SlideShare a Scribd company logo
1 of 18
TEMA: LEVIZJET NACIONALISTE NE BALLKAN
DHE MARRJA E PAVARESISE.
PERANDORIA OSMANE.
 PERANDORIA OSMANE
NJE NGA PERANDORITE
ME TE MEDHA NE
HISTORI KISHTE NJE
SHTRIRJE TE GJERE QE
NDRYSHONTE NE
VARESI TE
LUFTRAVE, FITOREVE
OSE HUMBJEVE. NJE
NGA PJESET PERBERSE
TE SAJ ISHTE DHE
GADISHULLI I
BALKANIT.
BALLKANI
 DERI NE LUFTEN E
PARE BOTERORE
NUK NJIHEJ EMRI
BALLKAN, PASI KY
TERRITOR QUHEJ
TURQIA EVROPIANE.
GJATE LUFTES E PAS
SAJ, ME NDYSHIMET
E MEDHA POLITIKE
QE NDODHEN ME
NJOHJEN ME TE
MIRE TE KETYRE
TERRITOREVE.
 EVROPA
JUGLINDORE FILLOI
TE QUHEJ BALLKAN
OSE GADISHULLI I
PERANDORIA OSMANE DREJT RENIES
 Gjendja e shtetit osman ishte
keqësuar edhe më shumë. Në
letër ushtria osmane llogaritej
rreth 300 000 veta, kurse në të
vërtetë nuk i kalonte të 160 000
vetat. Përsa i përket armatimit
dhe stërvitjes së ushtarakëve
kishte të meta të mëdha. Më e
keqe ishte gjendja e spahinjve.
Forcat e Lidhjes së Shenjtë ne
te cilen merrnin
pjesepjesë Austria, Polonia
Venediku, Malta dhe pas dy
vjetësh hyri edhe Rusia.
 Ushtritë austriake morën Budën
që kishte 160 vjet që ndodhej në
duart e osmanëve, thyen në
Mohaç ushtrinë osmane, në
vendin ku më1526 u vendos fati
i Hungarisë dhe
pushtuan Beogradin; në Vidin
pranë Danubit, u thye flota
osmane. Në përparimin e shpejtë
të ushtrisë austriake ndikoi edhe
qëndrimi i ushtrisë osmane.
Jeniçerët dhe një pjesë e
ushtarëve të kategorive të tjera u
rebeluan, braktisën frontin dhe u
kthyen në Stamboll. Ushtria
veneciane u hodh në sulm në
More dhe në Dalmaci. Brenda një
kohe të shkurtër në duart e
venecianëve ra gjithë Moreja.
 Në suksesin e forcave të
Lidhjes së Shenjtë ndikoi dhe
lufta çlirimtare e popujve
të Ballkanit për të flakur
zgjedhën osmane. U
ngritën serbë, bullgarë, grekë
dhe shqiptarë. Ata iu
përgjigjën thirrjes së
perandorit austriak për të
luftuar kundër osmanëve.
Kryengritje të fuqishme
shpërthyen në rajone të
Tërnovës e të Sofjes
në Bullgari. Bojari rumun doli
hapur kundër pushtetit
qendror.
 Lufta e pare Ballkanike filloi në vitin 1912. Shkaku ishte përzënia
e Perandorisë Osmane nga Shtetet e Ballkanit. Këtë aleance e
bëri Serbia, Bullgaria, Greqia dhe Mali i Zi. Ata i bene sulme të
rufeshme Perandorisë Osmane dhe ariten ta përzënë Perandorinë
Osmane. Pas Perandorisë Osmane në plan erdh ndarja
e Maqedonisë dhe Shqipërisë. Tensionet në mesin e vendeve të
Ballkanit mbi aspiratat e tyre rivale në krahinat e Rumelise
osmane të kontrolluar, pikërisht Roumelia Lindore, Trakia dhe
Maqedonia, ishin ulur disi pas ndërhyrjes së Fuqive të Mëdha në
mesin e shekullit të 19-të,. Nga 1867, Serbia dhe Mali i Zi kishin
siguruar pavarësinë e tyre, e cila u konfirmua nga Traktati i
Berlinit një dekadë më vonë. Por pyetja e realizueshmërisë të
sundimit osman u rigjallërua pas Revolucionit të Turqeve te rinj
ne korrik 1908 detyron Sulltanin për të rivendosur kushtetutën e
pezulluar osmane, dhe zhvillimet e rëndësishme në vitet 1909-
1911.
VENDI I PARE QE FILLOI REVOLUCININ
SERBIA
 Me mbeshtetjen e
vendeve te fuqishme
sic ishte Rusia dhe
Austria si dhe me
levizjet revolucionare
per pavaresi te popullit
serb, Serbia beri dy
levizje kryesore te cilat
paten ndikim thelbesor
e shpalljen e
pavaresise se serbise .
 Levizja e pare e
drejtuar nga nje nga
heronjte kombetar te
Serbise sic ishte
Gjorgje Petrovic
 Kjo levizje nuk pati
ndikimin e duhur pasi
perandoria osmane
shtypi kete levizje si
dhe per arsye se kjo
levizje ishte thjeshte
nje levizje amatore
me nje ushtri te
dobet.
 Levizja e dyte e drejtuar
nga Milosh Obrenovic filloi
ne vitin 1815, e cila ishte
levizja perfundimtare e cila
i dha dhe pavaresine
Serbise. Kjo levizje u
mbeshtet nga nga fuqite e
medha ku me ndihmen e
tyre u krijua shteti i pavarur
serb.
GREQIA
 Në qershor të vitit 1827 në Londër,
Rusia, Anglia e Franca nënshkruan
traktatin mbi zgjidhjen e çështjes
greke me anë të bisedimeve. Para
bisedimeve të arrihej një
armëpushim. Bisedimet të
zhvilloheshin mbi platformën e një
autonomie të Greqisë nën
sovranitetin e sulltanit duke i paguar
atij një tribut vjetor. Kufijtë e Greqisë
do të përcaktoheshin nga fuqitë e
mëdha dhe nga të dy palët. Sipas një
neni sekret, në rast se Porta e Lartë
nuk përgjigjej brenda një muaji,
skuadriljet detare të tri shteteve të
merrnin nën mbrojtje Greqinë.
 Në gusht 1827 përfaqësuesit e
Francës, Anglisë e Rusisë i drejtuan
Portës së Lartë një notë kolektive.
Për përgjigjen brenda afatit të
caktuar flotat e tri shteteve bllokuan
brigjet e Greqisë. Komandantët e
skuadriljeve i dërguan një ultimatum
Ibrahim Pashës që komandonte
forcat detare për shtypjen e
revolucionit grek.
 Porta e Lartë përdori një manovër të re, për të izoluar
Rusinë. Në janar 1828, nëpërmjet patriarkut të
Stambollit, ajo u premtoi grekëve amnisti për
pjesëmarrësit në kryengritje, kthimin e pasurive të
konfiskuara, përjashtimin nga taksat për periudhën e
kryengritjes, në rast se ata ndërpritnin luftën dhe i
bindeshin sulltanit.
 Manovra politike dështoi. Grekët nuk pranuan këto
propozime. Në prill 1828 Rusia i shpalli luftë shtetit
osman. Ky i fundit u gjend i papërgatitur për luftë.
Luftërat e gjata me Rusinë dhe Iranin kishin gëlltitur
mjete të mëdha financiare. Gjendja ushtarake ishte e
keqe. Sapo ishte shkatërruar korpusi i jeniçerëve.
Ushtria e re nuk kishte përgatitjen e duhur. Në të
mungonin oficerët. Edhe më e keqe ishte gjendja e
flotës. Ajo ishte shkatërruar në Navarinë.
 Krahas veprimeve ushtarake vazhdonin bisedimet midis përfaqësuesve
të Anglisë, Francës e Rusisë mbi çështjen greke. Në mars të
vitit 1829 në Londër u arrit një marrëveshje për Greqinë e ardhshme.
Shteti i ri grek do të përfshinte territorin nga gjiri iVollosit në Lindje,
përmes Agrafës e Artës deri në gjirin e Ambrakisë në Perëndim. Në të do
të hynin edhe ishujt Eubea e Qikladet. Shteti grek do të ndodhej nën
pushtetin e Portës dhe do të paguante çdo vit një tribut prej 1 500 000
grosh.
 Në organizimin e brendshëm shteti grek do të gëzonte autonominë e
plotë. Sundimtari do të zgjidhej prej tre shteteve të mëdha e Portës. Për
pjesëmarrësit në luftë të shpallej një amnisti e përgjithshme.
Përfaqësuesit e tri shteteve filluan bisedimet me përfaqësuesit e Portës.
Nga ana tjetër Rusia për ta detyruar Portën e Lartë të përfundonte
paqen, nisi në mesin e majit 1829 fushatën e dytë. Rreth 70 000 veta u
hodhën mbi ushtrinë osmane, e cila ishte shumë më e madhe në numër.
Ushtria e rregullt nuk i kalonte 50 000 vetët. Rusia kishte supremaci në
flotën e Detit të Zi. Kjo ndikoi mjaft në zhvillimin e luftës në favor të
Rusisë.
Zgjidhja e çështjes greke
 Për Greqinë u pranuan vendimet e marrëveshjeve të
Londrës të 6 qershorit 1827 e 22 marsit 1829. Paqja e
Adrianopojës u ratifikua nga 2 sundimtarët. Cari ishte
shumë i kënaqur nga këto kushte, kurse sulltani nuk ishte
nga t’ia mbante. Ai shpresonte se do të ndryshonte gjendja
me ndihmën e Anglisë e të Francës, por u gabua.
 Paqja e Adrianopojësi siguroi autonominë Greqisë. Sipas
marrëveshjes Porta e Lartë ishte e detyruar të pranonte
rekomandimet e tri shteteve për drejtimin autonom. Por
përfaqësuesit e këtyre shteteve në shkurt 1830 vendosën t’i
jepnin pavarësinë Greqisë dhe këtë vendim ia imponuan
sulltanit
 Nga mesi i shekullit të 19-tëTurqia ishte në ethet e " Çështjes
Lindore", në kohën që Ballkanasit, duke përfshirë
edhe shqiptarët, kërkonin të plotësonin ëndrrën e tyre kombëtare. Për të
mbrojtur dhe përkrahur interesat e tyre kombëtare, shqiptarët u
mblodhën në Prizren, një qytet i Kosovës, në vitin 1878 dhe
krijuan Lidhjen Shqiptare të Prizrenit. Lidhja kishte dy qëllime
kryesore, atë politike dhe atë kulturore. Së pari, u përpoq (pa sukses) të
bashkonte të gjitha trojet shqiptare - atë kohe të ndara në
katër vilajete, ose krahina, eKosovës, e Shkodrës, e Manastirit, e Janinës -
në një shtet vetëqeverisës brenda sistemit të Perandorisë Osmane. Së
dyti, zhvilloi një lëvizje për zhvillimin e gjuhës
shqipe, letërsisë, arsimimit, dhe kulturës. Në vijë me programin e
dytë, në vitin 1908 udhëheqësit shqiptarë u takuan në qytetin e
Manastirit (tani Bitola, Maqedoni) dhe përshtatën njëalfabet kombëtar.
Ai bazohej më së shumti në shkrimin latin, ky zëvendësoi disa alfabete të
tjera, duke përshirë alfabetin arab dhe grek, që ishin gjer në atë kohë në
përdorim
RILINDJA
 Rilindja ishte një lëvizje e gjerë, që
tërhoqi në jetën politike të gjitha
forcat shoqërore të popullit shqiptar
dhe që kishte rrënjë të thella
historike. Ajo u zhvillua në një truall
të përgatitur nga kryengritjet
popullore, që nuk u ndërprenë gjatë
katër shekujve të robërisë osmane
dhe që drejtoheshin kundër kësaj
robërie. Gjatë këtyre lëvizjeve ishte
formuar te shqiptarët ndjenja e
kombësisë, e identitetit dhe e
individualitetit të tyre të veçantë
përballë sundimtarëve të huaj. Por
këto lëvizje, edhe pse kishin
karakter çlirimtar, mbetën prej fillimit
deri në fund lëvizje të veçuara e të
palidhura ndërmjet tyre. Epoka e
Rilindjes krijoi kushtet për bashkimin
e tyre, për t’i kanalizuar ato në
hullinë e lëvizjes kombëtare.
Megjithatë, lëvizje organizativisht të
LEVIZJET REVOLUCIONARE
 Shek. XIX shënoi për popullin shqiptar, ashtu si për popujt e tjerë të
Ballkanit hyrjen në historinë moderne, si shekulli i lëvizjeve dhe i
revolucioneve kombëtare, që ndoqën njëri-tjetrin dhe që çuan në çlirimin
e shumicës së popujve të këtij gadishulli nga zgjedha e Perandorisë
Osmane]]. Këto lëvizje u zhvilluan në kushtet e rënies së Perandorisë
Osmane, të shthu i fundit në Ballkan që u shkëput nga [[Perandoria
Osmane dhe që shpalli pavarësinë kombëtare, krahasuar me vendet e
tjera ballkanike, ajo, që në fundin e shek. XVIII dhe në fillimin e shek.
XIX, nisi të zhvillohej nga pikëpamja ekonomiko-shoqërore e politike në
po ato drejtime si edhe fqinjët e saj ballkanikë, Serbia, Greqia, Bullgaria
e Rumania. Vështirësitë e ritmet e ngadalshme të këtij zhvillimi të
Shqipërisë, të diktuara nga kushtet e rënda e të ndërlikuara, që ishin
karakteristike për vendet nën sundimin osman, nuk e penguan shoqërinë
shqiptare që në agimin e shek. XIX të kishte, krahas ndryshimeve, edhe
mjaft gjëra të përbashkëta me shtetet fqinje, të krijonte premisat që çuan
në konsolidimin e shqiptarëve si komb, në ngritjen e mëtejshme të
ndërgjegjes kombëtare dhe në zhvillimin e lëvizjes kombëtare.
 Rilindja Shqiptare përbën një
lëvizje të gjithanshme
kombëtare, me një përmbajtje
të re ideologjike, politike,
kulturore, ekonomiko-shoqërore
dhe organizative.Ajo synonte të
zgjidhte detyrat që i takonin
revolucionit kombëtar, të
çlironte vendin nga sundimtarët
e huaj osmanë, të bashkonte
trojet shqiptare në një shtet të
vetëm e të pavarur, t’u hapte
rrugën zhvillimit e përparimit
ekonomiko-shoqëror, politik e
kulturor të Shqipërisë.
 Shteti autonom shqiptar, nën
sovranitetin e Perandorisë
Osmane, vlerësohej nga
mendimtarët rilindës si një
organizim i përkohshëm e
kalimtar, për të shkuar, në kushte
më të favorshme ndërkombëtare
drejt një shteti plotësisht të
pavarur. Autonomia territoriale-
administrative krijonte mundësitë
që të ngriheshin institucionet
juridike-politike dhe strukturat
ekonomiko-shoqërore, që do të
shërbenin si mbështetje për
rendin shtetëror të pavarur, i cili
do të vendosej sapo të
krijoheshin kushtet e
përshtatshme. Kjo ishte rruga që
kishin ndjekur drejt pavarësisë
edhe disa shtete të tjera
ballkanike; ishte e natyrshme që
shqiptarët të merrnin parasysh
edhe përvojën e tyre.
RUMANIA DHE BULLGARIA
 Jane dy vendet e tjera te
ballkanit te cilet u ndikuan nga
levizjet qe ballkani po pesonte
koheve te fundit.
 Si te gjitha vendet e tjera te
ballkanit edhe Rumania e
Bullgaria te ndihmuar nga
fuqite e medha shpallen
pavaresite e tyre kunder
pushtimit osman.
 Ne te dyja vendet ballkanike
vemendje te vecante pati
zhvillimi i gjuhes dhe dhe i
arsimit.
 Ata bene perpjekje duke hapur
shkolla ne vendet e tyre dhe
filluan te botoheshin abetaret.
Ishte pikerisht Kongresi i Berlinit ai qe
njohu pavaresine e tyre te plote.

More Related Content

What's hot

Histori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashta
Histori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashtaHistori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashta
Histori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashtaEriona Mustafa
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9S Gashi
 
Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeAn An
 
Rilindja Kombetare Shqiptare
Rilindja Kombetare ShqiptareRilindja Kombetare Shqiptare
Rilindja Kombetare ShqiptareOlsi Sita
 
Libër mësuesi-fizika-10
Libër mësuesi-fizika-10Libër mësuesi-fizika-10
Libër mësuesi-fizika-10Luan Hykaj
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmesidorelahalilaj113
 
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeTema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeJetmira Sula
 
Zbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografikeZbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografikeArlinda
 
Problemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sotProblemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sotGenti Mustafaj
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Xhesiana Muka
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimiFacebook
 
matematika projekt
matematika projektmatematika projekt
matematika projektFacebook
 
Te drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeveTe drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeve22062002
 
Cfare ishte Holokausti?
Cfare ishte Holokausti?Cfare ishte Holokausti?
Cfare ishte Holokausti?Valeria Baçi
 

What's hot (20)

Histori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashta
Histori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashtaHistori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashta
Histori 10 - vecorite e qyteterimeve te lashta
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9
 
Rajoni Verilindor
Rajoni VerilindorRajoni Verilindor
Rajoni Verilindor
 
Fizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshmeFizika ne jeten e perditshme
Fizika ne jeten e perditshme
 
Rilindja Kombetare Shqiptare
Rilindja Kombetare ShqiptareRilindja Kombetare Shqiptare
Rilindja Kombetare Shqiptare
 
Libër mësuesi-fizika-10
Libër mësuesi-fizika-10Libër mësuesi-fizika-10
Libër mësuesi-fizika-10
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
 
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshmeTema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
Tema:Forca dhe levizja ne jeten e perditshme
 
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!Forcat  endogjene  dhe  ekzogjene !!!!
Forcat endogjene dhe ekzogjene !!!!
 
Zbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografikeZbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografike
 
Durresi
DurresiDurresi
Durresi
 
Kuvendi i lezhes
Kuvendi i lezhesKuvendi i lezhes
Kuvendi i lezhes
 
Problemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sotProblemet e arsimit e shkolles sot
Problemet e arsimit e shkolles sot
 
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...Hekuri ,elementi kimik me vlere...
Hekuri ,elementi kimik me vlere...
 
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone  projekt kimiElementet kimik ne trupin tone  projekt kimi
Elementet kimik ne trupin tone projekt kimi
 
Fieri
FieriFieri
Fieri
 
matematika projekt
matematika projektmatematika projekt
matematika projekt
 
Holokausti
HolokaustiHolokausti
Holokausti
 
Te drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeveTe drejtat e femijeve
Te drejtat e femijeve
 
Cfare ishte Holokausti?
Cfare ishte Holokausti?Cfare ishte Holokausti?
Cfare ishte Holokausti?
 

Similar to Levizjet nacionaliste ne ballkan

Krijimi i shtetit Shqipëtar
Krijimi i shtetit ShqipëtarKrijimi i shtetit Shqipëtar
Krijimi i shtetit ShqipëtarBesjona Jusufi
 
Shqiperia pj2
Shqiperia pj2Shqiperia pj2
Shqiperia pj2EGLI TAFA
 
Rusia gjatë shek.XVII-XVIII
Rusia gjatë shek.XVII-XVIIIRusia gjatë shek.XVII-XVIII
Rusia gjatë shek.XVII-XVIIIErollMustafi
 
Shpallja e Pavarësisë në Vorë më 28
Shpallja e Pavarësisë në Vorë   më 28Shpallja e Pavarësisë në Vorë   më 28
Shpallja e Pavarësisë në Vorë më 28Adelina Dani
 
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë Diana Lamaj
 
Ulqini dhe Kapaciteti Turistik
Ulqini dhe Kapaciteti TuristikUlqini dhe Kapaciteti Turistik
Ulqini dhe Kapaciteti TuristikSuzana Muja
 
Formimi dhe forcimi i shteteve tw Ballkanit
Formimi dhe forcimi i shteteve tw BallkanitFormimi dhe forcimi i shteteve tw Ballkanit
Formimi dhe forcimi i shteteve tw BallkanitEGLI TAFA
 
Academe 2012 Vol 1 No 1
Academe 2012 Vol 1 No 1Academe 2012 Vol 1 No 1
Academe 2012 Vol 1 No 1Fatos Tarifa
 
Historia Moderrne (Modern History) Essay
Historia Moderrne (Modern History) EssayHistoria Moderrne (Modern History) Essay
Historia Moderrne (Modern History) EssaySaimir Ciraku
 
Dominimi i botes pj3(perandria osmane)
Dominimi i botes pj3(perandria osmane)Dominimi i botes pj3(perandria osmane)
Dominimi i botes pj3(perandria osmane)EGLI TAFA
 
rrugetimi i shqiperise ne be
rrugetimi i shqiperise  ne berrugetimi i shqiperise  ne be
rrugetimi i shqiperise ne beklerina
 
Si u islamizuan shqiptaret?
Si u islamizuan shqiptaret?Si u islamizuan shqiptaret?
Si u islamizuan shqiptaret?amarstafa
 
Serbia ,mali i zi dhe maqedonia
Serbia ,mali i zi dhe maqedoniaSerbia ,mali i zi dhe maqedonia
Serbia ,mali i zi dhe maqedoniaGenta Jusufi
 
Pavarësia dhe zgjerimi ne shba
Pavarësia dhe zgjerimi ne shbaPavarësia dhe zgjerimi ne shba
Pavarësia dhe zgjerimi ne shbaAdrian Sula
 

Similar to Levizjet nacionaliste ne ballkan (20)

Krijimi i shtetit Shqipëtar
Krijimi i shtetit ShqipëtarKrijimi i shtetit Shqipëtar
Krijimi i shtetit Shqipëtar
 
Shqiperia pj2
Shqiperia pj2Shqiperia pj2
Shqiperia pj2
 
Rusia gjatë shek.XVII-XVIII
Rusia gjatë shek.XVII-XVIIIRusia gjatë shek.XVII-XVIII
Rusia gjatë shek.XVII-XVIII
 
Shpallja e Pavarësisë në Vorë më 28
Shpallja e Pavarësisë në Vorë   më 28Shpallja e Pavarësisë në Vorë   më 28
Shpallja e Pavarësisë në Vorë më 28
 
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
Shpallja e pavarësisë së Shqipërisë
 
Cameria
CameriaCameria
Cameria
 
Ulqini dhe Kapaciteti Turistik
Ulqini dhe Kapaciteti TuristikUlqini dhe Kapaciteti Turistik
Ulqini dhe Kapaciteti Turistik
 
shqiptaret ne greqi
shqiptaret ne greqishqiptaret ne greqi
shqiptaret ne greqi
 
Formimi dhe forcimi i shteteve tw Ballkanit
Formimi dhe forcimi i shteteve tw BallkanitFormimi dhe forcimi i shteteve tw Ballkanit
Formimi dhe forcimi i shteteve tw Ballkanit
 
Academe 2012 Vol 1 No 1
Academe 2012 Vol 1 No 1Academe 2012 Vol 1 No 1
Academe 2012 Vol 1 No 1
 
Historia Moderrne (Modern History) Essay
Historia Moderrne (Modern History) EssayHistoria Moderrne (Modern History) Essay
Historia Moderrne (Modern History) Essay
 
MAQEDONIA
MAQEDONIAMAQEDONIA
MAQEDONIA
 
Dominimi i botes pj3(perandria osmane)
Dominimi i botes pj3(perandria osmane)Dominimi i botes pj3(perandria osmane)
Dominimi i botes pj3(perandria osmane)
 
rrugetimi i shqiperise ne be
rrugetimi i shqiperise  ne berrugetimi i shqiperise  ne be
rrugetimi i shqiperise ne be
 
Si u islamizuan shqiptaret?
Si u islamizuan shqiptaret?Si u islamizuan shqiptaret?
Si u islamizuan shqiptaret?
 
Serbia ,mali i zi dhe maqedonia
Serbia ,mali i zi dhe maqedoniaSerbia ,mali i zi dhe maqedonia
Serbia ,mali i zi dhe maqedonia
 
Projekt av
Projekt avProjekt av
Projekt av
 
Pavarësia dhe zgjerimi ne shba
Pavarësia dhe zgjerimi ne shbaPavarësia dhe zgjerimi ne shba
Pavarësia dhe zgjerimi ne shba
 
PROJEKT"HISTORI"
PROJEKT"HISTORI" PROJEKT"HISTORI"
PROJEKT"HISTORI"
 
Roma e vjeter
Roma e vjeterRoma e vjeter
Roma e vjeter
 

More from Arlinda

Gruaja shqiptare
Gruaja shqiptareGruaja shqiptare
Gruaja shqiptareArlinda
 
Skenderbeu
SkenderbeuSkenderbeu
SkenderbeuArlinda
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
BiodiversitetiArlinda
 
Fillimet e kercimit
Fillimet e kercimitFillimet e kercimit
Fillimet e kercimitArlinda
 
Aksidentet rrugore
Aksidentet rrugoreAksidentet rrugore
Aksidentet rrugoreArlinda
 
Programet kompjuterike
Programet kompjuterikeProgramet kompjuterike
Programet kompjuterikeArlinda
 
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-seArlinda
 
Amerika e jugut
Amerika e jugutAmerika e jugut
Amerika e jugutArlinda
 
Piramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ KeopsitPiramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ KeopsitArlinda
 
Shqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seShqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seArlinda
 
Kimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetKimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetArlinda
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
EutrofikimiArlinda
 
Fekondimi In Vitro
 Fekondimi In Vitro Fekondimi In Vitro
Fekondimi In VitroArlinda
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeArlinda
 
Dhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakutDhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakutArlinda
 

More from Arlinda (17)

Gruaja shqiptare
Gruaja shqiptareGruaja shqiptare
Gruaja shqiptare
 
Skenderbeu
SkenderbeuSkenderbeu
Skenderbeu
 
Biodiversiteti
BiodiversitetiBiodiversiteti
Biodiversiteti
 
Fillimet e kercimit
Fillimet e kercimitFillimet e kercimit
Fillimet e kercimit
 
Aksidentet rrugore
Aksidentet rrugoreAksidentet rrugore
Aksidentet rrugore
 
Programet kompjuterike
Programet kompjuterikeProgramet kompjuterike
Programet kompjuterike
 
Femijeria
FemijeriaFemijeria
Femijeria
 
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
 
Amerika e jugut
Amerika e jugutAmerika e jugut
Amerika e jugut
 
Piramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ KeopsitPiramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ Keopsit
 
Shqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seShqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-se
 
Kimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetKimia organike Alkinet
Kimia organike Alkinet
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
Eutrofikimi
 
Fekondimi In Vitro
 Fekondimi In Vitro Fekondimi In Vitro
Fekondimi In Vitro
 
Ciklistet
CiklistetCiklistet
Ciklistet
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
 
Dhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakutDhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakut
 

Levizjet nacionaliste ne ballkan

  • 1. TEMA: LEVIZJET NACIONALISTE NE BALLKAN DHE MARRJA E PAVARESISE.
  • 2. PERANDORIA OSMANE.  PERANDORIA OSMANE NJE NGA PERANDORITE ME TE MEDHA NE HISTORI KISHTE NJE SHTRIRJE TE GJERE QE NDRYSHONTE NE VARESI TE LUFTRAVE, FITOREVE OSE HUMBJEVE. NJE NGA PJESET PERBERSE TE SAJ ISHTE DHE GADISHULLI I BALKANIT.
  • 3. BALLKANI  DERI NE LUFTEN E PARE BOTERORE NUK NJIHEJ EMRI BALLKAN, PASI KY TERRITOR QUHEJ TURQIA EVROPIANE. GJATE LUFTES E PAS SAJ, ME NDYSHIMET E MEDHA POLITIKE QE NDODHEN ME NJOHJEN ME TE MIRE TE KETYRE TERRITOREVE.  EVROPA JUGLINDORE FILLOI TE QUHEJ BALLKAN OSE GADISHULLI I
  • 4. PERANDORIA OSMANE DREJT RENIES  Gjendja e shtetit osman ishte keqësuar edhe më shumë. Në letër ushtria osmane llogaritej rreth 300 000 veta, kurse në të vërtetë nuk i kalonte të 160 000 vetat. Përsa i përket armatimit dhe stërvitjes së ushtarakëve kishte të meta të mëdha. Më e keqe ishte gjendja e spahinjve. Forcat e Lidhjes së Shenjtë ne te cilen merrnin pjesepjesë Austria, Polonia Venediku, Malta dhe pas dy vjetësh hyri edhe Rusia.  Ushtritë austriake morën Budën që kishte 160 vjet që ndodhej në duart e osmanëve, thyen në Mohaç ushtrinë osmane, në vendin ku më1526 u vendos fati i Hungarisë dhe pushtuan Beogradin; në Vidin pranë Danubit, u thye flota osmane. Në përparimin e shpejtë të ushtrisë austriake ndikoi edhe qëndrimi i ushtrisë osmane. Jeniçerët dhe një pjesë e ushtarëve të kategorive të tjera u rebeluan, braktisën frontin dhe u kthyen në Stamboll. Ushtria veneciane u hodh në sulm në More dhe në Dalmaci. Brenda një kohe të shkurtër në duart e venecianëve ra gjithë Moreja.
  • 5.  Në suksesin e forcave të Lidhjes së Shenjtë ndikoi dhe lufta çlirimtare e popujve të Ballkanit për të flakur zgjedhën osmane. U ngritën serbë, bullgarë, grekë dhe shqiptarë. Ata iu përgjigjën thirrjes së perandorit austriak për të luftuar kundër osmanëve. Kryengritje të fuqishme shpërthyen në rajone të Tërnovës e të Sofjes në Bullgari. Bojari rumun doli hapur kundër pushtetit qendror.
  • 6.  Lufta e pare Ballkanike filloi në vitin 1912. Shkaku ishte përzënia e Perandorisë Osmane nga Shtetet e Ballkanit. Këtë aleance e bëri Serbia, Bullgaria, Greqia dhe Mali i Zi. Ata i bene sulme të rufeshme Perandorisë Osmane dhe ariten ta përzënë Perandorinë Osmane. Pas Perandorisë Osmane në plan erdh ndarja e Maqedonisë dhe Shqipërisë. Tensionet në mesin e vendeve të Ballkanit mbi aspiratat e tyre rivale në krahinat e Rumelise osmane të kontrolluar, pikërisht Roumelia Lindore, Trakia dhe Maqedonia, ishin ulur disi pas ndërhyrjes së Fuqive të Mëdha në mesin e shekullit të 19-të,. Nga 1867, Serbia dhe Mali i Zi kishin siguruar pavarësinë e tyre, e cila u konfirmua nga Traktati i Berlinit një dekadë më vonë. Por pyetja e realizueshmërisë të sundimit osman u rigjallërua pas Revolucionit të Turqeve te rinj ne korrik 1908 detyron Sulltanin për të rivendosur kushtetutën e pezulluar osmane, dhe zhvillimet e rëndësishme në vitet 1909- 1911.
  • 7. VENDI I PARE QE FILLOI REVOLUCININ SERBIA  Me mbeshtetjen e vendeve te fuqishme sic ishte Rusia dhe Austria si dhe me levizjet revolucionare per pavaresi te popullit serb, Serbia beri dy levizje kryesore te cilat paten ndikim thelbesor e shpalljen e pavaresise se serbise .
  • 8.  Levizja e pare e drejtuar nga nje nga heronjte kombetar te Serbise sic ishte Gjorgje Petrovic  Kjo levizje nuk pati ndikimin e duhur pasi perandoria osmane shtypi kete levizje si dhe per arsye se kjo levizje ishte thjeshte nje levizje amatore me nje ushtri te dobet.  Levizja e dyte e drejtuar nga Milosh Obrenovic filloi ne vitin 1815, e cila ishte levizja perfundimtare e cila i dha dhe pavaresine Serbise. Kjo levizje u mbeshtet nga nga fuqite e medha ku me ndihmen e tyre u krijua shteti i pavarur serb.
  • 9. GREQIA  Në qershor të vitit 1827 në Londër, Rusia, Anglia e Franca nënshkruan traktatin mbi zgjidhjen e çështjes greke me anë të bisedimeve. Para bisedimeve të arrihej një armëpushim. Bisedimet të zhvilloheshin mbi platformën e një autonomie të Greqisë nën sovranitetin e sulltanit duke i paguar atij një tribut vjetor. Kufijtë e Greqisë do të përcaktoheshin nga fuqitë e mëdha dhe nga të dy palët. Sipas një neni sekret, në rast se Porta e Lartë nuk përgjigjej brenda një muaji, skuadriljet detare të tri shteteve të merrnin nën mbrojtje Greqinë.  Në gusht 1827 përfaqësuesit e Francës, Anglisë e Rusisë i drejtuan Portës së Lartë një notë kolektive. Për përgjigjen brenda afatit të caktuar flotat e tri shteteve bllokuan brigjet e Greqisë. Komandantët e skuadriljeve i dërguan një ultimatum Ibrahim Pashës që komandonte forcat detare për shtypjen e revolucionit grek.
  • 10.  Porta e Lartë përdori një manovër të re, për të izoluar Rusinë. Në janar 1828, nëpërmjet patriarkut të Stambollit, ajo u premtoi grekëve amnisti për pjesëmarrësit në kryengritje, kthimin e pasurive të konfiskuara, përjashtimin nga taksat për periudhën e kryengritjes, në rast se ata ndërpritnin luftën dhe i bindeshin sulltanit.  Manovra politike dështoi. Grekët nuk pranuan këto propozime. Në prill 1828 Rusia i shpalli luftë shtetit osman. Ky i fundit u gjend i papërgatitur për luftë. Luftërat e gjata me Rusinë dhe Iranin kishin gëlltitur mjete të mëdha financiare. Gjendja ushtarake ishte e keqe. Sapo ishte shkatërruar korpusi i jeniçerëve. Ushtria e re nuk kishte përgatitjen e duhur. Në të mungonin oficerët. Edhe më e keqe ishte gjendja e flotës. Ajo ishte shkatërruar në Navarinë.
  • 11.  Krahas veprimeve ushtarake vazhdonin bisedimet midis përfaqësuesve të Anglisë, Francës e Rusisë mbi çështjen greke. Në mars të vitit 1829 në Londër u arrit një marrëveshje për Greqinë e ardhshme. Shteti i ri grek do të përfshinte territorin nga gjiri iVollosit në Lindje, përmes Agrafës e Artës deri në gjirin e Ambrakisë në Perëndim. Në të do të hynin edhe ishujt Eubea e Qikladet. Shteti grek do të ndodhej nën pushtetin e Portës dhe do të paguante çdo vit një tribut prej 1 500 000 grosh.  Në organizimin e brendshëm shteti grek do të gëzonte autonominë e plotë. Sundimtari do të zgjidhej prej tre shteteve të mëdha e Portës. Për pjesëmarrësit në luftë të shpallej një amnisti e përgjithshme. Përfaqësuesit e tri shteteve filluan bisedimet me përfaqësuesit e Portës. Nga ana tjetër Rusia për ta detyruar Portën e Lartë të përfundonte paqen, nisi në mesin e majit 1829 fushatën e dytë. Rreth 70 000 veta u hodhën mbi ushtrinë osmane, e cila ishte shumë më e madhe në numër. Ushtria e rregullt nuk i kalonte 50 000 vetët. Rusia kishte supremaci në flotën e Detit të Zi. Kjo ndikoi mjaft në zhvillimin e luftës në favor të Rusisë.
  • 12. Zgjidhja e çështjes greke  Për Greqinë u pranuan vendimet e marrëveshjeve të Londrës të 6 qershorit 1827 e 22 marsit 1829. Paqja e Adrianopojës u ratifikua nga 2 sundimtarët. Cari ishte shumë i kënaqur nga këto kushte, kurse sulltani nuk ishte nga t’ia mbante. Ai shpresonte se do të ndryshonte gjendja me ndihmën e Anglisë e të Francës, por u gabua.  Paqja e Adrianopojësi siguroi autonominë Greqisë. Sipas marrëveshjes Porta e Lartë ishte e detyruar të pranonte rekomandimet e tri shteteve për drejtimin autonom. Por përfaqësuesit e këtyre shteteve në shkurt 1830 vendosën t’i jepnin pavarësinë Greqisë dhe këtë vendim ia imponuan sulltanit
  • 13.  Nga mesi i shekullit të 19-tëTurqia ishte në ethet e " Çështjes Lindore", në kohën që Ballkanasit, duke përfshirë edhe shqiptarët, kërkonin të plotësonin ëndrrën e tyre kombëtare. Për të mbrojtur dhe përkrahur interesat e tyre kombëtare, shqiptarët u mblodhën në Prizren, një qytet i Kosovës, në vitin 1878 dhe krijuan Lidhjen Shqiptare të Prizrenit. Lidhja kishte dy qëllime kryesore, atë politike dhe atë kulturore. Së pari, u përpoq (pa sukses) të bashkonte të gjitha trojet shqiptare - atë kohe të ndara në katër vilajete, ose krahina, eKosovës, e Shkodrës, e Manastirit, e Janinës - në një shtet vetëqeverisës brenda sistemit të Perandorisë Osmane. Së dyti, zhvilloi një lëvizje për zhvillimin e gjuhës shqipe, letërsisë, arsimimit, dhe kulturës. Në vijë me programin e dytë, në vitin 1908 udhëheqësit shqiptarë u takuan në qytetin e Manastirit (tani Bitola, Maqedoni) dhe përshtatën njëalfabet kombëtar. Ai bazohej më së shumti në shkrimin latin, ky zëvendësoi disa alfabete të tjera, duke përshirë alfabetin arab dhe grek, që ishin gjer në atë kohë në përdorim
  • 14. RILINDJA  Rilindja ishte një lëvizje e gjerë, që tërhoqi në jetën politike të gjitha forcat shoqërore të popullit shqiptar dhe që kishte rrënjë të thella historike. Ajo u zhvillua në një truall të përgatitur nga kryengritjet popullore, që nuk u ndërprenë gjatë katër shekujve të robërisë osmane dhe që drejtoheshin kundër kësaj robërie. Gjatë këtyre lëvizjeve ishte formuar te shqiptarët ndjenja e kombësisë, e identitetit dhe e individualitetit të tyre të veçantë përballë sundimtarëve të huaj. Por këto lëvizje, edhe pse kishin karakter çlirimtar, mbetën prej fillimit deri në fund lëvizje të veçuara e të palidhura ndërmjet tyre. Epoka e Rilindjes krijoi kushtet për bashkimin e tyre, për t’i kanalizuar ato në hullinë e lëvizjes kombëtare. Megjithatë, lëvizje organizativisht të
  • 15. LEVIZJET REVOLUCIONARE  Shek. XIX shënoi për popullin shqiptar, ashtu si për popujt e tjerë të Ballkanit hyrjen në historinë moderne, si shekulli i lëvizjeve dhe i revolucioneve kombëtare, që ndoqën njëri-tjetrin dhe që çuan në çlirimin e shumicës së popujve të këtij gadishulli nga zgjedha e Perandorisë Osmane]]. Këto lëvizje u zhvilluan në kushtet e rënies së Perandorisë Osmane, të shthu i fundit në Ballkan që u shkëput nga [[Perandoria Osmane dhe që shpalli pavarësinë kombëtare, krahasuar me vendet e tjera ballkanike, ajo, që në fundin e shek. XVIII dhe në fillimin e shek. XIX, nisi të zhvillohej nga pikëpamja ekonomiko-shoqërore e politike në po ato drejtime si edhe fqinjët e saj ballkanikë, Serbia, Greqia, Bullgaria e Rumania. Vështirësitë e ritmet e ngadalshme të këtij zhvillimi të Shqipërisë, të diktuara nga kushtet e rënda e të ndërlikuara, që ishin karakteristike për vendet nën sundimin osman, nuk e penguan shoqërinë shqiptare që në agimin e shek. XIX të kishte, krahas ndryshimeve, edhe mjaft gjëra të përbashkëta me shtetet fqinje, të krijonte premisat që çuan në konsolidimin e shqiptarëve si komb, në ngritjen e mëtejshme të ndërgjegjes kombëtare dhe në zhvillimin e lëvizjes kombëtare.
  • 16.  Rilindja Shqiptare përbën një lëvizje të gjithanshme kombëtare, me një përmbajtje të re ideologjike, politike, kulturore, ekonomiko-shoqërore dhe organizative.Ajo synonte të zgjidhte detyrat që i takonin revolucionit kombëtar, të çlironte vendin nga sundimtarët e huaj osmanë, të bashkonte trojet shqiptare në një shtet të vetëm e të pavarur, t’u hapte rrugën zhvillimit e përparimit ekonomiko-shoqëror, politik e kulturor të Shqipërisë.
  • 17.  Shteti autonom shqiptar, nën sovranitetin e Perandorisë Osmane, vlerësohej nga mendimtarët rilindës si një organizim i përkohshëm e kalimtar, për të shkuar, në kushte më të favorshme ndërkombëtare drejt një shteti plotësisht të pavarur. Autonomia territoriale- administrative krijonte mundësitë që të ngriheshin institucionet juridike-politike dhe strukturat ekonomiko-shoqërore, që do të shërbenin si mbështetje për rendin shtetëror të pavarur, i cili do të vendosej sapo të krijoheshin kushtet e përshtatshme. Kjo ishte rruga që kishin ndjekur drejt pavarësisë edhe disa shtete të tjera ballkanike; ishte e natyrshme që shqiptarët të merrnin parasysh edhe përvojën e tyre.
  • 18. RUMANIA DHE BULLGARIA  Jane dy vendet e tjera te ballkanit te cilet u ndikuan nga levizjet qe ballkani po pesonte koheve te fundit.  Si te gjitha vendet e tjera te ballkanit edhe Rumania e Bullgaria te ndihmuar nga fuqite e medha shpallen pavaresite e tyre kunder pushtimit osman.  Ne te dyja vendet ballkanike vemendje te vecante pati zhvillimi i gjuhes dhe dhe i arsimit.  Ata bene perpjekje duke hapur shkolla ne vendet e tyre dhe filluan te botoheshin abetaret. Ishte pikerisht Kongresi i Berlinit ai qe njohu pavaresine e tyre te plote.