ทฤษฎีจำนวน 
โดย 
นายสหภาพ เนาวะราช 
563050144-8 
ทฤษฎีจานวนจะเป็นเรื่องง่าย 
ขอแค่คุณตั้งใจ
18 
คำนำ 
สิ่งพิมพ์เรื่องทฤษฎีจำนวนได้จัดทำขึ้นเพื่อให้ควำมรู้ต่ำงๆที่เกี่ยวกับเรื่อง ทฤษฎีจำนวน ซึ่งทฤษฎีจำนวนนั้นมีอยู่หลำยทฤษฎี ในสิ่งพิมพ์เล่มนี้กระผมจะ ยกทฤษฎีมำบำงทฤษฎีได้แก่ กำรหำรลงตัว จำนวนเฉพำะ จำนวนคู่ จำนวนคี่ ตัวหำรร่วมมำก ตัวคูณร่วมน้อย ซึ่งเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ซับซ้อนและยุ่งยำก มักจะทำผิด กันมำก เพรำะเกิดจำกกำรเข้ำใจผิดหรือไม่เข้ำใจเกี่ยวกับทฤษฎีนั้นๆ กระผมเห็น ปัญหำในส่วนนี้จึงได้จัดทำสรุปหลักกำรต่ำงๆ ในสิ่งพิมพ์เล่มนี้ ให้ทุกคนได้เข้ำใจ ทฤษฎีจำนวนเป็นอย่ำงดีและจะสำมำรถทำโจทย์ที่เกี่ยวกับทฤษฎีจำนวนต่ำงๆได้ ในสิ่งพิมพ์เล่มนี้มีทั้งเนื้อหำ ตัวอย่ำงโจทย์ และแบบฝึกหัด ที่ให้ทุกคนได้ฝึกทำกัน นะครับเพื่อที่จะได้ทำโจทย์เกี่ยวกับเรื่องนี้ได้อย่ำงถูกต้องกันทุกคนครับ 
กระผมหวังว่ำ สิ่งพิมพ์เรื่องทฤษฎีจำนวนเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ไม่มำกก็ น้อยต่อผู้ที่สนใจเข้ำมำศึกษำนะครับ ขอให้ทุกคนศึกษำเต็มที่ และเอำควำมรู้ให้ เต็มๆ นะครับ จะเป็นประโยชน์ต่อคุณในอนำคตครับ 
สุดท้ำยนี้กระผมขอขอบคุณท่ำนอำจำรย์ ดร.อนุชำ โสมำบุตร ที่ได้ให้ โอกำสกระผมได้จัดทำสิ่งพิมพ์เล่มนี้ และถ้ำมีข้อผิดพลำดประกำรใดกระผมก็ขอ อภัยมำ ณ โอกำสนี้ครับ
สารบัญ 
หน้า 
การหาร 3 
- การหารลงตัว 3 
- ขั้นตอนวิธีการหาร 7 
จานวนคู่และจานวนคี่ 8 
 จานวนคู่ 8 
 จานวนคี่ 8 
จานวนเฉพาะและจานวนประกอบ 10 
 จานวนเฉพาะ 10 
 จานวนประกอบ 10 
ห.ร.ม. และ ค.ร.น. 11 
 ห.ร.ม. 12 
- วิธีการหา ห.ร.ม. แบบยุคลิก 13 
- จานวนเฉพาะสัมพัสธ์ 14 
 ค.ร.น. 15 
ความสัมพันธ์ระหว่าง ห.ร.ม.กับ ค.ร.น. 16 
แบบฝึกหัดท้ายบท 17 
แบบฝึกหัดท้ำยบท 
17
เมื่อห.ร.ม.กับค.ร.น. มำเจอกันจะเกิดอะไรขึ้น 
16 
ทฤษฎีจานวนเบื้องต้น 
การหาร 
- การหารลงตัว 
- ขั้นตอนวิธีการหาร 
จานวนคู่และจานวนคี่ 
 จานวนคู่ 
 จานวนคี่ 
จานวนเฉพาะและจานวนประกอบ 
 จานวนเฉพาะ 
 จานวนประกอบ 
ห.ร.ม. และ ค.ร.น. 
 ห.ร.ม. 
- วิธีการหา ห.ร.ม. แบบยุคลิก 
- จานวนเฉพาะสัมพัสธ์ 
 ค.ร.น. 
ความสัมพันธ์ระหว่าง ห.ร.ม.กับ ค.ร.น. 
1
2 
15
14 
ทฤษฎีจำนวนเบื้องต้น 
การหารลงตัว 
บทนิยาม 
กำหนด a, b เป็นจำนวนเต็มใดๆ โดยที่ b ≠ 0 b หำร a ลงตัว ก็ต่อเมื่อ มีจำนวนเต็ม n ที่ทำให้ a = bn และเขียนแทน “b หาร a ลงตัว” ได้ด้วยสัญลักษณ์ b | a 
พูดถึงเรื่องทฤษฎีจำนวนแล้ว ก็คงจะมีทฤษฎีให้เรำคิดมำกมำยแน่ๆเลย เรำไปลุย กับทฤษฎีแรกเลยดีกว่ำ พร้อมแล้วไปกันเลย 
จำกบทนิยำมจะเห็นว่ำมีแต่กำรหำรลงตัวแล้วถ้ำหำรไม่ลงตัวบ้ำงหละ จะเป็นยังไง ผมมีคำตอบครับ ถ้ำ b หำร a ไม่ลงตัว แสดงว่ำไม่มี จำนวนเต็ม n ที่ทำให้ a = bn และ เขียนแทน “b หาร a ไม่ลง ตัว” ได้ด้วยสัญลักษณ์ b † a 
เช่น 3 | 9 เพรำะมี n = 3 ที่ทำให้ 9 = 3n 
-5 | 10 เพรำะมี n = -2 ที่ทำให้ 10 = -5n 
3
สมบัติของการหารลงตัวมีอะไรบ้างนะ? 
ทฤษฎีบทที่ 1 
กำหนด a, b, c เป็นจำนวนเต็มใดๆ ถ้ำ a | b และ b | c แล้วจะได้ a | c 
เช่น 5|10 และ 10|20 แล้ว 5|20 
ทฤษฎีบทที่ 2 
กำหนด a, b เป็นจำนวนเต็มบวก ถ้ำ a | b แล้วจะได้ a ≤ b 
เช่น 2|4 แล้วจะได้ 2 ≤ 4 
ทฤษฎีบทที่ 3 
กำหนด a, b, c เป็นจำนวนเต็มใดๆ ถ้ำ a | b และ b | c แล้วจะได้ a | bx + cy เมื่อ x, y เป็นจำนวนเต็มใดๆ 
เช่น 3|9 และ 9|18 แล้วจะได้ 3| 9(0) + 18(-1) 
มีสามข้อเน้นๆครับผมจัดกันไปเลย!!! 
4 
13
12 
จงยกตัวอย่างจานวนเต็ม a , b , c ซึ่ง a | bc แต่ a †b และ a † c 
เช่น a = 6 , b = 9 , c = 10 
จะได้ว่า 6 | 9(10) แต่ 6 † 9 และ 6 † 10 
จริงหรือไม่ ถ้า a |(b+ c) แล้ว a | b หรือ a | c 
ไม่จริง เช่น a = 6 , b = 11 ,c = 7 
จะได้ว่า 6 | (11+7) แต่ 6 † 11 และ 6 † 7 
ตะลุยโจทย์กันเลยครับผม 
5
. ถ้า a | (2p – 3q) และ a | (4p – 5q) จงแสดงว่า a | q 
วิธีทำ เนื่องจำก a | (2p – 3q) 
จะได้ 2p - 3q = ax , x เป็นจำนวนเต็ม ……. (1) 
เนื่องจำก a | (4p – 5q) 
จะได้ 4p – 5q = ay , y เป็นจำนวนเต็ม ………..(2) 
นำ 2 คูณสมกำร (1) 
จะได้ 4p – 6q = 2a ………..(3) 
นำสมกำร (2) ลบ สมกำร (3) 
จะได้ q = ay - 2ax 
= a(y – 2x) และ y – 2x เป็นจำนวนเต็ม 
ดังนั้น a | q 
จะง่ายไปไหนเนี่ย!!! 
6 
ขำๆ ก่อนเรียนทฤษฎีต่อไปครับ 
11
10 
ผ่ำนไปแล้วหนึ่งทฤษฎีไปต่อกับขั้นตอนกำรหำรกันเลยดีกว่ำครับ 
ขั้นตอนวิธีการหารจ้า 
ถ้ำ a และ b เป็นจำนวนเต็ม โดยที่ b ≠ 0 แล้วจะมี q และ r ซึ่งเป็น จำนวนเต็มที่ทำให้ a = bq + r เมื่อ 0 <r <|b| นั่นคือ a เป็นตัวตั้งหำรด้วย b ได้ผลหำรคือ q และเศษ r 
กำหนด a = 48, b = 7 จงหำ q และ r 
เขียนให้อยู่ในรูป 
a = bq + r 
48 = 7 × 6 +6 
∴ 
q = 6 และ r = 6 
Wow! 
7
บทนิยาม 
จานวนเต็ม a จะเป็นจานวนคู่ ก็ต่อเมื่อ สามารถเขียน a = 2m เมื่อ m เป็นจานวนเต็ม 
จานวนเต็ม a จะเป็นจานวนคี่ ก็ต่อเมื่อ สามารถเขียน a = 2m + 1 เมื่อ m เป็นจานวนเต็ม 
เช่น 6 เป็นจานวนคู่ เพราะ 6 = 2(3) 9 เป็นจานวนคี่ เพราะ 9 = 2(4) + 1 
จะเป็นจำนวนคู่หรือจำนวนคี่มำเรำมำรู้กันวันนี้หละ 
สู้ต่อกับทฤษฎีต่อไปครับ!!! 
8 
รู้จักทฤษฎีแล้วไปต่อที่โจทย์เลย จ้ำ! 
9

ทฤษฎีจำนวน

  • 1.
    ทฤษฎีจำนวน โดย นายสหภาพเนาวะราช 563050144-8 ทฤษฎีจานวนจะเป็นเรื่องง่าย ขอแค่คุณตั้งใจ
  • 3.
    18 คำนำ สิ่งพิมพ์เรื่องทฤษฎีจำนวนได้จัดทำขึ้นเพื่อให้ควำมรู้ต่ำงๆที่เกี่ยวกับเรื่องทฤษฎีจำนวน ซึ่งทฤษฎีจำนวนนั้นมีอยู่หลำยทฤษฎี ในสิ่งพิมพ์เล่มนี้กระผมจะ ยกทฤษฎีมำบำงทฤษฎีได้แก่ กำรหำรลงตัว จำนวนเฉพำะ จำนวนคู่ จำนวนคี่ ตัวหำรร่วมมำก ตัวคูณร่วมน้อย ซึ่งเรื่องนี้เป็นสิ่งที่ซับซ้อนและยุ่งยำก มักจะทำผิด กันมำก เพรำะเกิดจำกกำรเข้ำใจผิดหรือไม่เข้ำใจเกี่ยวกับทฤษฎีนั้นๆ กระผมเห็น ปัญหำในส่วนนี้จึงได้จัดทำสรุปหลักกำรต่ำงๆ ในสิ่งพิมพ์เล่มนี้ ให้ทุกคนได้เข้ำใจ ทฤษฎีจำนวนเป็นอย่ำงดีและจะสำมำรถทำโจทย์ที่เกี่ยวกับทฤษฎีจำนวนต่ำงๆได้ ในสิ่งพิมพ์เล่มนี้มีทั้งเนื้อหำ ตัวอย่ำงโจทย์ และแบบฝึกหัด ที่ให้ทุกคนได้ฝึกทำกัน นะครับเพื่อที่จะได้ทำโจทย์เกี่ยวกับเรื่องนี้ได้อย่ำงถูกต้องกันทุกคนครับ กระผมหวังว่ำ สิ่งพิมพ์เรื่องทฤษฎีจำนวนเล่มนี้ จะเป็นประโยชน์ไม่มำกก็ น้อยต่อผู้ที่สนใจเข้ำมำศึกษำนะครับ ขอให้ทุกคนศึกษำเต็มที่ และเอำควำมรู้ให้ เต็มๆ นะครับ จะเป็นประโยชน์ต่อคุณในอนำคตครับ สุดท้ำยนี้กระผมขอขอบคุณท่ำนอำจำรย์ ดร.อนุชำ โสมำบุตร ที่ได้ให้ โอกำสกระผมได้จัดทำสิ่งพิมพ์เล่มนี้ และถ้ำมีข้อผิดพลำดประกำรใดกระผมก็ขอ อภัยมำ ณ โอกำสนี้ครับ
  • 4.
    สารบัญ หน้า การหาร3 - การหารลงตัว 3 - ขั้นตอนวิธีการหาร 7 จานวนคู่และจานวนคี่ 8  จานวนคู่ 8  จานวนคี่ 8 จานวนเฉพาะและจานวนประกอบ 10  จานวนเฉพาะ 10  จานวนประกอบ 10 ห.ร.ม. และ ค.ร.น. 11  ห.ร.ม. 12 - วิธีการหา ห.ร.ม. แบบยุคลิก 13 - จานวนเฉพาะสัมพัสธ์ 14  ค.ร.น. 15 ความสัมพันธ์ระหว่าง ห.ร.ม.กับ ค.ร.น. 16 แบบฝึกหัดท้ายบท 17 แบบฝึกหัดท้ำยบท 17
  • 5.
    เมื่อห.ร.ม.กับค.ร.น. มำเจอกันจะเกิดอะไรขึ้น 16 ทฤษฎีจานวนเบื้องต้น การหาร - การหารลงตัว - ขั้นตอนวิธีการหาร จานวนคู่และจานวนคี่  จานวนคู่  จานวนคี่ จานวนเฉพาะและจานวนประกอบ  จานวนเฉพาะ  จานวนประกอบ ห.ร.ม. และ ค.ร.น.  ห.ร.ม. - วิธีการหา ห.ร.ม. แบบยุคลิก - จานวนเฉพาะสัมพัสธ์  ค.ร.น. ความสัมพันธ์ระหว่าง ห.ร.ม.กับ ค.ร.น. 1
  • 6.
  • 7.
    14 ทฤษฎีจำนวนเบื้องต้น การหารลงตัว บทนิยาม กำหนด a, b เป็นจำนวนเต็มใดๆ โดยที่ b ≠ 0 b หำร a ลงตัว ก็ต่อเมื่อ มีจำนวนเต็ม n ที่ทำให้ a = bn และเขียนแทน “b หาร a ลงตัว” ได้ด้วยสัญลักษณ์ b | a พูดถึงเรื่องทฤษฎีจำนวนแล้ว ก็คงจะมีทฤษฎีให้เรำคิดมำกมำยแน่ๆเลย เรำไปลุย กับทฤษฎีแรกเลยดีกว่ำ พร้อมแล้วไปกันเลย จำกบทนิยำมจะเห็นว่ำมีแต่กำรหำรลงตัวแล้วถ้ำหำรไม่ลงตัวบ้ำงหละ จะเป็นยังไง ผมมีคำตอบครับ ถ้ำ b หำร a ไม่ลงตัว แสดงว่ำไม่มี จำนวนเต็ม n ที่ทำให้ a = bn และ เขียนแทน “b หาร a ไม่ลง ตัว” ได้ด้วยสัญลักษณ์ b † a เช่น 3 | 9 เพรำะมี n = 3 ที่ทำให้ 9 = 3n -5 | 10 เพรำะมี n = -2 ที่ทำให้ 10 = -5n 3
  • 8.
    สมบัติของการหารลงตัวมีอะไรบ้างนะ? ทฤษฎีบทที่ 1 กำหนด a, b, c เป็นจำนวนเต็มใดๆ ถ้ำ a | b และ b | c แล้วจะได้ a | c เช่น 5|10 และ 10|20 แล้ว 5|20 ทฤษฎีบทที่ 2 กำหนด a, b เป็นจำนวนเต็มบวก ถ้ำ a | b แล้วจะได้ a ≤ b เช่น 2|4 แล้วจะได้ 2 ≤ 4 ทฤษฎีบทที่ 3 กำหนด a, b, c เป็นจำนวนเต็มใดๆ ถ้ำ a | b และ b | c แล้วจะได้ a | bx + cy เมื่อ x, y เป็นจำนวนเต็มใดๆ เช่น 3|9 และ 9|18 แล้วจะได้ 3| 9(0) + 18(-1) มีสามข้อเน้นๆครับผมจัดกันไปเลย!!! 4 13
  • 9.
    12 จงยกตัวอย่างจานวนเต็ม a, b , c ซึ่ง a | bc แต่ a †b และ a † c เช่น a = 6 , b = 9 , c = 10 จะได้ว่า 6 | 9(10) แต่ 6 † 9 และ 6 † 10 จริงหรือไม่ ถ้า a |(b+ c) แล้ว a | b หรือ a | c ไม่จริง เช่น a = 6 , b = 11 ,c = 7 จะได้ว่า 6 | (11+7) แต่ 6 † 11 และ 6 † 7 ตะลุยโจทย์กันเลยครับผม 5
  • 10.
    . ถ้า a| (2p – 3q) และ a | (4p – 5q) จงแสดงว่า a | q วิธีทำ เนื่องจำก a | (2p – 3q) จะได้ 2p - 3q = ax , x เป็นจำนวนเต็ม ……. (1) เนื่องจำก a | (4p – 5q) จะได้ 4p – 5q = ay , y เป็นจำนวนเต็ม ………..(2) นำ 2 คูณสมกำร (1) จะได้ 4p – 6q = 2a ………..(3) นำสมกำร (2) ลบ สมกำร (3) จะได้ q = ay - 2ax = a(y – 2x) และ y – 2x เป็นจำนวนเต็ม ดังนั้น a | q จะง่ายไปไหนเนี่ย!!! 6 ขำๆ ก่อนเรียนทฤษฎีต่อไปครับ 11
  • 11.
    10 ผ่ำนไปแล้วหนึ่งทฤษฎีไปต่อกับขั้นตอนกำรหำรกันเลยดีกว่ำครับ ขั้นตอนวิธีการหารจ้า ถ้ำ a และ b เป็นจำนวนเต็ม โดยที่ b ≠ 0 แล้วจะมี q และ r ซึ่งเป็น จำนวนเต็มที่ทำให้ a = bq + r เมื่อ 0 <r <|b| นั่นคือ a เป็นตัวตั้งหำรด้วย b ได้ผลหำรคือ q และเศษ r กำหนด a = 48, b = 7 จงหำ q และ r เขียนให้อยู่ในรูป a = bq + r 48 = 7 × 6 +6 ∴ q = 6 และ r = 6 Wow! 7
  • 12.
    บทนิยาม จานวนเต็ม aจะเป็นจานวนคู่ ก็ต่อเมื่อ สามารถเขียน a = 2m เมื่อ m เป็นจานวนเต็ม จานวนเต็ม a จะเป็นจานวนคี่ ก็ต่อเมื่อ สามารถเขียน a = 2m + 1 เมื่อ m เป็นจานวนเต็ม เช่น 6 เป็นจานวนคู่ เพราะ 6 = 2(3) 9 เป็นจานวนคี่ เพราะ 9 = 2(4) + 1 จะเป็นจำนวนคู่หรือจำนวนคี่มำเรำมำรู้กันวันนี้หละ สู้ต่อกับทฤษฎีต่อไปครับ!!! 8 รู้จักทฤษฎีแล้วไปต่อที่โจทย์เลย จ้ำ! 9