Energy transformation




                        1
การเปลี่ยนรูปพลังงานและการหมุนเวียนสารเคมีในระบบนิเวศ
                               Chloroplast และ
                               mitochondria เป็ น organelles
                               ที่เปลี่ยนพลังงานรู ปหนึ่งไปอีกรู ปหนึ่ง
                               ในChloroplast เกิดกระบวนการ
                               photosynthesis ซึ่งพลังงานแสงถูก
                               เปลี่ยนเป็ นพลังงานสะสมใน
                               คาร์โบไฮเดรต
                                ที่ mitochondria เกิด
                               กระบวนการ cellular respiration
                               พลังงานที่เก็บไว้ในคาร์โบไฮเดรตจะถูก
                               เปลี่ยนเป็ นพลังงานในรู ป ATP ซึ่ง
                               สิ่ งมีชีวตจะนาไปใช้ในเซลล์ต่อไป
                                         ิ
                               มีพลังงานบางส่ วนสู ญเสี ยไปกับความ
                               ร้อน                             2
ATP (Adenosine triphosphate)
       เป็ นสารเคมีท่ มีพลังงานสูงพร้ อมที่จะแตกตัวปล่ อยให้
                      ี
พลังงานออกมาใช้ ท่ใดที่หนึ่งได้
                   ี




                                                               3
เมื่อ ~P สลายภายในเซลล์ พลังงานบางส่ วนจะสูญเสียไปใน
รูปของความร้ อน และบางส่ วนถูกนาไปใช้ ทางาน และเมื่อ ATP
ถ่ ายทอด ~P ให้ กับโมเลกุลของสารอื่น โมเลกุลของสารนันจะได้ ้
พลังงานเพิ่มขึนด้ วย ทาให้ เกิดปฏิกิริยากับโมเลกุลอื่นต่ อไป ดังนัน
              ้                                                   ้
พลังงานจาก ATP สามารถทาให้ เกิดปฏิกิริยาเคมีภายในเซลล์ ได้




                                                                4
ATP เมื่อถูกใช้ แล้ วสามารถสร้ างกลับมาใหม่ ได้




                                                  5
พลังงานในรูป ATP ถูกนาไปใช้ ทางานต่ างๆภายในเซลล์




                                                    6
ATP สร้ างขึนอย่ างไร
                    ้

  เรียกกระบวนการสร้ าง ATP ว่ า
  Phosphorylation มีวธีการสร้ างหลายแบบ
                         ิ
1. Oxidative phosphorylation
2. Substrate phosphorylation
3. Photophosphorylation


                                          7
Oxidative phosphorylation

   การสร้ าง ATP จาก
การถ่ ายทอด e- ผ่ านสาร
นา e- เช่ น NADH,
FADH2 ใน e-
transport chain ที่
mitochondria และ
มี O2 เป็ นตัวรับ e- ตัว
สุดท้ าย


                                   8
Substrate phosphorylation


                  ATP ถูกสร้ างโดยการ
                  ถ่ ายทอด ~P จากสารที่
                  มีพันธะเคมีพลังงานสูง
                  กว่ ามายัง ADP
                  โดยตรง โดยมี
                  enzyme กระตุ้น



                                   9
Photophosphorylation

     แสงทาให้ e- จากนา ถูกถ่ ายทอดไปตาม e-
                     ้
transport chain ใน chloroplast ได้ พลังงานใน
รูป ATP




                                          10
Metabolic pathway
กระบวนการ metabolism เป็ นผลของปฏิกิริยาเคมีท่ เกิดขึน
                                               ี     ้
ในเซลล์
เริ่มต้ นจาก
               E1       E2       E3        E4

       A            B        C        D           E
ในแต่ ละขันตอนจะอาศัย enzymes เป็ นตัวเร่ งให้ เกิดปฏิกิริยา
          ้


                                                         11
Enzyme ช่ วยเร่ งให้ เกิดปฏิกิริยาโดยตัวเองไม่
เปลี่ยนแปลงเป็ นสารอื่น
   เร่ งปฏิกิริยาเฉพาะ
   การทางานต้ องการ optimum factors




                                                 12
The induced fit between an enzyme
and its substrate




                                    13
The catalytic cycle of an enzyme




                                   14
อัตราการเร่ งปฏิกิริยาเคมีโดย enzyme ขึนกับ
                                       ้
   Temperture
   pH
   Inhibition (noncompetitive
   inhibition, Competitive inhibition)




                                              15
Environmental factors affecting enzyme activity

   Temperature




                                           16
pH




     17
NAD+ = nicotinamide adenine dinucleotide




                                           18
NAD+
พบในเซลล์
ทางานร่ วมกับ enzyme โดยเป็ นตัวรับ e- ในปฏิกิริยา
oxidation-reduction
             Oxidation
    H
                 Dehydrogenase
R   C    R’ + NAD+            R   C   R’’ + NADH + H+
    OH                            O
                         Reduction
         NAD+ = oxidized coenzyme
         NADH = reduced coenzyme                   19
Cellular respiration
รวมหมายถึง 2 กระบวนการ คือ
     - Aerobic cellular respiration
     - Fermentation




                                      20
Aerobic cellular respiration
       เป็ นกระบวนการย่ อยสารอาหาร เพื่อให้ ได้ ATP และมี
O2 เป็ นตัวรับ e- ตัวสุดท้ าย

Organic
compounds + Oxygen             CO2 + H2O + energy
(food)




                                                       21
แต่ โดยทั่วไป cellular respiration จะ
อธิบายถึง Oxidation ของ glucose


6C6H12O6 + 6O2         6CO2 + 6H2O + energy




                                              22
Fermentation
เป็ นกระบวนการย่ อยสารอาหาร เพื่อให้ ได้ ATP
โดยมี organic compounds เป็ นตัวรับ e-
เป็ น anaerobic process
เป็ นการย่ อยสลาย glucose เพียงบางส่ วน ผลได้
lactate (animal cell) หรือ CO2 + alcohol
(yeast)
ได้ 2 ATP
                                                23
Aerobic cellular respiration ประกอบด้ วย
Glycolysis
Krebs cycle
Electron transport chain (ETC) and
oxidative phosphorylation




                                           24
Aerobic cellular respiration




                               25
เมื่อร่ างกายของเราเกิดการเผาผลาญ glucose ในเซลล์ แล้ ว ได้ product
ร่ างกายทาอย่ างไร
คนเราหายใน O2 เข้ าไปในปอด และรั บประทานอาหาร glucose ซึ่ง O2
และ glucose เข้ าไปในกระแสเลือด แล้ วเข้ าไปในเซลล์
Glycolysis เกิดขึนที่ cytoplasm ได้ pyruvate
                  ้
Pyruvate เข้ าไปใน mitochondria และถูกเผาผลาญต่ อไป จนได้
CO2 + H2O + พลังงานในรู ป ATP
CO2 , H2O และ ATP แพร่ ออกจาก mitochondria ไปยัง
cytoplasm
 ATP ถูกนาไปใช้ ประโยชน์ ภายในเซลล์ CO2 แพร่ ออกจากเซลล์ เข้ าไป
ในกระแสเลือด และหายใจออกไป ส่ วน H2O จะถูกนาไปใช้ ในเซลล์
                                                               26
Glycolysis




         27
โปรตีนที่อยู่ท่ ผิวของ mitochondria จะขนส่ ง pyruvate
                ี
เข้ าไปใน mitochondria




 Net: 2 Pyruvate          2 Acetyl CoA + 2NADH
             2C2O         ออกจากเซลล์               28
Krebs cycle
เกิดที่
mitochondria
matrix




               29
ใน 2 Krebs cycle / 1 Glucose
2 Acetyl CoA     4CO2
+ 6NADH2
               e- transport chain
+2 FADH2
+ 2 ATP (substrate level
phosphorylation)




                                    30
The pathway of
electron transport
 ETC ประกอบด้ วย
 electron carrier
 molecules (ตัวรั บ e-)ที่ อยู่
 ใน inner mitochondrial
 membrane
 ตัวรั บ e- จะรับเฉพาะ e-
 H+ จะถูกปล่ อยออกมาและ
 ถูกส่ งออกไปที่
 intermembrane space
                                  31
O2 จะเป็ นตัวรั บ e- ตัวสุดท้ าย
แล้ วรวมกับ H+ กลายเป็ น H2O
½ O2 + 2e- + 2H+            H20

สรุ ปว่ า
ETC ไม่ ทาให้ สร้ าง ATP
โดยตรง แต่ ทาให้ เกิด H+
gradient ที่ผนังด้ านในของ
mitochondria ซึ่งทาให้ สะสม
พลังงานมากพอที่จะทาให้ เกิด
phosphorylation

                                    32
ATP synthase เป็ น
protein cmplex ทาหน้ าที่
สังเคราะห์ ATP ซึ่งจะทางานได้
โดยการไหลผ่ านของ H+
การสร้ าง ATP แบบนี ้
เรี ยกว่ า Chemiosmotic
ATP synthesis




                                33
Electron transport chain and oxidative phosphorylation




                                                 34
Review: how each molecules of glucose yields many
ATP molecules during cellular respiration




                                                    35
Fermentation
     (Backup ATP production)

Glycolysis     Pyruvate        Lactate (animal)
                              CO2 + alcohol (yeast)

 หรือ อาจจะได้ product อื่นๆ ขึนอยู่กับ enzyme ใน
                               ้
 สิ่งมีชีวิตนัน
              ้


                                                    36
ผลของ fermentation จะได้ 2ATP
NADH ที่ได้ จาก fermantation จะถูก
เปลี่ยนเป็ น NAD+ เพื่อใช้ ใน glycolysis ได้




                                               37
Alcohol fermentation (yeast)




                               38
Lactic acid fermentation (animal cell)




                                   39
Pyruvate as a key junction in catabolism

                             ผลของ Glycolysis
                             คือ pyruvate ซึ่งจะ
                             ถูกเผาผลาญต่ อไปด้ วย
                             fermentation หรื อ
                             aerobic cellular
                             respiration แล้ วแต่
                             ว่ าจะอยู่ในภาวะที่มี O2
                             หรื อไม่ สาหรับเซลล์ ท่ ี
                             สามารถเกิด
                             กระบวนการหายใจได้
                             ทัง 2 แบบ
                                ้

                                                40
ถึงแม้ ว่า fermantation จะได้ พลังงานน้ อย แต่ กสาคัญเพราะว่ าทาให้
                                                    ็
ได้ ATP อย่ างรวดเร็ว ในร่ างกายของเรา muscle cell จะเกิด
fermentation มากในขณะที่ร่างกายทางานหนักในระยะเวลาสัน เช่ น วิ่ง้
fermentation เป็ นกระบวนการให้ เกิด ATP และ lactate ใน
muscle cell ในตอนแรก เมื่อมีจานวนมากขึนทาให้ เกิดอาการเมื่อยล้ า
                                               ้
เนื่องจากมีสภาพเป็ นกรดมาก เมื่อหยุดวิ่งร่ างกายหายใจแรงเป็ นการนาเอา
O2 มาใช้ เพิ่มมากขึน lactate จะถูกส่ งไปที่ตับ และถูกเปลี่ยนเป็ น
                   ้
pyruvate
ในเซลล์ ของยีส ถ้ ามี glucose จานวนมาก ยีสจะหายใจแบบ
anaerobic ได้ เป็ น alcohol เมื่อมี alcohol เพิ่มจานวนมากขึนจะทา
                                                           ้
ให้ ยีสตายได้
จากการที่ ค้นพบกระบวนการ fermentation จึงนามาใช้ ประโยชน์ ได้
มากมาย                                                      41
The catabolism of
various food molecules
ร่ างกายของเราได้ พลังงานส่ วน
ใหญ่ จาก fats, proteins,
disaccharides และ
polysaccharides ที่กน         ิ
เข้ าไป โมเลกุลเหล่ านีถกย่ อย
                        ู้
ให้ เป็ นโมเลกุลที่เล็กลงด้ วย
enzymes ซึ่งสามารถจะเข้ า
ไปในกระบวนการ
glycolysis หรื อ Krebs
cycle ได้

                          42

การสลายสารอาหารเพื่อให้ได้พลังงาน - Energy of cell

  • 1.
  • 2.
    การเปลี่ยนรูปพลังงานและการหมุนเวียนสารเคมีในระบบนิเวศ Chloroplast และ mitochondria เป็ น organelles ที่เปลี่ยนพลังงานรู ปหนึ่งไปอีกรู ปหนึ่ง ในChloroplast เกิดกระบวนการ photosynthesis ซึ่งพลังงานแสงถูก เปลี่ยนเป็ นพลังงานสะสมใน คาร์โบไฮเดรต  ที่ mitochondria เกิด กระบวนการ cellular respiration พลังงานที่เก็บไว้ในคาร์โบไฮเดรตจะถูก เปลี่ยนเป็ นพลังงานในรู ป ATP ซึ่ง สิ่ งมีชีวตจะนาไปใช้ในเซลล์ต่อไป ิ มีพลังงานบางส่ วนสู ญเสี ยไปกับความ ร้อน 2
  • 3.
    ATP (Adenosine triphosphate) เป็ นสารเคมีท่ มีพลังงานสูงพร้ อมที่จะแตกตัวปล่ อยให้ ี พลังงานออกมาใช้ ท่ใดที่หนึ่งได้ ี 3
  • 4.
    เมื่อ ~P สลายภายในเซลล์พลังงานบางส่ วนจะสูญเสียไปใน รูปของความร้ อน และบางส่ วนถูกนาไปใช้ ทางาน และเมื่อ ATP ถ่ ายทอด ~P ให้ กับโมเลกุลของสารอื่น โมเลกุลของสารนันจะได้ ้ พลังงานเพิ่มขึนด้ วย ทาให้ เกิดปฏิกิริยากับโมเลกุลอื่นต่ อไป ดังนัน ้ ้ พลังงานจาก ATP สามารถทาให้ เกิดปฏิกิริยาเคมีภายในเซลล์ ได้ 4
  • 5.
    ATP เมื่อถูกใช้ แล้วสามารถสร้ างกลับมาใหม่ ได้ 5
  • 6.
    พลังงานในรูป ATP ถูกนาไปใช้ทางานต่ างๆภายในเซลล์ 6
  • 7.
    ATP สร้ างขึนอย่างไร ้ เรียกกระบวนการสร้ าง ATP ว่ า Phosphorylation มีวธีการสร้ างหลายแบบ ิ 1. Oxidative phosphorylation 2. Substrate phosphorylation 3. Photophosphorylation 7
  • 8.
    Oxidative phosphorylation การสร้ าง ATP จาก การถ่ ายทอด e- ผ่ านสาร นา e- เช่ น NADH, FADH2 ใน e- transport chain ที่ mitochondria และ มี O2 เป็ นตัวรับ e- ตัว สุดท้ าย 8
  • 9.
    Substrate phosphorylation ATP ถูกสร้ างโดยการ ถ่ ายทอด ~P จากสารที่ มีพันธะเคมีพลังงานสูง กว่ ามายัง ADP โดยตรง โดยมี enzyme กระตุ้น 9
  • 10.
    Photophosphorylation แสงทาให้ e- จากนา ถูกถ่ ายทอดไปตาม e- ้ transport chain ใน chloroplast ได้ พลังงานใน รูป ATP 10
  • 11.
    Metabolic pathway กระบวนการ metabolismเป็ นผลของปฏิกิริยาเคมีท่ เกิดขึน ี ้ ในเซลล์ เริ่มต้ นจาก E1 E2 E3 E4 A B C D E ในแต่ ละขันตอนจะอาศัย enzymes เป็ นตัวเร่ งให้ เกิดปฏิกิริยา ้ 11
  • 12.
    Enzyme ช่ วยเร่งให้ เกิดปฏิกิริยาโดยตัวเองไม่ เปลี่ยนแปลงเป็ นสารอื่น เร่ งปฏิกิริยาเฉพาะ การทางานต้ องการ optimum factors 12
  • 13.
    The induced fitbetween an enzyme and its substrate 13
  • 14.
    The catalytic cycleof an enzyme 14
  • 15.
    อัตราการเร่ งปฏิกิริยาเคมีโดย enzymeขึนกับ ้ Temperture pH Inhibition (noncompetitive inhibition, Competitive inhibition) 15
  • 16.
    Environmental factors affectingenzyme activity Temperature 16
  • 17.
    pH 17
  • 18.
    NAD+ = nicotinamideadenine dinucleotide 18
  • 19.
    NAD+ พบในเซลล์ ทางานร่ วมกับ enzymeโดยเป็ นตัวรับ e- ในปฏิกิริยา oxidation-reduction Oxidation H Dehydrogenase R C R’ + NAD+ R C R’’ + NADH + H+ OH O Reduction NAD+ = oxidized coenzyme NADH = reduced coenzyme 19
  • 20.
    Cellular respiration รวมหมายถึง 2กระบวนการ คือ - Aerobic cellular respiration - Fermentation 20
  • 21.
    Aerobic cellular respiration เป็ นกระบวนการย่ อยสารอาหาร เพื่อให้ ได้ ATP และมี O2 เป็ นตัวรับ e- ตัวสุดท้ าย Organic compounds + Oxygen CO2 + H2O + energy (food) 21
  • 22.
    แต่ โดยทั่วไป cellularrespiration จะ อธิบายถึง Oxidation ของ glucose 6C6H12O6 + 6O2 6CO2 + 6H2O + energy 22
  • 23.
    Fermentation เป็ นกระบวนการย่ อยสารอาหารเพื่อให้ ได้ ATP โดยมี organic compounds เป็ นตัวรับ e- เป็ น anaerobic process เป็ นการย่ อยสลาย glucose เพียงบางส่ วน ผลได้ lactate (animal cell) หรือ CO2 + alcohol (yeast) ได้ 2 ATP 23
  • 24.
    Aerobic cellular respirationประกอบด้ วย Glycolysis Krebs cycle Electron transport chain (ETC) and oxidative phosphorylation 24
  • 25.
  • 26.
    เมื่อร่ างกายของเราเกิดการเผาผลาญ glucoseในเซลล์ แล้ ว ได้ product ร่ างกายทาอย่ างไร คนเราหายใน O2 เข้ าไปในปอด และรั บประทานอาหาร glucose ซึ่ง O2 และ glucose เข้ าไปในกระแสเลือด แล้ วเข้ าไปในเซลล์ Glycolysis เกิดขึนที่ cytoplasm ได้ pyruvate ้ Pyruvate เข้ าไปใน mitochondria และถูกเผาผลาญต่ อไป จนได้ CO2 + H2O + พลังงานในรู ป ATP CO2 , H2O และ ATP แพร่ ออกจาก mitochondria ไปยัง cytoplasm  ATP ถูกนาไปใช้ ประโยชน์ ภายในเซลล์ CO2 แพร่ ออกจากเซลล์ เข้ าไป ในกระแสเลือด และหายใจออกไป ส่ วน H2O จะถูกนาไปใช้ ในเซลล์ 26
  • 27.
  • 28.
    โปรตีนที่อยู่ท่ ผิวของ mitochondriaจะขนส่ ง pyruvate ี เข้ าไปใน mitochondria Net: 2 Pyruvate 2 Acetyl CoA + 2NADH 2C2O ออกจากเซลล์ 28
  • 29.
  • 30.
    ใน 2 Krebscycle / 1 Glucose 2 Acetyl CoA 4CO2 + 6NADH2 e- transport chain +2 FADH2 + 2 ATP (substrate level phosphorylation) 30
  • 31.
    The pathway of electrontransport ETC ประกอบด้ วย electron carrier molecules (ตัวรั บ e-)ที่ อยู่ ใน inner mitochondrial membrane ตัวรั บ e- จะรับเฉพาะ e- H+ จะถูกปล่ อยออกมาและ ถูกส่ งออกไปที่ intermembrane space 31
  • 32.
    O2 จะเป็ นตัวรับ e- ตัวสุดท้ าย แล้ วรวมกับ H+ กลายเป็ น H2O ½ O2 + 2e- + 2H+ H20 สรุ ปว่ า ETC ไม่ ทาให้ สร้ าง ATP โดยตรง แต่ ทาให้ เกิด H+ gradient ที่ผนังด้ านในของ mitochondria ซึ่งทาให้ สะสม พลังงานมากพอที่จะทาให้ เกิด phosphorylation 32
  • 33.
    ATP synthase เป็น protein cmplex ทาหน้ าที่ สังเคราะห์ ATP ซึ่งจะทางานได้ โดยการไหลผ่ านของ H+ การสร้ าง ATP แบบนี ้ เรี ยกว่ า Chemiosmotic ATP synthesis 33
  • 34.
    Electron transport chainand oxidative phosphorylation 34
  • 35.
    Review: how eachmolecules of glucose yields many ATP molecules during cellular respiration 35
  • 36.
    Fermentation (Backup ATP production) Glycolysis Pyruvate Lactate (animal) CO2 + alcohol (yeast) หรือ อาจจะได้ product อื่นๆ ขึนอยู่กับ enzyme ใน ้ สิ่งมีชีวิตนัน ้ 36
  • 37.
    ผลของ fermentation จะได้2ATP NADH ที่ได้ จาก fermantation จะถูก เปลี่ยนเป็ น NAD+ เพื่อใช้ ใน glycolysis ได้ 37
  • 38.
  • 39.
    Lactic acid fermentation(animal cell) 39
  • 40.
    Pyruvate as akey junction in catabolism ผลของ Glycolysis คือ pyruvate ซึ่งจะ ถูกเผาผลาญต่ อไปด้ วย fermentation หรื อ aerobic cellular respiration แล้ วแต่ ว่ าจะอยู่ในภาวะที่มี O2 หรื อไม่ สาหรับเซลล์ ท่ ี สามารถเกิด กระบวนการหายใจได้ ทัง 2 แบบ ้ 40
  • 41.
    ถึงแม้ ว่า fermantationจะได้ พลังงานน้ อย แต่ กสาคัญเพราะว่ าทาให้ ็ ได้ ATP อย่ างรวดเร็ว ในร่ างกายของเรา muscle cell จะเกิด fermentation มากในขณะที่ร่างกายทางานหนักในระยะเวลาสัน เช่ น วิ่ง้ fermentation เป็ นกระบวนการให้ เกิด ATP และ lactate ใน muscle cell ในตอนแรก เมื่อมีจานวนมากขึนทาให้ เกิดอาการเมื่อยล้ า ้ เนื่องจากมีสภาพเป็ นกรดมาก เมื่อหยุดวิ่งร่ างกายหายใจแรงเป็ นการนาเอา O2 มาใช้ เพิ่มมากขึน lactate จะถูกส่ งไปที่ตับ และถูกเปลี่ยนเป็ น ้ pyruvate ในเซลล์ ของยีส ถ้ ามี glucose จานวนมาก ยีสจะหายใจแบบ anaerobic ได้ เป็ น alcohol เมื่อมี alcohol เพิ่มจานวนมากขึนจะทา ้ ให้ ยีสตายได้ จากการที่ ค้นพบกระบวนการ fermentation จึงนามาใช้ ประโยชน์ ได้ มากมาย 41
  • 42.
    The catabolism of variousfood molecules ร่ างกายของเราได้ พลังงานส่ วน ใหญ่ จาก fats, proteins, disaccharides และ polysaccharides ที่กน ิ เข้ าไป โมเลกุลเหล่ านีถกย่ อย ู้ ให้ เป็ นโมเลกุลที่เล็กลงด้ วย enzymes ซึ่งสามารถจะเข้ า ไปในกระบวนการ glycolysis หรื อ Krebs cycle ได้ 42