Presentación de aula Materia: Xeografía e Historia de Galicia Nivel: 2º Bacharelato IES Cacheiras Curso 2014-2015

2. • Coordenadas xeográficas:
6º44´ e 9º18´ lonxitude Oeste - 41º4´´e 43º48´ latitude Norte

3. Pregamento Herciniano (300
millóns de anos) conformaron o territorio (o mais
antigo da P.I.).
A erosión e regresión mariña de era Secundaria
conformaron unha paisaxe de penichaira.
Na Era Terciaria o Plegamento Alpino, rexuveneceu
o relevo galego, afectou sobre todo ás Serras
Orientais onde atopamos as maiores altitudes
galegas
Na era Cuaternaria e cos efectos das glaciacións
acobou por modelarse o relevo, por configurar o
litoral e a organización da rede fluvial

7. Oroxénese Herciniana.
En torno a 350 – 250
millóns de anos, da lugar
ao Macizo Galaico.
Formado por materiais
graníticos e silíceos como:
o granito, a lousa, gneises
e xistos.
Orientación Oeste – Leste.
A erosión converteuno
nun zócalo ou meseta

8. Período de calma oroxénica, de
trangresión mariña e de forte
actividade de erosión e
sedimentación (mais potente nas
fosas)
de materias plásticos: calizas,
margas e areniscas

9. Oroxénese Alpina
O pregamento dos materiais
brandos,depositados na etapa anterior,
entre os macizos antigos que actuaron
como topes.
Pirineos e as Cordilleiras Béticas e
depresións alpinas do Ebro e Guadalquivir
Basculación Leste- Oeste, cara o Atlántico.
O zócalo experimentou fracturas de fallas
dando lugar á estrutura xermánica de
horst e graben.
Actividade volcánica peninsular no
Levante

10. Era Terciaria: Debido as presións da oroxenia alpina todo o macizo galaico se fractura seguindo dúas liñas de
fractura principais, unhas N-S e outras NE-SO, como vemos na imaxe seguinte. Esto se combina coa elevación
e afundimento de grandes bloques de Galicia. http://xacintariodotcom.wordpress.com/

11. Glaciarismo e periglaciarismo
A erosión do xeo glaciar remata por modelar o relevo galaico. Dita erosión dos bloques
elevados xunto coa aparición de morfoloxía glaciar nas zonas máis elevadas, conforma
as actuais Serras. Ao tempo que, ao seu carón conformáronse penichairas, pequenas
mesetas e depresión, especialmente a Depresión Meridiana ou Oceánica

13. Para entendermos mellor este mapa, simplificaremos
decindo que se poden distinguir tres zonas prinicipais:
A metade occidental de Galicia na que predominan os
materiais igneos, sobre todo granitos.
A zona central na que nesta zona granítica se incrustan
materiais metamórficos de tipoxisto (esquisto).
A franxa oriental, na que o material dominante son
as lousas (pizarra).
Ademáis destas tres zonas principais tamén aparecen
outros moitos materiais entre os que destacan:
As rochas ultrabásicas do chamado complexo Ortegal, no
que se atopan os materiais máis antigos de toda Europa:
serpentinitas,dunitas, ecloxitas,...
As mínimas franxas calizas presentes no Courel ou en
Mondoñedo, pequenas cuncas
sedimentarias mesozoicas e cuaternarias de:
As Pontes, Sarria, Monforte, Valdeorras, Quiroga, Maceda,
Xinzo, Verín....
http://noespazoenotempo.webnode.es/tema-1-
diversidade-xeoloxica-e-morfoloxica

14. Granito: trátase da rocha mais abundante en Galicia. É a
rocha mais abundante da franxa occidental galega
Xistos: orchas metamórficas da Era Primaria, localízanse na
zona central dende Ferrol ata Celanova e Bande
Rochas básicas: rochas ricas en minerais de ferro e magnesio,
localízanse en tres áreas: NO (cabo Ortegal e Serra da Capelada),
comarca de Bergantiños e Santiago-Melide
Gneis, ollo de sapo: trátrase dunha formación de era Primaria
que aflora na Galicia Central
Rochas sedimentarias básicas: destaca as areniscas, calizas , cuarcitas
e, sobre todo, as pizarras. Son moi abundantes na franxa oriental
galega
Depósitos materiais non consolidados: areas, margas, gravas, arxilas...
Materiais de acumulación dende o Mioceno ata hoxe. Localízanse nas
cuncas sedimentarias como As Pontes ou a Terra Chá así como nos
vlaes fluviais

16. En canto ás estructuras máis salientables do relevo
son as seguintes de leste a oeste:
Serras orientais, as montañas que separan a Galicia
de Asturias, León e Zamora: Serras do Courel e
Ancares e a Serra Segundeira. Na zona meridional de
Ourense o bloque elevado Queixa-Segundeira etsá
atravesado por unha gran fractura N-S pola que
discurre o rio Bibei.
Penichaira galega, a Terra Chá. Extenso bloque
afundido no que se encaixou a gran cunca fluvial
galega, a do Miño.
Gran bloque elevado, a Dorsal Galega, composta por
unha serie de serras con continuidade que atravesan
Galicia de Norde a Sur: Serra Faladoira e do Xistral,
Serra da Cova da Serpe, Serra da Loba,...
Chaira litoral surcada por abundantes fracturas NE-SO,
nas que se encaixan as Rías Baixas separadas
entre sí por bloques elevados que formaron
penínsulas.
Os rios galegos seguen todas estas liñas de fractura N-S
na costa Norte, e coa dirección NE-SO no resto de
Galicia e o Norte de Portugal.

17. Depresión Meridiana
(Terra de Soneira)
Serras Orientais
(Os Ancares)
Serras Setentrionais
(Serra do Xistral)
Pena Trevinca
2124mts.

20. Cedeira Ferrol Ares Betanzos A Coruña
Laxe e Corme Camariñas Corcubión
Muros e Noia Arousa Pontevedra
Vigo
Barqueiro Viveiro Foz
Ribadeo Ortigueira

21. As Rías Baixas son as rías galegas situadas
entre a fronteira portuguesa e o Cabo
Fisterra.
De sur a norte son:
Ría de Baiona
Ría de Vigo
Ría de Aldán
Ría de Pontevedra
Ría de Arousa
Ría de Muros e Noia
Ría de Corcubión
http://gl.wikipedia.org/wiki/R%C3%ADas_Baixas

22. O nome de Rías Medias moitas veces non
aparece na literatura, englobándose todas
nas Rías Altas. Clasifícanse como tales as
situadas entre Cabo Fisterra e Estaca de Bares,
tramo que se podería subdividir en Costa da
Morte e Arco Ártabro. Serían entón, de sur a a
norte e de oeste a leste:
Ría de Camariñas.
Ría de Corme e Laxe.
Ría da Coruña ou Ría do Burgo.
Ría de Betanzos.
Ría de Ares.
Ría de Ferrol.
Ría de Cedeira.
Ría de Ortigueira.

23. As Rías Altas é a denominación coa que se
coñece a parte setentrional do litoral de Galiza.
Caracterízanse en xeral polo seu pequeno
tamaño e mais pola súa elevadacolmatación.
Incluíndo as denominadas Rías Medias (Costa
da Morte e Arco Ártabro) neste grupo, as Rías
Altas abranguerían a parte norte e noroeste
da provincia da Coruña e toda a costa
da provincia de Lugo, limitando con Asturias ao
leste e co cabo de Fisterra ao suroeste.
Con todo, en hidrografía considérase que
o cabo Ortegal marca o punto de separación
entre as Rías Altas propiamente ditas[1] e
as Rías Medias. En rigor, as Rías Altas son
cinco:
Ría de Ortigueira
Ría do Barqueiro
Ría de Viveiro
Ría de Foz
Ría de Ribadeo

24. Os procesos de modelado
O relevo non é unha forma estática.
No modelado das vertentes interveñen procesos de natureza química e física. Estes
procesos actúan de xeito continuo ou descontinuo.
A litoloxía presente en Galicia dous grandes grupos: granitos, meta-sedimentarias:
xistos, gneises, e calcarios.
Modelado fluvial: A auga, como axente erosivo actúa de xeito mecánico e químico.
Tectónica+ Litoloxía+Niveis precipitacións.
Modelado glaciar e periglacial: O xeo, axente erosivo. En Galicia estivo activo durante as
fases frías rexistradas durante o Cuaternario.
Modelado costeiro: Na súa formación interveñen factores mariños: ondaxe, marés,
correntes que interactúan con elementos continentais e atmosféricos. Formas
derivadas: areais, frechas litorais.
Modelado kárstico: Limitado á presenza de rochas calcarios. Alteración química. Formas
exokársticas. Formas endo-kársticas.
Modelado eólico: O vento, como axente de erosión.
Actuación da auga sobre o proceso de modelado
Modelado Formas de erosión Estado da auga
Fluvial Física Líquido
Glaciar Física Sólido
Kárstico Química Líquido
Litoral Físico-Química Líquido

26. http://xacintariodotcom.wordpress.com/

30. Desdóbrase a folla de papel e faise unha gráfica. O eix horizontal da gráfica coincide coa dobra da folla onde
están marcados os puntos. Aquí a escala do eixe é a mesma que a do mapa. No eixe vertical da esquerda da
gráfica represéntase a altura do terreo. A escala deste eixe acostuma ser maior para que o relevo resalte
mais

31. Márcase a altura de cada un dos puntos do relevo horizontal. Únense cunha liña, e obtense o
perfil topográfico entre A e B

32. O comentario do perfil debe incluír:
Nome das unidades de relevo que aparecen no perfil
Orixe e evolución
Características do rochedo

34. As “formas” de Galicia:
Fai un ficheiro de imaxes cos principais puntos do relevo do teu perfil topográfico