ภาษาไทยเป็นคำาพยางค์เดียว สังเกต
จากคำาพื้นฐาน เช่น พ่อ, แม่, ปู่, ย่า, ตา,
ยาย, มอง, รู้, หิว, ดิน, นำ้า, ลม, ไฟ,
“ ”คำาเหล่านี้ เรียกว่า คำามูล
ปัจจุบันมีการติดต่อสื่อสารกันมากขึ้น
คำาศัพท์ต่างๆที่ใช้ ก็ต้องมีความ
หลากหลายขึ้น คำามูลซึ่งเป็นคำาดั้งเดิมที่มี
ใช้ในภาษาไทยไม่เพียงพอที่จะ
นำาไปใช้ จึงจำาเป็นต้องมีการสร้างคำาขึ้น
ใหม่ ด้วยการ ซ้อ
นคำา
ประส
มคำา
ซำ้า
คำา
คำามูล เป็นคำาดั้งเดิมที่มีใช้ในภาษา
ไทย มีความหมายชัดเจนสมบูรณ์ในตัวเอง
อาจเป็นคำาไทยแท้หรือเป็นคำายืมมาจาก
ภาษาต่างประเทศ และจะเป็นคำาพยางค์
เดียวหรือหลายพยางค์ก็ได้
(๔) คำายืมภาษาอังกฤษ เช่น เมตร
ลิตร เกม แชร์ เทป ชอล์ก ฯลฯ
๑. คำามูลพยางค์เดียว
คำามูลพยางค์เดียว เป็นคำาพยางค์
เดียวที่มีความหมาย อาจเป็นคำาไทยแท้
หรือเป็นคำายืมมาจากภาษาต่างประเทศ
ก็ได้ เช่นไทยแท้ เช่น พ่อ แม่ ฉัน นอน ร้อน เพราะ โ
ยืมภาษาจีน เช่น ก๊ก โต๊ะ เก๋ง ห้าง เกี๊ยว ก๋ง
มาจากภาษาบาลีสันสกฤต เช่น บาตร ผล เวร บาป
๒. คำามูลหลายพยางค์      คำามูลหลายพยางค์เป็นคำาสอง
พยางค์ขึ้นไปมีความหมายในตัว ไม่
สามารถแยกพยางค์ภายในคำาได้ เพราะ
ทำาให้ไม่ได้ความหมาย อาจเป็น คำาไทย
แท้หรือคำายืมมาจากภาษาต่างประเทศ
ก็ได้ เช่น
าษาอังกฤษ เช่น คอมพิวเตอร์ สติ๊กเกอร์ แอ
ไทยแท้ เช่น ตุ๊กตา มะลิ มะม่วง มะระ เกเร ฯล
มภาษาจีน เช่น บะหมี่ กวยจั๊บ ซินแส โสหุ้ย อ
ภาษาบาลีสันสกฤต เช่น บิดา ราชินี นาฬิกา น
ข้อสังเกตคำามูล
คำามูลหลายพยางค์ ควรดูว่าใน
คำาหลายพยางค์นั้นมีความหมายทุกพยางค์
หรือไม่
ถ้ามีความหมายบ้างไม่มีความ
หมายบ้างเป็นคำามูลหลายพยางค์ เช่น
มะละกอ = คำามูล ๓ พยางค์ นาฬิกา
= คำามูล ๓ พยางค์
มะ = ไม่มีความหมาย นา = มี
ความหมาย
ละ = มีความหมาย ฬิ =
ไม่มีความหมาย
กอ = มีความหมาย กา = มี
ความหมาย
วถูกต้องเกี่ยวกับคำามูล
ลต้องเป็นคำาไทยแท้ๆ
ลบางคำามีหลายความหมาย
ลเป็นคำาไทยแท้อาจมีพยางค์เดียวหรือหลายพ
ลเป็นคำาไทยแท้หรือคำาที่มาจากภาษาอื่นซึ่งอา
ดียวหรือหลายพยางค์ก็ได้
แบบทดสอบ
เรื่องคำามูลคำาชี้แจง : เลือกคำาตอบที่คิดว่าถูก
ที่สุดเพียงข้อเดียว
๒. ข้อใดเป็นคำามูล
ก. ไฟฟ้า ข. แม่พิมพ์
ค. หนังสือ ง. กระถาง
๓. ข้อใดเป็นคำามูลที่เป็นคำาไทย
แท้ทุกคำา
ก. เพลา เพลิง แข พนม
ข. โบนัส ปิกนิก แสตมป์
เทคนิค
ค. เกาเหลา เฉาก๊วย
เต้าฮวย เก้าอี้
ง. มะพร้าว ชะลอม ตะขาบ
๔. ข้อใดเป็นคำามูลทุกคำา
ก. จุดยืน แซยิด
ข. จังหวัด ลูกนำ้า
ค. กระถาง มะละกอ
ง. นักเรียน ของหวานe. ข้อใดเป็นคำามูล ๔ พยางค์
ก. กัลปังหา ข.
นำ้าจิตนำ้าใจ
ค. ลักปิดลักเปิด
ง. อกไหม้ไส้ขม
คำาประสม
คำาประสม เป็นคำาที่สร้างขึ้นใหม่ โดย
การนำาเอาคำามูลตั้งแต่ ๒ คำาขึ้นไปมารวม
กันเกิดเป็นคำาใหม่ มีความหมายใหม่ หรือ
ยังคงมีเค้าความหมายของคำาเดิม
= ชื่อของสัตว์เลี้ยงที่ใช้
เนื้อเป็นอาหาร
หั
น
= ผิน,ห
มุน
+ หั
น
= หมูย่างที่ย่างโดยวิธี
หันไปรอบตัว
คำาประสมอาจมาจากการประสมคำาไทยกับคำา
ไทย คำาไทยกับภาษาต่างประเทศ หรือคำา
ภาษาต่างประเทศกับต่างประเทศประสมกัน
เช่น
=ใจ สิ่งที่มีหน้าที่รู้
คิด และนึก
ด
ำำ
= มื
ด
ใจ + ด
ำำ
= เห็น
แก่ตัว
=
=
ยาน
พาหนะที่มี
ล้อความร้อนที่สามารถเปล่ง
ป็นแสงหรือเปลวไฟ
= รถที่ใช้ไฟเป็น
พลังงานขับเคลื่อน
ชนิดของคำาประสม
ระสมที่เกิดความหมายใหม่ แต่ยังมีเค้าความหมายเ
 ๒) คำาประสมที่เกิดความหมายใหม่
เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม เช่น
เตา + ถ่าน เตาถ่าน= เตาที่ใช้ถ่านเป็นเชื้อเพล
เตา + รีด = เตารีดเตาที่ใช้รีดเสื้อผ้า
ม้า + ใช้ = ม้าใช้ คนขี่ม้าสำาหรับรับใช้
ขาย + หน้า =ขายหน้า รู้สึกอับอาย
หัก + ใ
จ
= หักใจ ตัดใจไม่ให้นึกถึง
เหตุการณ์ต่างๆ
๓) คำาประสมที่เกิดจากการย่อคำาให้
กะทัดรัดขึ้น มักขึ้นด้วย การ
ความ ของ เครื่อง ชาว นัก ผู้
ช่าง ฯลฯ เช่น    
ราด + ห
น้า
= อาหารประเภท
ก๋วยเตี๋ยวมีนำ้าปรุงข้น
การค้าความคิดของหวานเครื่องเรือนชาวสวนนักเรียนผู้ชาย
ช่าง
ภาพ 
ฯลฯ
ราด
หน้า
ข้อสังเกตคำำประสม
  คำำมูลสองคำำรวมกันแต่ไม่เกิดควำม
หมำยใหม่ ไม่จัดเป็นคำำประสม แต่เป็นกลุ่ม
คำำ เช่นลูก +
ไก่
= ลูกไก่หมำยถึง ลูกของไก่
ลูก +
นำ้ำ
= ลูก
นำ้ำ
หมำยถึง ลูกของยุง
แมว
+ดำำ
= แมว
ดำำ
หมำยถึง แมวที่มีขนสีดำำ
แมว
+มอง
=หมำยถึง คนที่คอยหำนักแสดงหน้ำใแมว
มอง
กลุ่มคำำ
คำำประสม
คำำประสม
กลุ่มคำำ
ลอง
ทำำดูยนบอกว่ำคำำต่อไปนี้ คำำใดเป็นคำำมูล คำำใดเป็นคำำป
๑. กุยเฮง ขนอง เฉลียว หมอดู นำง
แบบ กะละแม๒. หัวคิด อุบำสก พำหนะ ดำวเทียม
พยัญชนะ แม่บ้ำน
๓. ของกลำง ตุ๊กแก หัวข้อ สถำปนิก
เครื่องมือ กล่องดำำ
๔. แม่งำน เสวย แม่มด เรือนจำำ
นำ้ำหอม ลูกมือ
๕. ดิฉัน พ่อครับ พ่อเมือง พ่อค้ำ
สำยแล้ว สำยสร้อย
แบบทดสอบ เรื่องคำำมูล
คำำประสมคำำชี้แจง : เลือกคำำตอบที่คุณคิด
ว่ำถูกที่สุดเพียงข้อเดียว
๑. ข้อใดเป็นคำำมูลหลำย
พยำงค์
ก. จดจำำ
ข. รำดหน้ำ
ค. นำฬิกำ
ง. ไฟฟ้ำ
๒. ข้อใดเป็นคำำมูลทุกคำำ
ก. นำ้ำตก , นำ้ำใจ
ข. ไม้เรียว, มะระ
ค. นักเรียน , จุดยืน
ง. กระถำง , มะละกอ
๓. คำำมูลในข้อใดมีรำกศัพท์
จำกภำษำอื่น
ก. มด
ข. ปลำ
ค. ลม
ง. เกี๊ยะ
๔. ข้อใดไม่ใช่คำำ
ประสม
ก. แม่หมู
ข. แม่บ้ำน
ค. แม่ครัว
ง. แม่ทัพ
๕. ข้อใดเป็นคำำ
ประสม
ก. ใหญ่โต
ข. เหินห่ำง
ค. เพ่งเล็ง
ง. เครื่องใน
๖. ข้อใดเป็นคำำ
ประสมทุกคำำ
ก. ลูกคิด, ลูก
เลี้ยง, ลูกน้อง
ข. เรือเร็ว, เรือ
ด่วน, เรือแพ
ค. เดือดพล่ำน,
เดือดดำล, เดือดร้อน
๗. คำำในข้อใดเป็น
คำำประสมทุกคำำ
ก. เดินหน้ำ,
ข้องใจ, อ่อนใจ
ข. แผงลอย, โอด
ครวญ, เสื้อนอน
ค. เรือแพ, เผ็ด
ร้อน, โหยหวน
๘. “ ”นำ้ำค้ำง ในข้อ
ใดเป็นคำำประสม
ก. นำ้ำค้ำงบน
ยอดหญ้ำ
ข. นำ้ำค้ำงก๊อกมี
กลิ่นเหม็น
ค. นำ้ำค้ำงเป็นนำ้ำ
บริสุทธิ์
๙. ข้อใดมีคำำประสม
ก. เขำชูกำำปั้นหรำ
ข. เขำมีกำำลังมำก
ค. เขำกำำมือหล่อน
แน่น
ง. เขำเป็นกำำนัน
หนุ่ม
๑๐. ข้อใดมีคำำ
ประสม
ก. ถั่วงอกเร็วจัง
ข. ลูกไก่พลัด
จำกแม่
ค. แสงอำทิตย์
ยำมเช้ำ
ง. ครูคือแม่พิมพ์
คำมูล คำประสมปี55ใช้สอนจริง

คำมูล คำประสมปี55ใช้สอนจริง