Download to read offline
More Related Content
![Lekts 5 tulburiin chadwar [repaired]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/lekts5tulburiinchadwarrepaired-140320063951-phpapp02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
15
- 1. Лекц 15 “Олон улсын валютын санхүү” М.Халиун
- 2. Агуулга Олонулсын валютын систем Валютын хөрвөх нөхцөл, валютын ханш Кросс ханш
- 3. Олон улсын валютын систем
- 4. Үндэсний валютын систем Ямар ч оронд өөрийн мөнгийн систем байдаг ба түүнийг бүрдүүлэгч хэсгүүд үндэсний валютын систем болдог. Дотоод болон гадаад валютын нөөц бүрэлдэх, олон улсын төлбөр тооцоог хийх гүйцэтгэх механизмыг үндэсний валютын систем гэнэ.
- 5. Валют ба валютынханш Гадаадын бараа, үйлчилгээг худалдан авахын тулд бидэнд тэр улсын мөнгө хэрэгтэй болдог. Гадаадын банкны бэлэн мөнгө,зоос, хадгаламжийг гадаад валют гэдэг. Бид гадаад валютыг гадаад валютын зах зээл дээрээс худалдан авдаг.
- 6. Гадаад валютын захзээл Бид гадаад валютын зах зээл дээрээс гадаадын валютыг худалдан авдаг бол гадаадынхан долларыг худалдан авдаг. Гадаад валютын зах зээл гэдэг нь нэг улсын валютыг нөгөө улсын валютаар солилцдог зах зээлийг хэлнэ.
- 7. Гадаад валютын ханш Нэг валютын өөр валютаар солих үнийг гадаад валютын ханш гэдэг. Нэг валютын өөр валютаар илэрхийлсэн өртөг буурахыг валютын ханшийн сулралт гэж нэрлэдэг. Нэг валютын өөр валютаар илэрхийлсэн өртөг өсөхийг валютын ханшийн чангаралт гэж нэрлэдэг.
- 8. Валют ба валютынханш Нэрлэсэн ба бодит валютын ханш Нэрлэсэн валютын ханш гэдэг нь нэгж долларт ногдох гадаадын валютаар илэрхийлэгдсэн долларын өртгийг хэлнэ. Энэ нь нэг мөнгөөр хичнээн гадаадын мөнгө солихыг хэмждэг. Бодит валютын ханш гэдэг нь гадаадын бараа, үйл-чилгээгээр илэрхийлэгдсэн харьцангуй үнийг хэлнэ. Энэ үзүүлэлт нь нэгж АНУ-ын ДНБ-ээр хичнээн гадаадын ДНБ худалдан авахыг хэмждэг.
- 9. Гадаад валютын захзээл Нэг улсын мөнгөний эрэлт нөгөө улсын мөнгөний нийлүүлэлт болох нь Гадаадын мөнгө эзэмшиж буй хүн түүнийг доллароор солихыг хүсэх тохиолдолд долларын эрэлт, тус эзэм-шиж буй мөнгөний нийлүүлэлт зэрэг бий болдог. Тиймээс долларын эрэлтэд нөлөөлөх хүчин зүйлс Канадын доллар, ЕХ-ны евро, Английн фунт, Японы иены нийлүүлэлтэд нөлөөлдөг. Түүнчлэн бусад улсын мөнгөний эрэлтэд нөлөөлдөг хүчин зүйлс долларын нийлүүлэлтэд нөлөөлдөг.
- 10. Гадаад валютын захзээл дээрх эрэлт Худалдаачдын тухайн хугацаанд гадаад валютын зах зээл дээрээс худалдан авахаар төлөвлөсөн долларын эрэлтийн хэмжээ дараах хүчин зүйлсээс хамаардаг. Үүнд: 1. Валютын ханш 2. АНУ-ын экспортын эрэлт 3.АНУ болон бусад улсын хүүний түвшин 4. Хүлээгдэж буй ирээдүйн валютын ханш
- 11. Гадаад валютын захзээл дээрх эрэлтийн хууль Долларын эрэлт нь үүсвэлэрэлт байдаг. Хүмүүс долларыг худалдан авсанаар АНУ-д үйлдвэрлэгдсэн бараа, үйлчилгээг худалдан авах боломжтой болдог. Бусад хүчин зүйл тогтмол байхад валютын ханш өндөр үед гадаад валютын зах зээл дээр долларын эрэлт бага байдаг.
- 12. Валютын ханшдолларын эрэлтын хэмжээнд хоёр шалтгаанаар нөлөөлдөг: Экспортын нөлөө Хүлээгдэж буй ашгийн нөлөө Экспортын нөлөө АНУ-ын экспортын хэмжээ их байх тусам гадаад валютын зах зээл дээр долларын эрэлт их байна. Мөн валютын ханш бага үед экспортын хэмжээ их байна. Тиймээс долларын эрэлтийн хэмжээ их байна.
- 13. Гадаад валютын захзээл дээрх нийлүүлэлтийн хууль Бусад хүчин зүйл тогтмол байхад валютын ханш өндөр үед гадаад валютын зах зээл дээрх долларын нийлүүлэлтийн хэмжээ их байдаг. Валютын ханш долларын нийлүүлэлтийн хэмжээнд хоѐр шалтгаанаар нөлөөлдөг: Импортын нөлөө Хүлээгдэж буй ашгийн нөлөө
- 14. Импортын нөлөөАНУ-ын импортын хэмжээ их үед гадаад валютын зах зээл дээр долларын нийлүүлэлтийн хэмжээ их байдаг. Валютын ханшийн өндөр түвшинд АНУ-ын импортын хэмжээ их байдаг. Тиймээс долларын нийлүүлэлтийн хэмжээ их байдаг.
- 15. Валютын хөрвөх нөхцөл, валютын ханш
- 16. Олон улсын валют • Чөлөөтэй хөрвөх чадвартай • Хязгаарлагдмал хөрвөх чадвартай • Хөрвөх чадваргүй
- 17. Валют гэдэгойлголтонд улс орнуудын мөнгөн тэмдэгт, вексель, үнэт цаас гэх олон улсын тооцоонд арилжаалагдаж байнаа төлбөрийн хэрэгслүүд орно. Валютын ханшийн тодорхойлолт Нэг орны мөнгөн тэмдэгт нөгөө орны мөнгөн тэмдэгтээр илэрхийлж байгаа үнийг валютын ханш гэнэ. 1$ = 1700 төг 1₮= 1/1700 $
- 18. ОУ-ын валютын систем ОУ-ын валют-санхүүгийн системийн хөгжлийн үе шат: 19-р зууны дунд үеэс Дэлхийн 1-р дайн эхлэх хүртэлх хугацаа 1920-иод оны эхнээс 40-өөд оны дунд хүртэлх хугацаа 1944-өөс 1970-аад оны дунд хүртэлх хугацаа, Бреттон Вудсын валютын систем 1976 оноос өнөөг хүртэл
- 19. 1870–2000онд хүртэлх ОУ-ын валютын систем
- 20. Алтан стандарт: 1870-1914он хүртэл үргэлжилсэн. Алтны эрин 1822 онд эхэлсэн гэж үздэг бөгөөд энэ үед голүүргийг алт гүйцэтгэж байсан. Тэр үед хамгийн хүчирхэг эдийн засагтай байсан Английн төрөөрийн үндэсний мөнгөн нэгжийг /1 фунд стерлинг нь 7,322 гр алтны орцтой/ хэмээн алтаар баталгаажуулан энэ ханшаар чөлөөтэй хөрвөх чанартай хэмээн зарласан. 1880-1900 онуудад оргил үе байлаа.
- 21. Алтан стандарын давуу талууд: Ханшны эрс хэлбэлзэл багатай Инфляцийн түвшин бага Алтан стандарын сул талууд: Мөнгөний эргэлт алтны олборлолттой шууд хамааралтай
- 22. Алт-девизын стандартын систем: 1920-1943 Алт болон хөрвөх чадвар бүхий цөөн улсын валютад тулгуурласан валютын систем юм.
- 23. Бреттон-Вудсын систем: 1944-1973 оны хооронд оршиж байсан. Энэ үед доллар алтаар баталгаажин бусад валютууд доллартай харьцах хатуу ханштай байсан.
- 24. Хөвөгч ханшны систем: Үүнийг зарим тохиолдолд Ямайкийн системч гэж нэрлэдэг. 1976онд Ямайка арлын Кингстон хотод дэлхийн нөлөө бүхий хүмүүс /ерөнхий сайд нар, эдийн засагчид/ цуглан хэлэлцэж “валютын ханш”нь бусад барааны үнийн адил эрэлт, нийлүүлэлтээр зохицуулагдаж байна хэмээн тохиролцож гарын үсэг зуралцжээ.
- 25.
- 26. Кросс ханш Валютын үнэ цэнийн үндсэн хэмжигдхүүн нь ямар нэгэн байдлаар америк доллар байгаад байвал доллар оролцоогүй арилжаа нь хэрхэн явагдах вэ? гэсэн асуулт гарч ирнэ. Ийм төрлийн арилжаанд кросс ханш гэсэн ойлголтыг ашигладаг. Кросс ханш (cross rate) гэдэг нь гуравдагч валютаас хамааран хоёр валютын хооронд үүсэх харьцаа. FOREX -т гуравдагч валютаар америк долларыг авч үздэг.
- 27. Жишээ ньEUR/JPY, GBP/CHF, CHF/JPY нь кросс ханшаар илэрхийлэгдсэн хосууд. Гуравдагч валют болох доллар хаана байгаа юм гэж та асууж болох юм. Доллар кросс ханшийн утгыг тооцоход оролцоно. Үүнийг EUR/JPY хосын кросс ханшийг хэрхэн тооцохыг жишээн дээр авч үзье. Еврогийн хувьд шууд ханшийг авна. Өөрөөр хэлбэл EUR/USD. Харин Японы йений хувьд урвуу ханшийн утгыг авна. - USD/JPY Энэ хоёр утгыг үржүүлэхэд үр дүнд нь EUR/JPY хосын кросс ханш гарч ирнэ. EUR/JPY = (EUR/USD) X (USD/JPY)
- 28.