1. TEMA 5:
España e Galicia no século
XIX
Sergio Manteiga Verela

2. Guerra da Independencia
• Guerra contra a Revolución Francesa: da a oposición á alianza con
Francia.
• Tratado de Fontainebleau.
• Motín de Aranjuez.
• Aplicacións de Bayonne: Xosé Bonaparte.
• Sublevación do 2 de maio de 1808: Comezo da Guerra de
Independencia.
• Guerra de liberación nacional.
• Guerra civil (Afrancesados contra fernandinos).
• Asendios e guerrillas.
• Tratado de Valençai
-Causas da derrota francesa: táctica militar, campaña contra Rusia, axuda
inglesa.

3. As Cortes de Cádiz e a Constitución de 1812
 Xuntas
-Xunta Central Suprema.
 Convocatoria das Cortes en Cádiz
-Liberais e servís.
 A Constitución de 1812: a Pepa
-Primeira Consttución da nosa historia política.
-Principios do liberalismo político: soberanía nacional, división do
poder, declaración de dereitos, sufraxio universal masculino.
 Outras reformas: suprímense os señoríos, aboliuse a
Inquisición, prohíbense os gremios, igualdade civil ante a lei.

4. A restauración do absolutismo
 Restauración do Antigo Réxime.
 Derrogación da constitución e as reformas.
 Persecución dos liberais.
 Pronunciamentos fracasados.

5. O Trienio Liberal (1820-1823)
 Pronunciamento liberal dirixido polo coronel
Riego.
 Restauración das reformas de Cádiz e Milicia
Nacional.
 Fin do Trienio Liberal: Cen Mil Fillos de San
Luís.

6. Fin do absolutismo e a guerra carlista
 Crisis da facenda, agradada pola perda do
imperio americano.
 Creación do consello de ministros.
 Pronunciamentos fracasados.
 Problema dinástico: a Pragmática Sanción,
quen era don Carlos, Primeira Guerra
Carlista, sentido ideolóxico político entre os
partidarios de Isabel e partidarios de don
Carlos, Abrazo de Vergara.

7. O triunfo do liberalismo
 Presencia de María Cristina, liberalismo
moderado e liberalismo progresista.
 Medizábal: desamortización, constitución do
37.
 Rexencia do xeneral Espartero.

8. A década Moderada
 O xeneral Narváez.
 Nova Constitución.
 O Estado organizouse de forma centralista.
 Aparición do partido demócrata.
 Aparición do partido republicano.
 Pronunciamento do O’Donnell.

9. O Bienio Progresista (1854-1856) e a Unión Liberal
 Partido da Unión Liberal.
 Proceso de desamortización.
 Aprobación da Lei de Ferrocarrís.
 Axitación social.

10. A crise final do reinado de Isabel II
 Problemas económicos.
 Autoritarismo do goberno.
 Vida escandalosa da raíña.
 Pacto de Ostende.

11. A Revolución de 1868 e a monarquía de Amadeo I
• Pronunciamento de Serrano e Prim.
• Xuntas revolucionarias.
• Goberno provisional.
• Constitución de 1869.
• Monarquía de Amadeo de Saboia.
• Oposición a Amadeo de Saboia.
• Insurrección en Cuba.
• Nova guerra carlista.

12. A Primeira República
 Problemas da Primeira República
-Maioría dos grupos políticos monárquicos.
-Movemento cantonalista.
-Terceira guerra carlista.
-Guerra de Cuba.
 Golpe de Estado de Pavía.
 Ditadura do xeneral Serrano.

13. A Restauración: a volta da monarquía constitucional
 Restauración da monarquía constitucional.
 Restauración da monarquía de Afonso XII

14. A Constitución de 1876
 Carácter conciliador
-Declaración de dereitos e liberdades.
-Confesionalidade do Estado.

15. Sistemas de quendas pacífico
 Alternancia política entre dous partidos
-Conservadores (Cánovas).
-Liberais (Sagasta).
 Sufraxio universal masculino
-Caciquismo.
-Pucheirazo.

16. A oposición ao sistema
 Anarquistas
-CNT.
 Socialistas
-Pablo Iglesias.
-UXT.
 Nacionalistas.

17. Unha débil revolución industrial
 Factores.
 Industrias modernas
-Téxtil catalá.
-Siderurxia vasca.
 Primeiras institucións financieiras
-Bancos modernos.
-Bolsa de Madrid.
 Ferrocarril.
 Novos sectores
-Electricidade.
-Petróleo.
-Química.
 Problemas da industria española
-Pouco competitiva.
-Concentrábase en moi poucas zonas.

18. A liberación da Terra
• Importancia do sector agrícola.
• Proceso de liberación da terra
-Abolición dos morgados.
-Desamortización: definición, mendizábal,
madoz.
• Consecuencias da desamortización
-Positivas.
-Negativas.

19. O lento crecemento da poboación
• Causas.
• A emigración dos campesiños sen terras.
• Crecemento demográfico da periferia.
• Crecemento urbano.
• A emigración fóra de España.

20. Unha sociedade de clases
• Clase dirixente: aristocracia, burguesía.
• Clase media pouco desenvolvida.
• Clases populares (a maioría da poboación)
-Campesiños e xornaleiros.
-Obreiros,
-Criados, mendigos e marxinados.

21. A política
• O carlismo en Galicia.
• Pacto entre a fidalguía e a burguesía.
• División provincial.

22. Sociedade e economía
 Transición dunha do Antigo Réxime ao novo modelo liberal pero
mantemento das estructuras socio-económicas anteriores.
 Desamortización.
 Pequenas explotacións familiares e terras de uso común.
 Rendistas e rendeiros.
 Caciquismo.
 Burguesía comercial.
 Industria moderna: conserveira (en Vigo), cerámica de
Sargadelos, siderurxia (en Ferrol), tabaqueira (na Coruña).
 Chegada do ferrocarril de xeito serodio e limitado.

23. A emigración
 Emigración masiva.
 Cara aos países americanos de cultura
ibérica.

24. O galeguismo e o Rexurdimento
• Definición.
• Rexurdimento.
• Raxionalismo.
-Alfredo Brañas.
-Manuel Murguía.