1. TEMA11 O MOVEMENTO OBREIRO

3. Búsqueda máxmo beneficio Moita man de obra Poder Burguesía (prohibicón Sindicatos, etc) Sistema fabril EXPLOTACIÓN OBREIROS Propiedade Privada En mans da burguesía

4. Etapas do movemento obreiro Período isabelino Motíns e insurreccións Ludismo Loita polo dereito de asociación Revindicacións puntuais: xornada, salario, traballo infantil Sexenio Democrático Crecemento do movemento obreiro AIT Marxismo e anarquismo Restauración Represión e crecemento Separación definitiva de anarquistas e marxistas

5. Primeiras formas de protesta das clases populares todavía características do Antigo Réxime. Frecuentes no campo, sobre todo no sur peninsular, pero tamén nas cidades Pouco organizados e con obxectivos pouco definidos Escaseza de alimentos ou suba de prezos (motín do pan de 1856) Ocupacións de terras pos xornaleiros sen traballo Protestas contra os impostos (contra os consumos) Adoitan ser moi violentos, sobre todo os protagonizados por xornaleiros: a tensión social e maio canto maiores son as diferencias A represión tamén é moi violenta Etapa Isabelina: Motíns populares

6. Etapa Isabelina: Ludismo Destrucción das máquinas xa que as considera culpables de: Perda de postos de traballo Endurecemento das condicións de traballo: xornadas, monotonía, etc Diminución dos salarios O obreiro artesanal tiña que ter máis conocimientos para facer o seu traballo. Non todo o mundo podía facelo o que implicaba salarios máis altos. Coas máquinas non se necesita obreiros tan especializados Aínda parecido ós motíns máis propios do Antigo Réxime Movemento pouco organizado, e moitas veces violento Prodúcese sobre todo na primeira metade do século XIX. Primeiras manifestacións en Barcelona, Alcoy, etc

7. Documento 1 Foi quemada a fábrica de tecidos e fundición de ferro dos señeres bonaplata e Cía en Barcelona. As autoridades (…) enviaron toda a forza da que se podóa dispor, co fin de atallar o incendio; máis foi inutil, xa que estaban determinados a facelo, convwncidos de que os teares movidos por máquinas diminuían a producción do traballo manual. (…) resultaron da refriega varios mortos e feridos.

8. Primeiras sociedades obreiras ou sindicatos Sociedades de socorro mutuo . Recaudan fondos para axudarse en caso de enfermedade, paro accidente, etc. Recoñecidas nos anos 50 Unións de oficios ou sindicatos Prohibidas durante a etapa Isabelina A burguesía que exerce o poder teme ás peticións dos obreiros. Carácter revindicativo: loitan para mellorar as condicións da clase obreira. Non revolucionarias: non aspiran a cambiar radicalmente a sociedade Primeiras peticións: Legalización das sociedade e dereito á negociación cos propietarios para fixar as condicións de traballo Reducción da xornada laboral Aumento dos salarios Eliminación do traballo infantil Seguridade e saúde no traballo Primeiras folgas Barcelona en1843 Primeira Folga xeral en 1855

9. Documento 2 Señores deputados das Cortes Constituíntes: Hai anos que a nosa clase vai camiñando a súa ruína. Os salarios diminúen. O prezo dos comestibles e das habitacións e máis alto. As crises industriais sucédense. Temos que reducir cada día o círculo das nosas necesidades, mandar ó taller ás nosas esposas (…), sacrificar (…) ós nosos fillos a un traballo prematuro. O mal é gravísimo, urxe remedio, e esperámolo de vos. (…) Pedímosvos unicamente o libre exercicio dun dereito: o deereito a asociarnos. Hoxe só o temos para favorecernos nos casos de enfermidade ou de falta de traballo; concédasenos en diante para poder opoñernos ás desmedidas exisencias dos donos dos tallers, establecer, de acordo con eles, tarifas de salarios (…). Petición presentada por 33.000 obreiros nas Cortes. 1855

10. Documento 3 Non podedes compara o noso traballo co da xeneralidade dos artesáns, poque nin é tan monótono nin tan pesado nin se realiza baixo unha condicións tan pouco hixiénicas e tan repugmante como o noso. (…) o seu traballo, pode que de máis dificil execución que o noso, ten o aliciente da variedade e o atractivo da aprobación dos demais. O noso traballo realízase en condicións opostas. Metidos en grandes salas onde impera unha ríxida disciplina(…); colocados xunto ás máquinas somos os servidores destas. Dende as cinco da mañá ata as sete e media do serán facemos sempre o mesmo. (…) Manifesto da sociedade de Fiadores de Barcelona. 1856

11. A FOLGA A folga consiste en parar o traballo para forzar ó patrón a negociar e aceptar as condición dos traballadores. Ó parar a producción o empresario deixa de gañar ou perde diñeiro. Os traballadores non cobran mentres están en folga e poden perder o seu posto de traballo Nesta época o salario era moi baixo, así que non cobrar durante uns días era un problema moi serio para unha familia obreira A folga é polo tanto unha acción que non se acomete á lixeira. A gaña quen máis aguante

12. A FOLGA Para que unha folga tivese posibilidades de éxtito requería dunha boa organización previa. Por iso era tan importante ter sindicatos : Concienciar áos traballadores Unir ós obreiros: que respalden a folga todos ou case todos (as veces isto podía provocar enfrontamentos entre os traballadores) Unha caixa de resistencia para poder aguantar tempo. Unhas revindicacións que se poidan acadar Os propietarios recurren a contratar outros traballadores para romper a folga (esquirois) Habitualmente a policía tamén actuaba a favor dos propietarios (o poder está en mans da burguesía e o usa no seu beneficio)

13. Sexenio democrático Crecemento do movemento obreiro Crecemento industria e extensión a máis zonas Recoñecemento na constitución de 1869 do dereito de asociación Expectativas xeneradas pola revolución de 1868 Aumento da conflictividade social Fundación da AIT

14. Fundación da AIT Rápido crecemento Aumento folgas e conflictividade social Adopción de posturas revolucionarias Non pretende so mellorar as condicións de traballo e vida da clase obreira, senon cambiar radicalmente a sociedade Introducción do anarquismo e o marxismo Predominio do anarquismo Obxectivos Potenciar o asociacionismo obreiro Difundir as ideas revolucionarias Non renuncia a logros parciais Conflictos e filgas puntuais para lograr melloras (salario, xornada, etc) Atraen a máis traballadore á asociación

15. Documento 4 A sección de carpinteiros ten fixado nas esquinas grandes crteis vermellos que din así: “ Alto-A.I.T.-Sección de Carpinteiros. Esta sección acordou abolir a velada e polo tanto esperamos que ningún faga traición a este acordo (…)”. Os carpinteiro, ferreiros, toneleiros e douradores, se os mestres non ceden a demanda de abolir a velada, o luns 7 declararanse en folga. Queren os biurgueses pedir operario a Valladolid. Sirva isto de aviso ós obreiros desa localidade, como a todos os de España, para que, cumprindo co deber da solidaridade, os internacionais da Coruña logren o seu triunfo completo. Acta do Consello e comisión federal da Rexión Española. 1872.

16. Documento 5 Falan os distintos delegados no Congreso da Asociación Internacional de Traballadores en Barcelona. “ Os traballadores das clases de vapor de Cataluña estamos escravizados dende as cinco da mañá ata horas avanzadas da noite (…). En Reus, onde hai fábricas de primeiro orden, os traballadores sofren atrozmente, obrigados a traballar moitas horas por un escaso xornal (…). En Valls traballan as mulleres catorce ou quince hora por oito ou dez miserables pesetas (…)”.

17. Documento 6 Queremos a abolición de todas as clases sociais e a súa conversión nunha soa de productores libres, honrados e intelixentes. (…) Queremos que os instrumentos de traballo, a terra, as minas, as fábricas (…) sexan propiedade da sociedade enteira sendo utilizadas unicamente polas colectividades obreiras (…) e no seu seo recibirá o obreiro o producto íntegro do seu traballo (…) Este é o socialismo que proclama a internacional; en economía o colectivismo; en política a (…). O colectivismo, é dicir, a propiedade común dos instrumentos de traballo, utilización dos mesmos polas colectividades obreiras que os fagan producir directamente, e propiedade individual do froito íntegro do traballo de cada quen. A (…), é dicir, a abolición dos gobernos, ou sexa, a súa conversión en simples administradores dos intereses colectivos. ¡Traballadores: saúde e xustiza social !. AIT

18. FIN DA INTERNACIONAL Razóns externas: Foi perseguida polos gobernos no poder, sobre todo despois do fracaso da Comuna de París A Comuna de París: foi un intento de goberno obreiro cando os alemáns están ás portas de París en 1871. Será un goberno directo do pobo, os talleres son dirixidos polos obreiros en réxime de autoxestión, rexéitase calquera tipo de poder político, ensino gratuíto e obrigatorio... Moito países europeos ilegalizan a AIT.En 1876 disólvese Razóns internas Tensiósn entre marxistas e anarquistas :

19. ANARQUISMO Supresión da propiedade privada dos medios de producción. Eliminación das diferencias de clase. Sociedade igualitaria , onde a riqueza producida polo traballo de todos sexa disfrutada por todos. Abolición do estado e de todo tipo de autoridade Defensa da liberdade individual e da solidaridade entre individuos como base das relacións sociais

20. ANARQUISMO Organización da sociedade en comunas : Propiedade común Reparto do beneficios do traballo segundo as necesidades de cada un. Democracia directa: poder en mans da asemblea da comuna Non se elixen representantes para que tomen decisión por un. Pódense elexir representantes para aplicar algo decidido pola asemblea. Respecto á liberdade individual por parte da colectividade Federacións voluntarias de comunas que sustitúen a estados

21. ANARQUISMO: Medios de loita Rexeitan a participación en eleccións e a organización en partidos políticos. As asociacións obreiras deben Difundir ideas e concienciar ós obreiros e campesiños Lograr melloras nas condicións de vida dos obreiros e campesiños Preparar á revolución Educación e propaganda A folga revolucionaria A acción individual A propaganda do feito , as veces levan a accións violentas, atentados contra os representantes do poder.

22. MARXISMO Loita de clases A sociedade está dividida en clases. O motivo principal da existencia desas clase na sociedade industrial e o desigual reparto da propiedade Estas clases teñen uns intereses contrapostos e enfrontados. Diferencia enfronta a burguesía e proletariado A única forma de cambiar un sistema social é aproveitar esta loita de clases.

23. MARXISMO: organización obreira e revolución Para lograr un cambio social o proletariado debe organizarse creando partidos e sindicatos que defendan os intereses do proletarido O obxectivo final desta organización debe ser a conquista do poder político mediente A insurrección, folga xeral Mediante os mecanismo que o sistema facilite, se é o caso

24. Ditadura do proletariado Unha vez que partido obreiro conquiste o poder do Estado colectivizará os medios de produción que pasarán ó estado. Para lograra isto terase que establecer un réxime forte e autoritario, a D itadura do proletariado (p ara imporse á burguesía que non aceptará facilmente a perda da súa propiedade). O proletariado usará o poder do estado (antes usados pola burguesía contra el) para colectivizar a porpiedade

25. Sociedade sen clases Unha sociedade sen clases , sen diferencias baseadas na riqueza, xa que non hai propiedade privada senon propiedade común dos medio se producción Sociedade sen Estado , este desaparecerá dando paso á autoadministración. (xa que non se necesita para que unha clase domine ás outras) Sociedade comunista. Organizarase en comunidades de produción e consumo, onde o froito obtido será, ao principio, a cada un segundo o seu traballo e despois segundo as súas necesidades.

26. MEDIOS Sindicatos e confianza na acción individual Rexeitan a participación política Folga revolucionaria, accións individuais Rexeitan a ditadura do proletariado Fincapé na liberdade Protagonismo obreiro e campesiño MEDIOS Organización en Partidos e sindicatos Participación política, loita polo poder Insurreción ou eleccións Ditadura do proletariado Protagonismo case exclusivo dos obreiros industriais DI FE REN CIAS OBXECTIVOS FINAIS Unha sociedade sen clases, sen diferencias baseadas na riqueza. Propiedade común ou colectiva dos medio se producción Reparto do beneficios do traballo segundo as necesidades de cada un. Sociedade sen Estado, este desaparecerá dando paso á autoadministración SE ME LLAN ZAS ANARQUISMO MARXISMO

27. MOVEMENTO OBREIRO NA RESTAURACIÓN Prohibición das asociacións breiras ata 1887. Dende entón pasa por momentos de legalización e de prohibición e persecución. Pese legalización das asociacións obreiras as protestas siguen sendo duramente reprimidas. A folga non está recoñecida como un dereito. A folga vai gañando terreo como forma de protesta organizada, pero seguen a ser frecuentes formas máis violentas: o motíns, insurreccións, atentados contra propietarios ou autoridades. Non hai grandes avances. So a inicios do século XX se pode observar alghunhas melloras logradas pola presión do movemento obreiro Regulación do traballo infantil (1900) Descanso dominical (1904) Indemnizacións por accidente de traballo (1900) Separación definitiva de socialistas marxistas e anarquistas. Acaba formando organizacións diferentes cunha ideoloxía ben definida Maior implantación das asociacións de tendencia anarquistas

29. Anarquistas Ideoloxía máis influinte nesta etapa dobre todo en Cataluña, Andalucía, etc Pobreza extrema entre os xornaleiros Propaganda entre xornaleiros. O anarquismo conta máis cos labregos como elemento revolucionario Para os xornaleiros o estado é un inimigo Impostos Servicio militar Represión Caciques que contolan a política Hai un rexeitamento da acción política Caciquismo e fraude electoral presenta a acción política como inutil a ollos de moitos xornaleiros e obreiros Formación da FTRE herdeira da FRE da AIT . Importante papel da prensa, dos ateneos libertarios, etc Difusión de ideas anarquista e moitos temas: educación, sude, educación sexual, ciencia, etc Dentro do anarquismo conviven varias tendencias diferenciadas por cuestións teóricas e prácticas Partidarios do uso da violencia, da propaganda do feito, da acción terrorista Partidarios da asociacionismo sindical: anarcosindicalistas. Fundación CNT 1910 Partidarios da acción a traves da educación e a propaganda

30. Anarquismo Pola súa influencia crecente entre a clase obreira rural e urbana e pola súa radical oposición o sistema foi víctima preferente da represión. A acción violenta do anarquismo esta motivada por: Extrema pobreza de certos sectores (xornaleiros andaluces) Dificultade de lograr melloras mediante a loita sindical. Represión

31. Atentados anarquistas

32. Represión

33. Propaganda e medios de loita

34. Socialistas Fundación do PSOE en 1879 e da UGT en 1888. Ideoloxía Marxista . Asume os postulados clasicos do marxismo. Defende a transformación a conquista do poder pola via revolucionaria A colectivización da propiedade privada, etc A inicios do século XX chegan as posturas “revisionistas” Apoios entre clase obreira urbana con maior presencia en Madrid, Vizcaia, Asturias, etc Escasa afiliación ata inicios do século XX

35. A revisión das teorías de Marx Non é partidario da revolución. Defende a democracia e o acceso ó poder por medios democráticos, co sufraxio universal e os partidos socialistas. Non acepta a ditadura do proletariado Mantera o sistema democrático: elecciós, pluripartidismo, dereitos e liberdades individuais Mantera a pequena propidade privada Colectivizará aqueles medios de produción co Estado poda dirixir mellor cos particulares. O seu obxectivo é elevar o nivel de vida do proletariado ata equiparalo á burguesía e isto farase coas leis oportunas, socilaizando algúns medios de producción, e os impostos. A súa finalidade é converter a democracia política en democracia social. Bernstein (1850-1932

36. Documento 7 O partido socialista declara que ten por aspiracións: A posesión do poder político pola clase traballadora. A transformación da propiedade individual ou corporativa dos instrumentos de traballo en propiedade colectiva, social ou común. Entendemos por instrumentos de traballo a terra, as minas, os transportes, as fábricas, ma´quinas, (…). En suma: o ideal dom Partido Socialista é unha completa emancipiación da clase traballadora; e decir, a abolición de todas as clases sociais e a súa conversión nunca sociedade de traballadores, donos do froito do seu traballo, libres a iguais, honrados e inteligentes (…) Dono o proletariado do poder político, valerase del, non para tiranizar a unha parte da familia obreira, como equivocadamente (…) sosteñen certos elementos revolucionarios, senón para arrancar a burguesía todos os seus pivilexios e monopolios e reducir ós seus individuos á categoría de simples productores. Programa do PSOE 1888

37. Documento 8 1. Enténdese por anarquía o non goberno, isto é, un estado social no que no sexa necesario goberno nin dirección algunha; porque entendemos que mentres subsista o principio de autoridade, non está garantida a liberdade de todos os membros da sociedade (…) 2. Aínda que recoñecendo que non será unha sociedade completamente anarquista mentres exista o máis pequeño átomo de autoritarismo ou suxeición algunha, débese considerara como garantía da liberdade a abolición do principio de propiedade e toda explotación do home polo home. Bases para a organización anarquista da rexión española. 1888.

38. Documento 9 Hoxe e dái de loito para a burguesía , de satisfación e ledicia para os oprimidos (...) O que propuxo e promulgou a lei de represión obreira; o qe ordenou a prisión de centos de infelices traballadores acusados do delicto de sustentaren ideas emancipadoras (...). O pobo menosprezado e encarnecido foi vingado unha vez máis. Unha folla anarquista trala morte de Cánovas. (1897)