Агуулга: цахилгаан химийн урвал,
гальвани цахилгаан зай, Электродын
потенциал, В.Нернестийн тэгшитгэл.
Металлын идэвхийн эгнээ,
Электролизийн хууль, Фарадейн тоо
 Электродын процесс нь химийн
урвалын дүнд химийн энерги
цахилгаан энерги болон хувирах
үзэгдэл (гальвани цахилгаан зай),
цахилгаан энергийн нөлөөгөөр явах
химийн урвал (электролиз) гэж 2
хуваагдах ба эдгээр нь харилцан эсрэг
бие биеэсээ хамааралтай явагддаг
үзэгдлүүд.
0
44
0
2
0
2
0
22
CuFeSOCuSOFe
HNaOHOHNa

 
 neMeMe n
)(2
)(¸/2
02
20
/
02
/
20
чисэлдvvлэгангижрахCueCu
гчангижруулаисэлдэхFeeFe
CuCu
FeFe










 φ-электродын потенциаль, В
 φ0 -электродын стандарт потенциаль, В
 n-цэнэгийн тоо F-Фарадейн тоо-96500 Кл,
 а-уусмал дахь металлын ионы идэвх, г-ион/л
 Электродын стандарт потенциал нь металл
бүхэнд тодорхой бөгөөд тогтмол утгатай
 n
Me
a
nF
RT
lg
3.20

  

   
  

идэвхигvй
сулидэвхидэвхитэй
AuPtAgHgCuPbSnFe
CrZnAIBeMgNaCaBaKLi
H
,,

 Электродын потенциалыг шууд
хэмжиж болдоггүй.
 Зөвхөн өөр нэг устөрөгч (мөнгөний
хлорид) мэтийн тогтмол потенциалтай
электродтай харьцуулах замаар
түүнийг тодорхойлдог.
Давсан гүүр
Цайр электрод ZnSO4
уусмал
CuSO4
уусмал
Зэс электрод

 2
2 ZneZn
CueCu  
22
44
2
2
2
2
ZnSOCuCuSOZn
CueCu
ZneZn





 Электролизийн явцад электрод дээр
ялгарсан бодисын масс нь
электролитийн дундуур нэвтрэн
өнгөрсөн цахилгааны тоо хэмжээтэй
шууд хамааралтай .
tIQ  Qam 
 Электролизийн явцад янз бүрийн электролитийн
уусмал дундуур ижил хэмжээний цахилгааныг
нэвтрүүлэхэд электродууд дээр тэдгээр бодисын
химийн грамм-эквиваленттай тэнцүү хэмжээний
масстай бодисууд ялгардаг.
 Э-бодисын г/экв хэмжээ
96500
tIЭ
F
QЭ
m




 Үйлдвэрт техникт өргөн хэрэглэдэг
 Жнь: аккумулятор энэ нь цахилгаан
энергийг химийг энергид,тэрхүү химийн
энергийг цахилгаан энергид хувиргах багаж
 Хартугалган аккумулятор: Түүнийг
бэлтгэхдээ хартугалган сараалжин
электродуудыг хартугалганы оксидын
зуурмагаар шавдаг.Түүнд 25-30%-ийн
хүхрийн хүчлийн уусмал дүүргэхэд дараах
урвал явагдана.
 PbO+H2SO4 = PbSO4 +2H2O
 Аккумуляторыг цэнэглэх ба ажиллуулахад
дараах процесс явагдана.
 Катод дээр: PbSO4 +2e- ↔Pb0 +SO4
2-
 Анод дээр: PbSO4-2e- +2H2O=PbO2 +4H+
+SO4
2-
 Цэнэглэх процессын эцэст катод дээр Н+
ион ангижирч хий байдалтай устөрөгч
үүсэж анод дээр хүчилтөрөгч ялгарна.
Энэ нь цэнэглэгдэж дууссаныг гэрчилнэ.

101 14-tsahilgaan himi

  • 1.
    Агуулга: цахилгаан химийнурвал, гальвани цахилгаан зай, Электродын потенциал, В.Нернестийн тэгшитгэл. Металлын идэвхийн эгнээ, Электролизийн хууль, Фарадейн тоо
  • 3.
     Электродын процесснь химийн урвалын дүнд химийн энерги цахилгаан энерги болон хувирах үзэгдэл (гальвани цахилгаан зай), цахилгаан энергийн нөлөөгөөр явах химийн урвал (электролиз) гэж 2 хуваагдах ба эдгээр нь харилцан эсрэг бие биеэсээ хамааралтай явагддаг үзэгдлүүд.
  • 4.
    0 44 0 2 0 2 0 22 CuFeSOCuSOFe HNaOHOHNa     neMeMen )(2 )(¸/2 02 20 / 02 / 20 чисэлдvvлэгангижрахCueCu гчангижруулаисэлдэхFeeFe CuCu FeFe          
  • 5.
     φ-электродын потенциаль,В  φ0 -электродын стандарт потенциаль, В  n-цэнэгийн тоо F-Фарадейн тоо-96500 Кл,  а-уусмал дахь металлын ионы идэвх, г-ион/л  Электродын стандарт потенциал нь металл бүхэнд тодорхой бөгөөд тогтмол утгатай  n Me a nF RT lg 3.20 
  • 6.
               идэвхигvй сулидэвхидэвхитэй AuPtAgHgCuPbSnFe CrZnAIBeMgNaCaBaKLi H ,, 
  • 7.
     Электродын потенциалыгшууд хэмжиж болдоггүй.  Зөвхөн өөр нэг устөрөгч (мөнгөний хлорид) мэтийн тогтмол потенциалтай электродтай харьцуулах замаар түүнийг тодорхойлдог.
  • 9.
    Давсан гүүр Цайр электродZnSO4 уусмал CuSO4 уусмал Зэс электрод
  • 10.
      2 2 ZneZn CueCu  22 44 2 2 2 2 ZnSOCuCuSOZn CueCu ZneZn     
  • 11.
     Электролизийн явцадэлектрод дээр ялгарсан бодисын масс нь электролитийн дундуур нэвтрэн өнгөрсөн цахилгааны тоо хэмжээтэй шууд хамааралтай . tIQ  Qam 
  • 12.
     Электролизийн явцадянз бүрийн электролитийн уусмал дундуур ижил хэмжээний цахилгааныг нэвтрүүлэхэд электродууд дээр тэдгээр бодисын химийн грамм-эквиваленттай тэнцүү хэмжээний масстай бодисууд ялгардаг.  Э-бодисын г/экв хэмжээ 96500 tIЭ F QЭ m    
  • 13.
     Үйлдвэрт техниктөргөн хэрэглэдэг  Жнь: аккумулятор энэ нь цахилгаан энергийг химийг энергид,тэрхүү химийн энергийг цахилгаан энергид хувиргах багаж  Хартугалган аккумулятор: Түүнийг бэлтгэхдээ хартугалган сараалжин электродуудыг хартугалганы оксидын зуурмагаар шавдаг.Түүнд 25-30%-ийн хүхрийн хүчлийн уусмал дүүргэхэд дараах урвал явагдана.
  • 14.
     PbO+H2SO4 =PbSO4 +2H2O  Аккумуляторыг цэнэглэх ба ажиллуулахад дараах процесс явагдана.  Катод дээр: PbSO4 +2e- ↔Pb0 +SO4 2-  Анод дээр: PbSO4-2e- +2H2O=PbO2 +4H+ +SO4 2-  Цэнэглэх процессын эцэст катод дээр Н+ ион ангижирч хий байдалтай устөрөгч үүсэж анод дээр хүчилтөрөгч ялгарна. Энэ нь цэнэглэгдэж дууссаныг гэрчилнэ.