1. Химийн урвалын хурд
Химийн урвалууд нь янз бүрийн хурдтай явагддаг.
Гомоген урвалын хурд нь нэгж эзэлхүүнд нэгж
хугацаанд урвалд орж байгаа буюу урвалаар үүсч
буй бодисын тоо хэмжээгээр, гетроген урвалын
хурд нь фазуудын нэгж гадаргууд нэгж хугацаанд
урвалд орж буй эсвэл үүсч буй бодисын тоо
хэмжээгээр тодорхойлогдоно
n n
(1) Vгом Vгет
t s t

2. Бодисын тоо хэмжээ ба эзэлхүүний харьцаа нь
n n
концентраци c байдаг учир c
болно Иймд гомоген урвалын хурд нь
c
V( гом)
t
ийм хэлбэртэй болно

3. Химийн урвалын хурданд нөлөөлөх хүчин зүйл
Химийн урвалын хурданд концентраци,
температур,даралт шууд хамааралтай
байдаг.
Тогтмол температурт явагдаж байгаа
химийн урвалын хурд нь урвалд орж байгаа
бодисуудын концентрацийн үржвэртэй
шууд хамааралтай
V= k[ A]∙[B] Энэ хуулийг 1867 онд
Норвегийн эрдэмтэн Гульдберг, Вааге нар
томъѐолжээ.

4. Температурыг нэмэгдүүлэхэд ихэнх урвалын хурд нэмэгддэг. 1879 онд
Голландын эрдэмтэн Вант-Гофф урвалын орчны температурыг
100 c - нэмэгдүүлэхэд урвалын хурд 2-4 дахин нэмэгддэг болохыг
тогтоожээ . Үүнийг Вант -Гоффын дүрэм гэнэ.
T2 T1
Vt 2 10
Vt1
Урвалын хурдыг өөрчлөөд урвалын эцэст химийн найрлага тоо
хэмжээгээ хадгалан үлддэг бодисыг катализатор гэнэ. Катализаторын
оролцоотой явагдаж байгаа химийн урвалыг катализ гэнэ Урвалын
хурдыг түргэсгэдэг катализаторыг промотор, урвалын хурдыг
бууруулагчийг ингибитор гэнэ