1. TEMA 10
ESPAÑA E GALICIA
DE 1902 A 1939

2. A crise do liberalismo en España
(1898-1931)
A crise do 98:
A Guerra de Cuba: Guerra hispano-
norteamericana. O Maine.
O desastre do 98: Pérdida de Cuba, Filipinas e
Portorico.
Frustración: O Rexenarionismo, Joaquín Costa.

3. O reinado constitucional de Alfonso
XIII (1902-1923)
Continuación da alternancia: Maura e Canalejas.
Reformas:
Intentar acabar co caciquismo.
Política de descentralización.
Política anticlerical: Lei do Candado.
Novas forzas políticas:
Partido PNV.
Lliga Catalá.
PSOE.
UXT e CNT (sindicatos)
Crise de restauración:
Semana tráxica.
Crise do XVII.
Violencia social, trienio bolxevique.

4. A ditadura do Primo de Rivera
(1923-1930)
Derrota de Annual: Desencadena a crise do liberalismo.
Golpe de estado de Primo de Rivera:
Medidas de Primo de Rivera:
Acabou ca guerra de Marrocos.
Prosperidade económica.
Oposición a Primo de Rivera: Dimisión 1930.
Fracaso da volta á constitución da Restauración: O pacto de San
Sebastián.

5. A Segunda República: Un réxime
democrático.
Proceso de instauración:
Eleccións municipais de 1931.
O exilio de Alfonso XIII.
Goberno provisional: Alcalá Zamora.
Cortes constituíntes.
Constitución de 1931.
Liberadades individuais amplas ( divorcio…)
Sufraxio universal (homes e mulleres)
Estado aconfesional.
Organización territorial descentralizada (autonomía).
Importancia do benestar social ( ensino público).
Oposición fundamental á Constitución de 1931: Cuestión relixiosa e autonomía.
Inicio das conspiracións contra a República.
Presidente: Alcalá Zamora (pres. República).
Presidente goberno: Azaña.

6. O BIENIO REFORMISTA
As reformas:
A reforma agraria: IRA.
Autonomía de Cataluña.
Reforma militar.
Reformas laborais.
Reformas educativas.
Aprobación do matrimonio civil e do divorcio.
Oposición ás reformas:
Oposición desde ambos lados.
O Golpe de estado de San Jurjo.
As ocupacións das terras: Casas Viejas.
Dimisión de Azaña.
Convocatoria de eleccións.

7. O Bienio conservador
Partido radical e a CEDA (Gil Robles).
Paralización das reformas do Primeiro Bienio.
1934: Revolución de outubro:
Fracaso da revolución en Asturias e Cataluña.
Desprestixio do Gorberno Radical pola corrupción.

8. A Fronte Popular
Partido que integran a Fronte Popular:
Forzas de esquerda: P. Socialista, Comunista, Izquierda da
República e os anarquistas.
Forzas da dereita: Falanxe española.
Volta ás reformas do Primeiro Bienio.
Aumento da crispación: Folgas, queima de igrexas,
enfrontamentos armados entre falanxistas e obreiros.
Inicio da conspiración:
Detonante do Golpe de Estado do 36:
Tenente Castillo e Calvo Sotelo.

9. A evolución da guerra
A campaña de Madrid (xullo do 36- marzo do 37)
Translado das tropas marrocas á Península.
A ofensiva sobre Madrid.
Derrota das tropas franquistas (Guadalaxara-Jarama). Fracaso do 1º ataque a
Madrid.
A fronte norte (abril-outubro do 37)
Caida do País Vasco.
Ocupación de Santander e Asturias.
Fracaso dos contraataques republicanos de Brunete.
O final da guerra (outubro 37- abril 39):
Fronte leste: Chegada das tropas de Franco ó Mediterráneo dividindo o
territorio republicano.
Batalla do Ebro
Toma de Barcelona.
Caida de Madrid.
Consecuencias:
Medio millón de mortos.
Moitos exiliados.

10. Vivir en guerra
Fame e represión:
Racionamento dos alimentos.
Bombardeos das cidades.
Represalias.
Os “paseos”.
Fosas comúns.
Refuxiados exiliados.
Os nenos da guerra.
Exilio.

11. A idade de prata da cultura
española
Xeración do 98:
Características xerais.
Principais representantes.
Xeración do 14:
Novecentismo ou vangardas.
Características.
Principais representantes.
Xeración do 27:
Características xerais.
Literatura: F.G. Lorca.
Pintura: Picasso e Dalí.
Cine: Luis Buñuel.
Explendor científico e intelectual.

12. Galicia de 1910 a 1939
Sociedade e economía:
Sociedade rural.
Agricultura: Principal sector económico.
Cambios socio-económicos.
Desaparece o poder da fidalguía.
A terra pasa a mans dos novos propietarios e campesiños.
Fortalécense unha burguesía industrial e financieira.
Translado doso traballadores do sector primario a industria e servizos.
O agrarismo:
Definición.
Redención dos foros de 1926.
Prensa agrarista.
Nacionalismo:
As irmandades da fala.
ORGA.
Partido galeguista de Castelao e Bóveda.
Segunda República e o estatuto do 36:
A aprovacion do Estatuto de Galicia.
Paralización do Estatuto coa Guerra Civil.
Base da nacionalidade histórica.
A cultura:
A xeración Nós.
A Guera Civil en Galicia:
Galicia foi integrada facilmente no bando franquista.