1. บทที่ 3
วิธีดําเนินการวิจัย
การวิจัยครั้งนี้ เปนการวิจยเชิงทดลอง (Experimental Research) มีวัตถุประสงคเพื่อ
ั
สรางสื่อประสมใหมีประสิทธิภาพ (E1/E2) ตามเกณฑ 80/80 และเพื่อเปรียบเทียบ
ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนระหวางการสอนโดยใชสอประสมและการสอนแบบปกติ เรื่อง
่ื
การถายโอนพลังงานความรอน สําหรับนักเรียนชันมัธยมศึกษาปที่ 1 ซึ่งผูวิจัยได
้
ดําเนินการตามขั้นตอน ดังนี้
1. ประชากรและกลุมตัวอยาง
2. เครื่องมือที่ใชในการวิจัย
3. การดําเนินการทดลอง
4. การวิเคราะหขอมูล
5. สถิติที่ใชในการวิเคราะหขอมูล
ประชากรและกลุมตัวอยาง
1. ประชากรที่ใชในการวิจัย คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1
โรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย สังกัดสํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 13
ภาคเรียนที่ 2 ปการศึกษา 2554 จํานวน 4 หองเรียน 108 คน
2. กลุ ม ตั ว อย า งที่ ใ ช ใ นการวิ จั ย ครั้ ง นี้ ผู วิ จั ย ได ทํ า การสุ ม อย า งง า ย (Simple
Random Sampling) จากประชากรโดยวิธีการจับฉลาก โดยใชหองเรียนเปนหนวยการสุม
สุมครั้งที่ 1 สุมมา 2 หองจากจํานวน 4 หอง เพื่อใชเปนกลุมตัวอยาง ไดหอง
ม.1/2 และหอง ม.1/3 รวมจํานวน 54 คน

2. 42
สุมครั้งที่ 2 สุมจากกลุมตัวอยาง 2 หองเรียนเพื่อใชเปนกลุมทดลอง สุมได
หอง ม.1/2 จํานวน 27 คน เปนกลุมทดลอง และที่เหลืออีก 1 หอง คือ หอง ม.1/3 จํานวน
27 คน ใหเปนกลุมควบคุม
สุมครั้งที่ 3 จากที่เหลือจากการสุมกลุมตัวอยาง คือ หอง ม.1/1 กับ 1/4 สุมมา

จํานวน 1 หองเรียน เพื่อใชเปนกลุมทดลองหาประสิทธิภาพของสื่อประสมในขั้นทดลอง
รายบุคคล จํานวน 3 คน และขั้นทดลองกลุมเล็ก จํานวน 9 คน คือหอง ม.1/4 จํานวน
27 คน แตใชทดลองหาประสิทธิภาพเพียง 12 คน ที่เหลือ 1 หอง คือหอง ม.1/1 ใช
ทดลองหาประสิทธิภาพขั้นทดลองภาคสนาม จํานวน 27 คน
3. กลุมนักเรียนที่ใชในการหาคุณภาพแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
เปนกลุมนักเรียนภาคเรียนที่ 2 ปการศึกษา 2554 จํานวน 2 หอง ที่เคยผานการเรียนเรื่อง
การถายโอนพลังงานความรอน มาแลว คือหอง ม.3/1 จํานวน 36 คน และหอง ม.2/1
จํานวน 34 คน
เครื่องมือทีใชในการวิจัย
่
เครื่องมือที่ใชในการวิจัยครั้งนี้ เปนเครื่องมือที่ผูวิจัยสรางขึ้นประกอบดวย
1. สื่อประสม
2. แผนการจัดการเรียนรู
3. แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
สื่อประสม
การสรางสื่อประสมผูวิจัยไดดําเนินการ ดังนี้
1. ศึกษาหลักสูตรกลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร ตามหลักสูตรแกนกลาง
การศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 วิเคราะหมาตรฐานการเรียนรู ตัวชี้วัด สาระการเรียนรู
แกนกลาง วิเคราะหเนื้อหา จํานวนคาบเรียน

3. 43
2. ศึกษาหลักการแนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวของเกี่ยวกับสื่อประสม
ไดแก ความหมายของสื่อประสม ประเภทของสื่อประสม ลักษณะของสื่อประสม และ
ประโยชนของสื่อประสม
3. นําขอมูลที่ไดจากขอ 1-2 มาวิเคราะหเนื้อหาและแบงเนื้อหาเปนหนวยยอยให
สอดคลองกับตัวชี้วัด และสาระการเรียนรูโดยแบงเนื้อหาเปน 5 หนวยยอย ดังนี้
หนวยยอยที่ 1 การถายโอนความรอนของน้ํา จํานวน 1 คาบ
หนวยยอยที่ 2 การถายโอนความรอนของโลหะ จํานวน 1 คาบ
หนวยยอยที่ 3 อุณหภูมิกับการถายโอนความรอน จํานวน 1 คาบ
หนวยยอยที่ 4 การถายโอนความรอนในชีวิตประจําวัน จํานวน 1 คาบ
หนวยยอยที่ 5 การถายโอนพลังงานความรอน จํานวน 2 คาบ
รวมจํานวนคาบทั้งหมด จํานวน 6 คาบ
4. วางแผนการสรางสื่อประสม ลักษณะสื่อประสมที่สรางประกอบดวยสื่อ
ประสม ดังนี้
4.1 สื่อประสมในสวนที่เปนบทเรียนมัลติมีเดีย ประกอบการเรียนการสอน
จํานวน 1 หนวยยอย คือ หนวยยอยที่ 5
4.2 สื่อประสมสวนที่เปน power point ประกอบการเรียนการสอน จํานวน 4
หนวยยอย คือ หนวยยอยที่ 1-4
4.3 สื่อประสมที่เปนเอกสารสิ่งพิมพ ใชจัดกิจกรรมประกอบการเรียนการสอน
ทั้ง 5 หนวยยอย
5. ออกแบบโครงรางสื่อประสม แลวนําไปปรึกษาผูเชี่ยวชาญเพื่อขอคําแนะนํา
รูปแบบ และเนื้อหาของสื่อประสมในสวนที่เปนบทเรียนมัลติมีเดีย power point และ
เอกสาร ที่เหมาะสม
6. ดําเนินการสรางสื่อประสมในสวนที่เปนบทเรียนมัลติมีเดีย power point และ
เอกสาร ตามโครงรางที่เขียนไว มีขั้นตอนดังนี้
6.1 บทเรียนมัลติมีเดีย เรือง การถายโอนพลังงานความรอน ผูวิจัยได
่
ดําเนินการศึกษา และคนควา ดังนี้

4. 44
1) กําหนดวัตถุประสงคในการพัฒนาบทเรียนมัลติมีเดีย กําหนดหัวเรื่อง
วิเคราะหเนื้อหา
2) ออกแบบตัวอักษร ภาพ เสียง ในบทเรียนมัลติมีเดีย
3) ออกแบบการเชื่อมโยงบทแตละสวนวาจากไหนไปไหนสัมพันธกัน
อยางไร การเดินหนาถอยหลัง ในบทเรียนมัลติมีเดีย
4) ออกแบบปุมสัญลักษณ ตัวอักษร ฉากหลัง สี เสียง และสวนประกอบที่
ละเอียดออนตางๆ ใหกลมกลืนกัน ในบทเรียนมัลติมเี ดีย
5) การจัดสราง ขั้นตอนการสรางตั้งแตการจัดวางรูปแบบบนคอมพิวเตอร
การนํา ภาพนิ่งเขามาใช การตกแตงแกไขภาพ การทําภาพ 2 มิติ 3 มิติ หรือภาพเคลื่อนไหว
โดยจัดเปนกราฟก ไฟลในรูปแบบตางๆ เชน งานวีดีทัศน การถายทํา การตัดตอ
การตกแตง แทรกตัวอักษร ทุกชวงใหอยูในรูปของไฟลทางคอมพิวเตอร สุดทาย
ออโตริ่ง (Authoring) เปนขั้นตอนสุดทายในการนําเสนอขอมูลที่เปนคอมพิวเตอร
ในบทเรียนมัลติมีเดีย
6) ทดสอบโปรแกรมในบทเรียนมัลติมีเดีย โดยมีจุดประสงคในการ
ทดสอบเนื้อหาวาสมบูรณตามที่ออกแบบหรือไม เพื่อหาขอผิดพลาดของโปรแกรมหากมี
ขอผิดพลาดในแตละขั้นตอนก็จะนําไปแกไขใหมจนสมบูรณ และบันทึกสื่อเพื่อเผยแพร
ตอไป
6.2 power point ประกอบการเรียนการสอน เรื่อง การถายโอนพลังงาน
ความรอน ผูวิจัยไดดําเนินการศึกษา และคนควา ดังนี้
1) กําหนดวัตถุประสงคในการสราง
2) วิเคราะหเนื้อหา กําหนดชื่อเรื่อง กิจกรรมตามแนวทางของสถาบัน
สงเสริมการสอนวิทยาศาสตร และเทคโนโลยี
3) กําหนดจุดประสงค วิธทํา วัสดุอุปกรณ ของกิจกรรม ขอคําถาม
ี
อภิปรายหลังกิจกรรม รูปแบบการบันทึกกิจกรรม ตามวิธีการทางวิทยาศาสตร
4) ดําเนินการสรางตามที่วางแผนและออกแบบไว

5. 45
6.3 สื่อประสมสวนที่เปนเอกสาร เรื่อง การถายโอนพลังงานความรอน ผูวิจัย
ไดดําเนินการศึกษา และคนควา ดังนี้
1) กําหนดวัตถุประสงคในการสราง
2) วิเคราะหเนื้อหา กําหนดชื่อเรื่อง กิจกรรมตามแนวทางของสถาบัน
สงเสริมการสอนวิทยาศาสตร และเทคโนโลยี
3) กําหนดจุดประสงค วิธีทํา วัสดุอุปกรณ ของกิจกรรม ขอคําถาม
อภิปรายหลังกิจกรรม รูปแบบการบันทึกกิจกรรม ตามวิธีการทางวิทยาศาสตร
4) ดําเนินการสรางตามที่วางแผนและออกแบบไว
7. นําสื่อประสม ไดแกสื่อประสมในสวนที่เปนบทเรียนมัลติมีเดีย Power Point
ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน และเอกสาร ที่สรางเสร็จแลวเสนอ
ผูเชี่ยวชาญเพื่อประเมินความสอดคลองระหวางสื่อจุดประสงคการเรียนรูกับสื่อประสม
จํานวน 5 ขอ พบวาไดคาความสอดคลองเทากับ 1.00 และใหผเู ชี่ยวชาญประเมินคุณภาพ

ของสื่อประสมตามมาตรประมาณคา 5 ระดับ ของลิเคิรท (Likert) ดังนี้
ระดับ 5 หมายถึง สอดคลอง/เหมาะสมมากที่สุด
ระดับ 4 หมายถึง สอดคลอง/เหมาะสมมาก
ระดับ 3 หมายถึง สอดคลอง/เหมาะสมปานกลาง
ระดับ 2 หมายถึง สอดคลอง/เหมาะสมนอย
ระดับ 1 หมายถึง สอดคลอง/เหมาะสมนอยที่สุด
ในการประเมินคุณภาพของสื่อประสมแบงเปน 4 ดาน คือ ดานที่ 1
ประเมินคุณภาพสื่อประสมในสวนที่เปนบทเรียนมัลติมีเดีย จํานวน 10 ขอ ดานที่ 2 สื่อ
ประสมในสวนที่เปน Power Point ประกอบกิจกรรมการเรียนการสอน จํานวน 10 ขอ
ดานที่ 3 สื่อประสมในสวนที่เปนเอกสาร จํานวน 10 ขอ และดานที่ 4 ประเมินการวัด
และประเมินผล จํานวน 5 ขอ ซึ่งผลการประเมินคุณภาพของสื่อประสมจากผูเชี่ยวชาญ
จํานวน 3 ทาน มีคะแนนเฉลี่ยรายขออยูในชวง 3.67-5.00 และคาเฉลี่ยรวม เทากับ 4.66
อยูในระดับคุณภาพมากที่สุด (ภาคผนวก ข) พบวา บทเรียนมัลติมีเดียบางเฟรมตัวอักษร
เล็กไป เนื้อหาบางเฟรมมากเกินไป บางเฟรมมีเสียงทับซอนกัน

6. 46
8. ปรับปรุงสื่อประสม ในสวนที่บกพรองตามคําแนะนําจากผูเชี่ยวชาญกอน
นําไปหาประสิทธิภาพ
9. นําสื่อประสม ที่ไดปรับปรุงแกไขแลวในขอ 8 ไปทดลองใชขั้นทดลอง
รายบุคคล กับนักเรียนหอง ม.1/4 ภาคเรียนที่ 2 ปการศึกษา 2554 โรงเรียน
ทุงยาวผดุงศิษย จํานวน 3 คน ซึ่งเปนนักเรียนที่ไมใชกลุมตัวอยาง โดยคัดเลือกนักเรียน
ที่เรียนออน จํานวน 1 คน นักเรียนทีเ่ รียนปานกลาง จํานวน 2 คน มาทดลองหา
ประสิทธิภาพในเบื้องตน เพื่อสังเกตพฤติกรรมการเรียนของนักเรียน คะแนนผลการ
เรียนระหวางเรียน และคะแนนจากการทดสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน พบวา
สื่อประสมมีจุดบกพรองหลายประการ เชน การบรรยายเสียงในบทเรียนมัลติมีเดียยังมี
บางเฟรมเสียงบรรยายซ้ําซอนกัน การเชื่อมโยงเนื้อหาบางเฟรมยังผิดพลาด รูปภาพบาง
รูปไมชัด การเคลื่อนไหวตัวอักษรคนละแบบกัน เอกสารสื่อประสมมีจํานวนบรรทัดให
นักเรียนทํากิจกรรมนอยเกินไปในบางกิจกรรม ผูวิจัยไดปรับปรุงแกไขกอนนําไปใช

ทดลองกับกลุมเล็ก
10. ขั้นทดลองกลุมเล็ก ผูวิจัยไดนําสื่อประสมไปทดลองใชกบนักเรียนหอง
ั
ม.1/4 ภาคเรียนที่ 2 ปการศึกษา 2554 โรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย จํานวน 9 คนที่ไมใชกลุม 
ตัวอยางที่เรียนออน เรียนปานกลาง และเรียนเกง คละกัน ใหผูเรียนทํากิจกรรมตามสื่อ
ประสมหลังจากนั้น ทําการซักถามความเขาใจ และความชัดเจนของสื่อ พบวาสื่อประสม
บางตอนยังบกพรอง เรื่องของการเชื่อมโยงเนื้อหาในบทเรียนมัลติมีเดีย ผูวิจัยไดนํา
ขอบกพรองมาปรับปรุงแกไข และนําไปใชทดลองภาคสนามตอไป
11. ขั้นทดลองภาคสนาม ผูวิจัยไดนําสื่อประสมไปทดลองใชกับนักเรียน หอง
ม.1/1 ภาคเรียนที่ 2 ปการศึกษา 2554 โรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย จํานวน 27 คน ที่ไมใช
กลุมตัวอยางที่เรียนออน เรียนปานกลาง และเรียนเกง คละกัน ใหผูเรียนทําตาม
สื่อประสมหลังจากนั้น ทําการซักถามความเขาใจ และความชัดเจนของสื่อ พบวาสื่อ
ประสม มีบางคําพิมพผิด การเชื่อมโยงเนื้อหาบกพรองเพียงเล็กนอย
12. ปรับปรุงพัฒนาขอบกพรอง พรอมจัดทําสื่อประสมชุดสมบูรณเพื่อนําไปใช
ในการทดลองกับกลุมทดลอง และเก็บขอมูลตอไป

7. 47
แผนการจัดการเรียนรูโดยใชสื่อประสม
แผนการจัดการเรียนรูโดยใชส่อประสม เปนแผนการจัดการเรียนรูที่ผูวิจัย
ื
สรางขึ้นเพื่อใชจัดการเรียนการสอน เรื่อง การถายโอนพลังงานความรอน สําหรับ
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 ตัวชี้วัด และมาตรฐานการเรียนรูตรงตามหลักสูตร
แกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 และมีเนื้อหาสอดคลองกับตัวชี้วัดที่ผูวิจัย
สรางขึ้นประกอบการสอนใหผูเรียนมีความรูความเขาใจ และทักษะการเรียนรูตาม
ธรรมชาติวิชา ซึ่งดําเนินการตามลําดับดังนี้
1. ศึกษาและวิเคราะหหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 และ
หลักสูตรสถานศึกษา กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร ระดับชันมัธยมศึกษาปที่ 1
้
โรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย จังหวัดตรัง สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 13
2. ศึกษาหลักการ แนวคิด ทฤษฎีเกี่ยวกับสื่อประสม เพื่อนําหลักการแนวคิด
ทฤษฎีดังกลาวมาใชในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนตามแผนการจัดการเรียนรู
3. ศึกษาเรื่องของกรอบเวลา จากปฏิทินวิชาการโรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย และ
เนื้ อ หายึด ตามแนวทางการจั ด การเรีย นรู ต ามเอกสาร และหนั งสื อเรี ย นของสถาบั น
สงเสริมการสอนวิทยาศาสตร และเทคโนโลยี
4. ศึกษาวิธีการสรางแผนการจัดการเรียนรูจากเอกสารประกอบหลักสูตร ตาม
หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551
5. ดําเนินการสรางแผนการจัดการเรียนรูโดยใชสอประสม เรื่อง การถายโอน
ื่
พลังงานความรอน สําหรับนักเรียนชันมัธยมศึกษาปที่ 1 โดยแตละแผนประกอบดวย
้
ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู ดังตอไปนี้ ขั้นนําเขาสูบทเรียน ขั้นดําเนินกิจกรรม
การเรียนการสอน ขั้นสรุป จํานวน 5 แผน ใชเวลาเรียนทั้งหมด 6 คาบ ดังนี้
แผนที่ 1 หนวยยอยที่ 1 การถายโอนความรอนของน้ํา จํานวน 1 คาบ
แผนที่ 2 หนวยยอยที่ 2 การถายโอนความรอนของโลหะ จํานวน 1 คาบ
แผนที่ 3 หนวยยอยที่ 3 อุณหภูมิกับการถายโอนความรอน จํานวน 1 คาบ
แผนที่ 4 หนวยยอยที่ 4 การถายโอนความรอนในชีวิตประจําวัน จํานวน 1 คาบ
แผนที่ 5 หนวยยอยที่ 5 การถายโอนพลังงานความรอน จํานวน 2 คาบ

8. 48
6. กําหนดสื่อ และเนื้อหา กิจกรรมการเรียนรูที่ใชในแตละแผนการจัดการเรียนรู
โดยคํานึงถึง ความสอดคลองระหวางกิจกรรมที่ทา และสื่อที่ใชประกอบการจัดการเรียนรู
ํ
ดังนี้ ในการทํากิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตร ใชสื่อประสมสวนที่เปนเอกสาร
กับ power point ประกอบการจัดกิจกรรม และวัสดุ อุปกรณ สารเคมี ประกอบการทํา
กิจกรรมแตละกิจกรรมโดยใชแหลงเรียนรูหองปฏิบติการวิทยาศาสตร ในการศึกษา
ั
องคความรูเนื้อหาบทเรียน ใชสื่อบทเรียนมัลติมเี ดีย โดยใชแหลงเรียนรูหองปฏิบัติการ
คอมพิวเตอร เนื้อหาที่ใชจัดกิจกรรม ประกอบดวย 5 หนวยยอย จํานวน 5 แผน
7. นําแผนการจัดการเรียนรู จํานวน 5 แผนใหผูเชี่ยวชาญ จํานวน 3 ทาน (รายชื่อ
ผูเชี่ยวชาญ ดูในภาคผนวก ก) ประเมินความสอดคลองระหวางแผนการจัดการเรียนรูกับ
จุดประสงคการเรียนรู ดังนี้
ให ค ะแนน +1 ถ า เห็ น ว า แผนการจั ด การเรี ย นรู มี ค วามสอดคล อ งกั บ
จุดประสงคการเรียนรู
ใหคะแนน 0 ถาไมแนใจวาแผนการจัดการเรียนรูมีความสอดคลองกับ
จุดประสงคการเรียนรู
ใหคะแนน -1 ถาเห็นวาแผนการจัดการเรียนรูไมสอดคลองกับจุดประสงค
การเรียนรู
ผูเชียวชาญไดใหขอเสนอวา ควรมีแนวคําตอบในการทํากิจกรรมของแผน
่
การจัดการเรียนรูทกแผนุ
8. ปรับปรุงแกไขแผนการจัดการเรียนรูตามคําแนะนําของผูเชี่ยวชาญโดยมีแนว
คําตอบของกิจกรรมทุกกิจกรรมในแผนการจัดการเรียนรู และตาม power point
ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
9. นํา แผนการสอนที่ ปรั บ ปรุง แล วเขี ย นเป น ฉบั บจริ งเพื่ อนํ า ไปสอนกั บ กลุ ม
ทดลอง ระหวางวันที่ 26 ธันวาคม 2554-6 มกราคม 2555

9. 49
แผนการจัดการเรียนรูแบบปกติ
ผูวิจัยไดสรางแผนการจัดการเรียนรูทมีกิจกรรมการเรียนการสอน ตามหนังสือเรียน
ี่
ของสถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตร และเทคโนโลยี ซึ่งดําเนินการตามลําดับดังนี้
1. ศึกษาและวิเคราะหหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 และ
หลักสูตรสถานศึกษา กลุมสาระการเรียนรูวิทยาศาสตร ระดับชันมัธยมศึกษาปที่ 1
้
โรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย จังหวัดตรัง สํานักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 13
2. ศึกษาเรื่องกรอบเวลา จากปฏิทินวิชาการโรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย และเนื้อหา
ยึดตามแนวทางการจัดการเรียนรูตามเอกสาร และหนังสือเรียนของสถาบันสงเสริม
การสอนวิทยาศาสตร และเทคโนโลยี
3. ศึกษาวิธีการสรางแผนการจัดการเรียนรูจากเอกสารประกอบหลักสูตร
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551
4. เขียนแผนการจัดการเรียนรูแบบปกติ เรื่อง การถายโอนพลังงานความรอน
สําหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปที่ 1 โดยแตละแผนประกอบดวยขั้นตอนการจัด
กิจกรรมการเรียนรู ดังตอไปนี้ ขั้นนําเขาสูบทเรียน ขั้นดําเนินกิจกรรมการเรียนการสอน
ขั้นสรุป
5. กําหนดสื่อ และเนื้อหา กิจกรรมการเรียนรูที่ใชในแตละแผนการจัดการเรียนรู
โดยคํานึงถึง ความสอดคลองระหวางกิจกรรมที่ทา และสื่อที่ใชประกอบการจัดการเรียน
ํ
การสอน ดังนี้ ในการทํากิจกรรมการทดลองทางวิทยาศาสตรและศึกษาเนื้อหาบทเรียน
ใชหนังสือเรียนของสถาบันสงเสริมการสอนวิทยาศาสตร และเทคโนโลยี และวัสดุ
อุปกรณ สารเคมี ประกอบการทํากิจกรรมแตละกิจกรรมโดยใชแหลงเรียนรู
หองปฏิบัตการวิทยาศาสตร ประกอบดวย 5 หนวยยอย จํานวน 5
ิ
6. นําแผนการจัดการเรียนรู จํานวน 5 แผนใหผูเชี่ยวชาญ จํานวน 3 ทาน (รายชื่อ
ผูเชี่ยวชาญ ดูในภาคผนวก ก) ประเมินความสอดคลองระหวางแผนการจัดการเรียนรูกับ
จุดประสงคการเรียนรู ดังนี้
ใหคะแนน +1 ถาเห็นวาแผนการจัดการเรียนรูมีความสอดคลองกับ

จุดประสงคการเรียนรู

10. 50
ใหคะแนน 0 ถาไมแนใจวาแผนการจัดการเรียนรูมีความสอดคลองกับ
จุดประสงคการเรียนรู
ใหคะแนน -1 ถาเห็นวาแผนการจัดการเรียนรูไมสอดคลองกับจุดประสงค
การเรียนรู
ผูเชียวชาญไดใหขอเสนอวา ควรมีแนวคําตอบในการทํากิจกรรมของแผนการ
่
จัดการเรียนรูทุกแผน

7. ปรับปรุงแกไขแผนการจัดการเรียนรูตามคําแนะนําของผูเชี่ยวชาญโดยมีแนว
คําตอบของกิจกรรมทุกกิจกรรมในแผนการจัดการเรียนรู และตาม power point
ประกอบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอน
8. นํา แผนการสอนที่ ปรั บ ปรุง แล วเขี ย นเปน ฉบั บจริ งเพื่ อนํ า ไปสอนกับ กลุ ม
ควบคุม ระหวางวันที่ 26 ธันวาคม 2554-6 มกราคม 2555
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง การถายโอนพลังงานความรอน
ผูวิจัยไดดําเนินการสราง โดยมีขั้นตอน ดังนี้
1. ศึกษาทฤษฎี และหลักการสรางแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
2. สรางตารางวิเคราะหเนื้อหา จุดประสงคการเรียนรูของเนื้อหาที่ใชในการ
ทดลอง จํานวนขอคําถาม เพื่อใชในการทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง
การถายโอนพลังงานความรอน…………. .
3. สรางแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง การถายโอนพลังงานความ
รอนเปนขอสอบปรนัยชนิด 4 ตัวเลือก จํานวน 50 ขอ ใหครอบคลุมเนื้อหาและ
จุดประสงคที่กําหนด ไดขอคําถาม ดังนี้
จุดประสงคที่ 1 หนวยยอยที่ 1 การถายโอนความรอนของน้ํา จํานวน 10 ขอ
จุดประสงคที่ 2 หนวยยอยที่ 2 การถายโอนความรอนของโลหะ จํานวน 10 ขอ
จุดประสงคที่ 3 หนวยยอยที่ 3 อุณหภูมิกับการถายโอนความรอน จํานวน 5 ขอ
จุ ด ประสงค ที่ 4 หน ว ยย อ ยที่ 4 การถ า ยโอนความร อ นในชี วิ ต ประจํ า วั น
จํานวน 8 ขอ

11. 51
จุดประสงคที่ 5 หนวยยอยที่ 5 การถายโอนพลังงานความรอน
จํานวน 17 ขอ รวมทั้งหมด 50 ขอ
4. นําขอสอบที่สรางขึ้นไปใหผูเชี่ยวชาญประเมินความสอดคลองระหวางขอ
คําถามกับจุดประสงคการเรียนรู โดยกําหนดคาคะแนนความสอดคลอง ดังนี้
ใหคะแนน +1 ถาเห็นวาขอคําถามมีความสอดคลองกับจุดประสงคการเรียนรู
ใหคะแนน 0 ถาไมแนใจวาขอคําถามมีความสอดคลองกับจุดประสงคการเรียนรู
ใหคะแนน -1 ถาเห็นวาขอคําถามไมสอดคลองกับจุดประสงคการเรียนรู
พบวาจํานวนขอคําถาม 48 ขอ ที่ผูเชี่ยวชาญเห็นวาสอดคลองกับจุดประสงค
การเรียนรู มีคาความสอดคลอง (IOC) มากกวาหรือเทากับ 0.5 ขอคําถามรายขอ มีคา
ความสอดคลอง (IOC) ตั้งแต 0.67-1.00
5. นําขอสอบจํานวน 48 ขอจากขอ 4 ไปทดลองทดสอบกับนักเรียนที่ผาน
การเรียน เรื่อง การถายโอนพลังงานความรอน ซึ่งไมใชกลุมตัวอยาง ภาคเรียนที่ 2
ปการศึกษา 2554 คือหอง ม.3/1จํานวน 36 คน โดยใชเวลาในการทดสอบ 60 นาที
6. วิเคราะหขอสอบ แลวคัดเลือกขอสอบที่มีความยาก (P) ตั้งแต 0.20 ถึง 0.80

และคาอํานาจจําแนก (r) ตั้งแต 0.20 ขึ้นไป ไดจํานวนขอคําถามที่ใชได จํานวน 42 ขอ
ผูวิจัยคัดเลือกขอสอบเพียง 40 ขอ มาหาคาความเชื่อมั่นของแบบทดสอบทั้งฉบับ โดยใช
วิธของคูเดอร วิชารดสัน(Kuder Richardson) สูตร KR-20 (Kuder Richardson-20) ไป
ี
ทดลองทดสอบกับนักเรียนที่ผานการเรียน เรื่อง การถายโอนพลังงานความรอน ซึ่งไมใช

กลุมตัวอยาง ภาคเรียนที่ 2 ปการศึกษา 2554 คือหอง ม.2/1 จํานวน 34 คน โดยใชเวลาใน
การทดสอบ 50 นาที พบวาขอสอบทั้งฉบับมีคาความเชื่อมั่น (Alpha) เทากับ 0.81
7. นําขอสอบที่ผานการสราง และหาคุณภาพจาก ขอ 6 ไปจัดทําเปนแบบทดสอบ
วัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนฉบับจริง จํานวน 40 ขอ เพื่อไปใชในการเก็บรวบรวมขอมูล
กับกลุมตัวอยางตอไป

12. 52
การดําเนินการทดลอง
ในการดําเนินการทดลองเพื่อเก็บรวบรวมขอมูล โดยใชแบบแผนการทดลอง
ชนิด The Posttest-Only Control Group Design ผูวิจัยไดดําเนินการเปรียบเทียบระหวาง
กลุมทดลองที่สอนโดยใชสื่อประสมกับกลุมควบคุมที่สอนแบบปกติ ดังนี้
1. ชี้แจงการสอนกับนักเรียน เรื่องการถายโอนพลังงานความรอน ประกอบดวย
5 หนวยยอย คือ
หนวยยอยที่ 1 การถายโอนความรอนของน้ํา
หนวยยอยที่ 2 การถายโอนความรอนของโลหะ
หนวยยอยที่ 3 อุณหภูมิกับการถายโอนความรอน
หนวยยอยที่ 4 การถายโอนความรอนในชีวิตประจําวัน
หนวยยอยที่ 5 การถายโอนพลังงานความรอน
ใชเวลาในการจัดกิจกรรม ทั้งหมด 6 คาบ
2. จัดปฐมนิเทศนักเรียนเพื่อทําความเขาใจกับนักเรียนถึงกระบวนการเรียนรู
บทบาทของนักเรียน เปาหมายของการเรียน และวิธีการประเมินผลการเรียนรูในการ
ทดลองนี้
3. ดําเนินการทดลองสอนกลุมตัวอยางดวยผูวิจัยเองในภาคเรียนที่ 2 ปการศึกษา
2554 โรงเรียนทุงยาวผดุงศิษย โดยทําการสอนกลุมตัวทดลองดวยแผนการจัดการเรียนรู

โดยใชสื่อประสม และทําการสอนกลุมควบคุมดวยแผนการจัดการเรียนรูแบบปกติ ใน
เนื้อหาเดียวกัน ระยะเวลาในการสอนเทากัน คือจํานวน 5 แผนการจัดการเรียนรู 6 คาบ
คาบละ 50 นาที ดังนี้
กลุมทดลอง (หอง ม.1/2)
สัปดาหที่ 1
ครั้งที่ 1 วันจันทรที่ 26 ธันวาคม 2554 คาบที่ 1 เวลา 08.30-09.20 น.
ครั้งที่ 2 วันจันทรที่ 26 ธันวาคม 2554 คาบที่ 2 เวลา 09.25-10.15 น.
ครั้งที่ 3 วันพุธที่ 28 ธันวาคม 2554 คาบที่ 1 เวลา 08.30-09.20 น.

13. 53
สัปดาหที่ 2
ครั้งที่ 4 วันพุธที่ 4 มกราคม 2554 คาบที่ 2 เวลา 09.25-10.15 น.
ครั้งที่ 5 วันพฤหัสบดีที่ 5 มกราคม 2554 คาบที่ 1-2 เวลา 08.30-10.15 น.
กลุมควบคุม (หอง ม.1/3)
สัปดาหที่ 1
ครั้งที่ 1 วันอังคารที่ 27 ธันวาคม 2554 คาบที่ 1 เวลา 08.30-09.20 น.
ครั้งที่ 2 วันอังคารที่ 27ธันวาคม 2554 คาบที่ 2 เวลา 09.25-10.15 น.
ครั้งที่ 3 วันพุธที่ 28 ธันวาคม 2554 คาบที่ 2 เวลา 08.30-09.20 น.
สัปดาหที่ 2
ครั้งที่ 4 วันพุธที่ 4 มกราคม 2554 คาบที่ 1 เวลา 08.30-09.20 น.
ครั้งที่ 5 วันศุกรที่ 6 มกราคม 2554 คาบที่ 1-2 เวลา 08.30-10.15 น.
4. เมื่อสอนครบตามแผนการสอนแลว ใหกลุมตัวอยางทั้ง 2 กลุม ทําการทดสอบ
หลังการสอน (Posttest) โดยใชแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน เรื่อง
การถายโอนพลังงานความรอน
ตาราง 3.1
การเปรียบเทียบกิจกรรมการเรียนการสอนระหวางการสอนโดยใชสื่อประสมกับ
การสอนแบบปกติ
การสอนโดยใชสื่อประสม การสอนแบบปกติ
ขั้นที่ 1 ขั้นที่ 1
แจง จุ ด ประสงค ก ารเรีย นรู และ แจงจุดประสงคการเรียนรู
การสอนโดยใชสื่อประสม
ขั้นที่ 2 ขั้นที่ 2
นําเขาสูบทเรียน นําเขาสูบทเรียน
- ทบทวนความรูเดิม และใช - ทบทวนความรูเดิม และใช
คําถามเพื่อนําเขาสูบทเรียน คําถามเพื่อนําเขาสูบทเรียน

14. 54
ตาราง 3.1 (ตอ)
การสอนโดยใชสื่อประสม การสอนแบบปกติ
ขั้นที่ 3 ดําเนินกิจกรรมการเรียน ขั้นที่ 3 ดําเนินกิจกรรมการเรียน
การสอน การสอน
กิจกรรมการทดลอง ใชเอกสาร กิจกรรมการทดลอง และศึกษา
สื่อประสม Power Point เนื้อหาบทเรียนใชหนังสือเรียน
ประกอบการจัดกิจกรรม ของสถาบันสงเสริมการสอน
ศึกษาเนื้อหาบทเรียน ใชสื่อ วิทยาศาสตร และเทคโนโลยี
บทเรียนมัลติมีเดีย ใหนักเรียน
เปนศูนยกลาง
ขั้นที่ 4 สรุป ขั้นที่ 4 สรุป
สรุปองคความรูที่ไดจาก สรุปองคความรูท่ไดจาก
ี
การเรียน การเรียน
การวิเคราะหขอมูล
การวิจัยครั้งนี้ดําเนินการเก็บรวบรวมขอมูลและวิเคราะหขอมูล จากผูเรียนที่เปน
กลุมตัวอยาง ไดแกกลุมทอลอง และกลุมควบคุม โดยผูวิจัยดําเนินการเก็บรวบรวมขอมูล
และวิเคราะหขอมูลดวยตนเอง มีรายละเอียด ดังนี้
1. หาประสิทธิภาพ ของสื่อประสม เรื่อง การถายโอนพลังงานความรอน ตาม
เกณฑ 80/80 โดยใช E1/E2
2. หาคาความสอดคลอง (IOC) ของสื่อประสม แผนการจัดการเรียนรู และขอ
คําถามของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน
3. หาคาเฉลี่ย ( X ) คาเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ของแบบประเมินคุณภาพของสื่อประสม
4. หาคุณภาพของแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยหาคา
ความยากงาย (p) คาอํานาจจําแนก (r) และหาคาความเชื่อมั่น (Alpha) ตามสูตร KR-20

15. 55
5. หาคา t-Test Dependent เปรียบเทียบผลสัมฤทธิหลังเรียนของกลุมทดลอง และ
์
กลุมควบคุม
สถิติที่ใชในการวิเคราะหขอมูล
1. ใช E1/E2 ดวยโปรแกรมสําเร็จรูป Microsoft Excel
ใช E1/E2 หาประสิทธิภาพของสื่อประสม ตามเกณฑ 80/80
(กระทรวงศึกษาธิการ, 2550, หนา 325) ดังนี้
∑ X × 100
E1 = N
A
เมื่อ
E1 = ประสิทธิภาพของกระบวนการ
∑X = ผลรวมของคะแนนที่ไดจากการวัดระหวางเรียน
N = จํานวนนักเรียน
A = คะแนนเต็มจากการวัดระหวางเรียน
∑ Y × 100
E2= N
B
เมื่อ
E2 = ประสิทธิภาพของผลลัพธ ไดจากคะแนนเฉลี่ยของ
การทําแบบทดสอบหลังเรียนของผูเรียนทั้งหมด
∑Y = ผลรวมของคะแนนที่ไดจากการทดสอบหลังเรียน
B = คะแนนเต็มของการสอบหลังเรียน
N = จํานวนนักเรียน

16. 56
2. ใช IOC ดวยโปรแกรมสําเร็จรูป Microsoft Excel
ใช IOC หาความสอดคลอง ของสื่อประสม แผนการจัดการเรียนรู และขอ
คําถามของผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนจากการพิจารณาของผูเชี่ยวชาญ โดยใชสูตรดังนี้
(กระทรวงศึกษาธิการ, 2550, หนา 323)
∑R
IOC =
N
เมื่อ
IOC = ดัชนีความสอดคลองระหวางขอสอบกับผลการเรียนรูที่คาดหวัง
∑R = ผลรวมของคะแนนของผูเชี่ยวชาญ
N = จํานวนผูเชี่ยวชาญ
R = คะแนนของผูเชี่ยวชาญ
3. หาคาเฉลีย ( X ) คาเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ดวยโปรแกรมสําเร็จรูป Microsoft Excel และ
่
SPSS for Windows
หาคาเฉลี่ย ( ) คาเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ของแบบประเมินคุณภาพของสื่อประสม
3.1 หาคาเฉลี่ย ( X ) ซึ่งมีสูตรดังนี้ (กระทรวงศึกษาธิการ, 2550, หนา 345)
X = ∑X
n
เมื่อ
X = คะแนนเฉลี่ย
∑X = ผลรวมของคะแนนทั้งหมด
n = จํานวนขอมูลทั้งหมด

17. 57
3.2 หาคาเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) ของแบบประเมินคุณภาพของสื่อประสม
ซึ่งใชสูตร ดังนี้ (กระทรวงศึกษาธิการ, 2550, หนา 346)
n ∑ X 2 − (∑ X )
2
S.D. =
n (n - 1)
เมื่อ
S.D. = คาความเบี่ยงเบนมาตรฐานของคะแนน
∑ X2 = ผลรวมของคะแนนแตละตัวยกกําลังสอง
(∑ X ) 2
= ผลรวมของคะแนนทั้งหมดยกกําลังสอง
n = จํานวนนักเรียน
4. หาคุณภาพของแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน โดยหาคาความยากงาย (p)
คาอํานาจจําแนก (r) และหาคาความเชื่อมั่น (Alpha) ดวยโปรแกรมสําเร็จรูป Microsoft Excel
และSPSS for Windows
4.1 หาคาความยากงาย (p) ซึ่งมีสูตร ดังนี้ (กรมวิชาการ, 2545, หนา 85)
R
P=
N
เมื่อ
P = ความยาก
R = จํานวนนักเรียนที่ตอบขอสอบถูกตอง
N = จํานวนผูสอบทั้งหมด

18. 58
4.2 ใช (r) หาคาอํานาจจําแนกของแบบทดสอบซึ่งมีสูตร ดังนี้ (กรมวิชาการ, 2545,
หนา 86)
Ru − RL
r=
N
เมื่อ
r = อํานาจจําแนก
Ru = จํานวนผูที่ตอบถูกแตละขอในกลุมสูง
RL = จํานวนผูที่ตอบถูกแตละขอในกลุมต่ํา
N = จํานวนคนในกลุมสูงหรือกลุมต่ํา
4.3 ใช KR-20 หาคาความเชื่อมั่นของแบบทดสอบ โดยใชสูตร KR–20 ดังนี้
(กรมวิชาการ, 2545, หนา 87)
k ⎛ s t − ∑ pq ⎞
2
r= ⎜ ⎟
k -1 ⎜
⎝ s2
t
⎟
⎠
เมื่อ
r = ความเที่ยง
k = จํานวนขอสอบ
p = สัดสวนของผูทําถูกแตละขอ
q = 1–p
s2
t
= ความแปรปรวนของคะแนนที่สอบไดทั้งฉบับ

19. 59
5. หาคา t-Test Independent ทดสอบสมมติฐาน ดวยโปรแกรมสําเร็จรูป SPSS for Windows
หาคา t-Test Independent ทดสอบสมมติฐานเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์หลังเรียน
ของกลุมทดลอง และกลุมควบคุม ซึ่งมีสตรดังนี้ (กระทรวงศึกษาธิการ, 2550, หนา 346)
 ู
x1 − x 2
t=
(n 1 − 1)s12 + (n 2 − 1)s 22 ⎡ 1 1⎤
n1 + n 2 − 2 ⎢n + n ⎥
⎣ 1 2 ⎦
df = n1 + n2 - 2
เมื่อ t = คาทีที่ใชทดสอบ
x1 = คะแนนเฉลี่ยของกลุมทดลอง
x2 = คะแนนเฉลี่ยของกลุมควบคุม
n1 = จํานวนนักเรียนในกลุมทดลอง
n2 = จํานวนนักเรียนในกลุมควบคุม
s12 = คาความแปรปรวนของคะแนนของกลุมทดลอง
s 22 = คาความแปรปรวนของคะแนนของกลุมควบคุม
df = องศาแหงความอิสระ