YOĞUN BAKIM ENFEKSİYONLARI 
DİRENÇLİ ENFEKSİYONLARIN TEDAVİSİ 
11. ULUSAL DAHİLİ VE CERRAHİ BİLİMLER 
YOĞUN BAKIM KONGRESİ 
12-15 Kasım 2014 
Dr. Feza BACAKOĞLU 
Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 
Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı
SUNUM PLANI 
• Antibiyotik dirençleri 
– Tanımlar, tanımlamalar 
– Epidemiyoloji 
• Tedavi seçenekleri 
– Rehberler 
– Yeni yaklaşımlar 
• Ege Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Yoğun Bakım Verileri 
14.11.2014 2
Bakterilerin antibiyotiklere direnç geliştirmesi… 
• Gram negatif bakteriler… 
– Hızla yayılıyor 
– Tüm antibiyotiklere direnç tehlikesi! 
• Gram pozitif bakteriler… 
– Artıyor… 
Mortalite artıyor! 
Yatış süreleri uzuyor! 
14.11.2014 3
14.11.2014 4
Antibiyotik direncinin önlenmesi 
• Antibiyotik kullanım stratejileri 
– Doğru endikasyon 
– Klavuz ve protokoller 
– Uygun ampirik tedavi 
– De-eskalasyon 
– Uygun; doz – doz aralığı – süre 
– Farmakokinetik/farmakodinamik parametreler 
– Antibiyotik rotasyonu 
• Antibiyotik dışı stratejiler 
14.11.2014 5
Farmakokinetik/Farmakodinamik parametreler 
• Antibiyotik etkinlikleri 
– ‘Konsantrasyon’ bağımlı (Tek doz) 
Ör: Aminoglikozitler, Kinolonlar 
• Minumum inhibitör konsantrasyon (MIC) 
• Cmax/MIC 
• Konsantrasyon-zaman eğrisi altında kalan alan (AUC/MIC) 
– ‘Zaman’ bağımlı (İnfüzyon…) 
Ör: Beta-laktam grubu 
• MIC üzerinde kalan zaman (T > MIC) 
14.11.2014 6
TANIMLAR 
2011 ECDC ve CDC’ye göre; 
• ‘Multidrug-resistant’ 
• ‘Extensively drug-resistant’ 
• ‘Pandrug-resistant’ 
14.11.2014 7
Gram pozitif bakteri dirençleri 
• Penisilin 
• Metisilin 
• Glikopeptid 
– Vankomisin 
– Teikoplanin 
14.11.2014 8
14.11.2014 9
14.11.2014 10
14.11.2014 11
Gram negatif bakteri dirençleri 
En sık mekanizma; antibiyotikleri parçalayan enzim üretimi 
• Beta-laktamazlar: 
– ‘Extented-spectrum -lactamases’ (ESBL) 
• Tedavi seçenekleri; Karbapenemler 
– Kromozomal indüklenen (‘AmpC’) 
• Tedavi seçenekleri; Karbapenemler 
– ‘Carbapenemases’ (en sık; KPC, MBL, OXA) 
• Tedavi seçenekleri; Polimiksinler, Tigesiklin 
14.11.2014 12
14.11.2014 13
Acinetobacter spp. antibiyotik direnci 
    
Souli M, Euro Surveill 2008
Dirençli Gram pozitif enfeksiyonların tedavisi 
14.11.2014 15
Antibiyotik Endikasyonlar Doz Yan etkiler 
Vancomycin 
yavaş bakterisidal 
Teicoplanin 
Linezolid-2005 /VISA,VRSA,VRE 
Tigecycline-2008 /Gram negatifler 
Daptomycin-2009 /VRE? 
hızlı bakterisidal 
Quinupristin-Dalfopristin 
bakterisidal 
Dalbavancin 
Tedizolid 
Televancin 
deri-yumuşak doku, 
karın, TGP, HGP? 
deri-yumuşak doku 
bakteremi,endokardit 
deri-yumuşak doku 
deri-yumuşak doku 
deri-yumuşak doku 
15-20mg/kg 2-3x1 
6-12mg/kg/gün 1x1 
2x600mg (+peroral) 
100mg yükleme 
sonra; 2x50mg 
4mg/kg 1x1 
6mg/kg 1x1(8-10mg/kg) 
7.5mg/kg 3x1 
1gr yükleme 
sonra; 1x500mg 
2x200mg 
10mg/kg 1x1 
nefrotoksisite 
nefrotoksisite 
myelosupresyon 
karaciğer yetmezliği! 
myopati (CK artışı) 
karaciğer yetmezliği! 
14.11.2014 16
Vankomisine dirençli ciddi enterokok enfeksiyonlarının tedavisi 
14.11.2014 17
Dirençli Gram negatif enfeksiyonların tedavisi 
14.11.2014 18
Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonlarının tedavisi 
Sınıf Ajan Doz 
Penisilin 
Sefalosporinler 
Monobaktamlar 
Florokinolonlar 
Karbapenemler 
Aminoglikozitler 
Polimiksinler 
Ticarcillin-clavulanate 
Piperacillin-tazobactam 
Ceftazidim 
Cefepime 
Cefoperazone 
Aztreonam 
Ciprofloxacin 
Levofloxacin 
İmipenem 
Meropenem 
Doripenem-2009 
Gentamicin 
Tobramicin 
Amikacin 
Colistin-2010 
3x3.1gr 
3-4x4.5gr 
3x2gr 
3x2gr 
2x2gr 
3x2gr 
3x400mg 
1x750mg 
3-4x500mg 
3x1gr 
3x500mg 
1-2.5mg/kgX2-3 veya 7mg/kg/gün 
1-2.5mg/kgx2-3 veya 7mg/kg/gün 
5-7.5mg/kgx3 veya 15-30mg/kg/gün 
2.5-5mg/kg/gün (2-4 doz) 
14.11.2014 19
Acinetobacter spp. enfeksiyonlarının tedavisi 
Sınıf Ajan Doz 
Penisilin 
Sefalosporinler 
Florokinolonlar 
Karbapenemler 
Aminoglikozitler 
Polimiksinler 
Glisilsiklin 
Sulbactam 
Ceftazidim 
Cefepime 
Ciprofloxacin 
İmipenem 
Meropenem 
Doripenem 
Gentamicin 
Tobramicin 
Amikacin 
Colistin 
Tigecycline 
4x3gr 
3x2gr 
3x2gr 
3x400mg 
3-4x0.5-1gr 
3x1-2gr 
3x500mg 
1-2.5mg/kgX2-3 veya 7mg/kg/gün 
1-2.5mg/kgx2-3 veya 7mg/kg/gün 
5-7.5mg/kgx3 veya 15-30mg/kg/gün 
2.5-5mg/kg/gün (2-4 doz) 
100mg yükleme 
sonra; 2x50mg 
14.11.2014 20
‘Extented-spectrum beta-lactamase’ üreten 
Enterobacteriaceae enfeksiyonlarının tedavisi 
• Karbapenemler: 
– İmipenem 4x500mg 
– Meropenem 3x1-2gr 
– Doripenem 3x500mg 
14.11.2014 21
Kombinasyon tedavileri 
• Pseudomonas spp. enfeksiyonları: 
– Anti-psödomonal beta-laktam+Anti-psödomonal kinolon 
– Anti-psödomonal beta-laktam+Aminoglikozit 
• Acinetobacter spp. enfeksiyonları: 
– Kolistin+Karbapenem (Tigesiklin, Sulbaktam, Azitromisin, 
Rifampisin) 
14.11.2014 22
İnfüzyon tedavileri 
• Beta-laktam antibiyotiklerinin optimizasyonu: 
– Piperacillin-tazobactam (4x4.5 gr / 4’er saat veya 24 saat infüzyon) 
– Meropenem (3gr / 24 saat infüzyon) 
– Doripenem (3x500mg / 4 saat infüzyon) 
14.11.2014 23
14.11.2014 24
14.11.2014 25
 
Anti-psödomonal sefalosporin   
Anti-psödomonal karbapenem + Doripenem 
 
 
Aminoglikozit + Gentamisin, Tobramisin   
Anti-psödomonal florokinolon + Levofloksasin 
Beta-laktam allerjisi varsa; AZTREONAM 
14.11.2014 26
14.11.2014 27
 
 
 
14.11.2014 28
 
 
14.11.2014 29
 
14.11.2014 30
14.11.2014 31
 
 
 
 
14.11.2014 32
14.11.2014 33
İnhaler antibiyotik kullanımı 
• Aminoglikozitler: 
– Tobramisin (2x300mg) 
– Amikacin (2x500mg) 
– Gentamisin (2x80-120mg veya 3x80mg) 
• Polimiksinler: Gram negatif aerob basil enfeksiyonları 
– Polimiksin E (Kolistin) (40 kg altında; 2x40mg – 500.000IU, 40 kg üzerinde; 
2x80mg – 1.000.000IU, ciddi enfeksiyonlarda 3x160mg’a kadar) 
14.11.2014 34
14.11.2014 35
 
 
14.11.2014 36
İnhaler antibiyotik kullanımı 
Cevaplanmamış sorular: 
– Kimlere? 
– Antibiyotiklerin hedef ulaşma alanı? 
– Etkinlik – güvenlik – direnç? 
– Optimal doz – doz aralığı – tedavi süresi? 
– Tedavi göstergesi? 
14.11.2014 37
SOLUNUMSAL YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE VENTİLATÖR İLİŞKİLİ 
PNÖMONİ: ÜÇ YILDA NELER DEĞİŞTİ ? 
Dr. Zehra Nur TÖREYİN 
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Feza BACAKOĞLU 
14.11.2014 38
Yıllara göre en sık ventilatör ilişkili pnömoni etkenlerinin dağılımı 
14.11.2014 39
Yıllara göre Gram pozitif mikroorganizmaların antibiyotik direnç oranları 
14.11.2014 40
Kolistin Tigesiklin İmipenem Meropenem Sulbaktam 
100 
80 
60 
40 
20 
0 
2011 2,85 8,5 60 71,42 40 
2012 0 0 53,48 51,16 34,88 
2013 0 3,03 72,72 72,72 42,42 
% 
Siprofloksasin Gentamisin Amikasin Levofloksasin 
100 
80 
60 
40 
20 
0 
2011 74,28 17,14 28,57 5,71 
2012 60,46 20,93 23,25 6,97 
2013 72,72 36,36 12,12 42,42 
% 
Yıllara göre Gram negatif mikroorganizmaların antibiyotik direnç oranları 
14.11.2014 41
Kolistin Tigesiklin İmipenem Meropenem Sulbaktam 
100 
90 
80 
70 
60 
50 
40 
30 
20 
10 
0 
2011 4,76 0 76,19 76,19 0 
2012 0 0 90,47 90,47 4,76 
2013 0 0 100 100 0 
% 
Piperasillin-tazobaktam 
Sefoperazon-sulbaktam 
Seftazidim Sefepim 
100 
90 
80 
70 
60 
50 
40 
30 
20 
10 
0 
2011 95,23 66,66 57,14 76,19 
2012 85,71 71,42 100 80,95 
2013 9,09 63,63 100 100 
% 
Siprofloksasin Gentamisin Amikasin Levofloksasin 
100 
90 
80 
70 
60 
50 
40 
30 
20 
10 
0 
2011 95,23 4,76 28,57 4,76 
2012 100 4,76 28,57 4,76 
2013 95,45 40,9 4,54 59,09 
% 
Yıllara göre A. baumannii’nin antibiyotik direnç oranları 
14.11.2014 42
Kolistin İmipenem Meropenem 
100 
90 
80 
70 
60 
50 
40 
30 
20 
10 
0 
2011 0 44,44 77,77 
2012 0 55,55 44,44 
2013 0 33,33 33,33 
% 
Piperasillin- 
Tazobaktam 
Sulperazon Seftazidim Sefepim 
100 
90 
80 
70 
60 
50 
40 
30 
20 
10 
0 
2011 66,66 33,33 44,44 66,66 
2012 44,44 0 22,22 33,33 
2013 44,44 11,11 44,44 22,22 
Axis Title 
Siprofloksasin Gentamisin Amikasin Levofloksasin 
100 
90 
80 
70 
60 
50 
40 
30 
20 
10 
0 
2011 66,66 33,33 44,44 0 
2012 44,44 33,33 33,33 0 
2013 22,22 33,33 33,33 11,11 
% 
Yıllara göre P. aeruginosa’nın antibiyotik direnç oranları 
14.11.2014 43
Etkene uygun antibiyotik dağılımı 
14.11.2014 44
SON SÖZ 
DİRENÇ GELİŞİMİNİN ÖNLENMESİ 
• Enfeksiyon kontrol önlemlerine uyulması 
• Akılcı antibiyotik kullanımı 
14.11.2014 45

Salon b 14 kasim 14.45 16.00 feza bacakoğlu

  • 1.
    YOĞUN BAKIM ENFEKSİYONLARI DİRENÇLİ ENFEKSİYONLARIN TEDAVİSİ 11. ULUSAL DAHİLİ VE CERRAHİ BİLİMLER YOĞUN BAKIM KONGRESİ 12-15 Kasım 2014 Dr. Feza BACAKOĞLU Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı
  • 2.
    SUNUM PLANI •Antibiyotik dirençleri – Tanımlar, tanımlamalar – Epidemiyoloji • Tedavi seçenekleri – Rehberler – Yeni yaklaşımlar • Ege Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Yoğun Bakım Verileri 14.11.2014 2
  • 3.
    Bakterilerin antibiyotiklere dirençgeliştirmesi… • Gram negatif bakteriler… – Hızla yayılıyor – Tüm antibiyotiklere direnç tehlikesi! • Gram pozitif bakteriler… – Artıyor… Mortalite artıyor! Yatış süreleri uzuyor! 14.11.2014 3
  • 4.
  • 5.
    Antibiyotik direncinin önlenmesi • Antibiyotik kullanım stratejileri – Doğru endikasyon – Klavuz ve protokoller – Uygun ampirik tedavi – De-eskalasyon – Uygun; doz – doz aralığı – süre – Farmakokinetik/farmakodinamik parametreler – Antibiyotik rotasyonu • Antibiyotik dışı stratejiler 14.11.2014 5
  • 6.
    Farmakokinetik/Farmakodinamik parametreler •Antibiyotik etkinlikleri – ‘Konsantrasyon’ bağımlı (Tek doz) Ör: Aminoglikozitler, Kinolonlar • Minumum inhibitör konsantrasyon (MIC) • Cmax/MIC • Konsantrasyon-zaman eğrisi altında kalan alan (AUC/MIC) – ‘Zaman’ bağımlı (İnfüzyon…) Ör: Beta-laktam grubu • MIC üzerinde kalan zaman (T > MIC) 14.11.2014 6
  • 7.
    TANIMLAR 2011 ECDCve CDC’ye göre; • ‘Multidrug-resistant’ • ‘Extensively drug-resistant’ • ‘Pandrug-resistant’ 14.11.2014 7
  • 8.
    Gram pozitif bakteridirençleri • Penisilin • Metisilin • Glikopeptid – Vankomisin – Teikoplanin 14.11.2014 8
  • 9.
  • 10.
  • 11.
  • 12.
    Gram negatif bakteridirençleri En sık mekanizma; antibiyotikleri parçalayan enzim üretimi • Beta-laktamazlar: – ‘Extented-spectrum -lactamases’ (ESBL) • Tedavi seçenekleri; Karbapenemler – Kromozomal indüklenen (‘AmpC’) • Tedavi seçenekleri; Karbapenemler – ‘Carbapenemases’ (en sık; KPC, MBL, OXA) • Tedavi seçenekleri; Polimiksinler, Tigesiklin 14.11.2014 12
  • 13.
  • 14.
    Acinetobacter spp. antibiyotikdirenci     Souli M, Euro Surveill 2008
  • 15.
    Dirençli Gram pozitifenfeksiyonların tedavisi 14.11.2014 15
  • 16.
    Antibiyotik Endikasyonlar DozYan etkiler Vancomycin yavaş bakterisidal Teicoplanin Linezolid-2005 /VISA,VRSA,VRE Tigecycline-2008 /Gram negatifler Daptomycin-2009 /VRE? hızlı bakterisidal Quinupristin-Dalfopristin bakterisidal Dalbavancin Tedizolid Televancin deri-yumuşak doku, karın, TGP, HGP? deri-yumuşak doku bakteremi,endokardit deri-yumuşak doku deri-yumuşak doku deri-yumuşak doku 15-20mg/kg 2-3x1 6-12mg/kg/gün 1x1 2x600mg (+peroral) 100mg yükleme sonra; 2x50mg 4mg/kg 1x1 6mg/kg 1x1(8-10mg/kg) 7.5mg/kg 3x1 1gr yükleme sonra; 1x500mg 2x200mg 10mg/kg 1x1 nefrotoksisite nefrotoksisite myelosupresyon karaciğer yetmezliği! myopati (CK artışı) karaciğer yetmezliği! 14.11.2014 16
  • 17.
    Vankomisine dirençli ciddienterokok enfeksiyonlarının tedavisi 14.11.2014 17
  • 18.
    Dirençli Gram negatifenfeksiyonların tedavisi 14.11.2014 18
  • 19.
    Pseudomonas aeruginosa enfeksiyonlarınıntedavisi Sınıf Ajan Doz Penisilin Sefalosporinler Monobaktamlar Florokinolonlar Karbapenemler Aminoglikozitler Polimiksinler Ticarcillin-clavulanate Piperacillin-tazobactam Ceftazidim Cefepime Cefoperazone Aztreonam Ciprofloxacin Levofloxacin İmipenem Meropenem Doripenem-2009 Gentamicin Tobramicin Amikacin Colistin-2010 3x3.1gr 3-4x4.5gr 3x2gr 3x2gr 2x2gr 3x2gr 3x400mg 1x750mg 3-4x500mg 3x1gr 3x500mg 1-2.5mg/kgX2-3 veya 7mg/kg/gün 1-2.5mg/kgx2-3 veya 7mg/kg/gün 5-7.5mg/kgx3 veya 15-30mg/kg/gün 2.5-5mg/kg/gün (2-4 doz) 14.11.2014 19
  • 20.
    Acinetobacter spp. enfeksiyonlarınıntedavisi Sınıf Ajan Doz Penisilin Sefalosporinler Florokinolonlar Karbapenemler Aminoglikozitler Polimiksinler Glisilsiklin Sulbactam Ceftazidim Cefepime Ciprofloxacin İmipenem Meropenem Doripenem Gentamicin Tobramicin Amikacin Colistin Tigecycline 4x3gr 3x2gr 3x2gr 3x400mg 3-4x0.5-1gr 3x1-2gr 3x500mg 1-2.5mg/kgX2-3 veya 7mg/kg/gün 1-2.5mg/kgx2-3 veya 7mg/kg/gün 5-7.5mg/kgx3 veya 15-30mg/kg/gün 2.5-5mg/kg/gün (2-4 doz) 100mg yükleme sonra; 2x50mg 14.11.2014 20
  • 21.
    ‘Extented-spectrum beta-lactamase’ üreten Enterobacteriaceae enfeksiyonlarının tedavisi • Karbapenemler: – İmipenem 4x500mg – Meropenem 3x1-2gr – Doripenem 3x500mg 14.11.2014 21
  • 22.
    Kombinasyon tedavileri •Pseudomonas spp. enfeksiyonları: – Anti-psödomonal beta-laktam+Anti-psödomonal kinolon – Anti-psödomonal beta-laktam+Aminoglikozit • Acinetobacter spp. enfeksiyonları: – Kolistin+Karbapenem (Tigesiklin, Sulbaktam, Azitromisin, Rifampisin) 14.11.2014 22
  • 23.
    İnfüzyon tedavileri •Beta-laktam antibiyotiklerinin optimizasyonu: – Piperacillin-tazobactam (4x4.5 gr / 4’er saat veya 24 saat infüzyon) – Meropenem (3gr / 24 saat infüzyon) – Doripenem (3x500mg / 4 saat infüzyon) 14.11.2014 23
  • 24.
  • 25.
  • 26.
     Anti-psödomonal sefalosporin  Anti-psödomonal karbapenem + Doripenem   Aminoglikozit + Gentamisin, Tobramisin   Anti-psödomonal florokinolon + Levofloksasin Beta-laktam allerjisi varsa; AZTREONAM 14.11.2014 26
  • 27.
  • 28.
       14.11.2014 28
  • 29.
  • 30.
  • 31.
  • 32.
        14.11.2014 32
  • 33.
  • 34.
    İnhaler antibiyotik kullanımı • Aminoglikozitler: – Tobramisin (2x300mg) – Amikacin (2x500mg) – Gentamisin (2x80-120mg veya 3x80mg) • Polimiksinler: Gram negatif aerob basil enfeksiyonları – Polimiksin E (Kolistin) (40 kg altında; 2x40mg – 500.000IU, 40 kg üzerinde; 2x80mg – 1.000.000IU, ciddi enfeksiyonlarda 3x160mg’a kadar) 14.11.2014 34
  • 35.
  • 36.
  • 37.
    İnhaler antibiyotik kullanımı Cevaplanmamış sorular: – Kimlere? – Antibiyotiklerin hedef ulaşma alanı? – Etkinlik – güvenlik – direnç? – Optimal doz – doz aralığı – tedavi süresi? – Tedavi göstergesi? 14.11.2014 37
  • 38.
    SOLUNUMSAL YOĞUN BAKIMÜNİTESİNDE VENTİLATÖR İLİŞKİLİ PNÖMONİ: ÜÇ YILDA NELER DEĞİŞTİ ? Dr. Zehra Nur TÖREYİN Tez Danışmanı: Prof. Dr. Feza BACAKOĞLU 14.11.2014 38
  • 39.
    Yıllara göre ensık ventilatör ilişkili pnömoni etkenlerinin dağılımı 14.11.2014 39
  • 40.
    Yıllara göre Grampozitif mikroorganizmaların antibiyotik direnç oranları 14.11.2014 40
  • 41.
    Kolistin Tigesiklin İmipenemMeropenem Sulbaktam 100 80 60 40 20 0 2011 2,85 8,5 60 71,42 40 2012 0 0 53,48 51,16 34,88 2013 0 3,03 72,72 72,72 42,42 % Siprofloksasin Gentamisin Amikasin Levofloksasin 100 80 60 40 20 0 2011 74,28 17,14 28,57 5,71 2012 60,46 20,93 23,25 6,97 2013 72,72 36,36 12,12 42,42 % Yıllara göre Gram negatif mikroorganizmaların antibiyotik direnç oranları 14.11.2014 41
  • 42.
    Kolistin Tigesiklin İmipenemMeropenem Sulbaktam 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2011 4,76 0 76,19 76,19 0 2012 0 0 90,47 90,47 4,76 2013 0 0 100 100 0 % Piperasillin-tazobaktam Sefoperazon-sulbaktam Seftazidim Sefepim 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2011 95,23 66,66 57,14 76,19 2012 85,71 71,42 100 80,95 2013 9,09 63,63 100 100 % Siprofloksasin Gentamisin Amikasin Levofloksasin 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2011 95,23 4,76 28,57 4,76 2012 100 4,76 28,57 4,76 2013 95,45 40,9 4,54 59,09 % Yıllara göre A. baumannii’nin antibiyotik direnç oranları 14.11.2014 42
  • 43.
    Kolistin İmipenem Meropenem 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2011 0 44,44 77,77 2012 0 55,55 44,44 2013 0 33,33 33,33 % Piperasillin- Tazobaktam Sulperazon Seftazidim Sefepim 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2011 66,66 33,33 44,44 66,66 2012 44,44 0 22,22 33,33 2013 44,44 11,11 44,44 22,22 Axis Title Siprofloksasin Gentamisin Amikasin Levofloksasin 100 90 80 70 60 50 40 30 20 10 0 2011 66,66 33,33 44,44 0 2012 44,44 33,33 33,33 0 2013 22,22 33,33 33,33 11,11 % Yıllara göre P. aeruginosa’nın antibiyotik direnç oranları 14.11.2014 43
  • 44.
    Etkene uygun antibiyotikdağılımı 14.11.2014 44
  • 45.
    SON SÖZ DİRENÇGELİŞİMİNİN ÖNLENMESİ • Enfeksiyon kontrol önlemlerine uyulması • Akılcı antibiyotik kullanımı 14.11.2014 45