
ชาวอะมอไรท์ 
• สุเมเรียนเสื่อมอา นาจไปแล้ว 
• สร้างอาณาจักรบาบิโลเนีย เมืองหลวงคือเมืองบาบิโลน ริมแม่น้ายูเฟรทีส 
• มีการปกครองแบบรวมอา นาจสู่ศูนย์กลาง มีการเก็บภาษี การทหาร และ 
การค้า 
• ประมวลกฎหมายของพระเจ้าฮัมมูราบีซึ่งยึดหลัก ตาต่อตา ฟันต่อฟัน 
• ภายหลังถูกชาวฮิตไทต์ปล้นสะดม โดยฮิตไทต์เป็นพวกแรกที่ใช้เหล็ก 
สร้างอาวุธ
ชาวอัสซีเรียน 
• ยึดกรุงบาบิโลนต่อจากพวกฮิตไทต์ 
• สร้างจักรวรรดิอัสซีเรีย ศูนย์กลางคือเมืองนิเนเวห์ 
• ชาวอัสซีเรียนเป็นนักรบกล้าหาญ มีวินัย ใช้เหล็กเป็นอาวุธ 
• กษัตริย์เป็นตัวแทนของเทวราช 
• สมัยพระเจ้าอัสซูร์บานิปาล เจริญรุ่งเรืองที่สุด 
• ชอบสร้างวังให้ใหญ่โตมโหฬารมากกว่าศาสนสถานเสียอีก 
• งานภาพสลักนูนต่า สะท้อนชีวิตประจา วัน การล่าสัตว์ การสงคราม 
• ห้องสมุดเมืองนิเนเวห์ห้องสมุดแรกของโลกและใหญ่ที่สุดในสมัยนั้น
ภาพสลักนูนต่า เกี่ยวกับการล่าสัตว์
ชาวแคลเดียน 
• ยึดกรุงนิเนเวห์แล้วตั้งอาณาจักรบาบิโลนอีกครั้ง 
• สมัยพระเจ้าเนบูคัดเนซซาร์ยึดเมืองเยรูซาเล็ม 
• สร้างสวนลอยแห่งบาบิโลน 
• ความรู้ด้านดาราศาสตร์แบ่งสัปดาห์เป็นเจ็ดวัน พยากรณ์สุริยุปราคา 
• ชาติแรกที่นาเอาดาราศาสตร์มาทานายโชคชะตามนุษย์ 
• ภายหลังถูกพระเจ้าไซรัสมหาราชยึดครอง ผนวกเข้ากับจักรวรรดิ 
เปอร์เซีย
สวนลอยแห่งบาบิโลน 
1 ใน 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลก 
ซงึ่ใช้ความรู้ด้านชลประทานในการสร้างสวนลอยแห่งน้
จัดทา โดย 
นส.ชมพูกานต์ ออประเสริฐ ม.6.3 เลขที่ 12 
นส.ธัญญา ธารากุล ม.6.3 เลขที่ 20

อารยธรรมเมโสโปเตเมีย