การบวก,ลบ,คูณ,หารของเศษส่วน
   หลักการ
   ทาตัวส่วนของเศษส่วนให้เท่ากัน แล้วนาตัวเศษมาบวกหรือลบกัน
กล่าวคือ ถ้า และ แทนเศษส่วนใดๆจะได้ว่า
  เศษส่วน

  วิธีที่ 1 เปลี่ยนเศษส่วนจานวนคละให้เป็นเศษส่วนเกิน




     วิธีที่ 2 ใช้สมบัติการสลับที่และสมบัติการเปลี่ยนกลุ่ม ซึ่งเป็นวิธีท ี่นิยม
ใช ้เมื่อ เศษส่วน เป็นจานวน
 ที่มีค่ามาก
หมายเหตุ การบวกและการลบเศษส่วนอาจทาได้โดยใช้วิธีลัด
ตัวอย่าง ค.ร.น. ของ 3, 12 และ 20 เท่ากับ 60



การคูณและการหารเศษส่วน




                      คุณสมบัติของเลขยกกาลัง
1. an = a x a x a x … x a (n ตัว)[เมื่อ n เป็นจานวนเต็มบวก]
2. a-n = 1 an [a 0]
3. a0 = 1 [a 0]
4. am x an = am+n [ฐานเหมือนกันคูณกันนากาลังบวกกัน]
5. am an = am-n [ฐานเหมือนกัน หารกันนากาลังลบกัน]
6. (am)n = am x n [กาลังซ้อนกันนากาลังไปคูณกัน]
7. (a x b)n = an x bn [กาลังซ้อนกันนากาลังไปคูณกัน]
8. [ ]n = an bn , b 0 [กาลังซ้อนกันนากาลังไปคูณกัน]
9. (a b)m am bm
10. an / m = ( )n
11. = x [a > 0, b > 0]
คุณสมบัติของอัตราส่วน
  1. a : b = c : d เมื่อ ad = bc
  2. a : b = c : d เมื่อ
  3. a : b = c : d เมื่อ
  4. a : b = c : d เมื่อ
  5. a : b = c : d เมื่อ
  6. a : b = c : d เมื่อb : a = d : c
  7. a : b และ b : c จะได้ a : b : c


                                   ระบบจานวน
การหา ห.ร.ม.
   1.วิธีการแยกตัวประกอบ
      (1) แยกตัวประกอบของแต่ละจานวนให้เป็นตัวประกอบเฉพาะ
      (2) เลือกเอาตัวประกอบที่ซ้ากันของแต่ละจานวนมา 1 ตัว แล้วคูณกัน
เป็น ห.ร.ม.
   2. วิธีการตั้งหารสั้น
      (1) นาตัวเลขที่ต้องการหา ห.ร.ม. มาตั้งหารสั้นโดยหาตัวหารที่เป็น
จานวนเฉพาะมาหารและสามารถหารจานวนทุกตัวที่หา ห.ร.ม. ลงตัวได้
ทั้งหมด
       (2) นาตัวหารที่ได้มาคูณเป็น ห.ร.ม. ทั้งหมด
การหา ค.ร.น.
    1. วิธีการแยกตัวประกอบ
       (1) แยกตัวประกอบของแต่ละจานวนให้เป็นตัวประกอบเฉพาะ
       (2) เลือกเอาตัวประกอบที่ซ้ากันของแต่ละจานวนมา 1 ตัว พร้อมทั้ง
หาตัวที่ไม่ซ้ากันลงมาด้วยและนามาคูณกันเป็น ค.ร.น.
    2. วิธีการตั้งหารสั้น
       (1) นาตัวเลขที่ต้องการหา ค.ร.น. มาตั้งหารสั้นโดยหาตัวหารที่เป็น
จานวนเฉพาะมาหารและสามารถหารได้ลงตัวอย่างน้อย 2 ตัว หรือหาก
จานวนใดที่ไม่สามารถหารลงตัวก็ให้ดึงตัวเลขนั้นลงมาแล้วหารจนหาร
ต่อไปไม่ได้
       (2) นาตัวหารที่ได้มาคูณกันเป็น ค.ร.น. ทั้งหมด
ความสัมพันธ์ของ ห.ร.ม. และ ค.ร.น.
       (1) ให้ a, b เป็นเลข 2 จานวน โดย c เป็น ห.ร.ม. และ d เป็น ค.ร.น. ของ
a,b ก็จะได้ว่า a x b =
    cxd
       (2) ห.ร.ม. ของเศษส่วน=

    (3) ค.ร.น. ของเศษส่วน =
การตรวจสอบการหารแบบลงตัวในบางจานวน
   1. จานวนที่ 2 หารลงตัวจะเป็นจานวนที่มีหลักหน่วยเป็นเลขคู่ซึ่งจะรวม 0
ด้วย
   2. จานวนที่ 3 หารลงตัวจะเป็นจานวนที่นาแต่ละหลักของเลขจานวนนั้น
มาบวกเข้าด้อยกันทุกหลัก เมื่อผลบวกออกมาเป็นตัวเลขที่ 3 สามารถหารได้
ลงตัวซึ่งนั่นคือจานวนที่ 3 สามารถหารได้ลงตัว แต่ถ้าผลบวกออกมาเป็นตัว
เลขที่ 3 ไม่สามารถหารได้ลงตัวก็คือจานวนนั้นสามารถที่จะนา 3 มาหารได้
ลงตัว
   3. จานวนที่ 5 หารลงตัว ซึ่งจะมีเพียงจานวนที่มีหลักหน่วยเป็นเลข 5, 0
เท่านั้น
คุณสมบัติของ 0, 1
   1. a + 0 = 0 + a = a
   2. a x 0 = 0 x a = 0
   3. a x 1 = 1 x a = a
   4. a 0 จะไม่มีค่า เมื่อ a 0
โดยกาหนดให้ a แทนจานวนใดๆ
คุณสมบัติการสลับที่ของการบวก, การคูณ
   1. a + b = b + a
   2. a x b = b x a
โดยกาหนดให้ a, b = จานวนใดๆ
คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มของการบวก, การคูณ
   1. (a + b) + c = a + (b + c)
2. (b + c) x c = a x (b x c)
โดยกาหนด a, b, c = จานวนใดๆ
คุณสมบัติการแจกแจง
   1. a x (b +c) = (a x b) + (a x c)
   2. (b + c) x a = (b x a) + (c x a)
โดยกาหนดให้ a, b, c = จานวนใดๆ
ข้อสังเกตในการบวกและคูณจานวนเลขคู่และเลขคี่
   1. จานวนคู่ + จานวนคู่ = จานวนคู่
   2. จานวนคี่ + จานวนคี่ = จานวนคู่
   3. จานวนคี่ + จานวนคู่ = จานวนคี่
   4. จานวนคู่ + จานวนคู่ = จานวนคี่
   5. จานวนคู่ x จานวนคู่ = จานวนคู่
   6. จานวนคี่ x จานวนคี่ = จานวนคี่
   7. จานวนคี่ x จานวนคู่ = จานวนคู่
   8. จานวนคู่ x จานวนคี่ = จานวนคู่
การหาผลบวกของจานวนเต็ม
   1. การหาผลบวกของจานวนเต็มลบ
จะได้ (-) + (-) = (-)
   2. การหาผลบวกระหว่างจานวนเต็ม
จะได้
       2.1 ถ้า |(+)| > |(-)| (+) + (-)
= |(+)| - |(-)| = (+)
2.2 ถ้า |(+)| < |(-)| (+) +(-)
= |(+)| - |(-)| = (-)
การหาผลลบของจานวนเต็ม
   สูตร = ตัวตั้ง – ตัวลบ = ตัวตั้ง + จานวนตรงข้ามของตัวลบ
หมายเหตุ จานวนตรงข้ามของ a เขียนด้วย –a
จานวนตรงข้ามของ –a เขียนแทนด้วย –(-a)
การหาผลคูณของจานวนเต็ม
   1. การผลคูณของจานวนเต็มบวก
จะได้ (+) x (+) = (+)
   2. การผลคูณของจานวนเต็มลบ
จะได้ (-) x (-) = (+)
   3.การผลคูณของจานวนเต็มบวกและจานวนเต็มลบ
จะได้ (+) x (-) = (-)
   4.การหาผลคูณของจานวนเต็มลบและจานวนเต็มบวก
จะได้ (-) x (+) = (-)
การหาผลหารของจานวนเต็ม
   สูตร ตัวตั้ง ตัวหาร
   1. การผลหารของจานวนเต็มบวก
(+) (+) = (+)
   2. การหาผลหารของจานวนเต็มลบ
(-) (-) = (+)
   3. การผลหารระหว่างจานวนต็มบวกและจานวนเต็มลบ
(+) (-) = (-)
   4. การหาผลหารระหว่างจานวนเต็มลบและจานวนเต็มบวก
(+) (-) = (-)
คุณสมบัติของจานวนจริง
   1. คุณสมบัติปิดของการบวก
a + b เป็นจานวนจริง
   2. คุณสมบัติของการคูณ
a x b เป็นจานวนจริง
   3. คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มได้ของการบวก
(a + b) + c = a + (b + c)
   4. คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มได้ของการคูณ
(a +b) x c = a x (b x c)
   5. คุณสมบัติการสลับที่ของการบวก
a+b=b+a
   6. คุณสมบัติการสลับที่ของการคูณ
axb=bxa
  7. เอกลักษณ์การบวก
   เอกลักษณ์ของการบวก คือ 0
0+a=a=a+0
  8. เอกลักษณ์การคูณ
  เอกลักษณ์ของการคูณ คือ 1
1xa=a=ax1
9. อินเวอร์สการบวก
  อินเวอร์สการบวกของ a ได้แก่ –a
(-a) + a = 0 = a + (-a)
  10. อินเวอร์สการคูณ
อินเวอร์สของการคูณของของ a คือ [a 0] x a = 1 = a x
  11. คุณสมบัติการแจกแจง
a x ( b+ c) = (a x b) + (a x c)

สรุปสูตร ม.1

  • 1.
    การบวก,ลบ,คูณ,หารของเศษส่วน หลักการ ทาตัวส่วนของเศษส่วนให้เท่ากัน แล้วนาตัวเศษมาบวกหรือลบกัน กล่าวคือ ถ้า และ แทนเศษส่วนใดๆจะได้ว่า เศษส่วน วิธีที่ 1 เปลี่ยนเศษส่วนจานวนคละให้เป็นเศษส่วนเกิน วิธีที่ 2 ใช้สมบัติการสลับที่และสมบัติการเปลี่ยนกลุ่ม ซึ่งเป็นวิธีท ี่นิยม ใช ้เมื่อ เศษส่วน เป็นจานวน ที่มีค่ามาก
  • 2.
    หมายเหตุ การบวกและการลบเศษส่วนอาจทาได้โดยใช้วิธีลัด ตัวอย่าง ค.ร.น.ของ 3, 12 และ 20 เท่ากับ 60 การคูณและการหารเศษส่วน คุณสมบัติของเลขยกกาลัง 1. an = a x a x a x … x a (n ตัว)[เมื่อ n เป็นจานวนเต็มบวก] 2. a-n = 1 an [a 0] 3. a0 = 1 [a 0] 4. am x an = am+n [ฐานเหมือนกันคูณกันนากาลังบวกกัน] 5. am an = am-n [ฐานเหมือนกัน หารกันนากาลังลบกัน] 6. (am)n = am x n [กาลังซ้อนกันนากาลังไปคูณกัน] 7. (a x b)n = an x bn [กาลังซ้อนกันนากาลังไปคูณกัน] 8. [ ]n = an bn , b 0 [กาลังซ้อนกันนากาลังไปคูณกัน] 9. (a b)m am bm 10. an / m = ( )n 11. = x [a > 0, b > 0]
  • 3.
    คุณสมบัติของอัตราส่วน 1.a : b = c : d เมื่อ ad = bc 2. a : b = c : d เมื่อ 3. a : b = c : d เมื่อ 4. a : b = c : d เมื่อ 5. a : b = c : d เมื่อ 6. a : b = c : d เมื่อb : a = d : c 7. a : b และ b : c จะได้ a : b : c ระบบจานวน การหา ห.ร.ม. 1.วิธีการแยกตัวประกอบ (1) แยกตัวประกอบของแต่ละจานวนให้เป็นตัวประกอบเฉพาะ (2) เลือกเอาตัวประกอบที่ซ้ากันของแต่ละจานวนมา 1 ตัว แล้วคูณกัน เป็น ห.ร.ม. 2. วิธีการตั้งหารสั้น (1) นาตัวเลขที่ต้องการหา ห.ร.ม. มาตั้งหารสั้นโดยหาตัวหารที่เป็น
  • 4.
    จานวนเฉพาะมาหารและสามารถหารจานวนทุกตัวที่หา ห.ร.ม. ลงตัวได้ ทั้งหมด (2) นาตัวหารที่ได้มาคูณเป็น ห.ร.ม. ทั้งหมด การหา ค.ร.น. 1. วิธีการแยกตัวประกอบ (1) แยกตัวประกอบของแต่ละจานวนให้เป็นตัวประกอบเฉพาะ (2) เลือกเอาตัวประกอบที่ซ้ากันของแต่ละจานวนมา 1 ตัว พร้อมทั้ง หาตัวที่ไม่ซ้ากันลงมาด้วยและนามาคูณกันเป็น ค.ร.น. 2. วิธีการตั้งหารสั้น (1) นาตัวเลขที่ต้องการหา ค.ร.น. มาตั้งหารสั้นโดยหาตัวหารที่เป็น จานวนเฉพาะมาหารและสามารถหารได้ลงตัวอย่างน้อย 2 ตัว หรือหาก จานวนใดที่ไม่สามารถหารลงตัวก็ให้ดึงตัวเลขนั้นลงมาแล้วหารจนหาร ต่อไปไม่ได้ (2) นาตัวหารที่ได้มาคูณกันเป็น ค.ร.น. ทั้งหมด ความสัมพันธ์ของ ห.ร.ม. และ ค.ร.น. (1) ให้ a, b เป็นเลข 2 จานวน โดย c เป็น ห.ร.ม. และ d เป็น ค.ร.น. ของ a,b ก็จะได้ว่า a x b = cxd (2) ห.ร.ม. ของเศษส่วน= (3) ค.ร.น. ของเศษส่วน =
  • 5.
    การตรวจสอบการหารแบบลงตัวในบางจานวน 1. จานวนที่ 2 หารลงตัวจะเป็นจานวนที่มีหลักหน่วยเป็นเลขคู่ซึ่งจะรวม 0 ด้วย 2. จานวนที่ 3 หารลงตัวจะเป็นจานวนที่นาแต่ละหลักของเลขจานวนนั้น มาบวกเข้าด้อยกันทุกหลัก เมื่อผลบวกออกมาเป็นตัวเลขที่ 3 สามารถหารได้ ลงตัวซึ่งนั่นคือจานวนที่ 3 สามารถหารได้ลงตัว แต่ถ้าผลบวกออกมาเป็นตัว เลขที่ 3 ไม่สามารถหารได้ลงตัวก็คือจานวนนั้นสามารถที่จะนา 3 มาหารได้ ลงตัว 3. จานวนที่ 5 หารลงตัว ซึ่งจะมีเพียงจานวนที่มีหลักหน่วยเป็นเลข 5, 0 เท่านั้น คุณสมบัติของ 0, 1 1. a + 0 = 0 + a = a 2. a x 0 = 0 x a = 0 3. a x 1 = 1 x a = a 4. a 0 จะไม่มีค่า เมื่อ a 0 โดยกาหนดให้ a แทนจานวนใดๆ คุณสมบัติการสลับที่ของการบวก, การคูณ 1. a + b = b + a 2. a x b = b x a โดยกาหนดให้ a, b = จานวนใดๆ คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มของการบวก, การคูณ 1. (a + b) + c = a + (b + c)
  • 6.
    2. (b +c) x c = a x (b x c) โดยกาหนด a, b, c = จานวนใดๆ คุณสมบัติการแจกแจง 1. a x (b +c) = (a x b) + (a x c) 2. (b + c) x a = (b x a) + (c x a) โดยกาหนดให้ a, b, c = จานวนใดๆ ข้อสังเกตในการบวกและคูณจานวนเลขคู่และเลขคี่ 1. จานวนคู่ + จานวนคู่ = จานวนคู่ 2. จานวนคี่ + จานวนคี่ = จานวนคู่ 3. จานวนคี่ + จานวนคู่ = จานวนคี่ 4. จานวนคู่ + จานวนคู่ = จานวนคี่ 5. จานวนคู่ x จานวนคู่ = จานวนคู่ 6. จานวนคี่ x จานวนคี่ = จานวนคี่ 7. จานวนคี่ x จานวนคู่ = จานวนคู่ 8. จานวนคู่ x จานวนคี่ = จานวนคู่ การหาผลบวกของจานวนเต็ม 1. การหาผลบวกของจานวนเต็มลบ จะได้ (-) + (-) = (-) 2. การหาผลบวกระหว่างจานวนเต็ม จะได้ 2.1 ถ้า |(+)| > |(-)| (+) + (-) = |(+)| - |(-)| = (+)
  • 7.
    2.2 ถ้า |(+)|< |(-)| (+) +(-) = |(+)| - |(-)| = (-) การหาผลลบของจานวนเต็ม สูตร = ตัวตั้ง – ตัวลบ = ตัวตั้ง + จานวนตรงข้ามของตัวลบ หมายเหตุ จานวนตรงข้ามของ a เขียนด้วย –a จานวนตรงข้ามของ –a เขียนแทนด้วย –(-a) การหาผลคูณของจานวนเต็ม 1. การผลคูณของจานวนเต็มบวก จะได้ (+) x (+) = (+) 2. การผลคูณของจานวนเต็มลบ จะได้ (-) x (-) = (+) 3.การผลคูณของจานวนเต็มบวกและจานวนเต็มลบ จะได้ (+) x (-) = (-) 4.การหาผลคูณของจานวนเต็มลบและจานวนเต็มบวก จะได้ (-) x (+) = (-) การหาผลหารของจานวนเต็ม สูตร ตัวตั้ง ตัวหาร 1. การผลหารของจานวนเต็มบวก (+) (+) = (+) 2. การหาผลหารของจานวนเต็มลบ (-) (-) = (+) 3. การผลหารระหว่างจานวนต็มบวกและจานวนเต็มลบ
  • 8.
    (+) (-) =(-) 4. การหาผลหารระหว่างจานวนเต็มลบและจานวนเต็มบวก (+) (-) = (-) คุณสมบัติของจานวนจริง 1. คุณสมบัติปิดของการบวก a + b เป็นจานวนจริง 2. คุณสมบัติของการคูณ a x b เป็นจานวนจริง 3. คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มได้ของการบวก (a + b) + c = a + (b + c) 4. คุณสมบัติการเปลี่ยนกลุ่มได้ของการคูณ (a +b) x c = a x (b x c) 5. คุณสมบัติการสลับที่ของการบวก a+b=b+a 6. คุณสมบัติการสลับที่ของการคูณ axb=bxa 7. เอกลักษณ์การบวก เอกลักษณ์ของการบวก คือ 0 0+a=a=a+0 8. เอกลักษณ์การคูณ เอกลักษณ์ของการคูณ คือ 1 1xa=a=ax1
  • 9.
    9. อินเวอร์สการบวก อินเวอร์สการบวกของ a ได้แก่ –a (-a) + a = 0 = a + (-a) 10. อินเวอร์สการคูณ อินเวอร์สของการคูณของของ a คือ [a 0] x a = 1 = a x 11. คุณสมบัติการแจกแจง a x ( b+ c) = (a x b) + (a x c)