Dokumen ini membincangkan struktur penulisan yang terdiri daripada pendahuluan, badan karangan, dan penutup, serta kepentingan setiap bahagian dalam menyampaikan tema karangan dengan berkesan. Ia juga menerangkan tentang kesatuan perenggan dan penggunaan penanda wacana untuk menghubungkan idea dalam teks. Penanda wacana dibahagikan kepada tiga jenis yang menunjukkan pertautan kronologi, memperjitu organisasi penulisan, dan menghubungkan fakta atau idea.

1. WACANA PENULISAN (GWP1092)
TAJUK 7 :
STRUKTUR DALAM PENULISAN
AHMAD FAHMI BIN MOHD RAZALI
KEVIN TIANG SOON MING
LAU WEE MENG

2. Struktur dalam penulisan
1

3. “
Struktur binaan dalam esei/karangan
Awang Sariyan (1992) menyatakan bahawa pada dasarnya binaan
karangan yang lengkap harus terdiri daripada tiga komponen utama,
iaitu pendahuluan, badan karangan, dan penutup.

4. Pendahuluan/Pengenalan
Pada bahagian Pendahuluan atau Pengenalan perlu
memuatkan definisi atau huraian ringkas tentang
keseluruhan isi karangan atau tema karangan.
 Perkenalkan isu atau persoalan yang jadi judul penulisan.
 Melalui gaya yang menarik, bertenaga dan memberangsangkan
minat pembaca.
 Kandungannya mempunyai pertalian erat dengan judul supaya
pembaca cekap menangkap isi.
 Panjang harus relatif kepada panjang keseluruhan penulisan
tersebut.

5. Isi/Badan
Badan karangan menjadi wadah untuk memuatkan isi-isi
penting yang mendukung atau menunjangi tema atau
persoalan pokok dalam karangan.
 Perkembangan dan bicara judul yang jadi fokus penulisan secara
terperinci.
 Mengutarakan fakta, pandangan, ulasan, pendapat, contoh dan
hujah berhubung dengan judul.
 Hujah hendaklah mantap, logik, dan berkesan.

6. Penutup
Bahagian penutup pula biasanya berfungsi untuk
mengukuhkan atau merumuskan apa-apa yang telah
dibincangkan dalam badan karangan.
 Merumuskan isi yang telah dipersembahkan.
 Rumusan hendaklah erat dengan judul penulisan.
 Ada hubungan dengan jenis penulisan

7. Pemerengganan yang berkesan
2

8. 1-3
 Sesuatu wacana yang utuh dan berkesan dapat dilihat dari segi
kesatuan perenggan.
 Unit asas perenggan ialah ayat.
 Untuk mewujudkan kesatuan, setiap perenggan mestilah
mengandungi ayat yang berkaitan, iaitu yang menyentuh tema
atau ayat judul (topik).

9. 4-5
 Untuk membolehkan perenggan berfungsi seperti yang
dikehendaki, sesuatu perenggan itu mestilah jelas dan
berstruktur.
 Komponen utama yang diperlukan dalam pembinaan sesuatu
perenggan ialah ayat topik dan pengembangannya.

10. 6-7
 Ayat judul biasanya mengandungi idea atau fakta terpenting
dalam sesuatu perenggan, dan idea itu merupakan perkara
yang difokuskan.
 Untuk memperjelas maklumat atau gagasan yang terkandung
dalam ayat judul, pengembangan perlu dilakukan, sama ada
dalam bentuk huraian lanjut, bahasan perbincangan, data atau
contoh.

11. 8-9
 Perenggan harus tidak terlalu panjang untuk mengurangkan
keletihan mata, tetapi ia juga tidak boleh terlalu pendek.
 Kumpulkan perkara-perkara dan ayat-ayat yang serupa supaya
memudahkan pembacaan. Perenggan yang panjang biasanya
boleh dibahagikan menjadi dua atau lebih perenggan.

12. Penanda Wacana
3

13. Penanda Wacana
 Penanda wacana ialah perkataan ataupun rangkaian perkataan
yang berfungsi menghubungkan sesuatu idea, hujah dan
pandangan seseorang semasa menulis.
 Penanda wacana amat penting dalam sesebuah teks kerana
penanda wacana dapat mewujudkan pertautan atau
kesinambungan antara sebahagian teks dengan yang lain
sehingga membentuk kesatuan.

14. Penanda Wacana
Penanda wacana juga merupakan unsur-unsur bahasa
yang mewujudkan kohesi dan koheren antara satu teks
dengan teks yang lain sehingga membentuk kesatuan.
3 jenis penanda wacana:
i. Menunjukkan pertautan dari segi kronologi
ii. Memperjitu organisasi penulisan.
iii. Menghubungkan fakta dengan fakta atau idea dengan idea lain.

15. Penanda Wacana
Menunjukkan pertautan dari segi kronologi
Memberi pengertian kepada persoalan berkaitan waktu.
Contoh:
Lepas itu, lantas, semenjak itu, kini, mula-mula, kemudian,
sebelum, pada zaman dahulu, pada hari esoknya, dsbnya.

16. Penanda Wacana
Memperjitu organisasi penulisan
 Berfungsi untuk mempertautkan hubungan bahagian wacana
dengan bahagian yang lain.
 Memberitahu pembaca apa-apa yang dibuat/didedahkan pada
bahagian tertentu.
Contoh:
Sebagai kesimpulan, untuk merumuskan, contohnya, tegasnya,
dapat dinyatakan bahawa, dsbnya.

17. Penanda Wacana
Menghubungkan fakta dengan fakta atau idea dengan idea yang lain
Halliday (1976) membahagikannya kepada 3 bahagian, iaitu:
 Menambah atas memperluas idea
Contoh :
dan, selanjutnya, di samping itu.
 Menunjukkan pertentangan idea
Contoh :
tetapi, sebaliknya, walau bagaimanapun.
 Menunjukkan hubungan antara sebab-akibat, tujuan-syarat
Contoh :
oleh sebab itu, dengan demikian, jadi, berikutan itu.

18. Rujukan
Leong, C. (2009, Julai 26). Wacana Bahasa Melayu. Diperolehi daripada Guru Bahasa
Melayu: http://gurubahasamelayu.blogspot.my/2009/07/wacana-bahasa-melayu.html
Nasa Eeka. (2002, Oktober 1). Ciri-ciri Penulisan. Diperolehi daripada Laman Web Nasa:
http://nasa76.tripod.com/ciri_pen.htm
Nasa Eeka. (2002, Oktober 1). Penanda Wacana. Diperolehi daripada Laman Web Nasa:
http://nasa76.tripod.com/wacana.htm
Rozaimin Makmun. (2007, Disember 11). Bimbingan Pemerengganan. Diperolehi daripada
Bahtera Bahasa: http://bahterabahasa.blogspot.my/2007/12/pemerengganan-
konsep-pemerengganan.html