ενότητα 8, Αρχαία Α' Γυμνασίου

1. ΕΝΟΤΗΤΑ 8
ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ: …………………………………………………………………
Λεξιλογικές επισημάνσεις
ελευθεριάζω = 1. μιλώ και συμπεριφέρομαι ελεύθερα
2. ζω πέρα από καθιερωμένους ηθικούς κανόνες
ελευθεροστομία = 1. η ειλικρινής και με θάρρος έκφραση
2. η θρασύτητα στην έκφραση (συνώνυμο: αθυροστομία)
απελεύθερος = ο πρώην δούλος που μετατράπηκε σε ελεύθερο
ελευθεροτυπία= η ελευθερία έκφρασης στον Τύπο, χωρίς λογοκρισία και περιορισμούς
1. Να συμπληρώσετε τον πίνακα με την κατάλληλη λέξη που βρίσκεται μέσα στην
παρένθεση.
(ελευθεροτυπία, απελευθερώνω, ελευθερία, ελευθεροστομία)
o Οι Έλληνες κατά την επανάσταση του 1821………………………. από την σκλαβιά των Τούρκων.
o Δε μου αρέσει καθόλου η ……………………… του. Θα ήθελα να μιλά με καλύτερο τρόπο.
o Στη δημοκρατία υπάρχει ……………………. και οι ειδήσεις διαδίδονται χωρίς εμπόδια.
o Όλοι οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα στην ……………………. .
2. Επιλέξτε το σωστό:
 Διακρινόταν για τις ………………………. (φιλελεύθερος, απελεύθερος) ιδέες του.
 Η …………………………. (ελευθεροτυπία, ελευθέρωση) είναι σημαντική για την ενίσχυση της
δημοκρατίας.
 Ο ………………………… (ελευθερόστομος, φιλελεύθερος) εκφράζει ανοιχτά τις απόψεις του, δεν
κρύβεται.
 Ο ………………………………… (απελεύθερος, φιλελευθερισμός) έχει για αρχή του το καθεστώς
της ελευθερίας.
3. Φτιάξε προτάσεις με τις λέξεις που ακολουθούν: φιλελεύθερος, ελευθεροτυπία, ελευθερωτής.
_________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________
4. Γράψε μια φράση για καθένα από τα ονοματικά σύνολα που ακολουθούν: ελεύθερος στίχος,
ελεύθερη είσοδος, ελεύθερη μετάφραση
_________________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________________________
5. Συμπλήρωσε την κατάλληλη λέξη από το πλαίσιο που ακολουθεί. Δυο λέξεις περισσεύουν:
 Πολλοί δεν τον συμπαθούσαν εξαιτίας της ______________ του.
 Η λογοκρισία είναι χαρακτηριστικό ______________ καθεστώτων και περιορίζει την
________________ .
 Οι __________________ απόψεις των γονιών του επηρέασαν σε μεγάλο βαθμό την μετέπειτα
ζωή του
απελευθέρωση, ελευθεροτυπία,ανελεύθερος, ελευθεροστομία, λευτεριά,φιλελεύθερος
ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΑ
1. Να γράψετε τα ουσιαστικά που παράγονται από τα επίθετα:

2. ἄπιστος:
ἀληθής:
βαθύς:
γλυκύς:
εὐγνώμων:
παχύς:
δύο:
δέκα:
κακός:
ἐπιμελής:
2. Να αντιστοιχίσετε τα επίθετα της στήλης Α με τα αντίστοιχα ουσιαστικά της στήλης Β.
Α Β
α. φιλόπονος 1. βάρος
β. ἀσεβής 2. ἀγνωμοσύνη
γ. ἀγχίνους 3. θρασύτης
δ. βαρύς 4. φιλοπονία
ε. ἀγνώμων 5. βαρβαρότης
στ. θρασύς 6. ἀγχίνοια
ζ. βάρβαρος 7. ἀσέβεια
4. Να δώσετε τα παράγωγα ουσιαστικά που προκύπτουν από τα παρακάτωεπίθετα έχοντας
υπόψη σας τις καταλήξεις του πίνακα της σελ. 64 του σχολ. βιβλίου.
ἀληθής__________ ἴσος ___________ ἐπιμελής ____________ τραχύς ___________ ἅγιος
______________ μετριόφρων ______________ τρία______________ πολυπράγμων _______________
τέσσερα _____________
ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
5. Σχημάτισε το θηλυκό και ουδέτερο των παρακάτωεπιθέτων:
ΑΡΣΕΝΙΚΟ ΘΗΛΥΚΟ ΟΥΔΕΤΕΡΟ
ἅγιος
πονηρός
ξένος
τίμιος
αἰώνιος
αἰχμηρός
γενναῖος
φαιδρός
ἁπαλός
ἀγαθός
λευκός
μακάριος
θεῖος
φίλιος
ὀχληρός

3. ΕΝΟΤΗΤΑ 8
σοφός
πατρῷος
ἄξιος
θνητός
αἰσχρός
ὑψηλός
Να τοποθετήσετε τα επίθετα των παρενθέσεων στον κατάλληλο τύπο, ώστε να συμφωνούν με τον
τύπο του ουσιαστικού που δίνεται:
1. οἱ …………………… ἰχθύες (ἄφωνος)
2. τῆς …………………. νήσου (ὡραῖος)
3. τούς ………………… ῥήτορας (δεινός)
4. τῇ ………………….. γυναικί (ὠχρός)
5. τοῦ …………………… ἀνδρός (ἀείμνηστος)
6. τά ………………… τείχη (ὑψηλός)
7. τοῖς ……………….. διδασκάλοις (καλός)
8. τόν ……………………..ἄνδρα (ἄρρωστος)
9. αἱ …………………… πράξεις (ὠφέλιμος)
10. τάς …………………… σωτηρίας (δίκαιος)
11. ταῖς …………………. χώραις (πολέμιος)
12. τῶν …………………… μαχητῶν (γενναῖος)
13. τῷ ………………… θεῷ(ἀθάνατος)
14. τήν …………………. μουσικήν (ὡραῖος)
15. ἡ ………………… ἀπειλή (φοβερός)