Download as PDF, PPTX
![การอ่านวรรณคดี ม.๕[1]](https://cdn.slidesharecdn.com/ss_thumbnails/1-130204205006-phpapp02-thumbnail.jpg?width=640&height=640&fit=bounds)
18 พระบรมราโชวาท 2
- 2. มาตรฐานการเรียนรู้ มาตรฐาน ท ๕.๑เข้าใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณ์วรรณคดีและ วรรณกรรมไทยอย่างเห็นคุณค่า และนามาประยุกต์ใช้ในชีวิตจริง ตัวชี้วัด ท ๕.๑ ม. ๓/๒ สรุปเนื้อหาวรรณคดี วรรณกรรมและวรรณกรรมท้องถิ่น ในระดับที่ยากยิ่งขึ้น
- 3. จุดประสงค์การเรียนรู้สู่ตัวชี้วัด ๑. อธิบายประโยชน์ของการสรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่าน(K) ๒. สรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่าน(P) ๓. เห็นประโยชน์ของการสรุปความรู้และข้อคิดจากการอ่านและมีมารยาทในการเขียน(A)
- 17. คุณค่าด้านวรรณศิลป์ - ใช้เทศนาโวหารด้วยสานวนภาษาง่ายๆ ตรงไปตรงมาเช่น “ ขอจดหมายคาสั่งตามความประสงค์ให้แก่ลูก บรรดาซึ่งจะให้ออกไปเรียน หนังสือในประเทศยุโรป จง ประพฤติตามโอวาทที่จะกล่าวต่อไปนี้” ...การซึ่งจะให้ออกไปเรียนหนังสือครั้งนี้ มีความประสงค์มุ่งหมายแต่จะให้ได้ วิชาความรู้อย่างเดียว ไม่มั่นหมายจะให้เป็นเกียรติยศชื่อเสียง...
- 18. คุณค่าด้านวรรณศิลป์ (ต่อ) - จะทรงโน้มน้าวใจโดยทรงชี้ให้เห็นทั้งข้อดีและข้อเสียเปรียบเทียบกันเช่น ...“ถ้าเป็นเจ้านายแล้ว ต้องรักษายศศักดิ์ในกิจการทั้งปวงที่จะทาทุกอย่าง เป็น เครื่องล่อตาล่อหูคนทั้งปวงที่จะพอใจดูพอใจฟัง จะทาอันใดก็แพลกว่าคนสามัญ เพราะเขาถือว่ามั่งมี เป็นการเปลืองทรัพย์ในที่ไม่ควรจะเปลือง เพราะเหตุว่าถึงจะ เป็นเจ้าก็ดีเป็นไพร่ก็ดี เมื่ออยู่ในประเทศมิใช่บ้านเมืองของตัวก็ไม่มีอานาจที่จะทา ฤทธิ์เดชอันใดไปผิดกับคนสามัญได้ จะมีประโยชน์อยู่นิดหนึ่งแต่เพียงเข้าที่ประชุม สูงๆได้ แต่ถ้าเป็นลูกผู้มีตระกูลก็จะเข้าที่ประชุมสูงๆได้เท่ากันกับเป็นเจ้านั่นเอง”...
- 19. คุณค่าด้านวรรณศิลป์ (ต่อ) - การเปรียบเทียบความประพฤติของคนที่อยู่นิ่งๆโดยไม่ทาการสิ่งใด เพื่อกระตุ้นเตือนให้ผู้ฟังเกิดแรงบันดาลใจมีมานะที่จะหมั่นศึกษาหาความรู้ เช่น “ ...ถ้าจะถือว้าเกิดมาเป็นเจ้านายแล้วนิ่งๆอยู่จนตลอดชีวิตก็สบายดังนั้น จะไม่ ผิดอันใดกับสัตว์ดิรัจฉานอย่างเลวนัก...”
- 20. คุณค่าด้านวรรณศิลป์ (ต่อ) - การใช้ภาพพจน์เปรียบเทียบให้เกิดจินตนภาพ เช่น “ ...ชีวิตสังขารของมนุษย์ไม่ยั่งยืนยืดยาวเหมือนเหล็กเหมือนศิลา ถึงโดยว่าจะมีพ่ออยู่ใน ขณะหนึ่ง ก็คงจะมีเวลาที่ไม่มีได้ขณะหนึ่งเป็นแน่แท้ ถ้าประพฤติความชั่วเสียแต่ใน เวลามีพ่ออยู่แล้ว ความชั่วนั้นควรปรากฏเป็นโทษติดตัวเหมือนเงาตามหลังอยู่ไม่ขาด”...
- 21. คุณค่าด้านสังคม ๑. สมัยก่อนการให้ความรู้นั้นถือว่ามากกว่าทรัพย์สินเงินทอง เพราะ เป็นของติดตัวไม่เสื่อมสูญดังคาสอนในพระบรมราโชวาท “การซึ่งให้มีโอกาสและให้ทุนทรัพย์ซึ่งจะได้เล่าเรียนวิชานี้เป็น หลักทรัพย์มรดกอันประเสริฐดีกว่าทรัพย์สินเงินทองอื่นๆ ด้วยเป็นของติดตัวอยู่ ได้ไม่มีอันตรายที่จะเสื่อมสูญ เหมือนหนึ่งได้แบ่งทรัพย์มรดกให้แก่ลูกเสมอๆ กัน ทุกคน”
- 22. คุณค่าด้านสังคม (ต่อ) ๒. สะท้อนให้เห็นว่าสมัยแต่เดิมนั้นบุตรของท่านผู้มีบรรดาศักดิ์ ทั้งหลายจะหาช่องทางรับราชการยากเพราะเป็นผู้มีวาสนาก็จะต้องแต่งตั้งให้ รับตาแหน่งใหญ่โตสมฐานะ แต่ถึงตาแหน่งจะใหญ่โตความรู้ความสามารถก็ยัง ต้องถึงด้วย ดังคาสอนในพระบรมราโชวาทว่า “เจ้านายจะเป็นผู้ได้ทาราชการ มีชื่อเสียงดีก็อาศัยได้แต่สติปัญญาความรู้ และความเพียรของตัว เพราะฉะนั้นจงอุตสาหะเล่าเรียนโดยความเพียรอย่างยิ่ง”
- 23. คุณค่าด้านสังคม (ต่อ) ๓. สะท้อนให้เห็นว่าฝรั่งแต่ก่อนนั้นมั่งมีมีเงินใช้เยอะๆนั้นมาจาก การได้ดอกเบี้ย สมัยก่อนนั้นจึงสอนบุตรไม่ให้อวดมั่งอวดมีทาเทียบเทียม ผู้ดีฝรั่ง ให้ใช้เงินอย่างประหยัด มีเงินใช้เฉพาะแต่ที่จะรักษาความสุขของ ตนพอสมควร ดังคาสอนในพระบรมราโชวาท “ตั้งใจอยู่เสมอว่าตัวเป็นคนจน มีเงินใช้มีเงินใช้เฉพาะแต่ที่จะรักษา ความสุขของตนพอสมควรดัง ไม่มั้งมีเหมือนผู้ดีฝรั่งที่เขาสืบตระกูลกันมาได้ ด้วยดอกเบี้ย อย่าอวดมั่งอวดมีทาเทียบเทียบเขาให้ฟุ้งซ่านไปเป็นอันขาด
- 24. คุณค่าด้านสังคม (ต่อ) ๔. สะท้อนให้เห็นว่าวิชาความรู้ในสมัยก่อนนั้นยังไม่รุ่งเรืองเหมือน สมัยนี้ เนื่องจากการที่ไม่ได้คบค้าสมาคมกับชาติอื่นมาช้านาน ฝ่ายหนังสือไทย จึงไม่พอที่จะเล่าเรียน จึงต้องไปเรียนภาษาอื่นเพื่อนากลับมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ดังที่ตรัสไว้ในพระบรมราโชวาทว่า “จงเข้าใจว่าภาษาต่างประเทศนั้นเป็นแต่พื้นของความรู้ เพราะวิชา ความรู้ในหนังสือไทยที่มีผู้แต่งไว้นั้นเป็นแต่ของเก่ามีน้อย เนื่องจากมิได้สมาคมกับ ชาติอื่นมาช้านาน ฝ่ายหนังสือไทยจึงไม่พอที่จะเล่าเรียนจึงต้องไปเรียนภาษาอื่น แล้วเอากลับลงมาใช้เป็นภาไทยทั้งสิ้น”
- 25. การนาไปใช้ ๑. การไปศึกษาที่ใดไม่ให้อวดอ้างหรือไว้ยศว่าเป็นเจ้าเพราะจะ ได้ไม่ต้องใช้เงินฟุ่มเฟือยในการรักษายศถาบรรดาศักดิ์โดยไม่ได้ ก่อให้เกิดประโยชน์อันใด ๒.ให้นึกไว้ว่าทุนทรัพย์ที่ได้เล่าเรียนวิชานี้ เป็นทรัพย์มรดกอัน ประเสริฐกว่าทรัพย์สินเงินทองอื่นๆด้วยเป็นของติดตัวไม่เสื่อมสูญ จึงให้มี ความอุตสาหะพากเพียรเรียนหนังสือให้เต็มที่ เพื่อจะได้มีโอกาสที่จะทาคุณ ให้แก่บ้านเมือง
- 26. การนาไปใช้ (ต่อ) ๓.รู้จักเป็นคนอ่อนน้อมว่าง่ายสอนง่าย อย่าให้เป็นทิฐิมานะไป ในทางที่ผิดจงละเว้นที่ชั่วซึ่งรู้ได้เองแก่ตัวหรือมีผู้ตักเตือนแนะนาให้รู้แล้ว อย่า ให้ล่วงให้เป็นไปได้เลยเป็นอันขาด ๔.ให้รู้จักใช้จ่ายอย่างประหยัด และรู้จักคุณค่าของเงิน อย่าทาใจโต มือโตสุรุ่ยสุร่าย จงนึกไว้ให้เสมอว่าเงินทองที่แลเห็นมากๆนั้น ไม่ได้เป็นของหา มาได้โดยง่ายเหมือนเวลาที่จ่ายไป ๕. ไม่ให้ใช้เกียรติยศชื่อเสียงเป็นช่องทางในการทามาหากิน ถ้าจะ เป็นผู้ที่ได้ทาราชการมีชื่อเสียงดี ก็ต้องอาศัยแต่สติปัญญาความรู้ ไม่ใช่ ยศถาบรรดาศักดิ์
- 27. การนาไปใช้ (ต่อ) ๖. ไม่ให้ถือตัวว่าเป็นผู้มีอานาจยิ่งใหญ่แล้วทาเกะกะระรานไม่เกรงกลัว ผู้ใดเพราะจะเป็นโทษแก่ตัวเองเมื่อหมดอานาจวาสนาแล้ว ๗.ไม่ให้ก่อหนี้ยืมสิ้น เพราะจะให้โทษแก่ตัวเองเมื่อถึงเวลาใช้หนี้ก็ต้องหา เงินมาใช้ให้ทัน ๘. ไม่ให้คิดว่าเป็นเจ้านายมั่งมีแล้วอยู่นิ่งๆ ไม่ทาประโยชน์อันใด เพราะ จะไม่ผิดอันใดกับสัตว์ดิรัจฉานเพราะสัตว์บางอย่างยังมีหนังมีเขามีกระดูกเป็น ประโยชน์ได้บ้างแต่ถ้าคนประพฤติอย่างสัตว์ จะไม่มีประโยชน์อันใดยิ่งกว่าสัตว์ ดิรัจฉานบางพวกอีก
- 28. การนาไปใช้ (ต่อ) ๙.ให้เข้าใจว่าการออกไปศึกษาในประเทศยุโรปนั้น ใช่ว่าจะต้องนา เอามาใช้แต่เฉพาะภาษาฝรั่งอย่างเดียวภาษาไทยและหนังสือไทยซึ่งเป็น ภาษาของเราเองคงจะต้องใช้อยู่เป็นนิจ คือ สามารถกลับมาแปลภาษาไทย ออกเป็นภาษาต่างประเทศได้จึงจะนับว่าเป็นประโยชน์ ๑o. เมื่อไปอยู่โรงเรียนแห่งใดให้ประพฤติการให้เรียบร้อยตามแบบ อย่างที่เขาตั้งไว้อย่าเกะกะวุ่นวายเชื่อตัวเชื่อฤทธิ์ไปต่างๆ