30ο Συνέδριο Παγκρήτιας Παιδιατρικής Εταιρείας

1. Βρογχικό άσθμα στα παιδιά
τελευταία δεδομένα…
Κατερίνα Φωστήρα Ειδικευόμενη Παιδιατρικής ΠΑΓΝΗ
Ένη Μιχαηλίδη Παιδίατρος-Παιδοπνευμονολόγος Διευθύντρια Ε.Σ.Υ. ΠΑΓΝΗ
Update
2018

2. Οδηγίες για την διάγνωση και αντιμετώπιση του άσθματος στα παιδιά
 GINA Assembly: σύνολο επιστημόνων από 45 χώρες που
συμμετέχουν στην διασπορά και στην ενσωμάτωση στα εθνικά
προγράμματα, οδηγιών για το άσθμα.
 Τα μέλη συναντιούνται στη διάρκεια των συνεδριών της ERS
και της ATS, 2 φορές /έτος
“Not a Guideline…
A practical approach to managing asthma in clinical practice
Evidence-based and clinically-oriented”

3. Ορισμός
 Το άσθμα είναι χρόνια φλεγμονώδης διαταραχή αεραγωγών
 Μεταβλητή απόφραξη αεραγωγών
 Υποτροπιάζοντα επεισόδια βήχα, δύσπνοιας, συσφιγκτικού
θωρακικού άλγους

4. Επιδημιολογία
 Παγκόσμιος επιπολασμός 1-16%
 300.000.000 ασθενείς παγκοσμίως
 340.000 θάνατοι/έτος
 Επιπολασμός Ελλάδα 1978-2008 ~ 7%
Lozano R., et al 201
Anthracopoulos M.B., et al 2010
GINA 2018 Appendix Box A1-1; Map provided da Beasley R.

5. Φαινότυποι συριγμού
Μεταξύ του παιδιού που
έχει μόνιμα συριγμό και
του μη ασθματικού
 Πρώιμος παροδικός
συριγμός
 Ενδιάμεσος
 Όψιμος συριγμός
Taussing, et al 2003

6. Ταξινόμηση
 Ηλικία (βρεφικό, παιδικό, εφηβικό)
 Βαρύτητα (διαλείπον, ήπιο, μέτριο, σοβαρό )
 Επίπεδο ελέγχου (πλήρως/μερικώς ελεγχόμενο)
 Παράγοντας εκδήλωσης συμπτωμάτων (αλλεργικό, λοιμώδες)
 Χρονοβιολογία συμπτωμάτων (νυχτερινό)

7. Παράγοντες κινδύνου παιδικού άσθματος

8. Διάγνωση άσθματος σε παιδιά <5 ετών
Βήχας εκλυόμενος από άσκηση, κλάμα, γέλιο χωρίς εμφανή
λοίμωξη
Μειωμένη δραστηριότητα και εύκολη κόπωση
Ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό ατοπίας
Κλινική βελτίωση μετά από 2-3 μήνες θεραπείας με ICS&SABA και
επιδείνωση μετά την διακοπή
Είναι πιθανή όταν

9. Διάγνωση άσθματος σε παιδιά >5 ετών
 Ιστορικό με χαρακτηριστικά συμπτώματα (συνήθως>2)
 Συριγμός, δύσπνοια, βήχας, αίσθημα βάρους στο στήθος
 Επιδείνωση βράδυ ή νωρίς το πρωί
 Εμφάνιση ή επιδείνωση: ιογενείς λοιμώξεις, άσκηση, αλλεργιογόνα,
καιρικές μεταβολές
 Μεταβλητή απόφραξη αεραγωγών στην σπιρομέτρηση
Είναι πιθανή όταν

10. Αντιμετώπιση άσθματος στα παιδιά

11. Ασθματικός παροξυσμός
Επεισόδιο που εκδηλώνεται αιφνίδια ή προοδευτικά με συμπτώματα
ασθματικού τύπου
 Αλλαγή του σύνηθες status του ασθενή, επαρκής για την
τροποποίηση της θεραπείας
Έλεγχος άσθματος → μείωση ή εξαφάνιση ασθματικών κρίσεων

12. Αντιμετώπιση ασθματικού παροξυσμού(ΑΠ) στα παιδιά
 Έναρξη αγωγής
 Σαλβουταμόλη κάθε 20min/1ώρα:
o Παιδιά <5ετών: pMDI+spacer 100mcg/2-6puffs ή neb 2,5mg
o Παιδιά >5ετών: pMDI+spacer 100mcg/4-10puffs ή neb 5mg
 Συνεχής χορήγηση Ο2: target 94-98%
 Βρωμιούχο ιπρατρόπιο
 Prednisolone (2mg/kg)
Δεν προτείνεται αντιβίωση/Ro θώρακος ως ρουτίνα
Aντιμετώπιση ΑΠ στο νοσοκομείο
Ανάγκη ΒΔ>2h
SatO2<92%

13. Αντιμετώπιση άσθματος στα παιδιά

14. Έλεγχος χρόνιου άσθματος στα παιδιά
Επαρκής έλεγχος συμπτωμάτων
o Μείωση αναγκών σε β2 διεγέρτες
o Διατήρηση της φυσικής δραστηριότητας
o Φυσιολογική πνευμονική λειτουργία
Ελαχιστοποίηση μελλοντικών παροξύνσεων
 Συχνότερος παράγοντας κινδύνου αποτυχίας
 Μη συμμόρφωση στην φαρμακευτική αγωγή

15. Βασικές αρχές για την θεραπεία του χρόνιου άσθματος

16. Καθορισμός βαρύτητας άσθματος
 Πως?
 Αναδρομικά με βάσει το απαιτούμενο θεραπευτικό επίπεδο
 Πότε?
 Μερικούς μήνες αφότου έχει λάβει ρυθμιστική θεραπεία:
 Κατηγορίες βαρύτητας:
 Ήπιο (βήμα 1&2)
 Μέτριο (βήμα 3)
 Σοβαρό (βήμα 4&5)
Η βαρύτητα δεν είναι
στατική…
αρχικά ανά 3 μήνες…

17. Σταδιακή φαρμακοθεραπεία χρόνιου άσθματος σε
παιδιά <5ετών

18. Σταδιακή φαρμακοθεραπεία χρόνιου άσθματος σε
παιδιά <5ετών
Βήμα 1
Κατ’επίκληση
SABA
Βήμα 2
Χαμηλή δόση ICS
Εναλλακτικά
LTRA
Βήμα 3
2σμός δόσης ICS
Εναλλακτικά
χαμηλή δόση ICS +
LTRA
Βήμα 4
Συνέχιση ICS
Παραπομπή σε ειδικό
Εναλλακτικά
↑ ICS+ LTRA
Β2 διεγέρτες όποτε υπάρχει ανάγκη (όλα τα παιδιά σε όλα τα στάδια)
Step-up
Μη
ελεγχόμενα
συμπτώματα
μετά από 3
μήνες
Step-down
25-50% ανά
3 μήνες

19. Σταδιακή φαρμακοθεραπεία χρόνιου άσθματος σε
παιδιά >5ετών

20. Σταδιακή φαρμακοθεραπεία χρόνιου άσθματος σε
παιδιά >5ετών
Βήμα 1
Κατ’επίκληση
SABA
Εναλλακτικά
Χαμηλή δόση ICS
Βήμα 2
Χαμηλή δόση ICS
Εναλλακτικά
• LTRA
• Χαμηλή δόση
ICS/LABA(≥6ετών)
• Βραχεία χρήση ICS
(εποχικό άσθμα)
Βήμα 3
6-11 ετών:
μέτρια δόση ICS
Έφηβοι:
Χαμηλή δόση ICS/LABA
Εναλλακτικά
6-11 ετών: χαμηλή δόση
ICS/LABA
Έφηβοι:
• Μέτρια δόση ICS
• Μικρή δόση ICS+LTRA
ή+θεοφυλλίνη
Βήμα 4
6-11 ετών: παραπομπή
σε ειδικό
Έφηβοι: μέτρια ή ↑
δόση ICS/LABA
Εναλλακτικά(έφηβοι)
Μέτριες/↑ δόσεις
ICS+LTRA
ή + θεοφυλλίνη
Όποτε χρειάζεται β2 διεγέρτες βραχείας δράσης
Step-up
Μη
ελεγχόμενα
συμπτώματα
μετά από 3
μήνες
Step-down
25-50% ανά
3 μήνες
Όποτε χρειάζεται β2 διεγέρτες βραχείας δράσης/χαμηλή
δόση ICS/LABA(φορμοτερόλη/βουδεσονίδη ή
μπεκλομεθαζόνη)

21. Βαθμιδωτή θεραπεία
Καμμία ρυθμιστική αγωγή
ΕιΣΚς ή Μοντελουκάστη
2 ΕιΣΚς ΕιΣΚς+β2 μακράς δράσης ΕιΣΚς+μοντελουκάστη
Β2διεγέρτης
Anti-IgE
Anti-IL5

22. Δόσεις εισπνεόμενων κορτικοστεροειδών για παιδιά
Φάρμακο
Μικρή ημερήσια
δόση(μg)
Μέτρια ημερήσια
δόση(μg)
Υψηλή ημερήσια
δόση(μg)
Μπεκλομεθαζόνη
Διπροπιονική (Qvar)
100-200
100 <5ετών
>200-400 >400
Βουδεσονίδη 100-200
200-400≥12ετών
>200-400
>400-800≥12ετών
>400
>800≥12ετών
Βουδεσονίδη για
νεφελοποίηση
(Pulmicort)
250-500 >500-1000 >1000
Κικλεσονίδη 80-160 >160-320 >320
Φλουνιζολίδη 500-750 >750-1250 >1250
Φλουτικαζόνη (Flixotide) 100-200
100 <5ετών
>200-500 >500
Μομεταζόνη φουροική 100-200 >200-400 >400

23. Κατάλληλη συσκευή χορήγησης
Ηλικία Προτεινόμενη συσκευή Εναλλακτική συσκευή
0-3 ετών Pressurized metered-dose inhaler plus
dedicated spacer with face mask
Nebulizer with face mask
4-5 ετών Pressurized metered-dose inhaler plus
dedicated spacer with mouthpiece
Pressurized metered-dose inhaler plus
dedicated space face mask or nebulazer
with mouthpiece or face mask

24. Συμπερασματικά
Το άσθμα είναι το συχνότερο χρόνιο νόσημα στα παιδιά
Η ασθματική κρίση στα παιδιά εμφανίζεται ύπουλα με βήχα & κόπωση
Την 1η θέση στην αντιμετώπιση του χρόνιου άσθματος κατέχουν τα ICS
Αεροθάλαμοι: ο καλύτερος τρόπος χορήγησης εισπνεόμενων φαρμάκων
Οι θεραπευτικές επιλογές βασίζονται στην βαρύτητα του άσθματος και
απαιτούν ιατρική εμπειρία και γνώση

25. Ευχαριστώ πολύ για την προσοχή σας!!