สามัคคีเภทคาฉันท์
สั ททุลวิกกีฬิต ฉันท์ ๑๙

พร้อมเบญจางคประดิษฐ์สฤษฏิสดุดี
กายจิตวจีไตร                         ทวาร

ถอดความ     ขอกราบไหว้ ด้วยองค์ ๕ ด้ วยความเคารพและเทิดทูน
             ทั้งกาย วาจาและใจ
ไหว้คุณองค์พระสุ คตอนาวรณญาณ
ยอดศาสดาจารย์                                 มุนี

ถอดความ ขอไหว้ คุณงามความดีของสมเด็จพระสั มมาสั มพุทธเจ้ า
อีกคุณสุ นทรธรรมคัมภีร์วิธี
พุทธพจน์ประชุมตรี                        ปิ ฎก

ถอดความ ทั้งขอไหว้ ความดีของรสพระธรรมอันเป็ นแบบฉบับ เป็ น
พระดารัสของสมเด็จพระสั มมาสั มพุทธเจ้ ารวม ๓ หมวด
ทั้งคุณสงฆพิสุทธศาสนดิลก
 สัมพุทธสาวก                                            นิกร

  ถอดความ ขอไหว้ คุณงามความดีของพระสงฆ์ ผ้ ูบริสุทธิ์ ผู้ยดมันใน
                                                          ึ ่
พระพุทธศาสนาและเป็ น สาวกของสมเด็จพระสั มมาสั มพุทธเจ้ า
ขอน้อมคุณพระคเณศวิเศษศิลปธร
เวทางคบวร                                กวี
กวี
ถอดความ ขอกราบไหว้ คุณงามความดีของพระคเณศ ผู้ทรงไว้
แห่ งศิลปะอันดีเยียม
                  ่
เป็ นเจ้าแห่งวิทยาวราภรณศรี
สุ นทรสุ วาที                            วิธาน

ถอดความ เป็ นนักปราชญ์ ประเสริฐแห่ งความรอบรู้ซึ่งเป็ นเครื่อง
ประดับอันสง่ า เป็ นผู้มระเบียบแห่ งการพูดทีไพเราะอ่ อนหวาน
                        ี                   ่
สรวมชีพหัตถประณามเบื้องพระบทมาลย์
หมายโพธิสมภาร                             พระองค์

ถอดความ ขอพระราชทานชีวตต่ อข้ าพระพุทธเจ้ า ในอัน
                           ิ
ทีจะยกมือขึนกราบแทบฝ่ าพระบาทของพระองค์
  ่        ้
สมเด็จอัครมหาจุฑาธิปพระมง
กุฎเกล้าพิสิฐพงศ์                               กษัตริ ย ์
ก
ถอดความ ข้ าพระพุทธเจ้ าขอพึงพระบรมโพธิ
                             ่
สมภารแห่ งพระองค์ ผู้ทรงพระนามว่ าพระมงกุฎเกล้ าเจ้ าอยู่หัว
บานบาเทิงพระเถลิงถวัลยอธิปัตย์
ที่หกดิลกรัฐ                                         ประชา

ถอดความ ผู้ทรงเป็ นยอดกษัตริย์แห่ งราชวงศ์ อนประเสริฐสุ ด
                                               ั
พระองค์ ทรงเป็ นพระมหากษัตริย์พระองค์ ที่ ๖ แห่ งราชวงศ์ นี้
ชุ่มชื่นมลฑลภูมิพิพฒพิพิธผา
                       ั
สุ กเพียงพระรามา                                    วตาร

ถอดความ ทรงครอบครองประเทศและอาณาประชาราษฎร์ ให้
ประสบแต่ ความร่ มเย็นเป็ นสุ ขทัวพระราชอาณาจักร ทรงยังให้ ราษฎร
                                ่
ประสบความชุ่ มชื่นผาสุ กทุกประการ
จากไวกูณฐประกอบประกาศกิรติการ
เลิศมากประมาณคือ

ถอดความ ราวกับว่าพระองค์คือพระนารายณ์เสด็จจากไว
กูณฑ์มาทรงประกอบเกียรติคุณให้ปรากฏอย่างสุ ดคณนานับแก่
ทวยราษฎร์ของพระองค์
สรวมศรี ไตรรตนาธิคุณอดุลมง
คลเหตุพิเศษทรง                              ประสิ ทธิ์
ถอดความ ขออานาจความดีอนยิงใหญ่ ของพระศรีรัตนตรัย
                           ั ่
เสริ มซึ่ งโสตถิสุพรบวรจตุรวิธ
รอบส่ าลุสัมฤทธิ์                             นิรันดร์

ถอดความ จงดลบันดาลให้ พระองค์ ทรงประสบความเจริญด้ วย
พรทั้ง ๔ ประการตลอดไป
จุ่งไท้เทียรฆพระชนมดลลุศตวรรษ์
ทานุกพระสุ ขพรร                               ณพล

ถอดความ ทรงมีพระชนมายุยนนานถึง ๑๐๐ ปี ทรงมีเพียบพร้อมด้วยความ
                          ื
        สุ ขเกษมเปรมปรี ด์ ิ

    ใดสิ่ งสรรพกลีและนีรผลมล
ทินไกลยุคลบาท                                        ละออง
ถอดความ สิ่ งอันชัวร้ายเลวทรามจงปราศจากคุณประโยชน์ ความมัวหมอง
                     ่
              ทั้งปวง ขอให้ห่างไกลจากใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
เพียรเพ็ญในมนเผือและเพื่อพิริยจอง
เจตน์คิดลิขิตปอง                       ประพันธ์
 ถอดความ จิตใจของข้ าพเจ้ าเปี่ ยมด้ วยความเพียรและความวิริยะอุตสาหะ

สามัคคีภิทโทษนิทานคติธรรม์
ถ้อยพิสดารอัน                         แถลง
ถอดความ ในการตั้งใจอย่ างแน่ วแน่ ทจะแต่ งคาประพันธ์ เรื่องโทษแห่ ง
                                   ี่
             การแตกสามัคคี
เชิงบรรพ์ฉนทเลบงเชลงพจนแปลง
               ั
บรรจงประสงค์แจง                   ประโยชน์
 ถอดความ อันเป็ นนิทานแฝงคติธรรมอันมีมาแต่ โบราณ ซึ่งข้ าพเจ้ า
 ได้ แต่ งเป็ นคาประพันธ์ ขึนใหม่
                            ้


บูชาศาสนพากย์สุภาษิตวิโรจน์
เริ งปรี ดิปราโมทย์             ประมวล
ถอดความ เพือบูชาพระศาสนาด้ วยถ้ อยคาอันเป็ นสุ ภาษิต
                  ่
ไหนบทบาทผิวคลาดเพราะผิดนิติขบวน
โกวิทกวีควร                         อภัยฯ
 ถอดความ หากมีบทตอนใดมีความผิดพลาด ขอให้ นักปราชญ์ ผ้ ูฉลาดรอบรู้
โปรดอภัยให้ แก่ข้าพเจ้ าด้ วย
ถอดความ
          ขอกราบไหว้ดวยองค์ ๕ ด้วยความเคารพและเทิดทูนทั้ง กาย วาจา
                       ้
และใจ ขอไหว้คุณงามความดีของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผูทรงมีความ
                                                              ้
รอบรู ้อนไม่มีสิ่งใดขัดข้อง เป็ นอาจารย์ผบญญัติศาสนาและเป็ นนักปราชญ์
        ั                                ู้ ั
ที่ยอดเยียม ทั้งขอไหว้ความดีของรสพระธรรมอันเป็ นแบบฉบับ เป็ นพระ
          ่
ดารัสของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ารวม ๓ หมวด ขอไหว้คุณงามความดี
ของพระสงฆ์ผบริ สุทธิ์ ผูยดมันในพระพุทธศาสนาและเป็ นสาวกของสมเด็จ
                ู้        ้ึ ่
พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ขอกราบไหว้คุณงามความดีของพระคเณศ ผูทรงไว้แห่งศิลปะอันดีเยียม
                                               ้                       ่
 เป็ นนักปราชญ์ประเสริ ฐแห่งความรอบรู ้ซ่ ึ งเป็ นเครื่ องประดับอันสง่า
เป็ นผูมีระเบียบแห่งการพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน
       ้
       ขอพระราชทานชีวตต่อข้าพระพุทธเจ้า ในอันที่จะยกมือขึ้นกราบแทบ
                        ิ
ฝ่ าพระบาทของพระองค์ ข้าพระพุทธเจ้าขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารแห่งพระ
         ้                                   ่ ั ้
องค์ ผูทรงพระนามว่าพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยูหว ผูทรงเป็ นยอดกษัตริ ยแห่ ง     ์
ราชวงศ์อนประเสริ ฐสุ ด พระองค์ทรงเป็ นพระมหากษัตริ ยพระองค์ที่ ๖ แห่ง
           ั                                                 ์
ราชวงศ์น้ ี
ทรงครอบครองประเทศและอาณาประชาราษฎร์ ให้ประสบแต่ความร่ มเย็น
เป็ นสุ ขทัวพระราชอาณาจักร ทรงยังให้ราษฎรประสบความชุ่มชื่นผาสุ ก
           ่
ทุกประการราวกับว่าพระองค์คือพระนารายณ์เสด็จจากไวกูณฑ์มาทรง
ประกอบเกียรติคุณให้ปรากฏอย่างสุ ดคณนานับแก่ทวยราษฎร์ ของพระองค์
 ขออานาจความดีอนยิงใหญ่ของพระศรี รัตนตรัย จงดลบันดาลให้พระองค์
                  ั ่
ทรงประสบความเจริ ญด้วยพรทั้ง ๔ ประการตลอดไป ทรงมีพระชนมายุยน           ื
นานถึง ๑๐๐ ปี ทรงมีเพียบพร้อมด้วยความสุ ขเกษมเปรมปรี ด์ ิ สิ่ งอันชัวร้าย
                                                                    ่
เลวทรามจงปราศจากคุณประโยชน์ ความมัวหมองทั้งปวงขอให้ห่างไกลจาก
ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
จิตใจของข้าพเจ้าเปี่ ยมด้วยความเพียรและความวิริยะอุตสาหะ ในการ
ตั้งใจอย่างแน่วแน่ที่จะแต่งคาประพันธ์เรื่ องโทษแห่งการแตกสามัคคี อันเป็ น
นิทานแฝงคติธรรมอันมีมาแต่โบราณ ซึ่ งข้าพเจ้าได้แต่งเป็ นคาประพันธ์ข้ ึน
ใหม่ เพื่อบูชาพระศาสนาด้วยถ้อยคาอันเป็ นสุ ภาษิต หากมีบทตอนใดมีความ
ผิดพลาด ขอให้นกปราชญ์ผฉลาดรอบรู ้โปรดอภัยให้แก่ขาพเจ้าด้วย
                 ั           ู้                        ้
กาพย์ฉบัง ๑๖
ด้วยเหตุพระองค์ทรงเสา  วนศัพท์สาเนา
ระเบ็งระบือลือชา
ถอดความ พระองค์ ทรงทราบข่ าวทีเ่ ล่ าลือกันทั่วไปว่ า

 ว่ากษัตริ ยวชชีบรรดา
            ์ั             บดีสีมา
เกษตรประเทศทุกองค์
ถอดความ บรรดากษัตริย์แคว้ นวัชชีท้ังหลายนั้นตั้งมันทุกองค์
                                                  ่
อปริ หานิยธรรมธารง             ทั้งนั้นมันคง
                                         ่
          ้
มิโกรธมิกาวร้าวฉาน
ถอดความ ธรรมอันไม่ เป็ นที่ต้งแห่ งความเสื่ อม ไม่ โกรธและไม่ แตกร้ าวกัน
                             ั

 เพื่อธรรมดาเนินเจริ ญการณ์ ใช่เหตุแห่งหานิย ์
เจ็ดข้อจะคัดจัดไข
ถอดความ เป็ นธรรมทีทาให้ เจริญก้ าวหน้ าไม่ ใช่ เหตุแห่ งความเสื่ อม
                        ่
มี ๗ ประการดังต่ อไปนี้
หนึ่ง เมื่อมีราชกิจใด      ปรึ กษากันไป
บ่วายบ่หน่ายชุมนุม
ถอดความ ๑.เมือมีราชกิจใดก็ปรึกษากันไม่ งดเว้ นและเบื่อหน่ ายทีจะเข้ าร่ วม
                  ่                                           ่
ประชุ ม

สอง ย่อมพร้อมเลิกพร้อมประชุม พร้อมพรักพรรคคุม
ประกอบ ณ กิจควรทา
ถอดความ ๒.เข้ าประชุ มและเลิกประชุ มพร้ อมกัน และพร้ อมเพรียงกัน
ประกอบกิจอันสมควร
สาม นั้นยึดมันในสัม
              ่          มาจารี ตจา
ประพฤติมิตดดัดแปลง
            ั
ถอดความ ๓.ยึดมันในความประพฤติอนถูกต้ องตามแบบแผน
                  ่             ั

สี่ ใครเป็ นใหญ่ได้แจง       โอวาทศาสน์แสดง
ก็ยอมและน้อมบูชา
ถอดความ ๔.เชื่อฟังและปฏิบัตตามโอวาทผู้ใหญ่
                           ิ
ห้า นั้นอันบุตรภริ ยา      แห่งใครไป่ ปรา
รภประทุษข่มเหง
ถอดความ ๕.ไม่ ล่วงเกินบุตรภรรยาผู้อน
                                   ื่

หก ที่เจดียคนเกรง
           ์          มิยายาเยง
                           ่
ก็เซ่นก็สรวงบวงพลี
ถอดความ ๖.เคารพในสถานทีทผ้ ูอนยกย่ องนับถือ
                       ่ ี่ ่ื
เจ็ด พระอรหันต์อนมี
                  ั      ในรัฐวัชชี
ก็คุมก็ครองป้ องกัน
    ้
ถอดความ ๗ ให้ ความอุปการะคุ้มครองพระอรหันต์ ที่อยู่ในแคว้ นวัชชี

 สัปดพิธนิติคตินิรันดร์          สามัคคีธรรม์
ณราชย์นริ ศลิจฉวี
ถอดความ แบบแผนทั้ง ๗ ประการนีเ้ ป็ นคติตลอดกาล เป็ นธรรมก่อ
ให้ เกิดความสามัคคีของกษัตริย์ลจฉวี
                               ิ
อชาตศัตรู ภูมี                  สดับสรรพคดี
ดังนั้นก็ครั่นคร้ามขาม
  ่

ถอดความ       พระเจ้ าอชาตศัตรู ได้ ทรงทราบดังนั้นก็บังเกิดความเกรงขาม
ศึกใหญ่ใคร่ จะพยายาม          รบเร้าเอาตาม
กาลังก็หนักนักหนา

ถอดความ ว่ าศึกครั้งนีเ้ ป็ นศึกใหญ่ หากจะเอาชนะด้ วยกาลังคง
จะเป็ นการยาก
จาจักหักด้วยปั ญญา         รอก่อนผ่อนหา
อุบายทาลายมูลความ
ถอดความ จะต้ องเอาชนะด้ วยปัญญา รั้งรอไว้ ก่อนเพือหากล
                                                 ่
อุบายทาลายความสามัคคีทมมาแต่ ก่อน
                      ี่ ี
ถอดความ ฉบังฯ
           พระองค์ทรงทราบข่าวที่เล่าลือกันทัวไปว่า บรรดากษัตริ ย ์
                                            ่
แคว้นวัชชีท้ งหลายนั้นตั้งมันในธรรมอันไม่เป็ นที่ต้ งแห่ งความเสื่ อม
             ั              ่                       ั
ไม่โกรธและไม่แตกร้าวกัน เป็ นธรรมที่ทาให้เจริ ญก้าวหน้าไม่ใช่
เหตุแห่งความเสื่ อม มี ๗ ประการดังต่อไปนี้
๑. เมื่อมีราชกิจใดก็ปรึ กษากันไม่งดเว้นและเบื่อหน่ายที่จะเข้าร่ วมประชุม
๒. เข้าประชุมและเลิกประชุมพร้อมกัน และพร้อมเพรี ยงกัน
ประกอบกิจอันสมควร
๓.   ยึดมันในความประพฤติอนถูกต้องตามแบบแผน
           ่                  ั
๔.   เชื่อฟังและปฏิบติตามโอวาทผูใหญ่
                    ั            ้
๕.   ไม่ล่วงเกินบุตรภรรยาผูอื่น
                            ้
๖.   เคารพในสถานที่ท่ีผอื่นยกย่องนับถือ
                         ู้
๗.                                        ่
     ให้ความอุปการะคุมครองพระอรหันต์ที่อยูในแคว้นวัชชี
                       ้
แบบแผนทั้ง ๗ ประการนี้เป็ นคติตลอดกาล เป็ นธรรมก่อให้เกิด
ความสามัคคีของกษัตริ ยลิจฉวี พระเจ้าอชาตศัตรู ได้ทรงทราบดังนั้นก็
                      ์
บังเกิดความเกรงขาม ว่าศึกครั้งนี้เป็ นศึกใหญ่หากจะเอาชนะด้วยกาลัง
คงจะเป็ นการยาก จะต้องเอาชนะด้วยปั ญญา รั้งรอไว้ก่อนเพื่อหากล
อุบายทาลายความสามัคคีที่มีมาแต่ก่อน
คุณค่ าด้ านวรรณศิลป์
  ๑.การสรรคาเป็ นการเลือกคาที่ใช้ สื่อความคิด
  และอารมณ์ ได้ อย่ างงดงาม ดังนี้
๑.๑ การเลือกใช้คาได้ถกต้องตรงตามความหมายที่ตองการ
                        ู                                ้
มีการใช้คาที่ประณี ตเป็ นพิเศษ เมื่อกล่าวถึง สิ่ งศักดิ์สิทธิ์
พระมหากษัตริ ย ์ ครู อาจารย์ จะใช้คาศัพท์ภาษาสันสกฤต
ดังบทประพันธ์
     พร้อมเบญจางคประดิษฐ์สฤษฏิสดุดี
กายจิตวจีไตร                          ทวาร
    ไหว้คุณองค์พระสุ คตอนาวรณญาณ
ยอดศาสดาจารย์                         มุนี
     อีกคุณสุ นทรธรรมคัมภิรวิธี
พุทธพจน์ประชุมตรี                     ปิ ฎก
      ทั้งคุณสงฆพิสุทธศาสนดิลก
สัมพุทธสาวก                           นิกร
สมาชิกในกลุ่ม
1.นาย ณรงค์ ฤทธิ์   นนทแก้ว เลขที1 ่
2.นาย ไตรภพ         หนูเซ่ ง เลขที2  ่
3.นาย กิตติศักดิ์   ชุ มนุมเศษ เลขที3  ่

สามัคคีคำฉันท์.Ppt 34

  • 1.
  • 2.
    สั ททุลวิกกีฬิต ฉันท์๑๙ พร้อมเบญจางคประดิษฐ์สฤษฏิสดุดี กายจิตวจีไตร ทวาร ถอดความ ขอกราบไหว้ ด้วยองค์ ๕ ด้ วยความเคารพและเทิดทูน ทั้งกาย วาจาและใจ
  • 3.
    ไหว้คุณองค์พระสุ คตอนาวรณญาณ ยอดศาสดาจารย์ มุนี ถอดความ ขอไหว้ คุณงามความดีของสมเด็จพระสั มมาสั มพุทธเจ้ า
  • 4.
    อีกคุณสุ นทรธรรมคัมภีร์วิธี พุทธพจน์ประชุมตรี ปิ ฎก ถอดความ ทั้งขอไหว้ ความดีของรสพระธรรมอันเป็ นแบบฉบับ เป็ น พระดารัสของสมเด็จพระสั มมาสั มพุทธเจ้ ารวม ๓ หมวด
  • 5.
    ทั้งคุณสงฆพิสุทธศาสนดิลก สัมพุทธสาวก นิกร ถอดความ ขอไหว้ คุณงามความดีของพระสงฆ์ ผ้ ูบริสุทธิ์ ผู้ยดมันใน ึ ่ พระพุทธศาสนาและเป็ น สาวกของสมเด็จพระสั มมาสั มพุทธเจ้ า
  • 6.
    ขอน้อมคุณพระคเณศวิเศษศิลปธร เวทางคบวร กวี กวี ถอดความ ขอกราบไหว้ คุณงามความดีของพระคเณศ ผู้ทรงไว้ แห่ งศิลปะอันดีเยียม ่
  • 7.
    เป็ นเจ้าแห่งวิทยาวราภรณศรี สุ นทรสุวาที วิธาน ถอดความ เป็ นนักปราชญ์ ประเสริฐแห่ งความรอบรู้ซึ่งเป็ นเครื่อง ประดับอันสง่ า เป็ นผู้มระเบียบแห่ งการพูดทีไพเราะอ่ อนหวาน ี ่
  • 8.
    สรวมชีพหัตถประณามเบื้องพระบทมาลย์ หมายโพธิสมภาร พระองค์ ถอดความ ขอพระราชทานชีวตต่ อข้ าพระพุทธเจ้ า ในอัน ิ ทีจะยกมือขึนกราบแทบฝ่ าพระบาทของพระองค์ ่ ้
  • 9.
    สมเด็จอัครมหาจุฑาธิปพระมง กุฎเกล้าพิสิฐพงศ์ กษัตริ ย ์ ก ถอดความ ข้ าพระพุทธเจ้ าขอพึงพระบรมโพธิ ่ สมภารแห่ งพระองค์ ผู้ทรงพระนามว่ าพระมงกุฎเกล้ าเจ้ าอยู่หัว
  • 10.
    บานบาเทิงพระเถลิงถวัลยอธิปัตย์ ที่หกดิลกรัฐ ประชา ถอดความ ผู้ทรงเป็ นยอดกษัตริย์แห่ งราชวงศ์ อนประเสริฐสุ ด ั พระองค์ ทรงเป็ นพระมหากษัตริย์พระองค์ ที่ ๖ แห่ งราชวงศ์ นี้
  • 11.
    ชุ่มชื่นมลฑลภูมิพิพฒพิพิธผา ั สุ กเพียงพระรามา วตาร ถอดความ ทรงครอบครองประเทศและอาณาประชาราษฎร์ ให้ ประสบแต่ ความร่ มเย็นเป็ นสุ ขทัวพระราชอาณาจักร ทรงยังให้ ราษฎร ่ ประสบความชุ่ มชื่นผาสุ กทุกประการ
  • 12.
  • 13.
    สรวมศรี ไตรรตนาธิคุณอดุลมง คลเหตุพิเศษทรง ประสิ ทธิ์ ถอดความ ขออานาจความดีอนยิงใหญ่ ของพระศรีรัตนตรัย ั ่
  • 14.
    เสริ มซึ่ งโสตถิสุพรบวรจตุรวิธ รอบส่าลุสัมฤทธิ์ นิรันดร์ ถอดความ จงดลบันดาลให้ พระองค์ ทรงประสบความเจริญด้ วย พรทั้ง ๔ ประการตลอดไป
  • 15.
    จุ่งไท้เทียรฆพระชนมดลลุศตวรรษ์ ทานุกพระสุ ขพรร ณพล ถอดความ ทรงมีพระชนมายุยนนานถึง ๑๐๐ ปี ทรงมีเพียบพร้อมด้วยความ ื สุ ขเกษมเปรมปรี ด์ ิ ใดสิ่ งสรรพกลีและนีรผลมล ทินไกลยุคลบาท ละออง ถอดความ สิ่ งอันชัวร้ายเลวทรามจงปราศจากคุณประโยชน์ ความมัวหมอง ่ ทั้งปวง ขอให้ห่างไกลจากใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
  • 16.
    เพียรเพ็ญในมนเผือและเพื่อพิริยจอง เจตน์คิดลิขิตปอง ประพันธ์ ถอดความ จิตใจของข้ าพเจ้ าเปี่ ยมด้ วยความเพียรและความวิริยะอุตสาหะ สามัคคีภิทโทษนิทานคติธรรม์ ถ้อยพิสดารอัน แถลง ถอดความ ในการตั้งใจอย่ างแน่ วแน่ ทจะแต่ งคาประพันธ์ เรื่องโทษแห่ ง ี่ การแตกสามัคคี
  • 17.
    เชิงบรรพ์ฉนทเลบงเชลงพจนแปลง ั บรรจงประสงค์แจง ประโยชน์ ถอดความ อันเป็ นนิทานแฝงคติธรรมอันมีมาแต่ โบราณ ซึ่งข้ าพเจ้ า ได้ แต่ งเป็ นคาประพันธ์ ขึนใหม่ ้ บูชาศาสนพากย์สุภาษิตวิโรจน์ เริ งปรี ดิปราโมทย์ ประมวล ถอดความ เพือบูชาพระศาสนาด้ วยถ้ อยคาอันเป็ นสุ ภาษิต ่
  • 18.
    ไหนบทบาทผิวคลาดเพราะผิดนิติขบวน โกวิทกวีควร อภัยฯ ถอดความ หากมีบทตอนใดมีความผิดพลาด ขอให้ นักปราชญ์ ผ้ ูฉลาดรอบรู้ โปรดอภัยให้ แก่ข้าพเจ้ าด้ วย
  • 19.
    ถอดความ ขอกราบไหว้ดวยองค์ ๕ ด้วยความเคารพและเทิดทูนทั้ง กาย วาจา ้ และใจ ขอไหว้คุณงามความดีของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผูทรงมีความ ้ รอบรู ้อนไม่มีสิ่งใดขัดข้อง เป็ นอาจารย์ผบญญัติศาสนาและเป็ นนักปราชญ์ ั ู้ ั ที่ยอดเยียม ทั้งขอไหว้ความดีของรสพระธรรมอันเป็ นแบบฉบับ เป็ นพระ ่ ดารัสของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้ารวม ๓ หมวด ขอไหว้คุณงามความดี ของพระสงฆ์ผบริ สุทธิ์ ผูยดมันในพระพุทธศาสนาและเป็ นสาวกของสมเด็จ ู้ ้ึ ่ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า
  • 20.
    ขอกราบไหว้คุณงามความดีของพระคเณศ ผูทรงไว้แห่งศิลปะอันดีเยียม ้ ่ เป็ นนักปราชญ์ประเสริ ฐแห่งความรอบรู ้ซ่ ึ งเป็ นเครื่ องประดับอันสง่า เป็ นผูมีระเบียบแห่งการพูดที่ไพเราะอ่อนหวาน ้ ขอพระราชทานชีวตต่อข้าพระพุทธเจ้า ในอันที่จะยกมือขึ้นกราบแทบ ิ ฝ่ าพระบาทของพระองค์ ข้าพระพุทธเจ้าขอพึ่งพระบรมโพธิสมภารแห่งพระ ้ ่ ั ้ องค์ ผูทรงพระนามว่าพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยูหว ผูทรงเป็ นยอดกษัตริ ยแห่ ง ์ ราชวงศ์อนประเสริ ฐสุ ด พระองค์ทรงเป็ นพระมหากษัตริ ยพระองค์ที่ ๖ แห่ง ั ์ ราชวงศ์น้ ี
  • 21.
    ทรงครอบครองประเทศและอาณาประชาราษฎร์ ให้ประสบแต่ความร่ มเย็น เป็นสุ ขทัวพระราชอาณาจักร ทรงยังให้ราษฎรประสบความชุ่มชื่นผาสุ ก ่ ทุกประการราวกับว่าพระองค์คือพระนารายณ์เสด็จจากไวกูณฑ์มาทรง ประกอบเกียรติคุณให้ปรากฏอย่างสุ ดคณนานับแก่ทวยราษฎร์ ของพระองค์ ขออานาจความดีอนยิงใหญ่ของพระศรี รัตนตรัย จงดลบันดาลให้พระองค์ ั ่ ทรงประสบความเจริ ญด้วยพรทั้ง ๔ ประการตลอดไป ทรงมีพระชนมายุยน ื นานถึง ๑๐๐ ปี ทรงมีเพียบพร้อมด้วยความสุ ขเกษมเปรมปรี ด์ ิ สิ่ งอันชัวร้าย ่ เลวทรามจงปราศจากคุณประโยชน์ ความมัวหมองทั้งปวงขอให้ห่างไกลจาก ใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท
  • 22.
    จิตใจของข้าพเจ้าเปี่ ยมด้วยความเพียรและความวิริยะอุตสาหะ ในการ ตั้งใจอย่างแน่วแน่ที่จะแต่งคาประพันธ์เรื่องโทษแห่งการแตกสามัคคี อันเป็ น นิทานแฝงคติธรรมอันมีมาแต่โบราณ ซึ่ งข้าพเจ้าได้แต่งเป็ นคาประพันธ์ข้ ึน ใหม่ เพื่อบูชาพระศาสนาด้วยถ้อยคาอันเป็ นสุ ภาษิต หากมีบทตอนใดมีความ ผิดพลาด ขอให้นกปราชญ์ผฉลาดรอบรู ้โปรดอภัยให้แก่ขาพเจ้าด้วย ั ู้ ้
  • 23.
    กาพย์ฉบัง ๑๖ ด้วยเหตุพระองค์ทรงเสา วนศัพท์สาเนา ระเบ็งระบือลือชา ถอดความ พระองค์ ทรงทราบข่ าวทีเ่ ล่ าลือกันทั่วไปว่ า ว่ากษัตริ ยวชชีบรรดา ์ั บดีสีมา เกษตรประเทศทุกองค์ ถอดความ บรรดากษัตริย์แคว้ นวัชชีท้ังหลายนั้นตั้งมันทุกองค์ ่
  • 24.
    อปริ หานิยธรรมธารง ทั้งนั้นมันคง ่ ้ มิโกรธมิกาวร้าวฉาน ถอดความ ธรรมอันไม่ เป็ นที่ต้งแห่ งความเสื่ อม ไม่ โกรธและไม่ แตกร้ าวกัน ั เพื่อธรรมดาเนินเจริ ญการณ์ ใช่เหตุแห่งหานิย ์ เจ็ดข้อจะคัดจัดไข ถอดความ เป็ นธรรมทีทาให้ เจริญก้ าวหน้ าไม่ ใช่ เหตุแห่ งความเสื่ อม ่ มี ๗ ประการดังต่ อไปนี้
  • 25.
    หนึ่ง เมื่อมีราชกิจใด ปรึ กษากันไป บ่วายบ่หน่ายชุมนุม ถอดความ ๑.เมือมีราชกิจใดก็ปรึกษากันไม่ งดเว้ นและเบื่อหน่ ายทีจะเข้ าร่ วม ่ ่ ประชุ ม สอง ย่อมพร้อมเลิกพร้อมประชุม พร้อมพรักพรรคคุม ประกอบ ณ กิจควรทา ถอดความ ๒.เข้ าประชุ มและเลิกประชุ มพร้ อมกัน และพร้ อมเพรียงกัน ประกอบกิจอันสมควร
  • 26.
    สาม นั้นยึดมันในสัม ่ มาจารี ตจา ประพฤติมิตดดัดแปลง ั ถอดความ ๓.ยึดมันในความประพฤติอนถูกต้ องตามแบบแผน ่ ั สี่ ใครเป็ นใหญ่ได้แจง โอวาทศาสน์แสดง ก็ยอมและน้อมบูชา ถอดความ ๔.เชื่อฟังและปฏิบัตตามโอวาทผู้ใหญ่ ิ
  • 27.
    ห้า นั้นอันบุตรภริ ยา แห่งใครไป่ ปรา รภประทุษข่มเหง ถอดความ ๕.ไม่ ล่วงเกินบุตรภรรยาผู้อน ื่ หก ที่เจดียคนเกรง ์ มิยายาเยง ่ ก็เซ่นก็สรวงบวงพลี ถอดความ ๖.เคารพในสถานทีทผ้ ูอนยกย่ องนับถือ ่ ี่ ่ื
  • 28.
    เจ็ด พระอรหันต์อนมี ั ในรัฐวัชชี ก็คุมก็ครองป้ องกัน ้ ถอดความ ๗ ให้ ความอุปการะคุ้มครองพระอรหันต์ ที่อยู่ในแคว้ นวัชชี สัปดพิธนิติคตินิรันดร์ สามัคคีธรรม์ ณราชย์นริ ศลิจฉวี ถอดความ แบบแผนทั้ง ๗ ประการนีเ้ ป็ นคติตลอดกาล เป็ นธรรมก่อ ให้ เกิดความสามัคคีของกษัตริย์ลจฉวี ิ
  • 29.
    อชาตศัตรู ภูมี สดับสรรพคดี ดังนั้นก็ครั่นคร้ามขาม ่ ถอดความ พระเจ้ าอชาตศัตรู ได้ ทรงทราบดังนั้นก็บังเกิดความเกรงขาม
  • 30.
    ศึกใหญ่ใคร่ จะพยายาม รบเร้าเอาตาม กาลังก็หนักนักหนา ถอดความ ว่ าศึกครั้งนีเ้ ป็ นศึกใหญ่ หากจะเอาชนะด้ วยกาลังคง จะเป็ นการยาก
  • 31.
    จาจักหักด้วยปั ญญา รอก่อนผ่อนหา อุบายทาลายมูลความ ถอดความ จะต้ องเอาชนะด้ วยปัญญา รั้งรอไว้ ก่อนเพือหากล ่ อุบายทาลายความสามัคคีทมมาแต่ ก่อน ี่ ี
  • 32.
    ถอดความ ฉบังฯ พระองค์ทรงทราบข่าวที่เล่าลือกันทัวไปว่า บรรดากษัตริ ย ์ ่ แคว้นวัชชีท้ งหลายนั้นตั้งมันในธรรมอันไม่เป็ นที่ต้ งแห่ งความเสื่ อม ั ่ ั ไม่โกรธและไม่แตกร้าวกัน เป็ นธรรมที่ทาให้เจริ ญก้าวหน้าไม่ใช่ เหตุแห่งความเสื่ อม มี ๗ ประการดังต่อไปนี้ ๑. เมื่อมีราชกิจใดก็ปรึ กษากันไม่งดเว้นและเบื่อหน่ายที่จะเข้าร่ วมประชุม ๒. เข้าประชุมและเลิกประชุมพร้อมกัน และพร้อมเพรี ยงกัน ประกอบกิจอันสมควร
  • 33.
    ๓. ยึดมันในความประพฤติอนถูกต้องตามแบบแผน ่ ั ๔. เชื่อฟังและปฏิบติตามโอวาทผูใหญ่ ั ้ ๕. ไม่ล่วงเกินบุตรภรรยาผูอื่น ้ ๖. เคารพในสถานที่ท่ีผอื่นยกย่องนับถือ ู้ ๗. ่ ให้ความอุปการะคุมครองพระอรหันต์ที่อยูในแคว้นวัชชี ้
  • 34.
    แบบแผนทั้ง ๗ ประการนี้เป็นคติตลอดกาล เป็ นธรรมก่อให้เกิด ความสามัคคีของกษัตริ ยลิจฉวี พระเจ้าอชาตศัตรู ได้ทรงทราบดังนั้นก็ ์ บังเกิดความเกรงขาม ว่าศึกครั้งนี้เป็ นศึกใหญ่หากจะเอาชนะด้วยกาลัง คงจะเป็ นการยาก จะต้องเอาชนะด้วยปั ญญา รั้งรอไว้ก่อนเพื่อหากล อุบายทาลายความสามัคคีที่มีมาแต่ก่อน
  • 35.
    คุณค่ าด้ านวรรณศิลป์ ๑.การสรรคาเป็ นการเลือกคาที่ใช้ สื่อความคิด และอารมณ์ ได้ อย่ างงดงาม ดังนี้ ๑.๑ การเลือกใช้คาได้ถกต้องตรงตามความหมายที่ตองการ ู ้ มีการใช้คาที่ประณี ตเป็ นพิเศษ เมื่อกล่าวถึง สิ่ งศักดิ์สิทธิ์ พระมหากษัตริ ย ์ ครู อาจารย์ จะใช้คาศัพท์ภาษาสันสกฤต
  • 36.
    ดังบทประพันธ์ พร้อมเบญจางคประดิษฐ์สฤษฏิสดุดี กายจิตวจีไตร ทวาร ไหว้คุณองค์พระสุ คตอนาวรณญาณ ยอดศาสดาจารย์ มุนี อีกคุณสุ นทรธรรมคัมภิรวิธี พุทธพจน์ประชุมตรี ปิ ฎก ทั้งคุณสงฆพิสุทธศาสนดิลก สัมพุทธสาวก นิกร
  • 37.
    สมาชิกในกลุ่ม 1.นาย ณรงค์ ฤทธิ์ นนทแก้ว เลขที1 ่ 2.นาย ไตรภพ หนูเซ่ ง เลขที2 ่ 3.นาย กิตติศักดิ์ ชุ มนุมเศษ เลขที3 ่