Welkom

Het groeidocument, een ondersteunend middel bij
handelingsgericht arrangeren (HGA), PO-raad 3 & 4 oktober
Presentatie door

Noelle Pameijer, SWV Passend Onderwijs i.o. Unita
Simone van Dijk, Inschool academie
Mirella van Minderhout, CED-Groep
Wie is wie? Naam op
gekleurd blaadje








Blauw: bestuur en beleid
Geel: coördinator SWV of REC
Groen: directie
Roze: intern begeleider
Grijs: leerkracht
Oranje: ouders
Wit: Anders …..
2
Doelen workshop








Groeidocument (GD) als middel in HGA:
werkwijze & inhoud
Groeidocument & Passend Onderwijs
Voorwaarden, succesfactoren & valkuilen
Vergelijken HGA/GD met eigen werkwijze en
verbeterpunten ontdekken voor de eigen situatie
Technische kant & vragen aan Parantion: Roel
Smabers en Robert Smeenk

3
HGW, HGD en HGA (HGI?)
Passend Onderwijs?


Nu:
•

•



HGW op het niveau van school, groep en
individuele leerling
Ondersteuners die HG werken en HGD
verrichten

Straks in Passend Onderwijs:
•

HGA als een manier om extra ondersteuning toe
te kennen en werkwijze bij verwijzing naar
4
Uitgangspunten
HGW, HGD, HGA
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.

Doelgericht werken en evalueren
Onderwijs/opvoedbehoeften kind
Ondersteuningsbehoeften leraren, IB en ouders
Wisselwerking en afstemming
Positieve factoren kind, onderwijs en opvoeding
Samenwerking ouders, leraren, kind, OW en JH
Systematische werkwijze & transparantie

Gebaseerd op onderzoek, praktijkervaringen en

5
De kern van HGA
•
•
•
•
•
•

Geen kind tussen wal en schip
Meer expertise het regulier onderwijs in
Regulier als het kan, speciaal als het moet
‘Out of the box’- denken
Van ‘alles of niets’ naar ‘flexibele’ toekenning
Inzet op onderwijs/opvoedbehoeften leerling
en ondersteuningsbehoeften leerkracht, IB
en/of ouders.
PILOT HG SWV

HGW- cyclus op
GROEPSNIVEAU

waarnemen

1.

6. Uitvoeren

Groepsoverzicht

Groepsbespreking +
groepsobservatie

Bijstellen & GP evalueren
2a. Doelen komende periode
2b. Signaleren leerlingen die extra
begeleiding nodig hebben

leerlingbespreking

Leerlingen

realiseren
Ou
de
rs

5. Opstellen
groepsplan

c ht
kra
r
Lee

leerlingen met
vergelijkbare
onderwijsbehoeften

Jeugdhulp

begrijpen
OPP
OPP

4. Clusteren

plannen

CJG Preventief/ lichte opvoedondersteuning

groepsplan

SCHOOLNIVEAU

3. Benoemen van hun
onderwijsbehoeften

TRAJECT
TRAJECT
BEGELEIDER
BEGELEIDER

Multidisciplinair Overleg
(MDO), zorgteam of
ondersteuningsteam:
leerkracht, IB-er, ouders
en één of meer
deskundigen uit de “pool”

Coördinatie/loket
Coördinatie/loket

Bovenschoolse pool Passend Onderwijs:

AB en CC (SBO en SO),
schoolpsychologen/orthopedagogen (OBD, SO, SBO), (school) maatschappelijk werk,
jeugdartsen + jeugdverpleegkundigen GGD, CJG, hulpverleners uit BJZ, MEE/VTO, JGGZ, ……..
7
(regionaal in te vullen)
Kansen Passend Onderwijs







Van wat een kind heeft of is  wat het
nodig heeft om …. (doel)
Eenvoudiger procedures
Minder formulieren
Ondersteuning in/rondom de school
Onderwijs en jeugdhulp: een OW en/of
JH – arrangement (OJA)
8
Streven is








Hoe meer onderwijs/opvoedbehoeften kind
en hoe meer ondersteuningsbehoeften
leerkracht, IB en/of ouders …
… hoe meer in OJA (op maat)
1 formulier, samen, open, ouders erbij
Aanpak passend in groepsplan (haalbaar?)
Meer leerlingen profiteren ervan
Versterken basisondersteuning

9
Doelen pilot in zicht?









Korte lijnen & transparante procedures: ja
Bovenschoolse expertise de klas in: nog
onvoldoende (2/3 ja; 1/3 nog niet)
Flexibele arrangementen OJA in natura: ja
Hoe meer OW/OS behoeften, hoe meer
ondersteuning op school/thuis: ja
GD, 1 formulier, samen, handig, zinvol: ja
Evalueren doelen van OJA: nog
Bekijk het groeidocument

Specifieke vraag
voor
deze workshop
11
Filmpje pilot MDO







Leerling die meer nodig heeft dan
basisaanbod school (de boot): schooltegenzin, leerachterstanden, moeite met
aandacht/concentratie, sociaal geïsoleerd
Lorentzschool werkt handelingsgericht
Kort: uitleg pool, beelden MDO, IB,
leerkracht, leerling, moeder aan het woord
Bron: www.passendonderwijs.nl

12
Wat viel u op in het filmpje?
In drietallen:
Op welke momenten/hoe zag u het GD
functioneel gebruikt?
Welke voorwaarden voor succes zag u?
Welke Kennis, Vaardigheden en Attitude
(K-V-A) hebben de gesprekspartners?
Waarin onderscheidt het GD en HGA zich
van de werkwijze in uw SWV/school?
13
Werkwijze
1. School & ouders vullen samen het
groeidocument in (+ GO en GP)
2. Vragen en doelen van school & ouders?
3. Leerlingenformulier ‘wat zeg
jij ervan?’
 Plannen: iemand uit netwerk?
14
Vervolg werkwijze
4. Doelen MDO: vragen & beslissingen?
5. Formulier aanvullen (overzicht)
6. Analyse (inzicht): kind,
Onderwijs
Onderwijs
+ --?
+ ?
onderwijs & opvoeding?
Doel
Doel
7. Doelen (uitzicht): kind
(OPP), onderwijs & opvoeding?

KIND
+-?
Doel

OpvoeOpvoeding
ding
+ --?
+ ?
Doel
Doel

15
Vervolg werkwijze



Wat willen we veranderen? (wenselijk)
Wat kunnen we veranderen? (haalbaar)

8. Onderwijs/opvoedbehoeften






Instructie/uitleg/feedback …
Opdrachten/activiteiten
Andere kinderen ..
Leerkracht die …
Ouders die …

kind:

16
Vervolg werkwijze
9.

Ondersteuningsbehoeften leraar, IB & ouders
Kennis of vaardigheden …
 Ondersteuning bij, met of door …
O en/of J arrangement = 7, 8 + 9


10. Afspraken

in verslag (= aangevuld
groeidocument)
Evaluatie: mail/telefoon, ll-bespreking, overleg 2

17
Functies GD momenteel

1.
2.
3.
4.

Voorbereiding & aanmelding
Praatpapier tijdens overleg
Verslag van overleg
Monitoren arrangement
18
In Passend Onderwijs ook
5.

Ontwikkelingsperspectief (rubriek J1)

6.
Toelaatbaarheidsverklaring (rubriek K)
Deskundigen, school en ouders unaniem?
Zo ja  toelaatbaar tot SBO of SO
Zo nee  commissie van het SWV
7.

Data verzamelen over trajecten en OJA’s
19
Communicatie met de OPP – trap: zitten
we nog op koers?
E8

60

M8

55

E7

50

M7

45

E6

40

M6

35

E5

30

M5

HAVO

25

M4

E3

M3

VMBO overig
DLE >30 < 50

VMBO overig//PRO
PRO
DLE <30

20

VSO ZML

15
10

●
●
●
●

5
0
0

E
L
D

E4

VMBO-T
DLE >50

5
groep 3

10

15
groep 4

20

25
groep 5

30

35
groep 6

40

45

50

groep 7

55

60 DL
groep 8

Technisch lezen AVI
Spelling
Begrijpend lezen
Rekenen

20
Voorwaarden
handelingsgericht GD?






Kennis:
Vaardigheden:
Attitude:
Organisatie:
Anders:

21
Doelen HGA samengevat
School, ouders (en soms
ook jeugdhulp) samen
•Inzicht
•Overzicht
•Uitzicht
•Beweging
•Handelen
22
Gedachte achter HGA

23
Succesfactoren HGA en GD?






7 functies in 1 document
Samen, transparant, ouderbetrokkenheid
…..
…..
…..

24
Valkuilen en hoe te
voorkomen?







Het leeft niet, de zoveelste papieren
tijger en administratieve rompslomp
.....
…..
…..
…..
25
Vragen





Ziet u mogelijkheden voor het werken
met een groeidocument in uw setting?
Wat zou in uw SWV Passend Onderwijs
een goede volgende stap zijn?
26
Vervolg
Technische kant van het GD &
vragen aan Parantion


Afronding: doelen behaald (slide
3)?


27
Naoberschap

N.a.v. deze workshop:




Wat vraagt dit van u als ……?
Welk samenwerken heeft u nodig?
Wat zou de eerst volgende stap zijn?
28
Bronnen
Gele boek HGW/schoolteam (2009)
 Oranje boek HGD/jeugdzorg (2011)
 Boek Samen Sterk: Ouders & School!
 In herziening: rode boek HGD/OW (2004)




Werkwijze HGA + alle materialen pilot:
www.swvunita.nl
29

Presentatie groeidocument

  • 1.
    Welkom Het groeidocument, eenondersteunend middel bij handelingsgericht arrangeren (HGA), PO-raad 3 & 4 oktober Presentatie door Noelle Pameijer, SWV Passend Onderwijs i.o. Unita Simone van Dijk, Inschool academie Mirella van Minderhout, CED-Groep
  • 2.
    Wie is wie?Naam op gekleurd blaadje        Blauw: bestuur en beleid Geel: coördinator SWV of REC Groen: directie Roze: intern begeleider Grijs: leerkracht Oranje: ouders Wit: Anders ….. 2
  • 3.
    Doelen workshop      Groeidocument (GD)als middel in HGA: werkwijze & inhoud Groeidocument & Passend Onderwijs Voorwaarden, succesfactoren & valkuilen Vergelijken HGA/GD met eigen werkwijze en verbeterpunten ontdekken voor de eigen situatie Technische kant & vragen aan Parantion: Roel Smabers en Robert Smeenk 3
  • 4.
    HGW, HGD enHGA (HGI?) Passend Onderwijs?  Nu: • •  HGW op het niveau van school, groep en individuele leerling Ondersteuners die HG werken en HGD verrichten Straks in Passend Onderwijs: • HGA als een manier om extra ondersteuning toe te kennen en werkwijze bij verwijzing naar 4
  • 5.
    Uitgangspunten HGW, HGD, HGA 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Doelgerichtwerken en evalueren Onderwijs/opvoedbehoeften kind Ondersteuningsbehoeften leraren, IB en ouders Wisselwerking en afstemming Positieve factoren kind, onderwijs en opvoeding Samenwerking ouders, leraren, kind, OW en JH Systematische werkwijze & transparantie Gebaseerd op onderzoek, praktijkervaringen en 5
  • 6.
    De kern vanHGA • • • • • • Geen kind tussen wal en schip Meer expertise het regulier onderwijs in Regulier als het kan, speciaal als het moet ‘Out of the box’- denken Van ‘alles of niets’ naar ‘flexibele’ toekenning Inzet op onderwijs/opvoedbehoeften leerling en ondersteuningsbehoeften leerkracht, IB en/of ouders.
  • 7.
    PILOT HG SWV HGW-cyclus op GROEPSNIVEAU waarnemen 1. 6. Uitvoeren Groepsoverzicht Groepsbespreking + groepsobservatie Bijstellen & GP evalueren 2a. Doelen komende periode 2b. Signaleren leerlingen die extra begeleiding nodig hebben leerlingbespreking Leerlingen realiseren Ou de rs 5. Opstellen groepsplan c ht kra r Lee leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften Jeugdhulp begrijpen OPP OPP 4. Clusteren plannen CJG Preventief/ lichte opvoedondersteuning groepsplan SCHOOLNIVEAU 3. Benoemen van hun onderwijsbehoeften TRAJECT TRAJECT BEGELEIDER BEGELEIDER Multidisciplinair Overleg (MDO), zorgteam of ondersteuningsteam: leerkracht, IB-er, ouders en één of meer deskundigen uit de “pool” Coördinatie/loket Coördinatie/loket Bovenschoolse pool Passend Onderwijs: AB en CC (SBO en SO), schoolpsychologen/orthopedagogen (OBD, SO, SBO), (school) maatschappelijk werk, jeugdartsen + jeugdverpleegkundigen GGD, CJG, hulpverleners uit BJZ, MEE/VTO, JGGZ, …….. 7 (regionaal in te vullen)
  • 8.
    Kansen Passend Onderwijs      Vanwat een kind heeft of is  wat het nodig heeft om …. (doel) Eenvoudiger procedures Minder formulieren Ondersteuning in/rondom de school Onderwijs en jeugdhulp: een OW en/of JH – arrangement (OJA) 8
  • 9.
    Streven is       Hoe meeronderwijs/opvoedbehoeften kind en hoe meer ondersteuningsbehoeften leerkracht, IB en/of ouders … … hoe meer in OJA (op maat) 1 formulier, samen, open, ouders erbij Aanpak passend in groepsplan (haalbaar?) Meer leerlingen profiteren ervan Versterken basisondersteuning 9
  • 10.
    Doelen pilot inzicht?       Korte lijnen & transparante procedures: ja Bovenschoolse expertise de klas in: nog onvoldoende (2/3 ja; 1/3 nog niet) Flexibele arrangementen OJA in natura: ja Hoe meer OW/OS behoeften, hoe meer ondersteuning op school/thuis: ja GD, 1 formulier, samen, handig, zinvol: ja Evalueren doelen van OJA: nog
  • 11.
    Bekijk het groeidocument Specifiekevraag voor deze workshop 11
  • 12.
    Filmpje pilot MDO     Leerlingdie meer nodig heeft dan basisaanbod school (de boot): schooltegenzin, leerachterstanden, moeite met aandacht/concentratie, sociaal geïsoleerd Lorentzschool werkt handelingsgericht Kort: uitleg pool, beelden MDO, IB, leerkracht, leerling, moeder aan het woord Bron: www.passendonderwijs.nl 12
  • 13.
    Wat viel uop in het filmpje? In drietallen: Op welke momenten/hoe zag u het GD functioneel gebruikt? Welke voorwaarden voor succes zag u? Welke Kennis, Vaardigheden en Attitude (K-V-A) hebben de gesprekspartners? Waarin onderscheidt het GD en HGA zich van de werkwijze in uw SWV/school? 13
  • 14.
    Werkwijze 1. School &ouders vullen samen het groeidocument in (+ GO en GP) 2. Vragen en doelen van school & ouders? 3. Leerlingenformulier ‘wat zeg jij ervan?’  Plannen: iemand uit netwerk? 14
  • 15.
    Vervolg werkwijze 4. DoelenMDO: vragen & beslissingen? 5. Formulier aanvullen (overzicht) 6. Analyse (inzicht): kind, Onderwijs Onderwijs + --? + ? onderwijs & opvoeding? Doel Doel 7. Doelen (uitzicht): kind (OPP), onderwijs & opvoeding? KIND +-? Doel OpvoeOpvoeding ding + --? + ? Doel Doel 15
  • 16.
    Vervolg werkwijze   Wat willenwe veranderen? (wenselijk) Wat kunnen we veranderen? (haalbaar) 8. Onderwijs/opvoedbehoeften      Instructie/uitleg/feedback … Opdrachten/activiteiten Andere kinderen .. Leerkracht die … Ouders die … kind: 16
  • 17.
    Vervolg werkwijze 9. Ondersteuningsbehoeften leraar,IB & ouders Kennis of vaardigheden …  Ondersteuning bij, met of door … O en/of J arrangement = 7, 8 + 9  10. Afspraken in verslag (= aangevuld groeidocument) Evaluatie: mail/telefoon, ll-bespreking, overleg 2 17
  • 18.
    Functies GD momenteel 1. 2. 3. 4. Voorbereiding& aanmelding Praatpapier tijdens overleg Verslag van overleg Monitoren arrangement 18
  • 19.
    In Passend Onderwijsook 5. Ontwikkelingsperspectief (rubriek J1) 6. Toelaatbaarheidsverklaring (rubriek K) Deskundigen, school en ouders unaniem? Zo ja  toelaatbaar tot SBO of SO Zo nee  commissie van het SWV 7. Data verzamelen over trajecten en OJA’s 19
  • 20.
    Communicatie met deOPP – trap: zitten we nog op koers? E8 60 M8 55 E7 50 M7 45 E6 40 M6 35 E5 30 M5 HAVO 25 M4 E3 M3 VMBO overig DLE >30 < 50 VMBO overig//PRO PRO DLE <30 20 VSO ZML 15 10 ● ● ● ● 5 0 0 E L D E4 VMBO-T DLE >50 5 groep 3 10 15 groep 4 20 25 groep 5 30 35 groep 6 40 45 50 groep 7 55 60 DL groep 8 Technisch lezen AVI Spelling Begrijpend lezen Rekenen 20
  • 21.
  • 22.
    Doelen HGA samengevat School,ouders (en soms ook jeugdhulp) samen •Inzicht •Overzicht •Uitzicht •Beweging •Handelen 22
  • 23.
  • 24.
    Succesfactoren HGA enGD?      7 functies in 1 document Samen, transparant, ouderbetrokkenheid ….. ….. ….. 24
  • 25.
    Valkuilen en hoete voorkomen?      Het leeft niet, de zoveelste papieren tijger en administratieve rompslomp ..... ….. ….. ….. 25
  • 26.
    Vragen   Ziet u mogelijkhedenvoor het werken met een groeidocument in uw setting? Wat zou in uw SWV Passend Onderwijs een goede volgende stap zijn? 26
  • 27.
    Vervolg Technische kant vanhet GD & vragen aan Parantion  Afronding: doelen behaald (slide 3)?  27
  • 28.
    Naoberschap N.a.v. deze workshop:    Watvraagt dit van u als ……? Welk samenwerken heeft u nodig? Wat zou de eerst volgende stap zijn? 28
  • 29.
    Bronnen Gele boek HGW/schoolteam(2009)  Oranje boek HGD/jeugdzorg (2011)  Boek Samen Sterk: Ouders & School!  In herziening: rode boek HGD/OW (2004)   Werkwijze HGA + alle materialen pilot: www.swvunita.nl 29