คาสันธาน
• - ขิมอ่านหนังสือพิมพ์..................... ดูโทรทัศน์ทุกวัน
• - เธอจะไปชมสวนนก.....................ไปชมสวนงู
• - ข้าวฟ่ างชอบฟังเพลงลูกทุ่ง............ออมสินชอบฟังเพลงไทยเดิม
• - .................ถั่วจะสุก งา..................ไหม้
• - ปลื้มได้รับโล่เยาวชนดีเด่น...........ทาความดี
และ
หรือ
แต่
กว่า...ก็
เพราะ
ความหมายของคาสันธาน
หมายถึง คาที่ทาหน้าที่เชื่อมคากับคา ประโยคกับประโยค
ข้อความกับข้อความ หรือเชื่อมความให้สละสลวย ได้แก่คาว่า ก็
กับ และ จึง เช่น ครั้น...ก็ ครั้น...จึง เมื่อ...ก็ พอ...ก็ ทั้ง...กับ แต่
กว่า...ก็ ถึง...ก็ เพราะ ด้วย เพราะว่า หรือ ไม่ก็ มิฉะนั้น เป็นต้น
ผังมโนทัศน์แสดงชนิดของคาสันธาน
เชื่อมความ
คล้อยตามกัน
เชื่อมความ
ขัดแย้งกัน
เชื่อมความ
เป็นเหตุเป็นผลกัน
เชื่อมความ
ที่เลือกเอาอย่างใด
อย่างหนึ่ง
คาสันธาน
๑. เชื่อมความคล้อยตามกัน
คาสันธานที่ใช้ ได้แก่คาว่า ก็ กับ และ จึง เช่น ว่า ให้ คือ ทั้ง
ครั้น...ก็ ครั้น...จึง เมื่อ...ก็ พอ...ก็ ทั้ง...ก็ ทั้ง...กับ ทั้ง...แล ก็คือ
ก็ดี ก็ได้ เท่ากับ ฯลฯ
ตัวอย่างคาสันธานเชื่อมความคล้อยตามกัน และการใช้
- เมื่อใบเตยคิดได้ก็สายเสียแล้ว
- ถ้าวันใหม่มีความสุขฉันก็ยินดีด้วย
- ครั้นได้เวลานุ่นจึงออกไปแสดงหน้าเวที
- โฟร์และมดเป็นนักร้องที่มีความสามารถมาก
๒. เชื่อมความขัดแย้งกัน
คาสันธานที่ใช้ ได้แก่คาว่า แต่ แต่ว่า แม้ว่า แต่ทว่า กว่า ... ก็
ถึง ... ก็ ฯลฯ
ตัวอย่างคาสันธานเชื่อมความขัดแย้งกัน และการใช้
- ตุ๊กกี้ไม่สวยแต่ว่านิสัยดี
- โหน่งอยากรวยแต่ใช้เงินฟุ่ มเฟือย
- กว่าหม่าจะมาถึงเท่งก็เป็นลมพอดี
- ถึงฝนตกหนักส้มเช้งก็เดินฝ่ าสายฝนกลับบ้าน
๓. เชื่อมความเป็นเหตุเป็นผลกัน
คาสันธานที่ใช้ ได้แก่คาว่า เพราะ ด้วย จึง ฉะนั้น ด้วยว่า
เหตุเพราะ เหตุว่า เพราะว่า ฉะนั้น...จึง เพราะฉะนั้น
เหตุฉะนี้ ฯลฯ
ตัวอย่างคาสันธานเชื่อมความเป็นเหตุเป็นผลกัน และการใช้
- ปัญญาไม่สบายจึงขาดเรียน
- วู้ดดี้มีไหวพริบเขาจึงปลอดภัย
- วิทวัสสอบตกเพราะไม่อ่านหนังสือ
- เราเป็นคนไทยเพราะฉะนั้นเราจึงต้องยกย่องภาษาไทย
๔. เชื่อมความที่เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง
คาสันธานที่ใช้ ได้แก่คาว่า หรือ ไม่ก็ ไม่เช่นนั้น มิฉะนั้น
หรือมิฉะนั้น ฯลฯ
ตัวอย่างคาสันธานเชื่อมความที่เลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่ง และการใช้
- ไม่ริทก็บี้ต้องจ่ายเงิน
- กั้งต้องวิ่งหรือไม่ก็เดินเร็ว
- เราต้องเลิกทะเลาะกันมิฉะนั้นงานจะไม่สาเร็จ
- แก้มจะร้องเพลงไทยเดิมหรือเพลงไทยสากล
หน้าที่ของคาสันธาน
๑. เชื่อมคากับคา
- ณเดชน์กับญ่าญ่าแสดงละครคู่กัน
- แอนชอบดอกลิลลี่และดอกกุหลาบ
- เธอชอบชมพู่อารยาหรืออั้มพัชราภา
๒. เชื่อมประโยคกับประโยค
- แอฟสวยแต่ปูเซ็กซี่
- วันใหม่น่ารักจึงมีแฟนคลับมาก
- บอยชอบแกงเผ็ดแต่มาร์กี้ชอบแกงจืด
- หมากไปถ่ายโฆษณาไม่ได้เพราะไม่สบาย
๓. เชื่อมข้อความกับข้อความ
- การส่งเสียงดังในห้องสมุดเป็นการกระทาที่ไม่ดีรบกวนผู้อื่น
เพราะฉะนั้นจึงต้องมีกฎห้ามส่งเสียงดังติดประกาศไว้
- คนเราต้องการอาหาร เสื้อผ้า เครื่องนุ่งห่ม ที่อยู่อาศัย และยา
รักษาโรคด้วยเหตุนี้เราจึงจาเป็นต้องประกอบอาชีพเพื่อให้ได้เงินมา
ซึ่งสิ่งจาเป็นเหล่านี้
๔. เชื่อมความให้สละสลวย
- เราก็เป็นคนจริงคนหนึ่งเหมือนกัน
- คนเราก็ต้องมีผิดพลาดบ้างเป็นธรรมดา
- อย่างไรก็ตามฉันต้องไปกับท่านคนหนึ่งละ

คำสันธาน