Speech larissa zegveld leveranciersdag 1 april

1. 1
Larissa Zegveld - leveranciersbijeenkomst 1 april 2016
Dames en heren,
Fijn dat jullie er zijn en weer met zovelen! Het is altijd goed om te zien
dat zoveel partijen die allemaal hun kunnen inzetten voor de Nederlandse
gemeenten ook bereid zijn om samen in een zaal en bij een bijeenkomst
te zitten om verder te werken aan de verbetering van de dienstverlening
aan de gemeenten.
U bent hier welkom omdat u als leverende partij aan gemeenten een
convenant met KING heeft gesloten met de intentie van u om in te spelen
op de doelstellingen van gemeenten uit de Digitale Agenda 2020. Daarbij
horen afspraken over standaarden en normen. Niet altijd plezierig voor u
en uw briljante ontwikkelaars, die zich soms in een keurslijf voelen zitten.
Dat begrijp ik. Maar voor onze gemeenten wèl fijn. En daarin de optimale
balans vinden; daar gaat het om.
Als gemeenten willen we nadrukkelijk optreden als overheid die dichtbij
onze inwoners en bedrijven staat en daarvoor moeten de gemeenten
steeds meer samen optrekken. En alleen al de hoeveelheid te verwerken
data maakt dat standaardisatie voor ons een must is. Het gemeentelijk
landschap is van oudsher nogal versnipperd, dus ook op het gebied van
software en ICT. Mijn voorganger Tof Thissen heeft wel eens gezegd: stel
je toch eens voor dat de spoorwegen in Nederland zouden zijn aangelegd
door de gemeenten…
En dat verandert al een aantal jaren.
We doen meer en meer als collectief. We hebben een tender
uitgeschreven voor gemeentelijke telefonie waaraan ruim 280 gemeenten
meededen. Dat is ons goed bevallen. Het smaakt naar meer en daarvoor
zijn de volgende gemeenschappelijke inkooptrajecten op het gebied van
infra al in de maak.
Afgelopen twee maanden is in opdracht van de VNG een onafhankelijk
onderzoek uitgevoerd naar mogelijke collectivisering van I-voorzieningen.
Dit onderzoek is uitgevoerd door Berenschot en is gisteren aan de
commissie Dienstverlening en Informatiebeleid opgeleverd. Het is daar
goed ontvangen, en sluit aan bij de wens om meer collectief op te treden.
Begin volgende week kunt u het rapport vinden op de websites van VNG
en KING. het rapport is één van de onderleggers voor verdere
besluitvorming over collectivisering in de ALV van 8 juni 2016.
Dit betekent andere vormen van regievoering waarbij we als gemeenten
nog meer aan vraagbundeling gaan doen en aan een gemeenschappelijke

2. 2
uitvraag. Dat levert transparantie op waar alle Nederlanders baat bij
hebben. Collectivisering en standaardisering zijn de kernwoorden
momenteel in de koers van VNG/KING. Marktpartijen blijven belangrijk in
het realiseren van de doelstellingen. Daarover willen we graag met u
goede en zakelijke afspraken maken. Dit ziet u terug in het nieuwe
convenant.
Het convenant waarin we nadrukkelijk sturen op de doelen en ambities
waar gemeenten nu voor staan.
We sturen op sterker opdrachtgeverschap op het juiste niveau (te weten
meer in functionaliteit) aan de gemeentelijke kant, ik heb u vorige keer
hierop meegenomen. En we sturen op heldere afspraken. Bijvoorbeeld
over de levensduur van versies van standaarden om ervoor te zorgen dat
de laatste versies ondersteund worden en niet dat gemeenten heel oude
standaarden blijven hanteren.
Een ander punt van de nieuwe convenanten is dat we leveranciers de
mogelijkheid bieden zich op productniveau positief te onderscheiden. We
maken onderscheid in producten met de kwalificatie brons, zilver en goud,
afhankelijk van de mate waarin de deze gemeenten helpen bij het maken
van keuzes op het gebied van functionaliteit, interoperabiliteit, continuïteit
en flexibiliteit.
Simpel gezegd in mijn woorden:
Het convenant gaat over een nieuwe set van basisafspraken en het
confirmeren aan de uitgangspunten zoals de landelijke GDI en de Digitale
Agenda 2020.
Brons staat voor producten van werkende oplossingen met goede
functionaliteit en inpasbaarheid. Deze leveranciers publiceren ook alle
niet-standaard koppelvlakken.
Zilver staat voor producten die continuïteitsmaatregelen treffen om te
garanderen dat gemeenten kunnen blijven draaien, óók als een
leverancier failliet gaat of in surséance verkeert. De gemeenten kan in alle
gevallen zijn eigen data meenemen.
En goud staat voor flexibiliteit en is voor producten die een
overstapservice bieden. Net als bi de telecomaanbieder of
energieleverancier, ook daarvoor sprak ik met u vorige bijeenkomst.
U ziet, de gemeente wordt steeds zelfbewuster. En dat is nodig ook, want
er wordt in gemeenten meer en ander werk verricht dan vroeger!
In steeds meer gemeentelijke processen wordt de burger steeds meer
betrokken. Sociaal domein, burgerzaken, de komende Omgevingswet:
burgers krijgen steeds meer toegang tot informatie en we groeien toe
naar situaties waarin de burger zijn eigen gegevens gaat beheren.
Zover is het nog niet, maar Woerden bijvoorbeeld heeft al een eigen
inwonerscloud. Daar kunnen met apps gegevens tussen gemeente en
burgers gedeeld worden.

3. 3
Dit herkent u wellicht al, en misschien al langer. Als leveranciers zult u bij
de (door) ontwikkeling van ICT zich ook steeds meer gaan richten op het
ondersteunen van de burgers en belanghebbenden bij het uitwisselen van
gegevens met de gemeente. Mensen vragen zich uiteindelijk af: als ik dat
met mijn bank kan, waarom dan niet met mijn gemeente?
Dit alles vraagt veel van ons en ook van u. TEMPO! Dat wordt meer en
meer belangrijk. Met de e-Overheid willen we, nee moeten we meer
tempo maken. Op de pilotstarter, waar nu gemeenten hun innovaties
kunnen inbrengen die waarde toevoegen, willen we nadrukkelijk meer en
meer samenwerkingsverbanden van gemeenten en aanbieders zien. Dat
biedt ook u een platform voor uw ideeën en dus kansen op de
gemeentemarkt.
Jaren geleden was dit ondenkbaar. Een samenwerking van een publieke
en een private partij, en dan ook nog eens op innovatie. De tijden
veranderen.
De burger centraal, regie op eigen gegevens, publiek private
samenwerking, het is allemaal overigens niet nieuw.
We komen kijkend naar onze NL geschiedenis van een samenleving
waarin zelfredzaamheid vanzelfsprekend was en regie op eigen situaties,
maar we zijn afgedreven via verzuiling en verzorgingsstaat naar de
systeemwereld. Een collega uit ons netwerk Albert Jan Kruijter kan een
prachtige historische schets geven. Albert Jan is vorig jaar op het
VNG/KING congres geweest en daarna ook een keer bij ons in het atrium
van ons pand de Willemshof en heeft deze schets gegeven: een eye
opener die ik u zeker aanraad. Zeer inspirerend en leerzaam.
Vandaag wil ik echter het woord geven aan andere inspirerende collega’s
te weten Bert Mulder en Martijn Hartog die u meenemen in die
ontwikkeling van informatievoorziening tussen burger en overheid. Zij
hebben het maatschappelijke informatievoorziening genoemd en dit
verwoord in een publicatie die die naam draagt “maatschappelijke
informatievoorziening”, en die u kunt vinden op de website van het
esociety instituut van de Haagse Hogeschool.
Ik heb binnen KING in januari gemeld dat dit voor ons het jaar van de
ontwikkeling is. En daarmee wil ik u ook besmetten vandaag.
In het scenario dat Bert en Martijn beschrijven staat de burger centraal in
de ontwikkeling van de (informatie) samenleving. Met toenemend gebruik
van digitale middelen faciliteren inwoners hun eigen regie, hun
persoonlijke leefomgeving en inspireren ze zichzelf en hun sociale
netwerken tot participatie in zorg, welzijn, openbaar bestuur en veiligheid.
De overheid hoeft dit alleen maar te faciliteren.

4. 4
De burger doet het dus al en vraagt ons eraan deel te nemen. We hoeven
er in die zin alleen maar op in te spelen. Digitale mogelijkheden zijn
daarin versterkend.
Hoe te faciliteren dat is onze leerweg als overheid. En dat doen we graag
met u, de markt. Want publiek private samenwerking is iets dat veel meer
nodig is dan dat er nu gebeurt. Ook dat gaat veranderen. Vandaag dus
een stapje op die weg.