1. ЭТҮГЭН ДЭЭД СУРГУУЛЬ
Хэрэглээ ба хадгаламж
Лекц №8
Багш О.Норовсамбуу

2. Татварын дараах орлого - DI
DI=хувийн орлого-ХАОАТ
• Татварын дараах орлого нь хоёр
хэлбэрээр ашиглагддаг
• Хэрэглээ - C
• Хадгаламж – S
DI=C+S
Хэрэглээ болон хадгаламж орлгоос
шууд хамараалтай

3. Татварын дараах орлого - DI
• Татварын дараах орлого нь тодорхой бараа
бүтээгдэхүүнд зарцуулагдаж үлдсэн нь
ирээдүйдээ хөрөнгө оруулалт хийх
зорилгоор хадгалдаг. Иймд татварын дараах
орлого нь хэрэглээ болон хадгаламжинд
хуваагдаж байна.

4. Хэрэглээ
• Өрхүүдийн амьдралын хэрэгцээндээ
зориулан худалдан авч буй бүх төрлийн
бүтээгдэхүүн, үйлчилгээний зардлыг
өрхүүдийн хувийн хэрэглээний зардал гэнэ.
Үүнд хоол, хүнс, хувцас, боловсрол соѐлын
бүтээгдэхүүний гэх мэт зардлууд багтана.

5. Хадгаламж
• Өрх бүрийн хадгаламжийн нийлбэрээр
нийт эдийн засгийн хадгаламжийг
тодорхойлдог. Эдийн засгийн нийт
хадгаламж нь тухайн эдийн засгийн
үйлдвэрлэлийн техник, технологийг
нэмэгдүүлэх хөрөнгө оруулалтын эх үүсвэр
болж, улмаар урт хугацааны эдийн засгийн
өсөлтийг бий болгодог.

6. Дундаж хэрэглэх болон хадгалах
хандлага
• Дундаж хэрэглэх хандлага: Орлогынхоо
хэдэн хувийг хэрэглээндээ зарцуулж байна
гэдгээр илэрхийлэгддэг.
𝐶
𝐴𝑃𝐶 =
𝐷𝐼
• Дундаж хадгалах хандлага: Орлогынхоо
хэдэн хувийг хадгалах сонирхолтой байна
байна гэдгээр илэрхийлэгддэг.
𝑆
𝐴𝑃𝑆 =
𝐷𝐼

7. DI=C+S
Хоёр талыг нь DI харьцуулбал
𝐷𝐼 𝐶 𝑆
= +
𝐷𝐼 𝐷𝐼 𝐷𝐼
1=APC+APS

8. Ахиу хэрэглэх болон хадгалах
хандлага
• Орлого нэг нэгжээр нэмэгдэхэд хэрэглээ
болон хадгаламж ямар хэмжээгээр нэмэгдэх
вэ? Гэдгийг ахиу хэрэглэх хандлага, ахиу
хадгалах хандлага тодорхойлно.
∆𝐶
𝑀𝑃𝐶 = - Ахиу хэрэглэх хандлага
∆𝐷𝐼
∆𝑆
𝑀𝑃𝑆 = - Ахиу хадгалах хандлага
∆𝐷𝐼
MPC+MPS=1

9. Кейнсийн хэрэглээний функц
• Кейнсийг хэрэглээний функцийг
тодохойлход дараах гурван таамаглал
тавидаг
1. МРС нь 0-ээс 1-ийн хооронд байна
2. Орлого өсөхийн хэрээр АРС буурна.
3. Хэрэглээ нь татвагрын дараах орлогоос шууд
хамаарна.

10. Кейнсийн хэрэглээний функц
𝐶 = 𝐶0 + 𝑀𝑃𝐶 ∙ 𝐷𝐼
• 𝐶0 - Орлогоос үл хамаарах зайлшгүй
хэрэгцээг тодорхойлж байгаа хэрэглээний
түвшин

11. Хэрэглээний муруй

12. Хадгаламжийн функц
• 𝐶 = 𝐶0 + 𝑀𝑃𝐶 ∙ 𝐷𝐼 хэрэглээ ба
• S – ийг олохдоо S=DI-C гэж олбол
хадгалмжийн функци дараах хэлбэрээр
тодорхойлгодоно.
• S = -𝐶0 +MPS · DI
– MPS –Ахиу хадгалах хандлага
– -𝐶0 -Өрийн түвшин

14. Хэрэглээ болох хадгаламжинд
нөлөөлдөг хүчин зүйлс
• Баялаг
• Хүлээлт
• Хэрэглэгчдийн өр
• Татвар

15. Жишээ
• Өрхийн хэрэглээний функц С=30+0.5DI гэж
өгөгджээ. Тэгвэл дараах хүснэгтийг гүйцээнэ
үү.

16. Жишээ
C=30+0.5*100=80
DI C S APC APS
C=30+0.5*200=130 MPC MPS
100 80 C=30+0.5*300=180
200 130
300 180

17. Жишээ
S=DI-C=100-80=20
DI C S APC APS MPC MPS
100 80 20
200 130 70
300 180 120

18. Жишээ
АРС=С/DI=80/100=0.8
DI C S APC APS MPC MPS
100 80 20 0.8
200 130 70 0.65
300 180 120 0.6

19. Жишээ
APS=S/DI=20/100=0.2 APS=1-APC=1-0.8=0.2
DI C S APC APS MPC MPS
100 80 20 0.8 0.2
200 130 70 0.65 0.35
300 180 120 0.6 0.4

20. C=30+ 0.5 DI
Жишээ
𝐶2 −𝐶1 130−80
MPC= = = 0.5
𝐷𝐼2 −𝐷𝐼1 200−100
DI C S APC APS MPC MPS
100 80 20 0.8 0.2 -
200 130 70 0.65 0.35 0.5
300 180 120 0.6 0.4 0.5

21. MPS=1-MPC=1-0.5=0.5
Жишээ
𝑆2 −𝑆1 70−20
MPS= = = 0.5
𝐷𝐼2 −𝐷𝐼1 200−100
DI C S APC APS MPC MPS
100 80 20 0.8 0.2 - -
200 130 70 0.65 0.35 0.5 0.5
300 180 120 0.6 0.4 0.5 0.5

22. Анхаарал тавьсанд
баярлалаа!