1. Лекц-5

2. 1. Мэдрэмжийг тодорхойлох нь
2. Эрэлтийн мэдрэмж
3. Нийлүүлэлтийн мэдрэмж

3.  Аливаа юмс үзэгдэл, хүчин зүйлсийн нэгнээсээ
хамаарч өөрчлөгдөх өөрчлөлтийг мэдрэмж
гэсэн ойлголтоор илэрхийлдэг.
 Зарим судлаачид үүнийг уян чанар гэж
нэрлэдэг.
 Хоорондоо хамааралтай хоѐр хүчин зүйлийн
нэг нь 1 хувиар өөрчлөгдөхөд нөгөө хүчин зүйл
хэдэн хувиар өөрчлөгдөж байгаа мэдрэмжээр
тодорхойлдог.
 Elasticity – мэдрэмж гэсэн үг
 Тиймээс мэдрэмжийг E үсгээр тэмдэглэдэг.

4. Эрэлтийн мэдрэмжийн төрөл
I. Үнээс хамаарсан эрэлтийн мэдрэмж
II. Орлогоос хамаарсан эрэлтийн мэдрэмж
III. Солбисон эрэлтийн мэдрэмж

5.  Бүтээгдэхүүн, үйчилгээний үнэ 1 хувиар
өөрчлөгдөхөд эрэлтийн тоо хэмжээ хэдэн
хувиар өөрчлөгдөж байгааг харуулна.
 Эрэлтийн функц болон эрэлтийн муруйнаас
хамааруулан 2 төрлийн эрэлтийн мэдрэмж
тооцдог.
a) Эрэлтийн цэгэн мэдрэмж
b) Эрэлтийн нуман буюу дундаж цэгийн
мэдрэмж

6.  Эрэлтийн функц нь гипербол бол эрэлтийн
муруй нь хотгор байна.
 Энэ үед эрэлтийн муруйн цэг бүр дээрх
мэдрэмжүүд нь тэнцүү байдаг.
 Тиймээс цэгэн мэдрэмжийг олоход
хангалттай юм.
q P (q2  q1 ) P
E p
 1  1
P q1 ( P2  P ) q1
d
1

7.  Эрэлтийн функц нь шугаман хэлбэрээр
өгөгдсөн бол эрэлтийн муруй нь шулуун
байна.
 Энэ үед эрэлтийн муруйн цэг бүр дээрх
мэдрэмжүүд ялгаатай байна.
 Тиймээс судалгааны онцлогоос хамааран
дундаж цэгийн мэдрэмжийг тооцдог.
q ( P2  P ) (q2  q1 ) ( P2  P )
E 
p
 1
  1
P (q2  q1 ) ( P2  P ) (q2  q1 )
d
1

8. Эрэлтийн нуман буюу
Эрэлтийн цэгэн
дундаж цэгийн
мэдрэмж
мэдрэмж
Богино хугацааны Урт хугацааны
мэдрэмж мэдрэмж
Голдуу хэрэглэдэг

9. Хэв шинж График
Edp  1 Мэдрэмж сайн Харьцангуй хэвтээ
E 1d
p
Мэдрэмж муу Харьцангуй босоо
Edp  1 Нэгж
Өөрчлөлтийн хувь тэнцүү
мэдрэмжтэй
Edp  0 Босоо тэнхлэгтэй
Төгс мэдрэмжгүй
параллель
Хэвтээ тэнхлэгтэй
E d
p
  Төгс мэдрэмжтэй параллель

10.  Орлуулах боломж
 Хэрэглэгчийн төсөвт эзлэх хувь
 Хэрэглээний шинж чанар

11. Тоо
Үнийн
Тоо Нийт хэмжээний Хэв
Үнэ өөрчлөлт мэдрэмж
хэмжээ орлого өөрчлөлт шинж
%
%
0 7 0 200 14 -14,0 сайн
2 6 12 100 17 -6,0 сайн
4 5 20 50 20 -2,5 сайн
6 4 24 33 25 -1,3 нэгж
8 3 24 25 33 -0,8 муу
10 2 20 20 50 -0,4 муу
12 1 12 17 100 -0,2 муу
14 0 0

12. 8
7
6 Edp  1
5
4 Edp  1
3
2 E 1
d
p
1
0
0 5 10 15

13. Үнийн өөрчлөлтийн Үнээс хамаарсан Нийт орлогод
хувь эрэлтийн мэдрэмж үзүүүлэх нөлөө
Edp  1 TR 
P Edp  1 TR 
Edp  1 TR 
P E 1
p TR 
d

14. P
8
6
Edp  1
Edp  1
4
2
Edp  1
0
Q
0 5 10 15
TR
30
25
TR max
20
15
10
5
0
0 5 10
Q
15

15.  Хэрэглэгчийн орлого 1 хувиар
өөрчлөгдөхөд эрэлтийн тоо хэмжээ хэдэн
хувиар өөрчлөгдөж байгааг харуулдаг.
 Хэрэглэгчийн орлогыг I гэж тэмдэглэе.
q I1 (q2  q1 ) I1
E 
I
  
I q1 ( I 2  I1 ) q1
d

16. Хэв шинж График
EdI  1 Дээд зэрэглэлийн Эерэг хамаарлыг
тансаг бараа харуулсан
Өргөн
Эерэг хамаарлыг
0  E 1
I
хэрэглээний
d харуулсан
бараа
EdI  0 Доод зэрэглэлийн Урвуу хамаарлыг
чанаргүй бараа харуулсан

17.  А барааны үнэ 1 хувиар өөрчлөгдөхөд Б
барааны эрэлтийн тоо хэмжээ хэдэн хувиар
өөрчлөгдөж байгааг харуулна.
q P A
(q 2  q1 ) P1
B B A
E AB
  1B  A  B
P q1 ( P2  P1 ) q1
d A

18. Хэв шинж График
EdAB  0 Орлох Эерэг хамаарлыг
бүтээгдэхүүн харуулсан
EdAB  0 Хослох Урвуу хамаарлыг
бүтээгдэхүүн харуулсан
EdAB  0 Хамааралгүй Босоо тэнхлэгтэй
бүтээгдэхүүн параллель

19.  Бүтээгдэхүүний үнэ 1 хувиар өөрчлөгдөхөд
нийлүүлэлтийн тоо хэмжээ хэдэнд хувиар
өөрчлөгдөж байгааг харуулна.
q P (q2  q1 ) P
E p
 1  1
P q1 ( P2  P ) q1
s
1

20. Хэв шинж График
Мэдрэмж сайн буюу
E 1
p Харьцангуй
үйлдвэрлэлийн урт
s
хэвтээ
хугацаа
Мэдрэмж муу буюу
Харьцангуй
0  Esp  1 үйлдвэрлэлийн богино
босоо
хугацаа
Мэдрэмжгүй буюу Босоо
E 0
s
p
үйлдвэрлэлийн хэт тэнхлэгтэй
богино хугацаа паралель

21. Үйлд-н Мэдрэмжийн
хугацаа хэв шинж
Тайлбар
Үйлдвэрлэлээ
Урт Сайн өргөжүүлэх боломжтэй
Үйлдвэрлэлээ
Богино Муу нэмэгдүүлэх
боломжгүй