Системийн төсөл, загварын хүрээнд байгууллагын ажлын дотоод нэгж хэсгүүдийн зохион байгуулалтыг зайлшгүй шийдвэрлэх 3 үндсэн шалтгаан байдаг.

1. Нэгж хэсэг, тоног
төхөөрөмжийн
байршил
1. НЭГЖ ХЭСГИЙН ДОТООД ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫГ ШИЙДВЭРЛЭХ ШААРДЛАГА
2. ДОТООД ЗОХИОН БАЙГУУЛАЛТЫН ҮНДСЭН ХЭЛБЭРҮҮД
3. ШУГАМАН ТЭНЦВЭРЖҮҮЛЭЛТ

2.  Нэгж хэсгийн дотоод зохион байгуулалтыг шийдвэрлэх шаардлага
Системийн төсөл, загварын хүрээнд байгууллагын ажлын
дотоод нэгж хэсгүүдийн зохион байгуулалтыг зайлшгүй
шийдвэрлэх 3 үндсэн шалтгаан байдаг.
➢ Хөрөнгө оруулалтын зохистой хэмжээг тогтоож хөрөнгийн
зарцуулалтыг болон ашигт ажиллагааг дээшлүүлэх
➢ Удаан хугацаанд энэ шийдвэр хүчин төгөлдөр учраас дахин засварлах
боломжгүй
➢ Богино хугацаанд зардлыг бууруулж ашигт ажиллагааг дээшлүүлэхэд
нөлөөлөх

3. Шинэ хүчин чадлыг төлөвлөх, өргөтгөх, технологийг шинэчлэх
процессийг хэрэгжүүлэхэд дотоод хэсгүүдийг төлөвлөх
шаардлагатай болдог.
Үүнд:
1. Үр ашиггүй ажиллагаа
2. Аюул ослоос урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ
3. Бүтээгдэхүүний дизайн өөрчлөгдөх
4. Шинэ бүтээгдэхүүн, үйлчилгээ эрхлэх
5. Бүтээгдэхүүн үйлчилгээний бүтэц болон хэмжээ өөрчлөгдөх
6. Тоног төхөөрөмж, технологи, үйлдвэрлэлийн арга ажиллагаа
өөрчлөгдөх
7. Хоцрогдолын улмаас урган гарч байдаг

4. Дотоод зохион байгуулалтын үндсэн хэлбэрүүд
3 үндсэн хэлбэр байдаг.
❖ Бүтээгдэхүүнээр зохион байгуулах: Энэ нь дахин давтагдах процессийн
үед хэрэглэгдэнэ. Ажлуудын гүйцэтгэх үүргээр нь стандартчилсан
бөгөөд ажилчид болон тоног төхөөрмж нь дагнасан зориулалттай
байна. Ажлын нэгж хэсгүүдийн хооронд ажлыг ихэвчлэн конвейрээр
дамжуулдаг ба ихэвчлэн үүнийг үйлдвэрлэлийн шугам гэж нэрлэдэг.
Гол онцлог нь өндөр стандартчилал юм. Гэвч энэ хэлбэр нь ажлууд бие
биенээс хүчтэй хамаарах учир нэг ажлын байранд тасалдал үүсэхэд
бусаддаа нөлөөлж байдаг эмзэг хэлбэр юм.

5. ❖ Технологиор зохион байгуулах:
Тасалдалтай буюу хэсэг хэсгээр нь үйлдвэрлэх үед энэ зохион
байгуулалтыг хэрэглэнэ. Ажлын нэгж хэсгүүдийг бүтээгдэхүүн боловсруулах
болон үйлчилгээ үзүүлэх технологийн дагуу байршуулна гэсэн үг. Энэ нь
нэгж хэсгүүдийг гүйцэтгэх үүргээр нь ба үйлчилгээний ижил төрлөөр нь
бүлэглэн зохион багуулдаг өвөрмөц хэлбэр. Технологийн процессоор зохион
байгуулахад гарц нь багц багцаар гарах ба технологийн дарааллаар
шилжиж байдаг. Ажилчид ихэвчлэн бүх тоног төхөөрөмжин дээр ажиллах
чадвар эзэмшсэн байх шаардлагатай.

6. ❖Тогтмол байршлаар зохион байгуулах:
Онцлог нь ажил нь хэвээр үлдэж ажилчид тоног төхөөрөмж нь
хэрэгцээтэй газарлуугаа шилжиж байдаг. Энэ зохион байгуулалт нь барилга
байгууламж, зам гүүр, эрчим хүчний шугам тавих, суваг далан барих, усан
онгоцны байгууламж, сансрын төхөөрөмж, нефт үйлдвэрлэл зэрэгт
ашиглагддаг. Ихэнх тохиолдолд хатуу тогтоосон нормативийг хангах
бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх шаардлагатай болдог.
Эдгээр хэлбэрүүдийг дангаар нь хэрэглэхээс гадна
хосолсон байдлаар хэрэглэж болдог.

7. Шугаман тэнцвэржүүлэлт
Шугам бүхэлдээ тэнцвэртэй байвал тасралтгүйгээр үйл ажиллагаа явагдахдаа тоног
төхөөрөмж, ажиллах хүчний ашиглалт дээд түвшинд байх болно. Гэтэл шугамыг бүхэлд
нь тэнцвэрт хэсгүүдээр бүрдүүлнэ гэдэг нь энэ хэлбэрийн гол бэрхшээл байдаг. Учир нь
гүйцэтгэх ажилбарууд нь энгийн хялбар янз бүр байх ба тоног төхөөрөмжүүд нь ч үүргээ
биелүүлэх хугацаа нь харилцан адилгүй байдаг. Шугаман тэнцвэржүүлэлтэнд циклийн
үргэлжлэл болоод өдрийн цагийг үндэслэн тухайн шугамын өдрийн хүчин чадлыг
доорхи байдлаар тооцож болно.
ОС=OT/CT
Оutput capacity-OC гарцын хүчин чадал
Operating time period-OT өдрийн ажлын цаг
Cycle time-CT циклийн үргэлжлэх хугацаа

8. Харин шаардагдаж буй гарцын түвшинд циклийн үргэлжлэх хугацааг дараахь
томъёогоор тооцож үздэг.
СТ=OT/D
D-шаардлагатай гарцын хэмжээ
Шаардлагатай гарц, нэг ажлын байранд хийгдэх ажилбаруудыг үндэслэн ажлын
байрны тоог тодорхойлж болно.
N=(D*Σt)/OT
D-шаардлагатай гарц
Σt- ажилбарын цагийн нийлбэр
N-тооцогдож буй ажлын байрны хамгийн бага тоо
OT-ажлын цаг