menegment

1. Удирдлагын зохион
байгуулалтын бүтэц

2. Агуулга
 Удирдлагын зохион байгуулалтын бүтэц гэж юу вэ?
 Удирдлагын зохион байгуулалтын бүтцийн үндсэн хэв маяг
 Дивизиональ буюу салбарласан бүтэц
 Бюрократ бүтэц
 Матриц бүтэц
 Удирдлагын зохион байгуулалтын бүтцийн орчин үеийн
хандлага
 Сонгон авсан байгууллага зохион байгуулалтын бүтэц
 Ашигласан материал

3. Удирдлагын зорилго, зорилт, үндсэн чиг үүргийг
хэрэгжүүлэхийн тул байгуулсан, хоорондын нягт
уялдаатай удирдах байгууллагууд, тэдгээрийн
бүрэлдэхүүн хэсгүүдийн цогцыг хэлнэ.

4. Удирдлагын зохион байгуулалтын
бүтцийг тодорхойлох
1. Томъёолсон зорилготой байх
2. Удирдлагын зохион байгуулалтын бүтэц аль болох энгийн
байх
3. Мэдээллийг яв цав дамжуулах ба буцах холбоог хангах
4. Нэгдмэл захирамжлалын буюу гүйцэтгэгч бүр нэг
удирдлагчаас харъяат байх
5. Удирдах норм зохистой байх
6. Цөөн шатлалтай байх

5. Энгийн хэв маяг
Шугаман хэв маяг
Чиг үүргийн /функциональ/ хэв маяг
Хосолсон хэв маяг

6.  Энгийн хэв маяг
Нэг удирдагч ба захирагдагч
гэсэн босоо холбоогоор
тодорхойлогдсон байдаг.
 Шугаман хэв маяг
Үйлдвэрлэл, үйл ажиллагаа өргөжиж, нэг
удирдагч ганцаар бүх хүмүүсийг
захирахад хүндрэлтэй үед энэ хэв маяг
гарсан. Удирдлагын шатлал бий болсон.
у
з з з
ду
У
З

7.  Том цар хүрээтэй, олон хүн оролцсон нарийн төвөгтэй
үйлдвэрлэл, ажил үйлчилгээ явуулахад нэг удирдагчын мэдлэг
мэргэжил ачаалал, тэр бүр хүрэлцэхгүй болно. Чухам тийм үед
үүргийн буюу үйлдвэрлэл, үйл ажиллагааны тодорхой чиглэл,
салбараар мэргэшсэн удирдлагын зохион байгуулалтын
бүтцээр дамжуулан нэгтгэн удирдах шаардлага гардаг.
 Удирдлагын бүтэц дэх функциональ холбоонууд нь
мэдээллийн хөдөлгөөний шугамаар болон удирдлагын
функцаар чанга гарсан шийдвэрээр хэрэгждэг байна.
Функциональ удирдлага нь шугаман удирдлагатай зэрэгцэн
оршдог бөгөөд гүйцэтгэгчдийн хувьд давхар харъяалалыг бий
болгодог.

9. У
ФУ
З З
ФУ
З

10. Хосолсон хэв маяг
 Шугаман ба чиг үүргийн хэв маяг хосолсон байна.
Шугаман ба чиг үүргийн хэв маягийн сул талыг орхиж давуу
талд нь тулгуурласан.
У
ФУ ДУДУ
З З З З
ФУ

11. Дивизиональ буюу салбарласан
бүтэц
Дивизиональ бүтэц гэдэг нь байгууллагыг бүтээгдэхүүн
үйлчилгээний чиглэл газар зүйн байрлал эсвэл хэрэглэгчдээр
бүлэглэн удирдах бүтэц юм.
 Бүтээгдэхүүн үйлчилгээний чиглэлээр зохион байгуулагдсан
бүтэц
 Хэрэглэгчид чиглэсэн бүтэц
 Бүсчилсэн /газар зүйн/ зохион байгуулалтын бүтэц гэж
ангилна.

12. Бюрократ бүтэц
Хөдөлмөрийн нарийн хуваарьтай, удирдлагын
шатлал, командын хэлхээ сайтар хөгжсөн,
ажилтнуудын ажлын уялдаа холбоо хатуу
тогтсон дэг журам, стандартаар зохицуулагддаг
бүтцийн сонгодог хэв маягийг хэлнэ.
Германы социологич Маск Вебери 1900 онд

13. Давуу тал
 Хөдөлмөрийн нарийн
хуваарь
 Шатлан захирагдах
ёс
 Шатлалаар албан
тушаал ахих
бололцоо
 Үйл ажиллагааны
нарийн тогтсон
уялдаа
Сул тал
 Уян хатан чанар муу
 Шат дамжлага их
 Өөрчлөлтөнд харий үйлдэл
удаан
 Ажилтнуудын харилцааны
уян хатан байдал сул
 Шинэ зүйлд нэвтрэлт удаан
 Аппаратын захиргаа үүснэ

14. Матриц бүтэц
 Удирдлагын зохион байгуулалтын бүтцийн чиг
үүргийн болон салбарласан бүтцийн хослолоор
илэрхийлэгдэнэ. Мэдээлэл солилцоо
зохицуулалтыг хэвтээ чигт боловсронгуй болгох
арга.
 Гол онцлог нь хоёр бүрэн эрх, эрх мэдлийн
огтлолцлыг тодорхойлдог.

15.  Орчны хувьсамтгай, тодорхойгүй нөхцөл
байдалд дасан зохицох чадвар сайтай,
уян хатан чанартай, шийдвэр гаргах хурд
сайтай, нэгж хэсгүүдийн уялдаа холбоог
өөрчлөх өргөн боломжтой, бюрокрутын
сөрөг шинж тэмдгүүд аль болох багатай.

16. Сонгон авсан
байгууллагын удирдлагын
зохион байгуулалтын
бүтэц

23. Ашигласан материал
 Менежментийн сурах бичиг, 2013
 https://www.google.mn/

24. Анхаарал тавьсанд
баярлалаа