Presentación sobre a evolución xeolóxica e a configuración do relevo español

1. O relevo
Evolución xeolóxica e
principais unidades morfoestruturais

2. ●
Carácter macizo.
●
Elevada altitude media (c. 660
m.)
●
Disposición das unidades do
relevo peninsular arredor
dunha gran unidade central,
a Meseta.
●
Presenza de dous arquipiélagos:
o balear, cun relevo asociado
ao da Península, é o canario,
de carácter volcánico e
asociado ás vicisitudes do
relevo africano.
Trazos xerais

3. Evolución xeolóxica
Video YOUTUBE: Historia da Terra

5. Precámbrico
hai 4.600-570 millóns de anos
●
Orixe da terra e formación da codia terrestre.
●
Emerxeu do mar unha banda arqueada de NW a SE formada
por lousas e gneis que comprendía Galicia e algúns puntos
illados do W da Meseta.
●
Este macizo precámbrico foi arrasado posteriormente pola
erosión e cuberto case completamente polos mares
paleozoicos.

6. Paleozoico
hai 570-230 millóns de anos
●
Ten lugar a oroxenia herciniana. Dos
mares que cubrían a meirande
parte da Península xurdiron
cordilleiras de dirección NW-SE
formadas por materiales como
granito, pizarra y cuarcita.
●
Ao W érgueuse o Macízo Hespérico
arrasado logo pola erosión e
convertido en zócolo, unha meseta
inclinada cara o E.
●
Á fin do Paleozoico aparceron outras
terras emerxidas: macizo do Ebro
, macizo catalano-balear ,
macizo de Aquitania e macizo
bético-rifeño, tamén erosianados
e convertidos en zócolos.

7. Mesozoico
hai 230-65 millóns de anos
●
Período de calma xeolóxica na que predominaron erosión
e sedimentación, continuando o arrasamento do macizo
herciniano.
●
Movementos epiroxénicos da codia terrestre que
provocaron avances (transgresións) e retrocesos
(regresións) do nivel do mar
●
Acumulación de potentes capas sedimentarias sobre o
borde oriental do Macizo Hespérico (calizas, margas e
areas) e as foxas mariñas pirenaica e bética (calizas)

8. Terciario (Cenozoico)
hai 65-2 millóns de anos
●
Dinamismo tectónico derivado do choque entre a placa africana e a placa euroasiática.
●
Unión definitiva da microplaca ibérica a Europa.
●
Oroxenia alpina:
➢
Levantamento das cordilleiras béticas e pirenaica co pregamento dos sedimentos
acumulados nas foxas mariñas mesozoicas.
➢
Configuración de dúas depresións sedimentarias (Ebro, Bética) entre as novas
cordilleiras e os bordes do Macizo Hespérico.
➢
Fractura en bloques do ríxido Macizo Hespérico: levantados (Sistema Central,
Montes de Toledo) e afundidos (cuncas de sedimentación). O conxunto do zócolo
basculou cara o W.
➢
Levantamento dos bordes do Macizo Hespérico: Macizo Galaico-Leonés, Cordilleira
Cantábrica, Sistema Ibérico, Sierra Morena.
➢
Aparición de focos volcánicos illados: Campo de Calatrava, Olot-Ampurdán e Cabo
de Gata.
●
Orixe do arquipiélago canario.

9. Cuaternario (Cenozoico)
dende hai 2 millóns de anos
●
Relativa calma tectónica.
●
Importantes efectos do glaciarismo sobre os
sistemas montañosos máis altos (Cordilleira
Cantábrica, Sistema Ibérico, Sistema Central,
Sierra Nevada): circos, vales en U...
●
Definición da rede hidrográfica. Formación de vales
e terrazas fluviais (Douro, Texo, Guadalquivir,
Guadiana, Ebro).
●
Alteracións no nivel do mar e nas liñas de costa

10. Unidades
morfoestruturais

12. Zócolos
●
Son as unidades de relevo máis antigas
formadas polo arrasamento das cordilleiras
paleozoicas.
●
Materiais ríxidos de carácter silíceo: granito,
gneis, lousa, cuarcita...
●
Localización: metade occidental da Península,
penechairas castelás e extremeñas.

13. Macizos antigos
●
Sectores do zócolo fracturados e levantadas por
mor da oroxenia alpina.
●
Materiais antigos e ríxidos de carácter silíceo.
●
Localización: Sistema Central, Montes de Toledo,
Macizo Galaico-Leonés, metade occidental da
Cordilleira Cantábrica.

14. Concas sedimentarias
●
Unidades de morfoloxía chá que foron
recubertos por sedimentos tras unha
subsidencia da codia terrestre ao longo do
Terciario.
●
Materiais sedimentarios de orixe mariña e
continental dispostos en estratos horizontais:
caliza, margas e arxilas.
●
Ubicación: concas interiores castelás e concas
prealpinas (Ebro, Bética).

15. Cordilleiras de pregamento
●
Estruturas pregadas formadas a raíz da
oroxenia alpina.
●
Materiais mesozoicos (calizas).
●
Ubicación: cordilleiras alpinas (Pireneos,
Sistemas Béticos) e cordilleiras de coberteira
(E da cordilleira cantábrica, Sistema Ibérico)