To παιδικόάσθμα Dr. Π. Παναγιωτοπούλου – Γαρταγάνη Παιδίατρος – Παιδοπνευμονολόγος Διευθύντρια ΕΣΥ Νοσοκομείο Παίδων «Η Αγία Σοφία» Α’ Παιδιατρική Κλινική Πανεπιστημίου Αθηνών
2.
Άσθμα Το άσθμαείναι χρόνια φλεγμονώδης νόσος με διαλείποντα συμπτώματα και βρογχική υπεραπαντητικότητα σε ποικίλα ερεθίσματα, η οποία προκαλεί απόφραξη των κατωτέρων αεραγωγών, συνήθως αναστρέψιμη, αυτόματα ή μετά χορήγηση βρογχοδιασταλτικών (National Heart Lung and Blood Institute 2007).
3.
Το άσθμα είναι το πιο συχνό χρόνιο νόσημα της παιδικής ηλικίας αλλά και συχνό νόσημα των ενηλίκων. Σήμερα 250 - 300.000.000 άνθρωποι περίπου σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από άσθμα και υπολογίζεται ότι ευθύνεται για 250.000 θανάτους ετησίως . Το κόστος αντιμετώπισής του που επιβαρύνει τα συστήματα υγείας των κρατών και τους ασθενείς είναι πολύ υψηλό. Η συχνότητα του άσθματος αυξάνεται σε παγκόσμια κλίμακα με ποσοστό υψηλότερο στις προηγμένες χώρες και χαμηλότερο στις υπό ανάπτυξη και στις χώρες του τρίτου κόσμου, επειδή οι πιθανότητες προσβολής από άσθμα στο πολιτισμένο περιβάλλον είναι μεγαλύτερες.
4.
Μελέτη των M. Asher και συν. σε παγκόσμιο επίπεδο για τη συχνότητα των συμπτωμάτων του άσθματος, αλλεργικής ρινοεπιπεφυκίτιδας και εκζέματος. Έγινε σε δύο φάσεις ( ISAAC I, II) . Μελετήθηκαν παιδιά από 56 χώρες ηλικίας 13 – 14 ετών, 463.801 το έτος 1997 και 304.679 το 2002. Δημοσιεύθηκε στο Lancet το έτος 1998 και το 2006. ISAAC I φάση μελέτης – έτος 1997 ( International Study of Asthma and Allergies in Childhood) Στην Ελλάδα ενεργό άσθμα είχε 4% των παιδιών. ΠΙΝΑΚΑΣ 1
5.
ISAAC I Ι φάση μελέτης – έτος 2002 ( International Study of Asthma and Allergies in Childhood) ΠΙΝΑΚΑΣ 2 Στην Ελλάδα ενεργό άσθμα είχε 10% των παιδιών.
6.
Από τις απαντήσειςπου έδωσαν σε ερωτηματολόγιο 2000 μαθητές και μαθήτριες σχολείων της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ηλικίας 10 ετών κατά το έτος 2001, προέκυψαν τα εξής: 10% αυτών είχαν «ενεργό» άσθμα (ασθματικά συμπτώματα του τελευταίους 12 μήνες) 25% είχαν ιστορικό άσθματος (ασθματικά συμπτώματα σε κάποια φάση της ζωής τους ) Μελέτη Χ. Ρούσσου και συν. «Συχνότητα παιδικού άσθματος» Έγινε στα πλαίσια της ISAAC II, 200 1
ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΑ Εισαγωγές ασθματικών παιδιών στα Νοσοκομεία της Αθήνας από το 1978 μέχρι το 2000 - Μελετήσαμε τις εισαγωγές ασθματικών παιδιών ηλικίας 6 μηνών-14 ετών , στα 3 Παιδιατρικά Νοσοκομεία της Αθήνας ( Η Αγία Σοφία, Π. & Α. Κυριακού, N οσ. Παίδων Πεντέλης ) και διαπιστώσαμε ότι αυξήθηκαν κατά 271% ( p<0,001) από το 1978 μέχρι το 2000. - Η μέση ετήσια αύξηση των εισαγωγών ήταν: 12,2% 1978-1987 4,7% 1988-1993 0,6% 1994-2000 Priftis K, Panagiotopoulou-Gartagani P, Tapratzi-Potamianou P, Zachiariadi-Xypolita A, Sagriotis A, Saxoni-Papageorgiou P Pediatr Allergy Immunol 2005: 16: 82-85
Από μελέτη Χ.Ρούσσου και συν. ISAAC II, 2001 «Αλλεργική ευαισθητοποίηση ασθματικών παιδιών σχολικής ηλικίας» ΠΙΝΑΚΑΣ 4
11.
MΗΧΑΝΙΣΜΟΙ ΤΟΥΑΣΘΜΑΤΟΣ Αίτια ( για την εκδήλωση του άσθματος) ΦΛΕΓΜΟΝΗ Βρογχική Υπεραντιδραστικότητα Απόφραξη ροής του αέρα Αίτια (για τις εξάρσεις) Συμπτώματα ΠΙΝΑΚΑΣ 5 Αλλεργιογόνα Λοιμώξεις
12.
Οξεία: αύξηση τηςδιαβατότητας των αγγείων απελευθέρωση διαφόρων προφλεγμονωδών ουσιών που προκαλούν βρογχόσπασμο Υποξεία: εισροή φλεγμονωδών κυττάρων στους βρόγχους (ηωσινόφιλα, μαστοκύτταρα, λεμφοκύτταρα, ουδετερόφιλα, μακροφάγα και επιθηλιακά) απελευθέρωση διαφόρων μεταβιβαστών και κυτταροτοξικών ουσιών Χρόνια: δομικές αλλαγές (ίνωση υπό τα επιθηλιακά κύτταρα, υπερτροφία των λείων μυϊκών ινών, κ.λ.π.) Φάσεις της νόσου M πορεί να προκληθεί μόνιμη βλάβη των βρόγχων Αναδόμηση ~ remodeling
13.
Φάσεις της νόσουΠΙΝΑΚΑΣ 6 X αρακτηριστικά αναδόμησης ( remodeling ) των αεραγωγών είναι τα ακόλουθα: 1) Φλεγμονή των αεραγωγών με υπερέκκριση βλέννης και υποεπιθηλιακή πάχυνση - ίνωση της βασικής μεμβράνης. 2) Υπερτροφία - υπερπλασία των λείων μυϊκών ινών. 3) Αύξηση του αριθμού των αγγείων στο τοίχωμα των αεραγωγών-αγγειογένεση (National Heart Lung and Blood Institute 2007).
14.
Διάγνωση του άσθματοςΓίνεται με βάση: 1. Το ιστορικό του ασθενούς: τα συμπτώματα της νόσου που περιγράφουν οι γονείς ή ο ίδιος ο ασθενής όπως: α. βήχας , ξηρός ή παραγωγικός και ιδιαίτερα ο νυχτερινός ή μετά την άσκηση, το παιχνίδι, το γέλιο ή το κλάμα. β. συριγμός (σφύριγμα ή χουρχουρητό ή γατάκια στο στήθος), ακουστός χωρίς στηθοσκόπιο, με γυμνό αυτί μπροστά από το στόμα του ασθενούς γ. δύσπνοια δ. συσφικτικό αίσθημα στο στήθος ε. πόνος στο στήθος
15.
Διάγνωση του άσθματοςΤο ιστορικό του ασθενούς ολοκληρώνεται με τις ερωτήσεις: α. Εάν διακόπτεται ο ύπνος του και χρειάζεται να εισπνεύσει β 2 διεγέρτη, εάν έχει πρωινό βήχα ή σφίξιμο στο στήθος για τα οποία χρειάζεται να πάρει θεραπεία β. Εάν έχει έντονο βήχα και συριγμό με τις ιώσεις γ. Ποιος είναι ο αριθμός των ασθματικών επεισοδίων που έχει κάνει δ. Εάν χρησιμοποιεί β 2 διεγέρτη ταχείας δράσης συστηματικά ή κατ’ επίκληση και πόσο συχνά ανανεώνει τα δοσιμετρικά αεροζόλ παράταση εκπνοής 2. Τα κλινικά ευρήματα συρίτοντες -ρεγχάζοντες ασταθείς υγρούς ρόγχους 3. Τον εργαστηριακό και πνευμονολογικό έλεγχο
16.
Διάγνωση του άσθματοςΙστορικό του ασθενούς Υποδηλώνουν άσθμα: - Συχνά επεισόδια - Διαταραχές στην αναπνοή Τη νύχτα Μετά από άσκηση Ορισμένες εποχές Ατοπία (έκζεμα, αλλεργική ρινίτις - επιπεφυκίτις) Υποδηλώνουν άλλη νόσο: Νεογνική έναρξη Απώλεια βάρους Χρόνια λοίμωξη Εμετός/Εισρόφηση Εστιακά από τον πνεύμονα Καρδιαγγειακά σημεία Μέτρηση της πνευμονικής λειτουργίας PEF ή FEV1. Απάντηση στα βρογχοδιασταλτικά ≥15% Πιθανό άσθμα Επανεκτίμηση αιτιών και βαρύτητας Αντιασθματική θεραπεία Επανεκτίμηση της διάγνωσης εάν υπάρχει φτωχή απάντηση στη θεραπεία Ro θώρακος, παραρινίων Mantoux Test ιδρώτα Ανοσολογικός έλεγχος, IgE, Rast, Skin prick tests Γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης έλεγχος Σύνδρομο δυσκινήτων κροσσών - Εναλλακτική διάγνωση και θεραπεία Άσθμα συνοδό πρόβλημα + Πνευμονολογικός έλεγχος Εργαστηριακός έλεγχος
Δυσκολίες στη διάγνωσητου άσθματος Διάγνωση του άσθματος μπορεί να γίνει σε παιδιά σχολικής ηλικίας και ενήλικες. Αντιθέτως, στα παιδιά προσχολικής ηλικίας υπάρχει αδυναμία ελέγχου της βρογχικής υπεραπαντητικότητας και ως επί το πλείστον της πνευμονικής λειτουργίας. Δηλαδή καλό είναι να αποφεύγεται ο όρος άσθμα στην προσχολική ηλικία ή τουλάχιστον να είμαστε επιφυλακτικοί στη χρήση του. Πρέπει επομένως να συνεκτιμώνται και άλλοι παράγοντες όπως κληρονομικότητα, αλλεργικό υπόστρωμα, ανταπόκριση στα βρογχοδιασταλτικά προκειμένου να αποφασισθεί εάν ένα παιδί προσχολικής ηλικίας είναι ή υπάρχει κίνδυνος να γίνει ασθματικό. Morgan WJ, Stern DA, Sherrill DL, Martinez et al. Outcome of Asthma and Wheezing in the First 6 Years of Life: Follow-up through Adolescence. Am J Respir Crit Care Med 2005; 172:1253-1258 . Χωρίς συριγμό Όψιμης έναρξης Παροδικός πρώιμος Επιμένων συριγμός
22.
Δυσκολίες στη διάγνωση του άσθματος 1) Παιδιά χωρίς χαρακτηριστικά ατοπίας και με επεισόδια συριγμού από το 1ο έως το 3ο έτος της ζωής ( παροδικός συριγμός ) πιστεύεται ότι έχουν αεραγωγούς μικρότερης διαμέτρου συγγενώς με αποτέλεσμα ευκολότερα να εμφανίζουν επεισόδια απόφραξης του βρογχικού δένδρου με αφορμή ιογενείς λοιμώξεις. Με την πάροδο της ηλικίας και την σωματική αύξηση, το εύρος των αεραγωγών αυξάνεται και τα παιδιά απαλλάσσονται και από τα επεισόδια συριγμού. 2) Παιδιά με συμπτώματα απόφραξης των κατώτερων αεραγωγών που επιμένουν μέχρι και την ηλικία των 6 ετών έχουν υψηλή πιθανότητα εμφάνισης επεισοδίων συριγμού και στις ηλικίες από 8 έως 16 ετών ( Martinez 1995, Morgan 2005). Το πρώτο επεισόδιο συριγμού στα παιδιά αυτά μπορεί να εμφανισθεί είτε πριν το 3ο έτος της ζωής (επιμένων συριγμός) ή μετά το 3ο έτος ( όψιμης έναρξης συριγμός ). 3) Παιδιά με επιμένοντα συριγμό που ξεκίνησε πριν το 3ο έτος της ζωής και συνεχίσθηκε μέχρι και το 6ο έτος ( επιμένων συριγμός ) καθώς και με χαρακτηριστικά ατοπίας έχουν ως ομάδα μικρότερες τιμές αναπνευστικής λειτουργίας συγκρινόμενα με τα φυσιολογικά παιδιά. Η ομάδα αυτή αντιστοιχεί κατά πάσα πιθανότητα στα παιδιά που αργότερα θα εμφανίσουν βρογχικό άσθμα (Εικόνα 3).
23.
Ποιοι παράγοντες κινδύνουπροδιαθέτουν βρέφη με συριγμό σε επίμονο άσθμα μετά τα 6 πρώτα έτη της ζωής; Ευρήματα από τη διαχρονική μελέτη της Tuscon δείχνουν ότι αυξημένο κίνδυνο για βρογχικό άσθμα έχουν παιδιά που στα 3 πρώτα έτη της ζωής παρουσιάζουν 4 τουλάχιστον επεισόδια συριγμού στη διάρκεια 12 μηνών και εκπληρώνουν ένα από τα ακόλουθα μείζονα ή δύο από τα παρακάτω ελάσσονα κριτήρια (National Heart Lung and Blood Institute 2007): Μείζονα Κριτήρια: - Ιστορικό άσθματος σε έναν από τους γονείς. - Διάγνωση εκζέματος στο παιδί. - Ευαισθητοποίηση σε εισπνεόμενα αλλεργιογόνα. Ελάσσονα Κριτήρια: - Ευαισθητοποίηση σε τροφικά αλλεργιογόνα. - Ηωσινοφιλία στο περιφερικό αίμα (τουλάχιστον 4%). - Ιστορικό συριγμού χωρίς παρουσία ιογενούς λοίμωξης.
24.
ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣΤαξινόμηση βαρύτητας ( GINA 200 6 & 200 8 ) Κλινικά Χαρακτηριστικά προ της Θεραπείας Συμπτώματα Νυχτερινά Συμπτώματα FEV 1 ή PEF ΣΤΑΔΙΟ 3 Μέτριο Επίμονο ΣΤΑΔΙΟ 2 Ήπιο Επίμονο ΣΤΑΔΙΟ 1 Διαλείπον Ήπιο Καθημερινά Κρίσεις επηρεάζουν τη δραστηριότητα > 1 φορά την εβδομάδα αλλά < 1 φορά την ημέρα < 1 φορά την εβδομάδα Ασυμπτωματικός και φυσιολογική PEF μεταξύ κρίσεων > 1 φορά την εβδομάδα > 2 φορές το μήνα 2 φορές το μήνα 60 - 80% της προβλεπόμενης Διακύμανση > 30% 80% της προβλεπόμενης Διακύμανση <20 - 30% 80% της προβλεπόμενης Διακύμανση < 20% ΠΙΝΑΚΑΣ 11 ΣΤΑΔΙΟ 4 Σοβαρό Επίμονο Συνεχή Περιορισμένη φυσική δραστηριότητα Συχνά 60% της προβλεπόμενης Διακύμανση> 30%
25.
ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣ:Επίπεδα Ελέγχου ( GINA 200 8 ) http://www.ginasthma.org / Χαρακτηριστικά Ελεγχόμενο (όλα τα παρακάτω) Μερικώς Ελεγχόμενο (οποιοδήποτε από τα παρακάτω) Μη ελεγχόμενο Ημερήσια συμπτώματα K ανένα (≤ 2/εβδομάδα) > 2/εβδομάδα ≥ 3 χαρακτηριστικά του «Μερικώς Ελεγχόμενου» άσθματος σε μία εβδομάδα Περιορισμός δραστηριοτήτων K ανένας Ναι, οποιοδήποτε N υκτερινά συμπτώματα/αφυ-πνίσεις Κανένα Ναι, οποιαδήποτε Ανάγκη θεραπείας ανακούφισης Καμιά (≤ 2/εβδομάδα) ≥ 2/εβδομάδα Πνευμονική λειτουργία ( PEF ή FEV1) Φυσιολογική < 80% της προβλεπόμενης ή της καλύτερης μέτρησης του ασθενή (εάν είναι γνωστή) Παροξυσμοί Κανένας ≥ 1/έτος Ένας/Εβδομάδα
26.
Εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή Ανταγωνιστέςυποδοχέων λευκοτριενίων Νατριούχος νεδοχρωμίλη –χρωμογλυκίνη (Χρωμόνες) Μακράς δράσης β 2 -αγωνιστές φορμοτερόλη * σαλμετερόλη * Θεοφυλλίνη βραδείας αποδέσμευσης Συνδυασμένη αγωγή: εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή και μακράς δράσης β 2 -αγωνιστές Κορτικοστεροειδή που χορηγούνται από το στόμα Α nti IgE Θεραπεία του άσθματος Α. Φάρμακα ρυθμιστικά B . Φάρμακα ανακουφιστικά Βραχείας δράσης β 2 -αγωνιστές εισπνεόμενοι (σαλβουταμόλη- Aerolin, Salbunova, τερβουταλίνη- Dracanyl) B ρωμιούχο ιπρατρόπιο ( Atrovent) Κορτικοστεροειδή από το στόμα ( Medrol, Prezolon)
27.
ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣΑναπνευστικό επιθήλιο ασθενούς πριν και μετά θεραπεία με κορτικοστεροειδή ΠΙΝΑΚΑΣ 1 2
28.
Αντιμετώπιση του άσθματοςβασισμένη στα επίπεδα ελέγχου ( GINA 200 8 ) για παιδιά > 5 ετών, εφήβους και ενήλικες Βήμα 1 Βήμα 2 Βήμα 3 Βήμα 4 Βήμα 5 Θεραπεία Θεραπευτική προσέγγιση Διατήρηση του ελέγχου με την ελάχιστη απαιτούμενη θεραπεία Ενδεχόμενη αύξηση της θεραπείας για να επιτευχθεί ο έλεγχος Αύξηση της θεραπείας μέχρι να επιτευχθεί ο έλεγχος Αύξηση Μείωση * Εισ. κορτ.: εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή Βραχείας δράσης β 2 αγωνιστή κατ’ επίκληση Βραχείας δράσης β 2 -αγωνιστή κατ’ επίκληση Επιλογές Ρυθμιστικών Φαρμάκων Επιλέγετε ένα Επιλέγετε ένα Προσθέσετε ένα ή περισσότερα Προσθέσετε ένα ή και τα δύο Χαμηλή δόση Εισ. κορτ. * Χαμηλή δόση Εισ. κορτ. * μακράς δράσης β 2 -αγωνιστή Μέση ή υψηλή δόση Εισ. κορτ * και μακράς δράσης β 2 -αγωνιστή Κορτικοειδή από το στόμα (χαμηλή δόση) Ανταγωνιστής Λευκοτριενίων Μέση ή υψηλή δόση Εισ. κορτ. * Ανταγωνιστής Λευκοτριενίων Anti-IgE θεραπεία Χαμηλή δόση Εισ. κορτ. * και ανταγωνιστή λευκοτριενίων Θεοφυλλίνη βραδείας αποδέσμευσης X αμηλή δόση Εισ. κορτ * και θεοφυλλίνη βραδείας αποδέσμευσης Επίπεδα ελέγχου Ελεγχόμενο Μερικώς ελεγχόμενο Μη ελεγχόμενο
29.
Υπάρχει ομοφωνία στηβιβλιογραφία για την αντιμετώπιση του υποτροπιάζοντος συριγμού στην προσχολική ηλικία; Θέσεις Ομοφωνίας για την αντιμετώπιση του υποτροπιάζοντος συριγμού στην προσχολική ηλικία έχουν δημοσιευθεί πρόσφατα και είναι οι ακόλουθες: - Της Βρετανικής Πνευμονολογικής E ταιρείας του 2007 ( www.brit-thoracic.org.uk ). - T ης Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Αλλεργιολογίας & Κλινικής Ανοσολογίας σε συνεργασία με την Αμερικανική Ακαδημία Αλλεργιολογίας ( ομοφωνία PRACTALL 2008 ). - Διεθνής Πρωτοβουλία για το άσθμα ( www.ginasthma.org 2009 ) - T ου Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας Καρδιάς, Πνευμόνων και Αίματος των ΗΠΑ ( Ν HLBI 2007, www.nih.gov ). Αναλύονται οι θέσεις ομοφωνίας του Ν HLBI 2007 επειδή παρέχουν ένα λεπτομερή αλγόριθμο για την αντιμετώπιση του υποτροπιάζοντος συριγμού στην προσχολική ηλικία και αποτελούν ένα πρακτικό οδηγό για το γενικό παιδίατρο.
30.
Υπάρχει καινοτομία τωννέων θέσεων ομοφωνίας του Ν HLBI 2007, διότι για πρώτη φορά στη βιβλιογραφία τα διαλείποντα συμπτώματα (π.χ. με αφορμή ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού) εντάσσονται στον αλγόριθμο βαρύτητας του επιμένοντος άσθματος, αξιολογούνται και αποτελούν ένδειξη για την έναρξη χρόνιας αντιφλεγμονώδους αγωγής. Αντιμετωπίζονται θεραπευτικά τα ακόλουθα: Τέσσερα τουλάχιστον επεισόδια συριγμού κατά το προηγούμενο έτος, διάρκειας μεγαλύτερης του ενός 24ώρου, που επηρεάζουν την ποιότητα ύπνου του παιδιού με ταυτόχρονη εκπλήρωση των κριτηρίων κινδύνου για βρογχικό άσθμα όπως περιγράφηκαν ανωτέρω (ιστορικό άσθματος στους γονείς, έκζεμα στο παιδί κ.λπ.). Δύο ή περισσότερα επεισόδια μέτριας-σοβαρής βαρύτητας σε διάστημα 6 μηνών για την αντιμετώπιση των οποίων χρειάσθηκε συστηματική χορήγηση κορτικοστεροειδών.
Διεθνής Πρωτοβουλία γιατη διάγνωση και αντιμετώπιση του άσθαματος για παιδιά 5 ετών και κάτω Επιμόρφωση σχετικά με το άσθμα, περιβαλλοντικός έλεγχος και όποτε χρειάζονται β 2 -αγωνιστές ταχείας δράσης www. ginasthma.org, 2009 Στάδιο Ι Στάδιο ΙΙ Στάδιο ΙΙΙ Ελεγχόμενο ανάλογα με τις ανάγκες β 2 -αγωνιστές ταχείας δράσης Ελεγχόμενο μερικώς ανάλογα με τις ανάγκες β 2 -αγωνιστές ταχείας δράσης Μη ελεγχόμενο σε χαμηλή δόση εισπνεομένων γλυκοκορτικοστεροειδών Ε π ι λ ο γ έ ς ε λ έ γ χ ο υ Συνέχιση ανάλογα με τις ανάγκες των β 2 -αγωνιστών ταχείας δράσης Χαμηλή δόση εισπνεομένου γλυκοκορτικοστεροειδούς Διπλασιασμός χαμηλής δόσης εισπνεομένου γλυκοκορτικοστεροειδούς Τροποποιητικής λευκοτριενίων Χαμηλή δόση εισπνεομένου γλυκοκορτικοστεροειδούς και τροποποιητής λευκοτριενίων
ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΑΣΘΜΑΤΟΣΧορηγούμενη δόση εισπνεόμενου κορτικοειδούς Εισπνεόμενη δόση (10%-50% της Ολικής) Ολική συστηματική έκθεση (Εισπνεόμενη + από του στόματος βιοενεργός) Καταποθείσα δόση (50%-90% της Ολικής) Πρώτο στάδιο μεταβολισμού (Αδρανοποίηση μέσω του ήπατος) Από του στόματος βιοενεργός (< 1%-23% καταποθείσα δόση ) ΠΙΝΑΚΑΣ 13
37.
Περιλαμβάνει: 1. Εκτίμηση και παρακολούθηση της βαρύτητας του άσθματος 2. Αποφυγή έκθεσης του ασθενούς σε παράγοντες κινδύνου 3. Σχεδιασμό πλάνου φαρμακευτικής αγωγής για χρόνια αντιμετώπιση 4. Σχεδιασμό πλάνου για την αντιμετώπιση των κρίσεων 5. Εκπαίδευση ασθενών, γονέων και άλλων φορέων (δασκάλων, σχολικών νοσηλευτών κ.α) 6. Τακτική παρακολούθηση του ασθενούς Πρόγραμμα αντιμετώπισης του άσθματος από το θεράποντα ιατρό
38.
Πρόγραμμα αντιμετώπισης τουάσθματος από το θεράποντα ιατρό Ελάττωση της αγωγής Αύξηση της αγωγής Επανεξετάζετε τη θεραπευτική αγωγή κάθε 1-6 μήνες: Εάν διατηρείται ο έλεγχος της νόσου είναι εφικτή σταδιακή ελάττωση της αγωγής Για τα εισπνεόμενα κορτικοστεροειδή προτείνεται: μείωση της δόσης κατά 25% κάθε 2-3 μήνες, μέχρι την ελάχιστη δυνατή δόση με την οποία επιτυγχάνεται η διατήρηση του ελέγχου της νόσου Αν δεν διατηρείται ο έλεγχος, εξετάστε την περίπτωση αύξησης της θεραπευτικής αγωγής. Προηγουμένως όμως εξετάστε 1. την τεχνική λήψης των φαρμάκων από τον ασθενή, 2. τη συμμόρφωση σε αυτή 3. τον έλεγχο του περιβάλλοντος
39.
Στόχοι για την αντιμετώπιση του άσθματος Αρχικός στόχος μας πρέπει να είναι: Η καταστολή της φλεγμονής των αεραγωγών και η αποφυγή της μόνιμης βλάβης των (αναδόμηση ~ remodeling ) Ο πλήρης έλεγχος του άσθματος ή εφόσον αυτό δεν είναι εφικτό ο έλεγχος στο μέτρο του δυνατού - Όχι βήχας - Όχι δύσπνοια ή ταχύπνοια, συριγμός ή σφίξιμο στο στήθος - Όχι ξύπνημα την νύχτα λόγω συμπτωμάτων της νόσου - Φυσιολογική δραστηριότητα, δηλαδή παιχνίδι, άθληση και άσκηση - Όχι κρίσεις άσθματος που χρειάζονται επίσκεψη στο ιατρό, μεταφορά στα επείγοντα - Όχι απουσίες από το σχολείο ή τις δραστηριότητες του παιδιού - Όχι απουσίες από την εργασία για το γονέα ή για όποιον φροντίζει το παιδί - Φυσιολογική ή σχεδόν φυσιολογική πνευμονική λειτουργία 3. Η ποιότητα ζωής του ασθενούς και των γονέων του
40.
- Εάν ο αρχικός μας στόχος δεν είναι εφικτός επειδή ο ασθενής έχει βαρύ άσθμα και δεν ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στη θεραπεία ο επόμενος στόχος μας είναι να μάθουν οι ασθενείς και οι γονείς τους να συμβιβάζονται με το πρόβλημά τους και να το αντιμετωπίζουν σύμφωνα με τις οδηγίες του θεράποντα ιατρού ώστε να μπορούν να ζουν μια φυσιολογική, ποιοτική ζωή. Στόχοι για την αντιμετώπιση του άσθματος
