ALT SOLUNUM YOLU ENFEKSİYONLARINDA  OPTİMAL ÖRNEK ALIM YERLERİ VE YÖNTEMLERİDr.Abdurrahman SARMIŞOcak,20111
Akut Solunum Yolu EnfeksiyonlarıHem ÜSYE hem ASYE, klinisyenlerinkarşılaştıklarıEN SIK hastalık
SYE nedeniyle AB ülkelerinde 180 milyonantibiyotikreçetesirapor edilmiş(2008)
ABD’debronşitnedeniyle 16-64 yaşarasıerişkinlerde 6.4 milyonantibiyotikreçete edilmekte*
*Mainous, A. G., III, S. Saxena, W. J. Hueston, C. J. Everett, and A. Majeed.2006. J. R. Soc. Med. 99:358–362.2
EtkentespitiCiddibir problem
Vakalarınyaklaşık yarısında yapılmakta
Hastaneenfeksiyonlarınınsadece %25 - 50’sinde etken tanımlanmakta3
RinofarenksHavadakibakterilerle temasa  açık bir bölgeAynızamanda bu bakterilere karşı  güçlübirbariyer4
Bariyer fonksiyonuLokallenfoiddokudanüretilen FAGOSİTİK hücreler
SekretuarIg
Kommensal flora(2.6 x10⁴-4 x 10⁸ CFU aerobveanaerobbakteriler)**Stenfors, L. E., and S. Raisanen 1989 Acta Otolaryngol. 108:122–125.5
ÜSY florasında yaşarttıkçaAeroblar AZALMA- AnaeroblarARTMA eğiliminde
Genel anestezi altında opere edilen, otolaringeal enfeksiyonu olmayan 37 hastada
Nasalkavite, larinks, arka farenks duvarı ve palatintonsillerden örnek alımı
Farenkste daha fazla suş saptanmış
Bu durum,farenksten alınan kültürlerin daha başarılı olacağını göstermekte
Fibronektin  etkisi sayesinde 50 yaş ve üzerinde beta laktamaz üreten suşlarda  daha  az üreme  olduğu düşünülmekte**Tanaka, I., K. Suzuki, E. Tanaka, and S. Baba. 1996 Acta Otolaryngol. Suppl. 525:44–50.6
KolonizasyonYaşamın ilk yılındabaşlar
Komensalorganizmalar+muhtemelpatojenler:
Grup A -hemolitikstreptokoklar,
Streptococcus pneumoniae,
Haemophilusinfluenzae,
Moraxellacatarrhalis.7
Muhtemel patojenlerBu bakteriler  ya süreklivaryadageçici
Yaş(erişkinlerdedahaaz)
Diğerçocuklarla  temas
Coğrafiklokalizasyon
Sosyoekonomikdurum
Aşılanmadurumunabağlı* *Garcia-Rodriguez, J. A., and M. J. Fresnadillo Martinez. 2002. J. Antimicrob.Chemother. 50(Suppl. 2):59–73.8
Bu organizmalarkolonizekişilerdençokazbirkısmındahastalıketkeni
VirüslernormalderinofarinksteBULUNMAZ.
Ancak,çoğubakteriyelenfeksiyonvirüslerinrinofarinksteçoğalmasıylaoluşur.
Virüsler seröz bir salgı oluşmasına neden olur.
Bakteriyel enfeksiyon da geliştiğinde pürülan akıntı oluşur.9
ASYE tanısında kullanılansterilolmayanörnekler, ASYE etkenleri ile rinofarenkste kolonize olmuş  mikroorganizma ayrımını iyi yapmalıdır.10
SOLUNUM YOLU PATOJENLERİNİN TESPİTİNDE OPTİMAL ÖRNEKLER11
SOLUNUM YOLU PATOJENLERİNİN TESPİTİNDE OPTİMAL ÖRNEKLER1)İnvazivteknikler:a)SterilörneklerKan :Pnömonitanısı içinyükseközgüllüğe sahip
Tedaviedilmemişvakalarınsadece %4 - 18’inde üreme var 1
Kan kültürüpozitiflik oranlarıylatoplumdankazanılmışpnömoniciddiyetiarasındabirilişki saptanmış.(Pnömoni ciddiyeti indeksi temelli)
Hastalığın mümkün olan en erken döneminde ,antibiyotiktedavisi başlamadan önce 2 kankültürüalınmalı 2
1   Bishara, J., L. Leibovici, S. Ashkenazi, Z. Samra, and S. Pitlik. 2000. Eur.J. Clin. Microbiol. Infect. Dis. 19:926–931.
2    Waterer, G. W., and R. G. Wunderink. 2001. The influence of the severityof community-acquired pneumonia on the usefulness of blood cultures.Respir. Med. 95:78–82.12
Pnömoni ciddiyeti indeksiKlinisyenlerin toplumdan kazanılmış pnömoni hastalarının morbidite ve mortalite ihtimallerini hesaplamalarını sağlayan bir indeksHastaları risk gruplarına ayırmayı sağlıyor.* *http://pda.ahrq.gov/clinic/psi/psicalc.asp13
14Hepsi hayırsa Risk Sınıf 1, ancak bir tane evet varsa 2.evreye geç.
Erken kan kültürü almanın önemiİlksemptomdansonraki 4 güniçindealınankankültürlerinde pozitiflik %34 , daha sonraalınanlarda %12
Pozitifkültürlerin %60’ı S.pneumoniae, %2- 13’ü H.influenzae* *Kalin, M., and A. A. Lindberg. 1983. Diagnosis of pneumococcal pneumonia:Scand. J. Infect. Dis. 15:247–255.15
TorasentezPnömoniilebirlikteplevraleffüzyon %40 birliktegörülmekte
Plevraleksüdakültürüözgüllüğüyüksek,  duyarlılığıdüşük(plevrayainvazyoninsidansıdüşük olduğu için)*         Yoğun plevralefüzyon varlığında tercih edilebilmekte*Skerrett, S. J. 1999. Diagnostic testing for community-acquired pneumonia.Clin. ChestMed. 20:531–548.16
17
18
TİA(Transtorasikiğneaspirasyonu)Sık tercih edilmemektedir.
Ancak, ağırpnömonili hastalarda tercih edilmekte
Ciltten kontaminasyon riski mevcut (dezavantaj)
Rinofarenks gibi diğer kommensal florayla kontaminasyon riski olmadan, enfeksiyon bölgesine odaklı örnek (avantaj)
TİA, pnömonilihastaların %33-80’inde pozitifkültürsağlama  1
Etyolojisibilinmeyen 55 hastanın 36’sına (%65) TİA ilemikrobiyolojiktanı 21    Skerrett, S. J. 1999. Clin. Chest Med. 20:531–548.2 *  Ruiz-Gonzalez, A., M. Falguera, A. Nogues, and M. Rubio-Caballero. 1999.Am. J. Med. 106:385–390.19
TİACiddi komplikasyon riski olduğu için
Fokalinfiltrasyon alanları olan
Dahaazinvazivyöntemlerletanıkonulamayan hastalarda  tercih edilebilir.20
21
22
B) Steril olmayan örneklerBronkoskopik PSB (korunmuş fırça)ve BAL:
Bronkoskopinin ASYE tanısındaözgüllüğü, üst solunum yolu florasından kontaminasyon riski nedeniyle yüksek değil.
Korunmuş fırçada bu risk daha az olduğu için özgüllük daha yüksek23
Önce bronkoskopiylevedahasonrabronkoskopisizalınan(NB-BAL),
Korunmuşfırça(PSB)  ve BALiletanısaletkinlikteartış

Alt solunum yolu enfeksi̇yonlarinda opti̇mal örnek alim yerleri̇