i_cavalry, profile picture
Uploaded byi_cavalry
1,385 views

Gap

Embed presentation

Download to read offline
การผลิตพืชตามระบบเกษตรดีที่เหมาะสม(GAP) รองศาสตราจารย ดร. ยงยุทธ โอสถสภา ภาควิชาปฐพีวิทยา คณะเกษตร กําแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร คํานํา GAP ยอมาจากคําวา “Good Agricultural Practice” ซึ่งแปลวา “เกษตรดีที่เหมาะสม” เปนระบบ ที่สรางผลผลิตตรงตามมาตรฐานคุณภาพ หรือไดคุณภาพตามที่ตลาดตองการ โดยปฏิบัติตามคําแนะนําที่ ถูกตอง ตั้งแตการเพาะปลูก จนถึงการเก็บเกี่ยว การจัดการหลังการเก็บเกี่ยว การบรรจุหีบหอ และการ ขนสงเพื่อจําหนาย ซึ่งจะทําใหไมมีปญหาเกี่ยวกับการตกคางของสารปองกันกําจัดศัตรูพืช ตลอดจนเชือโรค ้ ตางๆ จึงปลอดภัยในการปฏิบัติงาน และไดผลผลิตที่ปลอดภัยสําหรับผูบริโภค ทั้งสามารถตรวจสอบและ สอบทวนได การเขาสูระบบ GAP เกษตรกรที่ประสงคจะเขาสูระบบ GAP ตองยื่นคํารองตามแบบ GAP-01(หนา 8) แลวจะมีการ ตรวจประเมินระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติงาน โดย”ผูตรวจรับรอง”ที่ไดรับมอบหมายจากกรม วิชาการเกษตร สิ่งที่กําหนดใหประเมินคือ แหลงน้า พืนที่ปลูก การใชวัสดุอันตรายทางการเกษตร การเก็บ ํ ้ รักษาและการขนยายผลิตผลภายในแปลง การบันทึกขอมูล การผลิตใหปลอดจากศัตรูพืช การจัดการกระ บวนการผลิตเพื่อใหไดผลิตผลคุณภาพ การเก็บเกียวและการปฏิบัติหลังการเก็บเกียว (ตารางที่ 1 หนา 11) ่ ่ เทคโนโลยีการผลิต กรมวิชาการเกษตรไดใหคําแนะนําเทคโนโลยีการผลิตพืช 2 รูปแบบคือ 1) เอกสาร เชน ขาวโพด หวาน ดังภาพที่1 และ 2) เว็บไซตของกรมวิชาการเกษตร http://www.doa.go.th โดยเลือกเรื่อง”ขอมูล การเกษตร” ภายใตเรื่องนี้ใหเลือก “ขอมูลพืช GAP” ซึ่งมีคําแนะนํา 24 พืช (ภาพที่ 2-4) ภาพที่ 1 คําแนะนําเรื่องเกษตรดีที่เหมาะสมสําหรับขาวโพดหวาน
2 ภาพที่ 2 เว็บไซตของกรมวิชาการเกษตร ภาพที่ 3 คลิกขอมูลการเกษตร แลวเลือกขอมูลพืช GAP ภาพที่4 คลิกชื่อพืชที่ตองการ แลวจะไดรายละเอียดของพืชนัน ้
3 สําหรับคําแนะนําที่พบไนเว็บไซตของกรมวิชาการเกษตร มีดังนี้ 1. ไมผลยืนตน 5 ชนิดคือ ทุเรียน ลําไย สมโอ มะมวงและสมเขียวหวาน 2. ผัก 12 ชนิดคือ ผักกวางตุง มะเขือเทศ หนอไมฝรั่ง ผักคะนา หอมหัวใหญ กะหล่าปลี พริก  ํ ถั่วฝกยาว ถัวลันเตา ผักกาดขาวปลี ขาวโพดฝกออน และหอมหัวแบง ่ 3. ไมดอก 3 ชนิดคือ กลอยไม กลวยไมตัดดอกและปทุมมา 4. พืชอื่นๆ 4 ชนิดคือ สับปะรด กาแฟโรบาสตา มันสําปะหลังและยางพารา สําหรับหัวขอที่แนะนําในการปฏิบัติประกอบดวย 1. แหลงปลูก อธิบายสภาพพืนที่ ลักษณะดิน สภาพภูมิอากาศและแหลงน้ํา ที่เหมาะกับพืช ้ 2. พันธุ วาดวยการเลือกพันธุและแนะนําพันธุที่นยมปลูก  ิ 3. การปลูก เริ่มจากฤดูปลูกสําหรับพืชนัน การเตรียมดินและวิธีการปลูก ้ 4. การดูแลรักษา แนะนําวิธีการใหปุย การใหน้ําและการอนุรักษศัตรูธรรมชาติ 5. สุขลักษณะและความสะอาด วาดวยการเก็บและทําความสะอาดอุปกรณและภาชนะ การเก็บ สารปองกันกําจัดศัตรูพืชและปุยเคมีไวในที่ปลอดภัย การเก็บและทําลายวัชพืชตลอดจนพืชที่ปนโรค 6. ศัตรูพืชและวิธปองกันกําจัด ี 7. คําแนะนําการใชสารปองกันกําจัดศัตรูพืชอยางถูกตองและเหมาะสม 8. การเก็บเกียว วาดวยระยะเก็บเกี่ยวที่เหมาะสม และวิธีการเก็บเกียวทีถูกตอง ่ ่ ่ 9. วิทยาการหลังการเก็บเกียว ไดแกการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว และการขนสง ่ การบันทึกขอมูล เกษตรกรควรบันทึกการปฏิบัติงานในขั้นตอนการผลิตทุกระยะ ใหมีการตรวจสอบไดหากเกิด ขอบกพรองขึน สามารถจัดการแกไขหรือปรับปรุงไดทันทวงที ไดแก ้ 1. สภาพแวดลอม เชน อุณหภูมิ ความชืนและปริมาณน้าฝน ้ ํ 2. พันธุ วันทีปลูก และระยะการเจริญเติบโตที่สําคัญ เชน วันออกดอกและวันติดผล ่ 3. วันที่ใหน้ํา ใหปย ชนิดและอัตราปุย ุ 4. วันที่ศัตรูพืชระบาด ชนิดและปริมาณศัตรูพืช 5. วันที่พนสารเคมีปองกันกําจัดศัตรูพืช ชนิดและอัตราการใชสาร  6. วันเก็บเกี่ยว คาใชจาย ปริมาณ คุณภาพ ราคาผลผลิตและรายได 7. ปญหา อุปสรรค ตลอดฤดูปลูก การเก็บเกียวและการขนสง ่ เมื่อผานการตรวจสอบ จะไดใบรับรองแหลงผลิตพืช(GAP) จากกรมวิชาการเกษตร ดังภาพที่ 5
4 ภาพที่ 5 ใบรับรองแหลงผลิตพืช(GAP) จากกรมวิชาการเกษตร ความเสี่ยงในกระบวนการผลิต ความเสี่ยงในระบบการผลิต มี 4 ประการคือ 1. การปนเปอนของสารเคมีตองหามและสารเคมีควบคุมศัตรูพืช 2. การปนเปอนของเชื้อโรคคน 3. การปนเปอนของธาตุโลหะหนัก จากดิน น้ํา สารคลุกเมล็ด ฯลฯ และ 4. การปนเปอนระหวางการเก็บเกี่ยวและการจัดการผลิตผล เกษตรกรจึงตองตรวจสอบแหลงกําเนิดของการปนเปอนทั้ง 4 ประการขางตน และหาทางปองกัน ไมใหเกิดปญหาดังกลาว เอกสารอางอิง กรมวิชาการเกตร. 2545. เกษตรดีที่เหมาะสมสําหรับพืชตางๆ. กระทรวงเกษตรและสหกรณ กรุงเทพฯ. วิชัย กอประดิษฐสกุล รุงนภา กอประดิษฐสกุล ชวนพิศ อรุณรังสิกุล ชัยณรงค รัตนกรีฑากุล และ ศิริ  ลักษณ ศรีสังขงาม.2547. การผลิตพืชคุณภาพตามระบบ GAP. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กําแพงแสน นครปฐม.
5 ภาคผนวก ระเบียบกรมวิชาการเกษตร วาดวยการรับรองการผลิตพืชตามาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืช พ.ศ. 2547 ........................................ โดยที่เปนการสมควรกําหนดหลักเกณฑและวิธีการในการรับรองการผลิตพืช ตามมาตรฐานระบบ การจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืชของกรมวิชาการเกษตร ใหเปนมาตรฐาน เดียวกัน ครอบคลุมการจัดการกระบวนการผลิตอยางเปนระบบ เพื่อใหไดผลิตผลที่ปลอดจากศัตรูพืช และ มีคุณภาพปลอดภัยเปนที่พึงพอใจของผูบริโภค กรมวิชาการเกษตร จึงออกระเบียบไวดังตอไปนี้ ขอ 1. ระเบียบนี้เรียกวา “ระเบียบกรมวิชาการเกษตร วาดวยการรับรองการผลิตพืชตามมาตรฐาน ระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช พ.ศ. ..........” ขอ 2. ระเบียบนี้ใหใชบังคับตั้งแตวันถัดจากวันประกาศเปนตนไป ขอ 3. ในระเบียบนี้ “การปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช” หมายความวา แนวทางการปฏิบัติในไรนาเพื่อ ผลิตพืชเพื่อใหไดสินคาปลอดภัย ปลอดศัตรูพืชและคุณภาพถูกใจผูบริโภค เนนวิธีการควบคุมและปองกัน การเกิดปญหาในกระบวนการผลิต “ระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช” หมายความวา ระบบ การจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืชในไรนา “ฟารมเดี่ยว” หมายความวา การปลูกพืชชนิดเดียวลงบนพื้นที่แปลงใดแปลงหนึ่ง “ฟารมแซม” หมายความวา การปลูกพืชชนิดใดชนิดหนึ่งลงบนพื้นที่แปลงใดแปลงหนึ่ง รวมกัน โดยมีจํานวนตนพืชชนิดใดชนิดหนึ่งมากกวารอยละ 50 ของจํานวนตนพืชทั้งหมดที่ปลูกลงบนที่ดิน แปลงนั้น “ฟารมผสม” หมายความวา การปลูกพืชหลายชนิดลงบนที่ดินแปลงใดแปลงหนึ่งรวมกัน โดยมีจํานวนตนพืชแตละชนิดต่ํากวารอยละ 50 ของจํานวนตนพืชทั้งหมดที่ปลูกลงบนดินที่แปลงนั้น “ใบรับรอง” หมายความวา ใบรับรองแหลงผลิตพืชโครงการความปลอดภัยอาหารดานพืช “หนวยตรวจรับรอง” หมายความวา หนวยงานของกรมวิชาการเกษตรหรือหนวยงานอื่นที่ ไดรับมอบหมาย ใหทําหนาที่เปนผูใหบริการ เกี่ยวกับการยื่นคําขอรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการ คุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “ที่ปรึกษาเกษตรกร” หมายความวา ผูที่มีคุณสมบัติครบถวนตามที่กรมวิชาการเกษตร กําหนด และขึ้นทะเบียนไวกับกรมสงเสริมการเกษตรหรือหนวยงานที่กรมวิชาการเกษตรมอบหมาย ใหทํา
6 หนาที่ใหคําปรึกษา แนะนําและใหความรูแกเกษตรกร ในการจัดการระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติ ทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “ผูตรวจรับรอง” หมายความวา ผูที่มีคุณสมบัติครบถวนตามที่กรมวิชาการเกษตรกําหนด และไดขึ้นทะเบี ยนไวกั บกรมวิ ชาการเกษตร ใหทําหนาที่ตรวจรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการ คุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “คณะผูตรวจรับรอง” หมายความวา คณะบุคคลที่กรมวิชาการเกษตรแตงตั้งใหทําหนาที่ ตรวจรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “คณะกรรมการบริหารความปลอดภัยอาหารดานพืช” หมายความวา คณะกรรมการที่กรม วิชาการเกษตรแตงตั้ง เพื่อทําหนาที่พิจารณาผลการตรวจรับรองของคณะผูตรวจรับรอง ตามมาตรฐาน ระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช ขอ 4. คุณสมบัติของเกษตรกรที่จะขอรับการรับรอง ตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการ ปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช 4.1 เปนเจาของหรือผูมีสิทธิครอบครองฟารม 4.2 เปนผูที่มีชื่ออยูในทะเบียนราษฎร กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย 4.3 เปนผูที่มีความรู ความสามารถและเขาใจกระบวนการผลิตพืช ตามที่ระบุไวในแบบ คําขอหนังสือรับรอง ตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช ขอ 5. ฟารมของเกษตรที่จะขอรับรองตอง 5.1 เปนพื้นที่ที่ไมมีวัตถุอันตรายที่จะทําใหเกิดการตกคางหรือปนเปอนในผลิตผล 5.2 น้ําใชภายในฟารมตองไดจากแหลงที่ไมมีสภาพแวดลอมซึ่งกอใหเกิดการปนเปอน 5.3 เปนฟารมเดี่ยว ฟารมแซม หรือฟารมผสม 5.4 มีพื้นที่ปลูกไมนอยกวา 3 ไร กรณีเปนไมผลหรือไมยืนตน หรือไมนอยกวา 1 ไร กรณีเปนพืชลมลุก 5.5 กรณีเปนฟารมแซมหรือฟารมผสม ตองมีมาตรการหรือขอปฏิบัติที่ยืนยันไดวาการ จัดการใด ๆ กับพืชชนิดใดชนิดหนึ่ง จะไมมีผลกระทบหรือกอใหเกิดความเสียหาย ตอวิธีการปฏิบัติตาม มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืชชนิดที่ขอรับรอง ขอ 6. เกษตรกรที่ประสงคจะขอรับรองการผลิตพืช ตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการ ปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช ตองยื่นคําขอตอกรมวิชาการเกษตร ณ หนวยตรวจรับรอง ตามแบบ GAP-01 พรอมเอกสารดังตอไปนี้ 6.1 สําเนาบัตรประจําตัวประชาชน หรือสําเนาทะเบียนบาน 6.2 แผนผังแสดงที่ตั้งฟารม 6.3 เอกสารอื่น ๆ ที่กรมวิชาการเกษตรกําหนด
7 ขอ 7. เมื่อไดรับคําขอดังกลาวแลว ใหเจาหนาที่ตรวจสอบคําขอและคุณสมบัติของผูขอตามขอ 4 ขอ 5 และขอ 6 หากเห็นวาถูกตองครบถวน ใหออกรหัสประจําฟารมและสําเนารายชื่อเกษตรกร และสง สําเนาคําขอดังกลาวไปยังที่ปรึกษาเกษตรกร ผูตรวจรับรอง และศูนยบริการทางวิชาการแบบเบ็ดเสร็จ กรมวิชาการเกษตร ในกรณีที่หนวยตรวจรับรองที่รับคําขอ มิใชหนวยงานของกรมวิชาการเกษตร เมื่อตรวจคําขอแลว เห็นวาถูกตอง ใหสงคําขอไปยังหนวยงานของกรมวิชาการเกษตร เพื่อออกรหัสประจําฟารม ขอ 8. เมื่อผูขอไดรับรหัสประจําฟารมแลว ใหทําการผลิตพืชตามมาตรฐานระบบการจัดการ คุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืชแนบทายนี้ ภายใตการกํากับดูแลของที่ปรึกษาเกษตรกร ขอ 9. ใหที่ปรึกษาเกษตรกรใหคําแนะนําปรึกษาตามคูมือที่กําหนด หากเห็นวาผูขอไดทําการผลิต ครบถวนตามขั้นตอนแลว ใหแจงผูตรวจรับรองทราบ เพื่อไปตรวจประเมินตามคูมือที่กําหนด เมื่อผูตรวจรับรองเห็นวาผูขอทําการผลิตถูกตองตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการเกษตร ที่ดีสําหรับพืช ใหแจงคณะผูตรวจรับรองเพื่อประเมินผลตอไป ขอ 10. ใหคณะผูตรวจรับรองประเมินผลการดําเนินการผลิตของผูขอตามมาตรฐานที่กําหนด หากเห็นวาผูขอปฏิบัติถูกตอง ใหเสนอคณะกรรมการบริหารความปลอดภัยอาหารดานพืช เพื่อพิจารณา เสนออธิบดีกรมวิชาการเกษตรออกใบรับรองตามแบบ GAP – 02 ใหกับผูขอ ขอ 11. ผูไดรับใบรับรองตองปฏิบัติดังนี้ 11.1 ควบคุ ม ดู แ ลและเอาใจใส ต รวจสอบฟาร ม กระบวนการผลิ ต ของตนให อ ยู ใ น มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช แนบทายระเบียบนี้ 11.2 กรณีจะทําการเปลี่ยนแปลงใด ๆ นอกเหนือหรือแตกตางจากที่ไดขอรับรองใหแจง คณะผูตรวจรับรองทราบเพื่อพิจารณาอนุญาต 11.3 ใหความรวมมือและอํานวยความสะดวก แกผูตรวจรับรองและคณะผูตรวจรับรอง ในการปฏิบัติภารกิจตรวจรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืช ขอ 12. ใบรับรองซึ่งออกตามระเบียบนี้ มีอายุตามที่กําหนดไวในใบรับรองแตไมเกิน 2 ป นับแตวน ั ออกใบรับรอง ขอ 13. ผูไดรับใบรับรอง ถาประสงคจะขอตออายุใบรับรอง ใหยื่นขอตออายุใบรับรองภายใน 30 วัน กอนใบรับรองฉบับเดิมหมดอายุ เมื่อไดยื่นคําขอดังกลาวแลว ใหถือวามีฐานะเสมือนผูไดรับใบรับรอง และใหดําเนินการผลิตตอไป ไดจนกวาอธิบดีกรมวิชาการเกษตรจะสั่งไมตออายุใบรับรอง ขอ 14. หากมีการฝาฝนหลักเกณฑหรือขอกําหนดใด ๆ ตามระเบียบนี้ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร สามารถสั่งพักใชหรือเพิกถอนใบรับรองได
8 ขอ 15. ใหอธิบดีกรมวิชาการเกษตรรักษาการตามระเบียบนี้ ประกาศ ณ วันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2547 (นายฉกรรจ แสงรักษาวงศ) อธิบดีกรมวิชาการเกษตร แบบ GAP-01 แบบคํารองขอใยรับรองฟารมตามระบบการจัดการคุณภาพ GAP พืช เกษตรกรเจาของแปลง ชื่อ(นาย/นาง/นางสาว).................................นามสกุล......................................... ที่อยู(บานเกษตรกร) เลขที่..............หมูท.ี่ .....ถนน........................................ตําบล................................. อําเภอ...........................จังหวัด........................รหัสไปรษณีย.....................โทรศัพท............................. ที่ตั้งแปลง เลขที่........หมูท.ี่ ......ถนน.......................................ตําบล.......................อําเภอ.................... จังหวัด...........................รหัสไปรษณีย.................................. ชื่อพืช...................................................................................................................พื้นที่..................ไร จํานวนตน(เฉพาะพืชอายุยาวหรือไมผล)..............................ตน อายุพืช(เฉพาะพืชอายุยาว)................ป แผนที่ตั้งแปลง แสดงเสนทางคมนาคมและสถานที่สาคัญในบริเวณใกลเคียง เพื่ออํานวยความสะดวกใน ํ การเดินทางไปยังแปลง หมายเหตุ: แบบฟอรมใชสาหรับ 1 พืช 1 แปลง ํ (สําหรับเจาหนาที่) เลขประจําตัวเกษตรกร......................................................... แลขประจําแปลง................................................................. สํานักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่........
9 เอกสารแนบทาย มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช (GAP) กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ 1. ขอบเขต (Scope) 1.1 มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช เปน เครื่องมือสําหรับใชในการปรับปรุงมาตรฐานการผลิตพืช และสําหรับการตรวจสอบรับรองกระบวนการผลิต พืช ที่ระบุรายละเอียดขอกําหนดดานการจัดการกระบวนการผลิต ที่จําเปนสําหรับการปฏิบัติที่ดีทางการ ผลิตพืชทุกชนิด เพื่อใหไดผลิตผลที่ปลอดภัย ปลอดจากศัตรูพืชและมีคุณภาพเปนที่พึงพอใจของผูบริโภค 1.2 ขอกําหนดที่ระบุในระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช เปนขอกําหนดขั้นต่ําที่สนับสนุนใหเกษตรกร ดําเนินการจัดการกระบวนการผลิต ที่มุงสูการเพิ่มความ เชื่อมั่นแกคูคา ในเรื่องความปลอดภัย การปลอดจากศัตรูพืช และคุณภาพตามที่คูคาตองการ รวมทั้ง ชวยแกไขปญหาและขอบกพรองที่ตนตอของปญหาการผลิต และสนับสนุนการดําเนินการตามระบบการ สอบกลับ (traceability system) 1.3 มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช ให ความสําคัญ และสนับสนุนการดําเนินการปองกันกําจัดศัตรูพืชแบบบูรณาการ (Integrated Pest Management, IPM) และการจัดการผลิตพืชแบบบูรณาการ (Integrated Crop Management, ICM) 1.4 การใชหลักการวิเคราะหอันตรายและการควบคุมจุดวิกฤต (HACCP : Hazard Analysis and Critical Control Point) มาใชในการจัดทําแผนควบคุมการผลิต ที่ระบุถึงขั้นตอนการปฏิบัติงาน อันตรายที่ อาจเกิดขึ้น มาตรการควบคุม จุดที่ตองควบคุมและตรวจสอบ คาควบคุม การเฝาระวัง และวิธีการ ควบคุมปองกัน และแกไข 1.5 นําระบบการประกันคุณภาพ (quality assurance) มาใชในการวางแผนคุณภาพ (quality plan) การจัดการกระบวนการผลิต และการจัดระบบเอกสาร เพื่อใหเกิดการธํารงรักษาระบบ และมีการปรับปรุง อยางตอเนื่อง 1.6 ดําเนินการตามกฎระเบียบของประเทศไทยและประเทศคูคา ในการปองกันและแกไขปญหาดาน ความปลอดภัย ตลอดหวงโซอาหาร และการปลอดจากศัตรูพืชสําคัญ 1.7 เกษตรกรที่เขาสูระบบ จะตอง 1) แสดงใหเห็นถึงความสามารถในการผลิตไดตามขอกําหนดขั้นต่ําของระบบ 2) แสดงใหเห็นถึงความสามารถเพื่อคงระดับสินคาที่ผลิต ทั้งในดานคุณภาพ ความปลอดภัย และหรือปลอดจากศัตรูพืช ตามขอกําหนด และตามความตองการของคูคา
10 2. นิยาม 2.1 การปฏิบัติที่ดีทางการเกษตรสําหรับพืช (Good Agricultural Practice : GAP) หมายถึง แนว ทางการปฏิบัติในไรนา เพื่อผลิตสินคาปลอดภัย ปลอดศัตรูพืช และคุณภาพถูกใจผูบริโภค เนนวิธีการ ควบคุมและปองกันการเกิดปญหาในกระบวนการผลิต 2.2 การวิเคราะหอันตรายและการควบคุมจุดวิกฤตในกระบวนการผลิต (Hazard analysis and Critical Control Point : HACCP) หมายถึง ระบบควบคุมคุณภาพที่เนนการวิเคราะหอันตราย และ ควบคุมจุดวิกฤตในกระบวนการผลิต โดยตระหนักถึงอันตรายจากจุลินทรีย สารเคมี และสิ่งแปลกปลอม ตาง ๆ ที่สามารถเกิดขึ้นในขั้นตอนตาง ๆ ของการผลิต และสงผลใหเกิด หรือความเสี่ยงตอคุณภาพ การ เนาเสีย และการปนเปอนสิ่งอันตราย และความสามารถในการกําจัดใหหมดไป หรือควบคุมใหอยูในระดับ ที่ยอมรับได 2.3 การประกันคุณภาพ (Quality Assurance : QA) หมายถึง วิธีการบริหารจัดการเพื่อเปน หลักประกัน หรือสรางความมั่นใจวา กระบวนการหรือการดําเนินการ จะทําใหไดผลลัพธที่มีคุณภาพตรง ตามที่กําหนด หรือหมายถึง กิจกรรมหรือการปฏิบัติใด ๆ ที่ถาไดดําเนินการตามระบบและแผนที่วางไว จะทําใหเกิดความมั่นใจหรือรับประกันวา จะไดผลงานที่มีคุณภาพตรงตามคุณลักษณะที่พึงประสงค ภายใตสภาพแวดลอมและปจจัยในกระบวนการผลิต ที่มีการควบคุมอยางถูกตองและเปนระบบ 3. ขอกําหนดระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช เพื่อใหสามารถรักษาระดับความเชื่อมั่นของผูคา และผูบริโภค และแสดงถึงความสามารถในการธํารง รักษาระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช และมีการปรับปรุงอยาง ตอเนื่องในดานคุณภาพ ความปลอดภัย และหรือปลอดจากศัตรูพืช เกษตรกรผูเขาสูระบบตองดําเนินการ ดังนี้ 3.1 จัดทําแผนคุณภาพ ซึ่งประกอบดวย 3.1.1 กําหนดนโยบายคุณภาพ 3.1.2 กําหนดวัตถุประสงคคุณภาพ 3.1.3 กําหนดขอบเขตการปฏิบัติงาน 3.1.4 จั ด ทํ า แผนควบคุ ม การผลิ ต ที่ ร ะบุ ถึ ง ขั้ น ตอนการปฏิ บั ติ ง าน อั น ตรายที่ อ าจเกิ ด ขึ้ น มาตรการควบคุม จุดที่ตองควบคุมและตรวจสอบ คาควบคุม การเฝาระวัง และวิธีการควบคุม ปองกัน และแกไข 3.2 ปฏิบัติตามขอกําหนด 8 ประการ ตามลําดับในตารางที่ 3.1
11 ตารางที่ 1 ขอกําหนด เกณฑที่กําหนด และวิธีการตรวจประเมินระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติ ทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช ลําดับที่กําหนด เกณฑที่กําหนด วิธีตรวจประเมิน 1. แหลงน้ํา • น้ําที่ใชตองไดจากแหลงที่ไมมีสภาพแวด • ตรวจพินิจสภาพแวดลอม หากอยู ลอมซึ่งกอใหเกิดการปนเปอนวัตถุอันตรายและ ในสภาวะเสี่ยงใหตรวจสอบ และ จุลินทรีย วิเคราะหคุณภาพน้ํา 2. พื้นที่ปลูก • ตองเปนพื้นที่ที่ไมมีวัตถุอันตราย และ • ตรวจพินิจสภาพแวดลอม หากอยู จุลินทรีย ที่จะทําใหเกิดการตกคางหรือ ในสภาวะเสี่ยงใหตรวจสอบ และ ปนเปอนในผลิตผล วิเคราะหคุณภาพดิน 3. การใชวัตถุอันตรายทาง • หากมีการใชสารเคมีในกระบวนการผลิตให • ตรวจสอบสถานที่เก็บรักษาวัตถุ การเกษตร ใชตามคําแนะนําของกรมวิชาการเกษตร หรือ อันตรายทางการเกษตร ตามฉลากที่ขึ้นทะเบียนอยางถูกตองกับกรม • ตรวจบันทึกขอมูลการใชวัตถุ วิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ อันตรายทางการเกษตร และสุม • ตองใชสารเคมีใหสอดคลองกับรายการ ตัวอยางวิเคราะหสารพิษตกคางใน สารเคมีที่ประเทศคูคาอนุญาตใหใช ผลิตผล กรณีมีขอสงสัย • หามใชวัตถุอันตรายที่ระบุในทะเบียนวัตถุ อันตรายที่ทางราชการหามใช 4. การเก็บรักษาและการขน • สถานที่เก็บรักษาตองสะอาด อากาศถายเท • ตรวจพินิจสถานที่ อุปกรณ ภาชนะ ยายผลิตผลภายในแปลง ไดดี และสามารถปองกันการปนเปอนของวัตถุ บรรจุ ขั้นตอน และวิธีการขนยาย แปลกปลอม วัตถุอันตรายและสัตวพาหะนําโรค ผลิตผล • อุปกรณและพาหนะในการขนยายตอง สะอาดปราศจากการปนเปอนสิ่งอันตรายที่มี ผลตอความปลอดภัยในการบริโภค • ตองขนยายผลิตผลอยางระมัดระวัง 5. การบันทึกขอมูล • ตองมีการบันทึกขอมูลที่เกี่ยวกับการใชวัตถุ • ตรวจบันทึกขอมูลของเกษตรกร อันตรายทางการเกษตร ตามแบบบันทึกขอมูล • ตองมีการบันทึกขอมูลการสํารวจและการ ปองกันกําจัดศัตรูพืช • ตองมีการบันทึกขอมูลการจัดการเพื่อใหได ผลิตผลคุณภาพ 6. การผลิตใหปลอดจาก • สํารวจการเขาทําลายของศัตรูพืช และ • ตรวจสอบบันทึกขอมูลการสํารวจ ศัตรูพืช ปองกันกําจัดเมื่อสํารวจพบความเสียหายระดับ ศัตรูพืช และการปองกันกําจัด เศรษฐกิจ • ตรวจพินิจผลการคัดแยก • ผลิตผลที่เก็บเกี่ยวแลว ตองไมมีศัตรูพืชติด อยูถาพบตองคัดแยกไวตางหาก 7. การจัดการกระบวนการ • การปฏิบัติและการจัดการตามแผนควบคุม • ตรวจสอบบันทึกขอมูลการปฏิบัติ ผลิตเพื่อใหไดผลิตผล การผลิต และการจัดการเพื่อใหไดผลผลิต คุณภาพ • คัดแยกผลิตผลดอยคุณภาพไวตางหาก คุณภาพ • ตรวจพินิจผลการคัดแยก 8. การเก็บเกี่ยวและการ • เก็บเกี่ยวผลในระยะที่เหมาะสมตามเกณฑ • ตรวจสอบบันทึกการเก็บเกี่ยวและ ปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว ในแผนควบคุมการผลิต การปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว • อุปกรณที่ใชในการเก็บเกี่ยว ภาชนะบรรจุ • ตรวจพินิจอุปกรณ ภาชนะบรรจุ และวิธีการเก็บเกี่ยวตองสะอาด ไมกอใหเกิด ขั้นตอน และวิธีการเก็บเกี่ยว อันตรายตอคุณภาพของผล และปนเปอนสิ่ง อันตรายที่มีผลตอความปลอดภัยในการบริโภค
12 4. การนํามาใช (application) 4.1 ขอกําหนดตามระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช นี้ สามารถปรับใชในการตรวจรับรองกระบวนการผลิตพืชทุกชนิด และสามารถจําแนกการใหการรับรอง ออกเปน 3 ระดับ ดังนี้ 4.1.1 การจัดการกระบวนการผลิตที่ไดผลิตผลปลอดภัย 4.1.2 การจัดการกระบวนการผลิตที่ไดผลิตผลปลอดภัย และปลอดจากศัตรูพืช 4.1.3 การจัดการกระบวนการผลิตที่ผลิตผลปลอดภัย ปลอดจากศัตรูพืช และคุณภาพเปนที่ พอใจของผูบริโภค 4.2 ผูขอการรับรองจะตองแสดงใหเห็นถึงการดําเนินการตามขอ 3.1.1-3.1.4 และเพื่อใหบรรลุตาม ขอ 4.1.1 ขอ 4.1.2 ขอ 4.1.3 จะตองดําเนินการใหเปนไปตามขอกําหนด เกณฑและวิธีการตรวจประเมิน ที่กําหนดตามตารางที่ 1 ขอ 1-5 ขอ 1-6 และขอ 1-8 ตามลําดับ 5. การตรวจรับรองระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช ใหอยูภายใตเงื่อนไขและขอกําหนดของกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ -------------------------------------

More Related Content

PDF
เรื่อง ทบทวนการบวก ลบ คูณ และหารเศษส่วน
bykanjana2536
 
PDF
รีบโหลดของฟรี ข้อสอบเก่านายสิบตำรวจ ม.6 แจกฟรี ข้อสอบเก่านายสิบตำรวจ ม.6
byปริญญา สุโพธิ์
 
PDF
แนวข้อสอบ พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ...
byประพันธ์ เวารัมย์ แบ่งปันความรู้ส่ความก้าวหน้า
 
PDF
ศรีลังกา
byTaraya Srivilas
 
PDF
การสร้างคำในภาษาไทย
byห้องเรียน ภาษาไทยออนไลน์
 
PPTX
การเตรียมตัวของร้านยาเพื่อรองรับกฎกระทรวง GPP
byUtai Sukviwatsirikul
 
PDF
ข้อสอบ Pre test สวนกุหลาบ2559
byMath and Brain @Bangbon3
 
PDF
แบบฝึกทักษะ ม.3
bysuchinmam
 
เรื่อง ทบทวนการบวก ลบ คูณ และหารเศษส่วน
bykanjana2536
 
รีบโหลดของฟรี ข้อสอบเก่านายสิบตำรวจ ม.6 แจกฟรี ข้อสอบเก่านายสิบตำรวจ ม.6
byปริญญา สุโพธิ์
 
แนวข้อสอบ พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ...
byประพันธ์ เวารัมย์ แบ่งปันความรู้ส่ความก้าวหน้า
 
ศรีลังกา
byTaraya Srivilas
 
การสร้างคำในภาษาไทย
byห้องเรียน ภาษาไทยออนไลน์
 
การเตรียมตัวของร้านยาเพื่อรองรับกฎกระทรวง GPP
byUtai Sukviwatsirikul
 
ข้อสอบ Pre test สวนกุหลาบ2559
byMath and Brain @Bangbon3
 
แบบฝึกทักษะ ม.3
bysuchinmam
 

What's hot

PDF
แบบฝึกการคูณและหารพหุนาม
byทับทิม เจริญตา
 
PDF
ตัวอย่างหนังสือประทับตราแทนการลงชื่อ
byWoodyThailand
 
PDF
ความคล้าย
bykrookay2012
 
PDF
ความคล้าย
byRitthinarongron School
 
PDF
Key of 5 การสถาปนาธนบุรี
byPracha Wongsrida
 
PDF
เลขยกกำลัง
byสุรภา เสนาบูรณ์
 
PDF
คู่มือภาษีอากรร้านขายยา
byUtai Sukviwatsirikul
 
PPTX
การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์.pptx
byNualmorakot Taweethong
 
PDF
Loadแนวข้อสอบ ม.6 องค์การเภสัชกรรม
bynawaporn khamseanwong
 
DOCX
แบบฟอร์มการเขียน Storyboard
byrungtip boontiengtam
 
PDF
ใบงานกฎหมาย
byพจีกานต์ หว่านพืช
 
PDF
แบบทดสอบ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม.2
byteerachon
 
PDF
ตำรับยาจีนที่ใช้บ่อยในประเทศไทย เล่ม 1
byUtai Sukviwatsirikul
 
DOC
แบบทดสอบสมการเชิงเส้นตัวแปรเดียว
bysontayath
 
PDF
หนังสือเชิญส่งทีมเข้าร่วมแข่งขันฟุตบอล
byNu Boon
 
PDF
02การนับศักราช
byJulPcc CR
 
PDF
กิ๊งภาษาไทย ครูนิต 2
bySuphatsorn Pennuanoong
 
PPT
โครงสร้างและหน้าที่ของลำต้น
byNokko Bio
 
PDF
10 r กับการให้ยาอย่างปลอดภัย
bySuradet Sriangkoon
 
DOC
กิตติกรรมประกาศ
bysutima piboon
 
แบบฝึกการคูณและหารพหุนาม
byทับทิม เจริญตา
 
ตัวอย่างหนังสือประทับตราแทนการลงชื่อ
byWoodyThailand
 
ความคล้าย
bykrookay2012
 
ความคล้าย
byRitthinarongron School
 
Key of 5 การสถาปนาธนบุรี
byPracha Wongsrida
 
เลขยกกำลัง
byสุรภา เสนาบูรณ์
 
คู่มือภาษีอากรร้านขายยา
byUtai Sukviwatsirikul
 
การแบ่งยุคสมัยทางประวัติศาสตร์.pptx
byNualmorakot Taweethong
 
Loadแนวข้อสอบ ม.6 องค์การเภสัชกรรม
bynawaporn khamseanwong
 
แบบฟอร์มการเขียน Storyboard
byrungtip boontiengtam
 
ใบงานกฎหมาย
byพจีกานต์ หว่านพืช
 
แบบทดสอบ การงานอาชีพและเทคโนโลยี ม.2
byteerachon
 
ตำรับยาจีนที่ใช้บ่อยในประเทศไทย เล่ม 1
byUtai Sukviwatsirikul
 
แบบทดสอบสมการเชิงเส้นตัวแปรเดียว
bysontayath
 
หนังสือเชิญส่งทีมเข้าร่วมแข่งขันฟุตบอล
byNu Boon
 
02การนับศักราช
byJulPcc CR
 
กิ๊งภาษาไทย ครูนิต 2
bySuphatsorn Pennuanoong
 
โครงสร้างและหน้าที่ของลำต้น
byNokko Bio
 
10 r กับการให้ยาอย่างปลอดภัย
bySuradet Sriangkoon
 
กิตติกรรมประกาศ
bysutima piboon
 

Viewers also liked

PDF
Organicmilk
byi_cavalry
 
ODT
20100905 wp ch3-smart farm
byPisuth paiboonrat
 
PDF
คำสั่ง ฯ จัดลำดับอาวุโส
byi_cavalry
 
PDF
เกือกม้า
byi_cavalry
 
PDF
ตารางดูแลประจำวัน
byi_cavalry
 
PDF
การอัลตราซาวน์
byi_cavalry
 
PDF
การเขตกรรมคือปุ๋ยของคนจน
byi_cavalry
 
PDF
โรคอีไอเอ
byi_cavalry
 
Organicmilk
byi_cavalry
 
20100905 wp ch3-smart farm
byPisuth paiboonrat
 
คำสั่ง ฯ จัดลำดับอาวุโส
byi_cavalry
 
เกือกม้า
byi_cavalry
 
ตารางดูแลประจำวัน
byi_cavalry
 
การอัลตราซาวน์
byi_cavalry
 
การเขตกรรมคือปุ๋ยของคนจน
byi_cavalry
 
โรคอีไอเอ
byi_cavalry
 

Similar to Gap

PDF
ประกาศกรมฯ เรื่อง มาตรฐานการปลูกและการเก็บเกี่ยวที่ดีของพืชกัญชา (Thailand gu...
byVorawut Wongumpornpinit
 
PDF
เอกสารประกอบการอบรม เรื่อง การปลูกกล้วยน้ำว้าผสมผสาน
bySompop Petkleang
 
PDF
Power point ped.1
byjuckit009
 
PDF
แผนการเรียนรู้เกษตร1
byjuckit009
 
PDF
เศรษฐกิจพอเพียง
bysombat nirund
 
PDF
แผนการเรียนรู้เกษตร6
byjuckit009
 
PDF
แผนการเรียนรู้เกษตร8
byjuckit009
 
PDF
แผนการเรียนรู้เกษตร7
byjuckit009
 
PDF
การทำเกษตรอินทรีย์ [โหมดความเข้ากันได้]
byอบต. เหล่าโพนค้อ
 
PPT
การผลิตพืชในประเทศไทย
bysiripron thongsan
 
PDF
เกษตร
byดอเลาะหะมิ อุแซดอเลาะ
 
PDF
การวางแผนสื่อ
byWorapon Masee
 
PDF
โครงการเกษตรทฤษฏีใหม่
byBudsayarangsri Hasuttijai
 
PDF
Kaset
bytigfin
 
PDF
โครงการเกษตร4 7
byPloy Benjawan
 
PDF
4 ผลงานภารกิจปลดทุกข์ลุงสำราญ (โสภาพิมพ์)
byNutthakorn Songkram
 
PDF
การส่งเสริมการเพิ่มผลผลิตของข้าว โดยการบริหารการจัดการปลูกข้าว
byJack Wong
 
PDF
Landscape maintenance and management2
byNapalai Jaibaneum
 
PDF
7 ผลงานภารกิจปลดทุกข์ลุงสำราญ (ณัฐวัตน์)
byNutthakorn Songkram
 
PDF
6 ผลงานภารกิจปลดทุกข์ลุงสำราญ (กฤษณา)
byNutthakorn Songkram
 
ประกาศกรมฯ เรื่อง มาตรฐานการปลูกและการเก็บเกี่ยวที่ดีของพืชกัญชา (Thailand gu...
byVorawut Wongumpornpinit
 
เอกสารประกอบการอบรม เรื่อง การปลูกกล้วยน้ำว้าผสมผสาน
bySompop Petkleang
 
Power point ped.1
byjuckit009
 
แผนการเรียนรู้เกษตร1
byjuckit009
 
เศรษฐกิจพอเพียง
bysombat nirund
 
แผนการเรียนรู้เกษตร6
byjuckit009
 
แผนการเรียนรู้เกษตร8
byjuckit009
 
แผนการเรียนรู้เกษตร7
byjuckit009
 
การทำเกษตรอินทรีย์ [โหมดความเข้ากันได้]
byอบต. เหล่าโพนค้อ
 
การผลิตพืชในประเทศไทย
bysiripron thongsan
 
เกษตร
byดอเลาะหะมิ อุแซดอเลาะ
 
การวางแผนสื่อ
byWorapon Masee
 
โครงการเกษตรทฤษฏีใหม่
byBudsayarangsri Hasuttijai
 
Kaset
bytigfin
 
โครงการเกษตร4 7
byPloy Benjawan
 
4 ผลงานภารกิจปลดทุกข์ลุงสำราญ (โสภาพิมพ์)
byNutthakorn Songkram
 
การส่งเสริมการเพิ่มผลผลิตของข้าว โดยการบริหารการจัดการปลูกข้าว
byJack Wong
 
Landscape maintenance and management2
byNapalai Jaibaneum
 
7 ผลงานภารกิจปลดทุกข์ลุงสำราญ (ณัฐวัตน์)
byNutthakorn Songkram
 
6 ผลงานภารกิจปลดทุกข์ลุงสำราญ (กฤษณา)
byNutthakorn Songkram
 

More from i_cavalry

PDF
ระเบียบ ทบ. ว่าด้วยการลา พ.ศ.2556
byi_cavalry
 
PDF
เอกสาร : การควบคุมภายในภาคราชการ
byi_cavalry
 
PDF
โครงการประกวดเว็บไซต์
byi_cavalry
 
PDF
ประวัติกองการสัตว์และเกษตรกรรมที่ 2 กรมการสัตว์ทหารบก
byi_cavalry
 
PDF
แบบ ปม กรมการสัตว์ทหารบก 2555
byi_cavalry
 
PDF
ประวัติกองการสัตว์และเกษตรกรรมที่ 3 กรมการสัตว์ทหารบก
byi_cavalry
 
PDF
Introduction of horse
byi_cavalry
 
PDF
ประวัติกองการสัตว์และเกษตรกรรมที่ ๑ กรมการสัตว์ทหารบก
byi_cavalry
 
PDF
หลักเกณฑ์ในการขอพระราชทานเพลิงศพ
byi_cavalry
 
PDF
๒๘ มีนาคม วันคล้ายวันสถาปนา ศูนย์การสุนัขทหาร
byi_cavalry
 
PDF
เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์ และประชาชน
byi_cavalry
 
DOC
Retreat s.
byi_cavalry
 
PDF
กลยุทธ์ กส.ทบ. ประจำปี 2556
byi_cavalry
 
PDF
การประเมินประสิทธิภาพหน่วยทหาร
byi_cavalry
 
PDF
ระเบียบปี 56 การช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ
byi_cavalry
 
PDF
Cobragold 2013
byi_cavalry
 
PDF
กรมการสัตว์ทหารบก ทูลเกล้าฯ ถวายแจกันดอกไม้แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ
byi_cavalry
 
PDF
Culture
byi_cavalry
 
PDF
งาน ..
byi_cavalry
 
PDF
Negative thinking
byi_cavalry
 
ระเบียบ ทบ. ว่าด้วยการลา พ.ศ.2556
byi_cavalry
 
เอกสาร : การควบคุมภายในภาคราชการ
byi_cavalry
 
โครงการประกวดเว็บไซต์
byi_cavalry
 
ประวัติกองการสัตว์และเกษตรกรรมที่ 2 กรมการสัตว์ทหารบก
byi_cavalry
 
แบบ ปม กรมการสัตว์ทหารบก 2555
byi_cavalry
 
ประวัติกองการสัตว์และเกษตรกรรมที่ 3 กรมการสัตว์ทหารบก
byi_cavalry
 
Introduction of horse
byi_cavalry
 
ประวัติกองการสัตว์และเกษตรกรรมที่ ๑ กรมการสัตว์ทหารบก
byi_cavalry
 
หลักเกณฑ์ในการขอพระราชทานเพลิงศพ
byi_cavalry
 
๒๘ มีนาคม วันคล้ายวันสถาปนา ศูนย์การสุนัขทหาร
byi_cavalry
 
เพื่อชาติ ศาสน์ กษัตริย์ และประชาชน
byi_cavalry
 
Retreat s.
byi_cavalry
 
กลยุทธ์ กส.ทบ. ประจำปี 2556
byi_cavalry
 
การประเมินประสิทธิภาพหน่วยทหาร
byi_cavalry
 
ระเบียบปี 56 การช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ
byi_cavalry
 
Cobragold 2013
byi_cavalry
 
กรมการสัตว์ทหารบก ทูลเกล้าฯ ถวายแจกันดอกไม้แด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ
byi_cavalry
 
Culture
byi_cavalry
 
งาน ..
byi_cavalry
 
Negative thinking
byi_cavalry
 

Gap

  • 1.
    การผลิตพืชตามระบบเกษตรดีที่เหมาะสม(GAP) รองศาสตราจารย ดร. ยงยุทธ โอสถสภา ภาควิชาปฐพีวิทยา คณะเกษตร กําแพงแสน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร คํานํา GAP ยอมาจากคําวา “Good Agricultural Practice” ซึ่งแปลวา “เกษตรดีที่เหมาะสม” เปนระบบ ที่สรางผลผลิตตรงตามมาตรฐานคุณภาพ หรือไดคุณภาพตามที่ตลาดตองการ โดยปฏิบัติตามคําแนะนําที่ ถูกตอง ตั้งแตการเพาะปลูก จนถึงการเก็บเกี่ยว การจัดการหลังการเก็บเกี่ยว การบรรจุหีบหอ และการ ขนสงเพื่อจําหนาย ซึ่งจะทําใหไมมีปญหาเกี่ยวกับการตกคางของสารปองกันกําจัดศัตรูพืช ตลอดจนเชือโรค ้ ตางๆ จึงปลอดภัยในการปฏิบัติงาน และไดผลผลิตที่ปลอดภัยสําหรับผูบริโภค ทั้งสามารถตรวจสอบและ สอบทวนได การเขาสูระบบ GAP เกษตรกรที่ประสงคจะเขาสูระบบ GAP ตองยื่นคํารองตามแบบ GAP-01(หนา 8) แลวจะมีการ ตรวจประเมินระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติงาน โดย”ผูตรวจรับรอง”ที่ไดรับมอบหมายจากกรม วิชาการเกษตร สิ่งที่กําหนดใหประเมินคือ แหลงน้า พืนที่ปลูก การใชวัสดุอันตรายทางการเกษตร การเก็บ ํ ้ รักษาและการขนยายผลิตผลภายในแปลง การบันทึกขอมูล การผลิตใหปลอดจากศัตรูพืช การจัดการกระ บวนการผลิตเพื่อใหไดผลิตผลคุณภาพ การเก็บเกียวและการปฏิบัติหลังการเก็บเกียว (ตารางที่ 1 หนา 11) ่ ่ เทคโนโลยีการผลิต กรมวิชาการเกษตรไดใหคําแนะนําเทคโนโลยีการผลิตพืช 2 รูปแบบคือ 1) เอกสาร เชน ขาวโพด หวาน ดังภาพที่1 และ 2) เว็บไซตของกรมวิชาการเกษตร http://www.doa.go.th โดยเลือกเรื่อง”ขอมูล การเกษตร” ภายใตเรื่องนี้ใหเลือก “ขอมูลพืช GAP” ซึ่งมีคําแนะนํา 24 พืช (ภาพที่ 2-4) ภาพที่ 1 คําแนะนําเรื่องเกษตรดีที่เหมาะสมสําหรับขาวโพดหวาน
  • 2.
    2 ภาพที่ 2 เว็บไซตของกรมวิชาการเกษตร ภาพที่ 3 คลิกขอมูลการเกษตร แลวเลือกขอมูลพืช GAP ภาพที่4 คลิกชื่อพืชที่ตองการ แลวจะไดรายละเอียดของพืชนัน ้
  • 3.
    3 สําหรับคําแนะนําที่พบไนเว็บไซตของกรมวิชาการเกษตร มีดังนี้ 1. ไมผลยืนตน 5 ชนิดคือ ทุเรียน ลําไย สมโอ มะมวงและสมเขียวหวาน 2. ผัก 12 ชนิดคือ ผักกวางตุง มะเขือเทศ หนอไมฝรั่ง ผักคะนา หอมหัวใหญ กะหล่าปลี พริก  ํ ถั่วฝกยาว ถัวลันเตา ผักกาดขาวปลี ขาวโพดฝกออน และหอมหัวแบง ่ 3. ไมดอก 3 ชนิดคือ กลอยไม กลวยไมตัดดอกและปทุมมา 4. พืชอื่นๆ 4 ชนิดคือ สับปะรด กาแฟโรบาสตา มันสําปะหลังและยางพารา สําหรับหัวขอที่แนะนําในการปฏิบัติประกอบดวย 1. แหลงปลูก อธิบายสภาพพืนที่ ลักษณะดิน สภาพภูมิอากาศและแหลงน้ํา ที่เหมาะกับพืช ้ 2. พันธุ วาดวยการเลือกพันธุและแนะนําพันธุที่นยมปลูก  ิ 3. การปลูก เริ่มจากฤดูปลูกสําหรับพืชนัน การเตรียมดินและวิธีการปลูก ้ 4. การดูแลรักษา แนะนําวิธีการใหปุย การใหน้ําและการอนุรักษศัตรูธรรมชาติ 5. สุขลักษณะและความสะอาด วาดวยการเก็บและทําความสะอาดอุปกรณและภาชนะ การเก็บ สารปองกันกําจัดศัตรูพืชและปุยเคมีไวในที่ปลอดภัย การเก็บและทําลายวัชพืชตลอดจนพืชที่ปนโรค 6. ศัตรูพืชและวิธปองกันกําจัด ี 7. คําแนะนําการใชสารปองกันกําจัดศัตรูพืชอยางถูกตองและเหมาะสม 8. การเก็บเกียว วาดวยระยะเก็บเกี่ยวที่เหมาะสม และวิธีการเก็บเกียวทีถูกตอง ่ ่ ่ 9. วิทยาการหลังการเก็บเกียว ไดแกการปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว และการขนสง ่ การบันทึกขอมูล เกษตรกรควรบันทึกการปฏิบัติงานในขั้นตอนการผลิตทุกระยะ ใหมีการตรวจสอบไดหากเกิด ขอบกพรองขึน สามารถจัดการแกไขหรือปรับปรุงไดทันทวงที ไดแก ้ 1. สภาพแวดลอม เชน อุณหภูมิ ความชืนและปริมาณน้าฝน ้ ํ 2. พันธุ วันทีปลูก และระยะการเจริญเติบโตที่สําคัญ เชน วันออกดอกและวันติดผล ่ 3. วันที่ใหน้ํา ใหปย ชนิดและอัตราปุย ุ 4. วันที่ศัตรูพืชระบาด ชนิดและปริมาณศัตรูพืช 5. วันที่พนสารเคมีปองกันกําจัดศัตรูพืช ชนิดและอัตราการใชสาร  6. วันเก็บเกี่ยว คาใชจาย ปริมาณ คุณภาพ ราคาผลผลิตและรายได 7. ปญหา อุปสรรค ตลอดฤดูปลูก การเก็บเกียวและการขนสง ่ เมื่อผานการตรวจสอบ จะไดใบรับรองแหลงผลิตพืช(GAP) จากกรมวิชาการเกษตร ดังภาพที่ 5
  • 4.
    4 ภาพที่ 5 ใบรับรองแหลงผลิตพืช(GAP) จากกรมวิชาการเกษตร ความเสี่ยงในกระบวนการผลิต ความเสี่ยงในระบบการผลิต มี 4 ประการคือ 1. การปนเปอนของสารเคมีตองหามและสารเคมีควบคุมศัตรูพืช 2. การปนเปอนของเชื้อโรคคน 3. การปนเปอนของธาตุโลหะหนัก จากดิน น้ํา สารคลุกเมล็ด ฯลฯ และ 4. การปนเปอนระหวางการเก็บเกี่ยวและการจัดการผลิตผล เกษตรกรจึงตองตรวจสอบแหลงกําเนิดของการปนเปอนทั้ง 4 ประการขางตน และหาทางปองกัน ไมใหเกิดปญหาดังกลาว เอกสารอางอิง กรมวิชาการเกตร. 2545. เกษตรดีที่เหมาะสมสําหรับพืชตางๆ. กระทรวงเกษตรและสหกรณ กรุงเทพฯ. วิชัย กอประดิษฐสกุล รุงนภา กอประดิษฐสกุล ชวนพิศ อรุณรังสิกุล ชัยณรงค รัตนกรีฑากุล และ ศิริ  ลักษณ ศรีสังขงาม.2547. การผลิตพืชคุณภาพตามระบบ GAP. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร กําแพงแสน นครปฐม.
  • 5.
    5 ภาคผนวก ระเบียบกรมวิชาการเกษตร วาดวยการรับรองการผลิตพืชตามาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืช พ.ศ. 2547 ........................................ โดยที่เปนการสมควรกําหนดหลักเกณฑและวิธีการในการรับรองการผลิตพืช ตามมาตรฐานระบบ การจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืชของกรมวิชาการเกษตร ใหเปนมาตรฐาน เดียวกัน ครอบคลุมการจัดการกระบวนการผลิตอยางเปนระบบ เพื่อใหไดผลิตผลที่ปลอดจากศัตรูพืช และ มีคุณภาพปลอดภัยเปนที่พึงพอใจของผูบริโภค กรมวิชาการเกษตร จึงออกระเบียบไวดังตอไปนี้ ขอ 1. ระเบียบนี้เรียกวา “ระเบียบกรมวิชาการเกษตร วาดวยการรับรองการผลิตพืชตามมาตรฐาน ระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช พ.ศ. ..........” ขอ 2. ระเบียบนี้ใหใชบังคับตั้งแตวันถัดจากวันประกาศเปนตนไป ขอ 3. ในระเบียบนี้ “การปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช” หมายความวา แนวทางการปฏิบัติในไรนาเพื่อ ผลิตพืชเพื่อใหไดสินคาปลอดภัย ปลอดศัตรูพืชและคุณภาพถูกใจผูบริโภค เนนวิธีการควบคุมและปองกัน การเกิดปญหาในกระบวนการผลิต “ระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช” หมายความวา ระบบ การจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืชในไรนา “ฟารมเดี่ยว” หมายความวา การปลูกพืชชนิดเดียวลงบนพื้นที่แปลงใดแปลงหนึ่ง “ฟารมแซม” หมายความวา การปลูกพืชชนิดใดชนิดหนึ่งลงบนพื้นที่แปลงใดแปลงหนึ่ง รวมกัน โดยมีจํานวนตนพืชชนิดใดชนิดหนึ่งมากกวารอยละ 50 ของจํานวนตนพืชทั้งหมดที่ปลูกลงบนที่ดิน แปลงนั้น “ฟารมผสม” หมายความวา การปลูกพืชหลายชนิดลงบนที่ดินแปลงใดแปลงหนึ่งรวมกัน โดยมีจํานวนตนพืชแตละชนิดต่ํากวารอยละ 50 ของจํานวนตนพืชทั้งหมดที่ปลูกลงบนดินที่แปลงนั้น “ใบรับรอง” หมายความวา ใบรับรองแหลงผลิตพืชโครงการความปลอดภัยอาหารดานพืช “หนวยตรวจรับรอง” หมายความวา หนวยงานของกรมวิชาการเกษตรหรือหนวยงานอื่นที่ ไดรับมอบหมาย ใหทําหนาที่เปนผูใหบริการ เกี่ยวกับการยื่นคําขอรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการ คุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “ที่ปรึกษาเกษตรกร” หมายความวา ผูที่มีคุณสมบัติครบถวนตามที่กรมวิชาการเกษตร กําหนด และขึ้นทะเบียนไวกับกรมสงเสริมการเกษตรหรือหนวยงานที่กรมวิชาการเกษตรมอบหมาย ใหทํา
  • 6.
    6 หนาที่ใหคําปรึกษา แนะนําและใหความรูแกเกษตรกร ในการจัดการระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติ ทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “ผูตรวจรับรอง” หมายความวา ผูที่มีคุณสมบัติครบถวนตามที่กรมวิชาการเกษตรกําหนด และไดขึ้นทะเบี ยนไวกั บกรมวิ ชาการเกษตร ใหทําหนาที่ตรวจรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการ คุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “คณะผูตรวจรับรอง” หมายความวา คณะบุคคลที่กรมวิชาการเกษตรแตงตั้งใหทําหนาที่ ตรวจรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช “คณะกรรมการบริหารความปลอดภัยอาหารดานพืช” หมายความวา คณะกรรมการที่กรม วิชาการเกษตรแตงตั้ง เพื่อทําหนาที่พิจารณาผลการตรวจรับรองของคณะผูตรวจรับรอง ตามมาตรฐาน ระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช ขอ 4. คุณสมบัติของเกษตรกรที่จะขอรับการรับรอง ตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการ ปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช 4.1 เปนเจาของหรือผูมีสิทธิครอบครองฟารม 4.2 เปนผูที่มีชื่ออยูในทะเบียนราษฎร กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย 4.3 เปนผูที่มีความรู ความสามารถและเขาใจกระบวนการผลิตพืช ตามที่ระบุไวในแบบ คําขอหนังสือรับรอง ตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช ขอ 5. ฟารมของเกษตรที่จะขอรับรองตอง 5.1 เปนพื้นที่ที่ไมมีวัตถุอันตรายที่จะทําใหเกิดการตกคางหรือปนเปอนในผลิตผล 5.2 น้ําใชภายในฟารมตองไดจากแหลงที่ไมมีสภาพแวดลอมซึ่งกอใหเกิดการปนเปอน 5.3 เปนฟารมเดี่ยว ฟารมแซม หรือฟารมผสม 5.4 มีพื้นที่ปลูกไมนอยกวา 3 ไร กรณีเปนไมผลหรือไมยืนตน หรือไมนอยกวา 1 ไร กรณีเปนพืชลมลุก 5.5 กรณีเปนฟารมแซมหรือฟารมผสม ตองมีมาตรการหรือขอปฏิบัติที่ยืนยันไดวาการ จัดการใด ๆ กับพืชชนิดใดชนิดหนึ่ง จะไมมีผลกระทบหรือกอใหเกิดความเสียหาย ตอวิธีการปฏิบัติตาม มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืชชนิดที่ขอรับรอง ขอ 6. เกษตรกรที่ประสงคจะขอรับรองการผลิตพืช ตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการ ปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช ตองยื่นคําขอตอกรมวิชาการเกษตร ณ หนวยตรวจรับรอง ตามแบบ GAP-01 พรอมเอกสารดังตอไปนี้ 6.1 สําเนาบัตรประจําตัวประชาชน หรือสําเนาทะเบียนบาน 6.2 แผนผังแสดงที่ตั้งฟารม 6.3 เอกสารอื่น ๆ ที่กรมวิชาการเกษตรกําหนด
  • 7.
    7 ขอ 7. เมื่อไดรับคําขอดังกลาวแลว ใหเจาหนาที่ตรวจสอบคําขอและคุณสมบัติของผูขอตามขอ 4 ขอ 5 และขอ 6 หากเห็นวาถูกตองครบถวน ใหออกรหัสประจําฟารมและสําเนารายชื่อเกษตรกร และสง สําเนาคําขอดังกลาวไปยังที่ปรึกษาเกษตรกร ผูตรวจรับรอง และศูนยบริการทางวิชาการแบบเบ็ดเสร็จ กรมวิชาการเกษตร ในกรณีที่หนวยตรวจรับรองที่รับคําขอ มิใชหนวยงานของกรมวิชาการเกษตร เมื่อตรวจคําขอแลว เห็นวาถูกตอง ใหสงคําขอไปยังหนวยงานของกรมวิชาการเกษตร เพื่อออกรหัสประจําฟารม ขอ 8. เมื่อผูขอไดรับรหัสประจําฟารมแลว ใหทําการผลิตพืชตามมาตรฐานระบบการจัดการ คุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืชแนบทายนี้ ภายใตการกํากับดูแลของที่ปรึกษาเกษตรกร ขอ 9. ใหที่ปรึกษาเกษตรกรใหคําแนะนําปรึกษาตามคูมือที่กําหนด หากเห็นวาผูขอไดทําการผลิต ครบถวนตามขั้นตอนแลว ใหแจงผูตรวจรับรองทราบ เพื่อไปตรวจประเมินตามคูมือที่กําหนด เมื่อผูตรวจรับรองเห็นวาผูขอทําการผลิตถูกตองตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการเกษตร ที่ดีสําหรับพืช ใหแจงคณะผูตรวจรับรองเพื่อประเมินผลตอไป ขอ 10. ใหคณะผูตรวจรับรองประเมินผลการดําเนินการผลิตของผูขอตามมาตรฐานที่กําหนด หากเห็นวาผูขอปฏิบัติถูกตอง ใหเสนอคณะกรรมการบริหารความปลอดภัยอาหารดานพืช เพื่อพิจารณา เสนออธิบดีกรมวิชาการเกษตรออกใบรับรองตามแบบ GAP – 02 ใหกับผูขอ ขอ 11. ผูไดรับใบรับรองตองปฏิบัติดังนี้ 11.1 ควบคุ ม ดู แ ลและเอาใจใส ต รวจสอบฟาร ม กระบวนการผลิ ต ของตนให อ ยู ใ น มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช แนบทายระเบียบนี้ 11.2 กรณีจะทําการเปลี่ยนแปลงใด ๆ นอกเหนือหรือแตกตางจากที่ไดขอรับรองใหแจง คณะผูตรวจรับรองทราบเพื่อพิจารณาอนุญาต 11.3 ใหความรวมมือและอํานวยความสะดวก แกผูตรวจรับรองและคณะผูตรวจรับรอง ในการปฏิบัติภารกิจตรวจรับรองตามมาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี สําหรับพืช ขอ 12. ใบรับรองซึ่งออกตามระเบียบนี้ มีอายุตามที่กําหนดไวในใบรับรองแตไมเกิน 2 ป นับแตวน ั ออกใบรับรอง ขอ 13. ผูไดรับใบรับรอง ถาประสงคจะขอตออายุใบรับรอง ใหยื่นขอตออายุใบรับรองภายใน 30 วัน กอนใบรับรองฉบับเดิมหมดอายุ เมื่อไดยื่นคําขอดังกลาวแลว ใหถือวามีฐานะเสมือนผูไดรับใบรับรอง และใหดําเนินการผลิตตอไป ไดจนกวาอธิบดีกรมวิชาการเกษตรจะสั่งไมตออายุใบรับรอง ขอ 14. หากมีการฝาฝนหลักเกณฑหรือขอกําหนดใด ๆ ตามระเบียบนี้ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร สามารถสั่งพักใชหรือเพิกถอนใบรับรองได
  • 8.
    8 ขอ 15. ใหอธิบดีกรมวิชาการเกษตรรักษาการตามระเบียบนี้ ประกาศ ณ วันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2547 (นายฉกรรจ แสงรักษาวงศ) อธิบดีกรมวิชาการเกษตร แบบ GAP-01 แบบคํารองขอใยรับรองฟารมตามระบบการจัดการคุณภาพ GAP พืช เกษตรกรเจาของแปลง ชื่อ(นาย/นาง/นางสาว).................................นามสกุล......................................... ที่อยู(บานเกษตรกร) เลขที่..............หมูท.ี่ .....ถนน........................................ตําบล................................. อําเภอ...........................จังหวัด........................รหัสไปรษณีย.....................โทรศัพท............................. ที่ตั้งแปลง เลขที่........หมูท.ี่ ......ถนน.......................................ตําบล.......................อําเภอ.................... จังหวัด...........................รหัสไปรษณีย.................................. ชื่อพืช...................................................................................................................พื้นที่..................ไร จํานวนตน(เฉพาะพืชอายุยาวหรือไมผล)..............................ตน อายุพืช(เฉพาะพืชอายุยาว)................ป แผนที่ตั้งแปลง แสดงเสนทางคมนาคมและสถานที่สาคัญในบริเวณใกลเคียง เพื่ออํานวยความสะดวกใน ํ การเดินทางไปยังแปลง หมายเหตุ: แบบฟอรมใชสาหรับ 1 พืช 1 แปลง ํ (สําหรับเจาหนาที่) เลขประจําตัวเกษตรกร......................................................... แลขประจําแปลง................................................................. สํานักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตที่........
  • 9.
    9 เอกสารแนบทาย มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช (GAP) กรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ 1. ขอบเขต (Scope) 1.1 มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช เปน เครื่องมือสําหรับใชในการปรับปรุงมาตรฐานการผลิตพืช และสําหรับการตรวจสอบรับรองกระบวนการผลิต พืช ที่ระบุรายละเอียดขอกําหนดดานการจัดการกระบวนการผลิต ที่จําเปนสําหรับการปฏิบัติที่ดีทางการ ผลิตพืชทุกชนิด เพื่อใหไดผลิตผลที่ปลอดภัย ปลอดจากศัตรูพืชและมีคุณภาพเปนที่พึงพอใจของผูบริโภค 1.2 ขอกําหนดที่ระบุในระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช เปนขอกําหนดขั้นต่ําที่สนับสนุนใหเกษตรกร ดําเนินการจัดการกระบวนการผลิต ที่มุงสูการเพิ่มความ เชื่อมั่นแกคูคา ในเรื่องความปลอดภัย การปลอดจากศัตรูพืช และคุณภาพตามที่คูคาตองการ รวมทั้ง ชวยแกไขปญหาและขอบกพรองที่ตนตอของปญหาการผลิต และสนับสนุนการดําเนินการตามระบบการ สอบกลับ (traceability system) 1.3 มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช ให ความสําคัญ และสนับสนุนการดําเนินการปองกันกําจัดศัตรูพืชแบบบูรณาการ (Integrated Pest Management, IPM) และการจัดการผลิตพืชแบบบูรณาการ (Integrated Crop Management, ICM) 1.4 การใชหลักการวิเคราะหอันตรายและการควบคุมจุดวิกฤต (HACCP : Hazard Analysis and Critical Control Point) มาใชในการจัดทําแผนควบคุมการผลิต ที่ระบุถึงขั้นตอนการปฏิบัติงาน อันตรายที่ อาจเกิดขึ้น มาตรการควบคุม จุดที่ตองควบคุมและตรวจสอบ คาควบคุม การเฝาระวัง และวิธีการ ควบคุมปองกัน และแกไข 1.5 นําระบบการประกันคุณภาพ (quality assurance) มาใชในการวางแผนคุณภาพ (quality plan) การจัดการกระบวนการผลิต และการจัดระบบเอกสาร เพื่อใหเกิดการธํารงรักษาระบบ และมีการปรับปรุง อยางตอเนื่อง 1.6 ดําเนินการตามกฎระเบียบของประเทศไทยและประเทศคูคา ในการปองกันและแกไขปญหาดาน ความปลอดภัย ตลอดหวงโซอาหาร และการปลอดจากศัตรูพืชสําคัญ 1.7 เกษตรกรที่เขาสูระบบ จะตอง 1) แสดงใหเห็นถึงความสามารถในการผลิตไดตามขอกําหนดขั้นต่ําของระบบ 2) แสดงใหเห็นถึงความสามารถเพื่อคงระดับสินคาที่ผลิต ทั้งในดานคุณภาพ ความปลอดภัย และหรือปลอดจากศัตรูพืช ตามขอกําหนด และตามความตองการของคูคา
  • 10.
    10 2. นิยาม 2.1 การปฏิบัติที่ดีทางการเกษตรสําหรับพืช (Good Agricultural Practice : GAP) หมายถึง แนว ทางการปฏิบัติในไรนา เพื่อผลิตสินคาปลอดภัย ปลอดศัตรูพืช และคุณภาพถูกใจผูบริโภค เนนวิธีการ ควบคุมและปองกันการเกิดปญหาในกระบวนการผลิต 2.2 การวิเคราะหอันตรายและการควบคุมจุดวิกฤตในกระบวนการผลิต (Hazard analysis and Critical Control Point : HACCP) หมายถึง ระบบควบคุมคุณภาพที่เนนการวิเคราะหอันตราย และ ควบคุมจุดวิกฤตในกระบวนการผลิต โดยตระหนักถึงอันตรายจากจุลินทรีย สารเคมี และสิ่งแปลกปลอม ตาง ๆ ที่สามารถเกิดขึ้นในขั้นตอนตาง ๆ ของการผลิต และสงผลใหเกิด หรือความเสี่ยงตอคุณภาพ การ เนาเสีย และการปนเปอนสิ่งอันตราย และความสามารถในการกําจัดใหหมดไป หรือควบคุมใหอยูในระดับ ที่ยอมรับได 2.3 การประกันคุณภาพ (Quality Assurance : QA) หมายถึง วิธีการบริหารจัดการเพื่อเปน หลักประกัน หรือสรางความมั่นใจวา กระบวนการหรือการดําเนินการ จะทําใหไดผลลัพธที่มีคุณภาพตรง ตามที่กําหนด หรือหมายถึง กิจกรรมหรือการปฏิบัติใด ๆ ที่ถาไดดําเนินการตามระบบและแผนที่วางไว จะทําใหเกิดความมั่นใจหรือรับประกันวา จะไดผลงานที่มีคุณภาพตรงตามคุณลักษณะที่พึงประสงค ภายใตสภาพแวดลอมและปจจัยในกระบวนการผลิต ที่มีการควบคุมอยางถูกตองและเปนระบบ 3. ขอกําหนดระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช เพื่อใหสามารถรักษาระดับความเชื่อมั่นของผูคา และผูบริโภค และแสดงถึงความสามารถในการธํารง รักษาระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช และมีการปรับปรุงอยาง ตอเนื่องในดานคุณภาพ ความปลอดภัย และหรือปลอดจากศัตรูพืช เกษตรกรผูเขาสูระบบตองดําเนินการ ดังนี้ 3.1 จัดทําแผนคุณภาพ ซึ่งประกอบดวย 3.1.1 กําหนดนโยบายคุณภาพ 3.1.2 กําหนดวัตถุประสงคคุณภาพ 3.1.3 กําหนดขอบเขตการปฏิบัติงาน 3.1.4 จั ด ทํ า แผนควบคุ ม การผลิ ต ที่ ร ะบุ ถึ ง ขั้ น ตอนการปฏิ บั ติ ง าน อั น ตรายที่ อ าจเกิ ด ขึ้ น มาตรการควบคุม จุดที่ตองควบคุมและตรวจสอบ คาควบคุม การเฝาระวัง และวิธีการควบคุม ปองกัน และแกไข 3.2 ปฏิบัติตามขอกําหนด 8 ประการ ตามลําดับในตารางที่ 3.1
  • 11.
    11 ตารางที่ 1 ขอกําหนด เกณฑที่กําหนด และวิธีการตรวจประเมินระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติ ทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช ลําดับที่กําหนด เกณฑที่กําหนด วิธีตรวจประเมิน 1. แหลงน้ํา • น้ําที่ใชตองไดจากแหลงที่ไมมีสภาพแวด • ตรวจพินิจสภาพแวดลอม หากอยู ลอมซึ่งกอใหเกิดการปนเปอนวัตถุอันตรายและ ในสภาวะเสี่ยงใหตรวจสอบ และ จุลินทรีย วิเคราะหคุณภาพน้ํา 2. พื้นที่ปลูก • ตองเปนพื้นที่ที่ไมมีวัตถุอันตราย และ • ตรวจพินิจสภาพแวดลอม หากอยู จุลินทรีย ที่จะทําใหเกิดการตกคางหรือ ในสภาวะเสี่ยงใหตรวจสอบ และ ปนเปอนในผลิตผล วิเคราะหคุณภาพดิน 3. การใชวัตถุอันตรายทาง • หากมีการใชสารเคมีในกระบวนการผลิตให • ตรวจสอบสถานที่เก็บรักษาวัตถุ การเกษตร ใชตามคําแนะนําของกรมวิชาการเกษตร หรือ อันตรายทางการเกษตร ตามฉลากที่ขึ้นทะเบียนอยางถูกตองกับกรม • ตรวจบันทึกขอมูลการใชวัตถุ วิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ อันตรายทางการเกษตร และสุม • ตองใชสารเคมีใหสอดคลองกับรายการ ตัวอยางวิเคราะหสารพิษตกคางใน สารเคมีที่ประเทศคูคาอนุญาตใหใช ผลิตผล กรณีมีขอสงสัย • หามใชวัตถุอันตรายที่ระบุในทะเบียนวัตถุ อันตรายที่ทางราชการหามใช 4. การเก็บรักษาและการขน • สถานที่เก็บรักษาตองสะอาด อากาศถายเท • ตรวจพินิจสถานที่ อุปกรณ ภาชนะ ยายผลิตผลภายในแปลง ไดดี และสามารถปองกันการปนเปอนของวัตถุ บรรจุ ขั้นตอน และวิธีการขนยาย แปลกปลอม วัตถุอันตรายและสัตวพาหะนําโรค ผลิตผล • อุปกรณและพาหนะในการขนยายตอง สะอาดปราศจากการปนเปอนสิ่งอันตรายที่มี ผลตอความปลอดภัยในการบริโภค • ตองขนยายผลิตผลอยางระมัดระวัง 5. การบันทึกขอมูล • ตองมีการบันทึกขอมูลที่เกี่ยวกับการใชวัตถุ • ตรวจบันทึกขอมูลของเกษตรกร อันตรายทางการเกษตร ตามแบบบันทึกขอมูล • ตองมีการบันทึกขอมูลการสํารวจและการ ปองกันกําจัดศัตรูพืช • ตองมีการบันทึกขอมูลการจัดการเพื่อใหได ผลิตผลคุณภาพ 6. การผลิตใหปลอดจาก • สํารวจการเขาทําลายของศัตรูพืช และ • ตรวจสอบบันทึกขอมูลการสํารวจ ศัตรูพืช ปองกันกําจัดเมื่อสํารวจพบความเสียหายระดับ ศัตรูพืช และการปองกันกําจัด เศรษฐกิจ • ตรวจพินิจผลการคัดแยก • ผลิตผลที่เก็บเกี่ยวแลว ตองไมมีศัตรูพืชติด อยูถาพบตองคัดแยกไวตางหาก 7. การจัดการกระบวนการ • การปฏิบัติและการจัดการตามแผนควบคุม • ตรวจสอบบันทึกขอมูลการปฏิบัติ ผลิตเพื่อใหไดผลิตผล การผลิต และการจัดการเพื่อใหไดผลผลิต คุณภาพ • คัดแยกผลิตผลดอยคุณภาพไวตางหาก คุณภาพ • ตรวจพินิจผลการคัดแยก 8. การเก็บเกี่ยวและการ • เก็บเกี่ยวผลในระยะที่เหมาะสมตามเกณฑ • ตรวจสอบบันทึกการเก็บเกี่ยวและ ปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว ในแผนควบคุมการผลิต การปฏิบัติหลังการเก็บเกี่ยว • อุปกรณที่ใชในการเก็บเกี่ยว ภาชนะบรรจุ • ตรวจพินิจอุปกรณ ภาชนะบรรจุ และวิธีการเก็บเกี่ยวตองสะอาด ไมกอใหเกิด ขั้นตอน และวิธีการเก็บเกี่ยว อันตรายตอคุณภาพของผล และปนเปอนสิ่ง อันตรายที่มีผลตอความปลอดภัยในการบริโภค
  • 12.
    12 4. การนํามาใช (application) 4.1 ขอกําหนดตามระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช นี้ สามารถปรับใชในการตรวจรับรองกระบวนการผลิตพืชทุกชนิด และสามารถจําแนกการใหการรับรอง ออกเปน 3 ระดับ ดังนี้ 4.1.1 การจัดการกระบวนการผลิตที่ไดผลิตผลปลอดภัย 4.1.2 การจัดการกระบวนการผลิตที่ไดผลิตผลปลอดภัย และปลอดจากศัตรูพืช 4.1.3 การจัดการกระบวนการผลิตที่ผลิตผลปลอดภัย ปลอดจากศัตรูพืช และคุณภาพเปนที่ พอใจของผูบริโภค 4.2 ผูขอการรับรองจะตองแสดงใหเห็นถึงการดําเนินการตามขอ 3.1.1-3.1.4 และเพื่อใหบรรลุตาม ขอ 4.1.1 ขอ 4.1.2 ขอ 4.1.3 จะตองดําเนินการใหเปนไปตามขอกําหนด เกณฑและวิธีการตรวจประเมิน ที่กําหนดตามตารางที่ 1 ขอ 1-5 ขอ 1-6 และขอ 1-8 ตามลําดับ 5. การตรวจรับรองระบบการจัดการคุณภาพการปฏิบัติทางการเกษตรที่ดีสําหรับพืช : GAP พืช ใหอยูภายใตเงื่อนไขและขอกําหนดของกรมวิชาการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ -------------------------------------