1. ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ, Δ Ε Ι Κ Τ Ι Κ Ε Σ , Α ΝΑ Φ Ο Ρ Ι Κ Ε Σ , ΑΟ Ρ Ι Σ Τ Ε Σ Α ΝΤ Ω Ν Υ Μ Ι Ε Σ
1. Σχηματίστε το σωστό τύπο των αντωνυμιών στις ακόλουθες φράσεις:
α. ............... θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀράτω (= ας σηκώσει) τόν σταυρόν αὑτοῦ. (ὅστις)
β. Τίνες οὕτω ῥάθυμοί (=οκνηροί) εἰσιν,............... οὐ βούλονται ταύτης τῆς στρατείας μετέχειν. (ὅστις)
γ. Χάριν ἔχομεν.................... συμβουλεύουσιν ἡμῖν τά ἄριστα, (ὅστις, δοτική)
δ. Ἐμοί μέν δοκεῖ (=φαίνεται καλόν) ποιεῖν ὑμᾶς ταῦτα, ............... συμφέρει ὑμῖν. (ὅς)
ε. Ἡ Ἀττική ἔχει ἐλαίας, ...............ἀφθόνους καρπούς παρέχουσιν. (ὅς)
στ. Εἶχε πολλά ξίφη,............... χρυσοῖς ἥλοις (=με χρυσά καρφιά) ἐκεκόσμητο. (ὅς)
ζ. Οἱ Πέρσαι εἶχον ψέλια (=βραχιόλια), ............... ἐχρῶντο αἰ γυναῖκες. (ὅς, χρώμαι + δοτ. =
χρησιμοποιώ).
2. Να αναγνωρίσετε τις αντωνυμίες των ακόλουθων φράσεων:
α. Τί ἄρα ὁ Σόλων ἐρεῖ; (θα απαντήσει)
β. Δεύτερος δέ τίς ἄν εἴη εὐδαίμων;
γ. Ἑρμῆς, γνῶναι βουλόμενος, ἐν τίνι τιμῇ παρ’ ἀνθρώπων ἐστίν, ἧκεν εἰς ἀγαλματοποιοῦ.
δ. Γυνή τις ἦλθεν εἰς τόν Κύριον.
ε. Τί με λέγεις ἀγαθόν;
στ. Ἔρχονται πρέσβεις, ὧν εἷς ἦν Φαλῖνος.
ζ. Κῦρον μεταπέμπεται τῆς ἀρχῆς, ἧς αὐτόν σατράπην ἐποίησεν.
η. Κῦρος ἔχων οὕς εἶπον ὡρμᾶτο ἀπό Σάρδεων.
θ. Ἦλθόν τινες στρατιῶται αἰτοῦντες σῖτον.
ι. Κλέαρχος ἔπραξε καί ἄλλα ἄττα ἄτοπα. (=παράδοξα)
3. Να συμπληρώσετε τον κατάλληλο τύπο της αντωνυμίας που βρίσκεται στην παρένθεση.
α. Οἱ Ἕλληνες πέμπουσιν ἄνδρας, ............... ἠρώτων Κῦρον(ὅς)
β. Διδάσκαλε ἀγαθέ, ...............ἀγαθόν ποιήσω, ἵνα ἔχω ζωήν αἰώνιον; (τίς)
γ. Τοῦτο μέντοι (=όμως), ............... ζητεῖς, ὦ φίλε, ἀδύνατόν ἐστίν. (ὅς)
δ. Ἦλθον..................... φίλοι παρά τόν Ἰάσονα. (τίς)
ε. Ἦλθον ἐκ τῶν πόλεων πρέσβεις, ............... ἔλεγον ταῦτα.(ὅστις)
στ. Ἀντέλεγον οἱ Θηβαῖοι, ............... τοῖς Πέρσαις συνεμάχησαν.(ὅσπερ)
4. Στο κείμενο που ακολουθεί να βρείτε και να χαρακτηρίσετε τις προσωπικές δεικτικές, αόριστες και
αναφορικές αντωνυμίες.
Φαλῖνος, ὅς ἐτύγχανεν παρά Τισσαφέρνους τιμώμενος, παρεκελεύετο(=προτρέπω) τοῖς Ἕλλησι παραδοῦναι τα
ὅπλα βασιλεῖ. Πρός τοῦτον Κλέαρχος ἀποκρίνεται∙ «Ὦ Φαλῖνε, σύ τε γάρ Ἕλλην εἶ καί ἡμεῖς τοσοῦτοι, οὕς σύ
ὁρᾶς. Συμβούλευσον οὖν ὑμῖν ὅ,τι σοι δοκεῖ ἄριστον εἶναι καί ὅ τιμήν σοι οἴσει(=θα φέρει) ἐν τῷ μέλλοντι. Ἡμεῖς,
ὡς γιγνώσκεις, τόν ἀγῶνα τοῦτον οὐκ ἀνειλόμεθα(=δεν τον αναλάβαμε) διά φιλονεικίαν, ἀλλά διότι ἐβουλόμεθα
χαρίζεσθαι(= να φανούμε ευχάριστοι) Κύρῳ, ἀνθ' ὧν ὑπ' αὐτοῦ εὖ ἐπάθομεν. Νῦν δ' ἐπεί Κῦρος τέθνηκεν, ἐν
τοιούτοις πράγμασίν(=σε τόσο δύσκολη θέση) ἐσμεν, ἐν οἵοις οὐδεπώποτε(=ποτέ ως τώρα) γέγονε τῶν Ἑλλήνων
τις∙ ἠναγκάσμεθα γάρ ἀγωνίζεσθαι τηλικοῦτον ἀγῶνα, ἡλίκος οὐδεπώποτε γέγονε τοῖς Ἕλλησιν, ἐξ οὗ
μεμνήμεθα. Κινδυνεύομεν δέ παθεῖν, οἷα οὐδέποτε μέχρι σήμερον ἐπάθομεν. Χάριν οὖν ἕξομεν, ὧτινι
συμβουλεύσει ἡμῖν τά ἄριστα ». Φαλῖνος δ' ἀκούσας εἶπεν∙ « Ἐμοί μέν δοκεῖ ποιεῖν ὑμᾶς, ἅ συμφέρει. Εἰ μέν γάρ
ἐστι(=είναι δυνατόν) σωθῆναι ὑμᾶς ἐνί ᾧτινι δήποτε τρόπῳ, πειρᾶσθε σώζεσθαι, εἰ δέ μή, φίλοι τῷ βασιλεῖ
γίγνεσθε. Ἡγοῦμαι μέντοι ἄκοντος βασιλέως οὐχ οἷον τ’ εἶναι(=είναι δυνατόν) ὑμᾶς σωθῆναι ». Κλέαρχος δ’
ἀποκρίνεται∙ « Ὁπότερον μέν ποιήσομεν, βουλευσόμεθα∙ νῦν δ’ ἀπάγγελλε τῷ βασιλεῖ ὅτι οὐδέν αὐτῷ
ἐπιβουλευόμεθα ». Ὅ,τι δέ ποιήσοι, οὐκ ἐδήλωσε.
Σημ . Ν α συ μ βου λ ευ τ είτ ε τ ις σε λ .1 3 6 - 1 38 , 14 2 - 14 5 τ ης Γ ρ αμμ ατικ ής τ η ς Α ρ χαί ας Ε λ λ ην ικ ής.