SlideShare a Scribd company logo
PUNE ME PROJEKT
TEMA: “AMERIKA
JUGORE”
LENDA:
GJEOGRAFI
POZITA GJEOGRAFIKE
 Amerika Jugore është me një
sipërfaqe prej 17.843.000 km²
dhe një popullsi prej
355.070.540
banorësh, kontinenti i katërt më i
madh i Tokës.
 Amerika Jugore shtrihet në
pjesën jugore të kontinentit
të Amerikës. Ajo shtrihet
ndërmjet detit të Karaibeve, në
veri, Oqeanit Atlantik, në lindje
dhe Oqeanit Paqësor, në
perëndim. Është i vetmi
kontinenticili i ofrohet më së
shumti Antarktikut – 1000 km.
Ekuadori e ndanë në dy pjesë jot
ë barabarta. Pjesa më e madhe
e saj shtrihet në Hemisferën
jugore. Sipas formës dhe pozitës
gjeografike, i përngjanë shumë
kontinentit të Afrikës.
 Amerika Jugore gjendet larg
rrugëve të rëndësishme
ndërkombëtare, ujore dhe
ajrore, dhe larg
kontinenteve të zhvilluara.
Me Amerikën e Mesme
lidhet me kanalin e
Panamasë dhe detit të
karaibeve, ndërsa Oqeani
Atlantik e lidh
me Afrikën dhe Evropën.
Amerika Jugore bashk
me Amerikën Qendrore
ndryshe quhet Amerika
Latine, për shkak se fliten
gjuhët spanjolle dhe
portugeze.
RELIEVI
 Relievi i Amerikës Jugore është shum i ngjajshëm me
relievin e Amerikës Veriore. Në relievin e Amerikës
Jugore dallojmë tri tërësi natyrore: Malet Ande, Ultësirët
Qendrore dhe Pllajat e Guajanës , Brazizlit dhe pllajën e
Patagonisë.
 Andet (Kordileret) janë vargmale të rrudhosura të cilat
kan shtrirje përgjat bregdetit perëndimorë të Oqeanit
Paqësorë në një gjatësi prej 7200 km.
 Andet janë mjaft labile dhe njëherit janë zonë vullkanike.
 Vullkane aktive dhe të shuara më së shumti ka ndërmjet
Kolumbisë dhe Ekuadorit. Vullkani më i njohur
është Chimborazo

 Anët lindore të Andeve janë të pasura me minerale,
ndërsa në Andet veriore jan të vendosura vendbanimet
me lartësi më të madhe mbidetare në
botë. Chimborazo është majë më e lartë malore
në Ekvador, me një lartësi 6,267 metra,vullkan i shuar, ju
takon MaleveAnde
 Sipas disa gjeografëve , Chimborazo është maja më e
lartë në botë (nëse llogaritet lartësia nga bërthama e
Tokës, e jo lartësia mbidetare). Kjo është përshkak se
Toka nuk është krejtësisht sferike, por është e zgjeruar
në ekuador dhe e shtypur në pole. Për shkak të zgjerimit
( e cila arrinë rreth 20 km.) maja Chimborazo e cila
ndodhet pothuajse në ekuator, e që është më larg nga
bërthama e Tokës - mesi i Tokës se sa Mont Everesti .
Edhe majat tjera të larta malore janë më larg nga mesi i
Tokës se sa Mont Everesti.
KLIMA
• Zona e klimës
ekuatoriale
• Zona e klimës
subekuatoriale
• Zona e klimës tropikale
• Klima subtropikale
• Zona e klimës mesatare
KLIMA
• Klima percaktohet nga shtrirja gjeografike dhe
lartesia. Nje pjese e mire e territorit, pellgu i
Amazones dominohet nga klima ekuatoriale e
ngrohte dhe e lagesht, pothuajse gjate gjithe vitit.
Me ne jug klima behet mesatare e bute dhe e ftohte
pertej paralelit 55 ͦ si dhe lartesive mbi 3000 m.
HIDROGRAFIA
• Amazona (Rio Amazonas) është lum në Amerikën Jugore i cili ka
ndërtuar sistemin më të madh ujor në botë. Amazona rrjedh nëpër
Peru, Brazil dhe pjesërisht si lum kufitar nëpër Kolumbi. Burimi i
Amazonit gjindet në malet Ande, prej nga lumi rrjedh në drejtim
perendimor. Amazona i ka disa lumenj burimor, më së shpeshti
merret si lum burimor Ukajali, rrallë Mranon. Amazona bashk me
Ujakalin dhe lumin Apurimak ka gjatësi rreth 7100 km, ndërsa
gjatësia e Amazones me Maronin arrinë rreth 6400 km. Në
rrjedhjen e mesme, nga grykderdhja Javari e deri te grykderdhja Rio
Negro, Amazona bartë emrin Solimôes. Në këtë pjesë gjerësia e
lumit arrinë edhe deri në 20 km, derisa në rrjedhën e poshtme edhe
deri në 100 km. Prurja maksimale në grykëderdhje arrinë 300 000
m kub në sekond (prurja mesatare arrinë rreth 120 m³/s). Kjo sasi e
madhe e ujit të ëmbël shkakton fenomenin se uji në Oqeanin
Atlantik edhe 400 km nga grykëderdhja edhe më tutje është i ëmbël.
Lumin Amazon e zbuloi në vitin 1541 dhe e kaloi hulumtusi spanjol
Fransisko de Orelana në vitin 1542.
 Bota bimore dhe shtazore e
Amerikes Jugore është e lidhur
ngusht me kushtet klimatike. Ato
kanë mundësuar që bota bimore dhe
shtazore e Amerikës Jugore të jetë
shumë e pasur, e zhvilluar dhe e
llojllojsme.
 Zona e pyjeve ekuatoriale, shtrihet
në dy anët e ekuatorit . Kjo zonë
është e pasur me pyje të pashkelura,
që nga vendasit quhenselvase.
 Në veri dhe në jug të pyjeve
ekuatoriale rriten kullotat e larta.
Krahinat me bar të lartë në rrjedhën
e Orinokos , quhen lanose, ndërsa
në Rrafshnalten e Brazilit quhen me
emrin kampose.
 Druri tipik i savaneve është druri
shishe që ka formën e një shisheje
ku grumbullohet lagështia për stinën
e thatë . këtu kultivohen kafeja,
kallamsheqeri, kakao, etj.
 Gjarpëri më i madh dhe më i
rrezikshëm është Anakonda, i
gjatë 100 m.
 Duke shkuar në jug të
Amerikës Jugopre, savanet
zëvënsohen me barishta të
ulta, që popullsia vendase i
quan pampase.
 Pampaset zënë sipërfaqe të
mëdha në Argjentinë,
Paraguaj dhe Uruguaj. Ky
rajon është i përshtatshëm
për zhvillimin e blegtorisë dhe
është rajon i drithërave dhe
bimëve industriale
TE DHENAT KRYESORE PER SHTETET
E AMERIKES JUGORE
EMRI SIPERFAQJA POPULLSIA DENDESIA
Argjentina 2,766,890 37,812,817 14
Bolivia 1,098,580 8,445,134 7.7
Brazili 8,511,965 176,029,560 21
Kili 756,950 15,498,930 20
Kolumbi 1,138,910 41,008,227 36
Ekuador 283,560 13,447,494 47
Guiana 214,970 698,209 3.2
Paraguaj 406,750 5,884,491 14
Peru 1,285,220 27,949,639 22
Surinami 163,270 436,494 2.7
Uruguaj 176,220 3,386,575 19
Venezuela 912,050 24,287,670 27
 Brazil , zyrtarisht Republika Federative e Brazilit , është shtet i
pavarur federativ në Amerikën Jugore, i përbërë nga bashkimi i 26
shteteve dhe një qarku federal. Me 189,612,814 banorë,dhe
sipërfaqe prej 8,514,876,599 km²—47% e Amerikës Jugore—Brazili
është vendi i pestë në botë përnga siperfaqja dhe popullsia. I lagur
nga Oqeani Atlantik në lindje, Brazili ka vijë bregdetare mbi 7.491
km. Kufizohet në veri
meVenezuelën, Guajanën, Surinamin dheGuajanën Frënge; në
veriperëndim me Kolumbinë; në perëndim
me Bolivinë dhe Perunë; në jugperëndim me
Argjentinën dhe Paraguain dhe në jug me Uruguain. Arkipelagë të
shumtë janë pjesë e truallit brazilian, sikurse Fernando de
Noronha, Atolli Rocas, Shkëmbinjtë e Shën Pjetrit dhe Palit,
Trindade dhe MartimVaz.
 Brazili shtrihet në dy anët e
ekuatorit. Në pjesën jugore ka
kufij ujor dhe tokësor në veri.
Është shteti më i madh për nga
sipërfaqja në Amerikën latine. Dhe
i pesti në botë. Brazili zë 8.511.965
km² dhe ka rreth 186.112.794
banor me dendësi prej 22b/km². Ai
zë pjesën më të madhe të
Amerikës së Jugut, dhe shteti i
pesti me madhësi në bot.
 Relievi
 Relievi i Brazilit është shum
karakteristik. Përbëhet prej fushës
së gjerë të lumit Amazon, maleve
të larta të Andeve dhe Pllajës së
Brazilit.
 Pika më e lartë : Pico da Neblina
2.994 m
HIDROGRAFIA BIMESIA
• Brazili nuk ka liqene të mëdha, por
është i pasur me lumenj. Lumi më i
madh është Amazonia që ka mbi
2oo degë të mëdha lumore. Ky
sistem lumor i degëzuar ka
potencial të madh hidroenergjetik e
njëkohësisht paraqet lidhjen më të
mirë komunikuese në territoret e
paarritshme të pyjeve tropikale.
• Lumi Amazona dhe degëzimet e tij
përmbajnë 20 % të tepricave
botërore të ujërave për të pirë. Ky
lumë i madh çdo orë hedh në
Oqeanin Atlantik 773 miliarda litra
ujë
• Pyjet tropikale me shira
mbulojnë pothuajse 60 % të
sipërfaqes se Brazilit. Xhungla
e Amazonës është një nder
pyjet më të pasura me bimësi
ku në 5 km² ka rreth 500 lloje
të drunjve. Amazona shtrihet
në ekuator. Në këtë mjedis të
ngrohtë dhe të lagësht, gjendet
pylli tropikal me shi, e cila nga
sipërfaqja është 12 herë më e
madhe se Franca
ARGJENTINA
 Argjentina është një shtet
në Amerikën Jugore. Në
lindje kufizohet nga Oqeani
Atlantik, në perendim
me Kilin, në veri
me Bolivinë dhe Paraguain n
dërsa në verilindje
me Brazilin dhe Uruguain.
Emri i saj ka ardhur nga
kolonizatorët spanjollë të
cilët shpresonin se në këtë
tokë do të gjenin Argjend.
Argjentina morri pavarësinë
me 9 korrik 1816 nga Spanja.
 Ajo në lindje ka kufi ujor,
ndërsa në verilindje , në veri
dhe perëndim, ka kufi
tokësor. Ajo ka shtrirje
meridionale. Gjatësia veri jug
e saj është 3700 km.
Argjentina zë pjësën më të
madhe te rajonit të pampës.
Vendi është shteti i dytë me
sipërfaqe më të madhe në
Amerikën Latine.
 Relievi i Argjentinës cilësohet
me disa tërësi të mëdha
natyrore:
 Grand Çako
 Pampa
 Rrafshnalta e Patagonisë
 Andet

More Related Content

What's hot

Fjalia e përbërë
Fjalia e përbërëFjalia e përbërë
Fjalia e përbërë
Alush Kryeziu
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
Kristjana Llolli
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
sidorelahalilaj113
 
energjia
energjia energjia
energjia
ANA KOSHI
 
Projekt Matematike
Projekt MatematikeProjekt Matematike
Projekt Matematike
S Gashi
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9
S Gashi
 
Komunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiKomunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperi
Elton Gjoka
 
Gjeografi - Evropa
Gjeografi - EvropaGjeografi - Evropa
Gjeografi - Evropa
Erdi Dibra
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperia
koralda
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Xheni Marku
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humbur
FialdoMema
 
Shqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seShqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-se
Arlinda
 
gjenet dhe semundjet gjenetike
gjenet dhe semundjet gjenetikegjenet dhe semundjet gjenetike
gjenet dhe semundjet gjenetike
Dajana Gjini
 
Sëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetikeSëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetike
XhuLia Muca
 
Veprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erësVeprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erës
Faruk Foniqi
 
Dialektet e shqipes
Dialektet e shqipesDialektet e shqipes
Dialektet e shqipes
Klarisa Klara
 
Rajonet e Europes
Rajonet e EuropesRajonet e Europes
Rajonet e Europes
Kejti Cela
 
Historia e numrit
Historia e numritHistoria e numrit
Historia e numrit
jola cenollari
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e Mjedisit
Anida Ago
 

What's hot (20)

Fjalia e përbërë
Fjalia e përbërëFjalia e përbërë
Fjalia e përbërë
 
Projekt biologji
Projekt biologjiProjekt biologji
Projekt biologji
 
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshmeProjekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
Projekt; Gjeometria ne programet shkollore e jeten e perditshme
 
energjia
energjia energjia
energjia
 
Projekt Matematike
Projekt MatematikeProjekt Matematike
Projekt Matematike
 
Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9Projekt gjeografie klasa 9
Projekt gjeografie klasa 9
 
Mjedisi
MjedisiMjedisi
Mjedisi
 
Komunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperiKomunizmi ne shqiperi
Komunizmi ne shqiperi
 
Gjeografi - Evropa
Gjeografi - EvropaGjeografi - Evropa
Gjeografi - Evropa
 
Shqiperia
ShqiperiaShqiperia
Shqiperia
 
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boteroreKontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve  gjate luftes se 2 boterore
Kontibuti i Shqipetareve ne mbrojtjen e hebrenjeve gjate luftes se 2 boterore
 
shkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humburshkrimtaret e brezit te humbur
shkrimtaret e brezit te humbur
 
Shqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-seShqiperia drejt BE-se
Shqiperia drejt BE-se
 
gjenet dhe semundjet gjenetike
gjenet dhe semundjet gjenetikegjenet dhe semundjet gjenetike
gjenet dhe semundjet gjenetike
 
Sëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetikeSëmundjet gjenetike
Sëmundjet gjenetike
 
Veprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erësVeprimtaria gjeologjike e erës
Veprimtaria gjeologjike e erës
 
Dialektet e shqipes
Dialektet e shqipesDialektet e shqipes
Dialektet e shqipes
 
Rajonet e Europes
Rajonet e EuropesRajonet e Europes
Rajonet e Europes
 
Historia e numrit
Historia e numritHistoria e numrit
Historia e numrit
 
Ndotja e Mjedisit
Ndotja e MjedisitNdotja e Mjedisit
Ndotja e Mjedisit
 

Viewers also liked

Rajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano Jugor
Rajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano JugorRajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano Jugor
Rajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano Jugor
Edward Newgate
 
Amerika e veriut (leksion I)
Amerika e veriut (leksion I)Amerika e veriut (leksion I)
Amerika e veriut (leksion I)
- Papathimiu
 
Amerika power point
Amerika power pointAmerika power point
Amerika power point
recluso123
 
ORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskaj
ORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskajORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskaj
ORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskaj
irena kotobelli
 
KONTINENTI AFRIKAN
KONTINENTI AFRIKAN KONTINENTI AFRIKAN
KONTINENTI AFRIKAN
#MesueseAurela Elezaj
 
Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone
#MesueseAurela Elezaj
 
ZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKE
ZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKEZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKE
ZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKE
Artjola Dervishaj
 
Krijimi i SHBA Erlisa Kulla
Krijimi i SHBA Erlisa  KullaKrijimi i SHBA Erlisa  Kulla
Krijimi i SHBA Erlisa Kulla
lira kuca
 
Zbulimet e medha gjeografike
Zbulimet e medha gjeografike Zbulimet e medha gjeografike
Zbulimet e medha gjeografike
zejnep
 
Zbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografikeZbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografike
Arlinda
 
Brazili
BraziliBrazili
Europa Jugore
Europa JugoreEuropa Jugore
Europa Jugore
Kejti Cela
 
Gjeografia 6 " Hartat"
Gjeografia 6 " Hartat"Gjeografia 6 " Hartat"
Gjeografia 6 " Hartat"
Aldo Musaj
 
Harta dhe globi
Harta dhe globiHarta dhe globi
Harta dhe globi
Samrajusufi
 
Projekt Gjeografi
Projekt GjeografiProjekt Gjeografi
Projekt Gjeografi
Egla Mërzheku
 
Zbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografikeZbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografike
Klarisa Klara
 
sistemi diellor
sistemi diellorsistemi diellor
sistemi diellor
londonada
 
Evropa perendimore. Gjeografia
Evropa perendimore. GjeografiaEvropa perendimore. Gjeografia
Evropa perendimore. Gjeografia
Lili Salca
 

Viewers also liked (20)

Rajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano Jugor
Rajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano JugorRajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano Jugor
Rajoni Amerikano Qendror & Rajoni Amerikano Jugor
 
Amerika e veriut (leksion I)
Amerika e veriut (leksion I)Amerika e veriut (leksion I)
Amerika e veriut (leksion I)
 
Amerika power point
Amerika power pointAmerika power point
Amerika power point
 
ORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskaj
ORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskajORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskaj
ORË MODEL GJEOGRAFI:by vojsavamuskaj
 
KONTINENTI AFRIKAN
KONTINENTI AFRIKAN KONTINENTI AFRIKAN
KONTINENTI AFRIKAN
 
Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone
 
ZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKE
ZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKEZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKE
ZHVILLIMI I URBANIZMIT NE EUROPE DHE NE AMERIKE
 
SHBA
SHBASHBA
SHBA
 
Krijimi i SHBA Erlisa Kulla
Krijimi i SHBA Erlisa  KullaKrijimi i SHBA Erlisa  Kulla
Krijimi i SHBA Erlisa Kulla
 
Afrika
AfrikaAfrika
Afrika
 
Zbulimet e medha gjeografike
Zbulimet e medha gjeografike Zbulimet e medha gjeografike
Zbulimet e medha gjeografike
 
Zbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografikeZbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografike
 
Brazili
BraziliBrazili
Brazili
 
Europa Jugore
Europa JugoreEuropa Jugore
Europa Jugore
 
Gjeografia 6 " Hartat"
Gjeografia 6 " Hartat"Gjeografia 6 " Hartat"
Gjeografia 6 " Hartat"
 
Harta dhe globi
Harta dhe globiHarta dhe globi
Harta dhe globi
 
Projekt Gjeografi
Projekt GjeografiProjekt Gjeografi
Projekt Gjeografi
 
Zbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografikeZbulimet gjeografike
Zbulimet gjeografike
 
sistemi diellor
sistemi diellorsistemi diellor
sistemi diellor
 
Evropa perendimore. Gjeografia
Evropa perendimore. GjeografiaEvropa perendimore. Gjeografia
Evropa perendimore. Gjeografia
 

Similar to Amerika e jugut

Brazili d.bushaj
Brazili   d.bushajBrazili   d.bushaj
Brazili d.bushaj
BushiDriton
 
Flora dhe fauna
Flora dhe faunaFlora dhe fauna
Flora dhe fauna
sara7991
 
Projekt gjeografi
Projekt gjeografiProjekt gjeografi
Projekt gjeografi
Ueda Rrukaj
 
12Ermedin
12Ermedin12Ermedin
12Ermedin
Erme Medin
 
Amerika pozita gjeografike
Amerika pozita gjeografikeAmerika pozita gjeografike
Amerika pozita gjeografike
ValonGVishi
 
Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone
#MesueseAurela Elezaj
 
punim seminarik Afrika.pptx
punim seminarik Afrika.pptxpunim seminarik Afrika.pptx
punim seminarik Afrika.pptx
LirianaKaranezi
 
Gjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e Mesme
Gjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e MesmeGjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e Mesme
Gjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e Mesme
Lili Salca
 
Disa lumenj te rendesishem ne bote
Disa lumenj te rendesishem ne boteDisa lumenj te rendesishem ne bote
Disa lumenj te rendesishem ne bote
sara7991
 
Hidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptareHidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptare
Elsa Marku
 
PROJEKT - ne gjeografi .pptx
PROJEKT - ne gjeografi               .pptxPROJEKT - ne gjeografi               .pptx
PROJEKT - ne gjeografi .pptx
kleisamyrtollari
 

Similar to Amerika e jugut (11)

Brazili d.bushaj
Brazili   d.bushajBrazili   d.bushaj
Brazili d.bushaj
 
Flora dhe fauna
Flora dhe faunaFlora dhe fauna
Flora dhe fauna
 
Projekt gjeografi
Projekt gjeografiProjekt gjeografi
Projekt gjeografi
 
12Ermedin
12Ermedin12Ermedin
12Ermedin
 
Amerika pozita gjeografike
Amerika pozita gjeografikeAmerika pozita gjeografike
Amerika pozita gjeografike
 
Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone Kontinentet e planetit tone
Kontinentet e planetit tone
 
punim seminarik Afrika.pptx
punim seminarik Afrika.pptxpunim seminarik Afrika.pptx
punim seminarik Afrika.pptx
 
Gjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e Mesme
Gjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e MesmeGjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e Mesme
Gjeografi "Rajoni i Australise" Viti i dyte ,Shkolla e Mesme
 
Disa lumenj te rendesishem ne bote
Disa lumenj te rendesishem ne boteDisa lumenj te rendesishem ne bote
Disa lumenj te rendesishem ne bote
 
Hidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptareHidrografia e trevave shqiptare
Hidrografia e trevave shqiptare
 
PROJEKT - ne gjeografi .pptx
PROJEKT - ne gjeografi               .pptxPROJEKT - ne gjeografi               .pptx
PROJEKT - ne gjeografi .pptx
 

More from Arlinda

Gruaja shqiptare
Gruaja shqiptareGruaja shqiptare
Gruaja shqiptare
Arlinda
 
Skenderbeu
SkenderbeuSkenderbeu
Skenderbeu
Arlinda
 
Fillimet e kercimit
Fillimet e kercimitFillimet e kercimit
Fillimet e kercimit
Arlinda
 
Aksidentet rrugore
Aksidentet rrugoreAksidentet rrugore
Aksidentet rrugore
Arlinda
 
Programet kompjuterike
Programet kompjuterikeProgramet kompjuterike
Programet kompjuterike
Arlinda
 
Levizjet nacionaliste ne ballkan
Levizjet nacionaliste ne ballkanLevizjet nacionaliste ne ballkan
Levizjet nacionaliste ne ballkan
Arlinda
 
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
Arlinda
 
Piramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ KeopsitPiramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ Keopsit
Arlinda
 
Kimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetKimia organike Alkinet
Kimia organike Alkinet
Arlinda
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
Eutrofikimi
Arlinda
 
Fekondimi In Vitro
 Fekondimi In Vitro Fekondimi In Vitro
Fekondimi In Vitro
Arlinda
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
Arlinda
 
Dhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakutDhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakut
Arlinda
 

More from Arlinda (15)

Gruaja shqiptare
Gruaja shqiptareGruaja shqiptare
Gruaja shqiptare
 
Skenderbeu
SkenderbeuSkenderbeu
Skenderbeu
 
Fillimet e kercimit
Fillimet e kercimitFillimet e kercimit
Fillimet e kercimit
 
Aksidentet rrugore
Aksidentet rrugoreAksidentet rrugore
Aksidentet rrugore
 
Programet kompjuterike
Programet kompjuterikeProgramet kompjuterike
Programet kompjuterike
 
Levizjet nacionaliste ne ballkan
Levizjet nacionaliste ne ballkanLevizjet nacionaliste ne ballkan
Levizjet nacionaliste ne ballkan
 
Femijeria
FemijeriaFemijeria
Femijeria
 
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
1 dhjetori dita nderkombetare kunder SIDA-se
 
Piramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ KeopsitPiramidat e egjptit/ Keopsit
Piramidat e egjptit/ Keopsit
 
Kimia organike Alkinet
Kimia organike AlkinetKimia organike Alkinet
Kimia organike Alkinet
 
Eutrofikimi
EutrofikimiEutrofikimi
Eutrofikimi
 
Fekondimi In Vitro
 Fekondimi In Vitro Fekondimi In Vitro
Fekondimi In Vitro
 
Ciklistet
CiklistetCiklistet
Ciklistet
 
Shqiperia e mesme
Shqiperia e mesmeShqiperia e mesme
Shqiperia e mesme
 
Dhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakutDhurimi i gjakut
Dhurimi i gjakut
 

Amerika e jugut

  • 1. PUNE ME PROJEKT TEMA: “AMERIKA JUGORE” LENDA: GJEOGRAFI
  • 2. POZITA GJEOGRAFIKE  Amerika Jugore është me një sipërfaqe prej 17.843.000 km² dhe një popullsi prej 355.070.540 banorësh, kontinenti i katërt më i madh i Tokës.  Amerika Jugore shtrihet në pjesën jugore të kontinentit të Amerikës. Ajo shtrihet ndërmjet detit të Karaibeve, në veri, Oqeanit Atlantik, në lindje dhe Oqeanit Paqësor, në perëndim. Është i vetmi kontinenticili i ofrohet më së shumti Antarktikut – 1000 km. Ekuadori e ndanë në dy pjesë jot ë barabarta. Pjesa më e madhe e saj shtrihet në Hemisferën jugore. Sipas formës dhe pozitës gjeografike, i përngjanë shumë kontinentit të Afrikës.
  • 3.  Amerika Jugore gjendet larg rrugëve të rëndësishme ndërkombëtare, ujore dhe ajrore, dhe larg kontinenteve të zhvilluara. Me Amerikën e Mesme lidhet me kanalin e Panamasë dhe detit të karaibeve, ndërsa Oqeani Atlantik e lidh me Afrikën dhe Evropën. Amerika Jugore bashk me Amerikën Qendrore ndryshe quhet Amerika Latine, për shkak se fliten gjuhët spanjolle dhe portugeze.
  • 4. RELIEVI  Relievi i Amerikës Jugore është shum i ngjajshëm me relievin e Amerikës Veriore. Në relievin e Amerikës Jugore dallojmë tri tërësi natyrore: Malet Ande, Ultësirët Qendrore dhe Pllajat e Guajanës , Brazizlit dhe pllajën e Patagonisë.  Andet (Kordileret) janë vargmale të rrudhosura të cilat kan shtrirje përgjat bregdetit perëndimorë të Oqeanit Paqësorë në një gjatësi prej 7200 km.  Andet janë mjaft labile dhe njëherit janë zonë vullkanike.  Vullkane aktive dhe të shuara më së shumti ka ndërmjet Kolumbisë dhe Ekuadorit. Vullkani më i njohur është Chimborazo 
  • 5.  Anët lindore të Andeve janë të pasura me minerale, ndërsa në Andet veriore jan të vendosura vendbanimet me lartësi më të madhe mbidetare në botë. Chimborazo është majë më e lartë malore në Ekvador, me një lartësi 6,267 metra,vullkan i shuar, ju takon MaleveAnde  Sipas disa gjeografëve , Chimborazo është maja më e lartë në botë (nëse llogaritet lartësia nga bërthama e Tokës, e jo lartësia mbidetare). Kjo është përshkak se Toka nuk është krejtësisht sferike, por është e zgjeruar në ekuador dhe e shtypur në pole. Për shkak të zgjerimit ( e cila arrinë rreth 20 km.) maja Chimborazo e cila ndodhet pothuajse në ekuator, e që është më larg nga bërthama e Tokës - mesi i Tokës se sa Mont Everesti . Edhe majat tjera të larta malore janë më larg nga mesi i Tokës se sa Mont Everesti.
  • 6. KLIMA • Zona e klimës ekuatoriale • Zona e klimës subekuatoriale • Zona e klimës tropikale • Klima subtropikale • Zona e klimës mesatare
  • 7. KLIMA • Klima percaktohet nga shtrirja gjeografike dhe lartesia. Nje pjese e mire e territorit, pellgu i Amazones dominohet nga klima ekuatoriale e ngrohte dhe e lagesht, pothuajse gjate gjithe vitit. Me ne jug klima behet mesatare e bute dhe e ftohte pertej paralelit 55 ͦ si dhe lartesive mbi 3000 m.
  • 8. HIDROGRAFIA • Amazona (Rio Amazonas) është lum në Amerikën Jugore i cili ka ndërtuar sistemin më të madh ujor në botë. Amazona rrjedh nëpër Peru, Brazil dhe pjesërisht si lum kufitar nëpër Kolumbi. Burimi i Amazonit gjindet në malet Ande, prej nga lumi rrjedh në drejtim perendimor. Amazona i ka disa lumenj burimor, më së shpeshti merret si lum burimor Ukajali, rrallë Mranon. Amazona bashk me Ujakalin dhe lumin Apurimak ka gjatësi rreth 7100 km, ndërsa gjatësia e Amazones me Maronin arrinë rreth 6400 km. Në rrjedhjen e mesme, nga grykderdhja Javari e deri te grykderdhja Rio Negro, Amazona bartë emrin Solimôes. Në këtë pjesë gjerësia e lumit arrinë edhe deri në 20 km, derisa në rrjedhën e poshtme edhe deri në 100 km. Prurja maksimale në grykëderdhje arrinë 300 000 m kub në sekond (prurja mesatare arrinë rreth 120 m³/s). Kjo sasi e madhe e ujit të ëmbël shkakton fenomenin se uji në Oqeanin Atlantik edhe 400 km nga grykëderdhja edhe më tutje është i ëmbël. Lumin Amazon e zbuloi në vitin 1541 dhe e kaloi hulumtusi spanjol Fransisko de Orelana në vitin 1542.
  • 9.  Bota bimore dhe shtazore e Amerikes Jugore është e lidhur ngusht me kushtet klimatike. Ato kanë mundësuar që bota bimore dhe shtazore e Amerikës Jugore të jetë shumë e pasur, e zhvilluar dhe e llojllojsme.  Zona e pyjeve ekuatoriale, shtrihet në dy anët e ekuatorit . Kjo zonë është e pasur me pyje të pashkelura, që nga vendasit quhenselvase.  Në veri dhe në jug të pyjeve ekuatoriale rriten kullotat e larta. Krahinat me bar të lartë në rrjedhën e Orinokos , quhen lanose, ndërsa në Rrafshnalten e Brazilit quhen me emrin kampose.  Druri tipik i savaneve është druri shishe që ka formën e një shisheje ku grumbullohet lagështia për stinën e thatë . këtu kultivohen kafeja, kallamsheqeri, kakao, etj.
  • 10.  Gjarpëri më i madh dhe më i rrezikshëm është Anakonda, i gjatë 100 m.  Duke shkuar në jug të Amerikës Jugopre, savanet zëvënsohen me barishta të ulta, që popullsia vendase i quan pampase.  Pampaset zënë sipërfaqe të mëdha në Argjentinë, Paraguaj dhe Uruguaj. Ky rajon është i përshtatshëm për zhvillimin e blegtorisë dhe është rajon i drithërave dhe bimëve industriale
  • 11. TE DHENAT KRYESORE PER SHTETET E AMERIKES JUGORE EMRI SIPERFAQJA POPULLSIA DENDESIA Argjentina 2,766,890 37,812,817 14 Bolivia 1,098,580 8,445,134 7.7 Brazili 8,511,965 176,029,560 21 Kili 756,950 15,498,930 20 Kolumbi 1,138,910 41,008,227 36 Ekuador 283,560 13,447,494 47 Guiana 214,970 698,209 3.2 Paraguaj 406,750 5,884,491 14 Peru 1,285,220 27,949,639 22 Surinami 163,270 436,494 2.7 Uruguaj 176,220 3,386,575 19 Venezuela 912,050 24,287,670 27
  • 12.  Brazil , zyrtarisht Republika Federative e Brazilit , është shtet i pavarur federativ në Amerikën Jugore, i përbërë nga bashkimi i 26 shteteve dhe një qarku federal. Me 189,612,814 banorë,dhe sipërfaqe prej 8,514,876,599 km²—47% e Amerikës Jugore—Brazili është vendi i pestë në botë përnga siperfaqja dhe popullsia. I lagur nga Oqeani Atlantik në lindje, Brazili ka vijë bregdetare mbi 7.491 km. Kufizohet në veri meVenezuelën, Guajanën, Surinamin dheGuajanën Frënge; në veriperëndim me Kolumbinë; në perëndim me Bolivinë dhe Perunë; në jugperëndim me Argjentinën dhe Paraguain dhe në jug me Uruguain. Arkipelagë të shumtë janë pjesë e truallit brazilian, sikurse Fernando de Noronha, Atolli Rocas, Shkëmbinjtë e Shën Pjetrit dhe Palit, Trindade dhe MartimVaz.
  • 13.  Brazili shtrihet në dy anët e ekuatorit. Në pjesën jugore ka kufij ujor dhe tokësor në veri. Është shteti më i madh për nga sipërfaqja në Amerikën latine. Dhe i pesti në botë. Brazili zë 8.511.965 km² dhe ka rreth 186.112.794 banor me dendësi prej 22b/km². Ai zë pjesën më të madhe të Amerikës së Jugut, dhe shteti i pesti me madhësi në bot.  Relievi  Relievi i Brazilit është shum karakteristik. Përbëhet prej fushës së gjerë të lumit Amazon, maleve të larta të Andeve dhe Pllajës së Brazilit.  Pika më e lartë : Pico da Neblina 2.994 m
  • 14. HIDROGRAFIA BIMESIA • Brazili nuk ka liqene të mëdha, por është i pasur me lumenj. Lumi më i madh është Amazonia që ka mbi 2oo degë të mëdha lumore. Ky sistem lumor i degëzuar ka potencial të madh hidroenergjetik e njëkohësisht paraqet lidhjen më të mirë komunikuese në territoret e paarritshme të pyjeve tropikale. • Lumi Amazona dhe degëzimet e tij përmbajnë 20 % të tepricave botërore të ujërave për të pirë. Ky lumë i madh çdo orë hedh në Oqeanin Atlantik 773 miliarda litra ujë • Pyjet tropikale me shira mbulojnë pothuajse 60 % të sipërfaqes se Brazilit. Xhungla e Amazonës është një nder pyjet më të pasura me bimësi ku në 5 km² ka rreth 500 lloje të drunjve. Amazona shtrihet në ekuator. Në këtë mjedis të ngrohtë dhe të lagësht, gjendet pylli tropikal me shi, e cila nga sipërfaqja është 12 herë më e madhe se Franca
  • 15. ARGJENTINA  Argjentina është një shtet në Amerikën Jugore. Në lindje kufizohet nga Oqeani Atlantik, në perendim me Kilin, në veri me Bolivinë dhe Paraguain n dërsa në verilindje me Brazilin dhe Uruguain. Emri i saj ka ardhur nga kolonizatorët spanjollë të cilët shpresonin se në këtë tokë do të gjenin Argjend. Argjentina morri pavarësinë me 9 korrik 1816 nga Spanja.
  • 16.  Ajo në lindje ka kufi ujor, ndërsa në verilindje , në veri dhe perëndim, ka kufi tokësor. Ajo ka shtrirje meridionale. Gjatësia veri jug e saj është 3700 km. Argjentina zë pjësën më të madhe te rajonit të pampës. Vendi është shteti i dytë me sipërfaqe më të madhe në Amerikën Latine.  Relievi i Argjentinës cilësohet me disa tërësi të mëdha natyrore:  Grand Çako  Pampa  Rrafshnalta e Patagonisë  Andet