Unit3 elasticity

3 Elasticity of Demand
and Supply
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์และอุปาาน
Copyright © 2004 South-Western

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์(Elasticity of Demand)
 ค่าที่ใช้วัดเปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอซื้อ ต่อเปอร์เซ็นต์
การเปลี่ยนแปลงของตัวแปรอื่นๆ ที่เป็นตัวกา หนดปริมาณเสนอซื้อ
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา ( Price Elasticity of Demand )
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้ ( Income Elasticity of Demand )
ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาสินค้าชนิดอื่น ( Cross Elasticity of
Demand )
20/09/57 2
1
2
3

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา
( Price Elasticity of Demand)

1. ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา
( Price Elasticity of Demand)
• 1.1 ความหมาย
• 1.2 วิธีการคานวณหาค่าความยืดหยุ่น
• 1.3 ค่าความยืดหยนุ่กับลักษณะของเส้นอุปสงค์
• 1.4 ปัจ
จัยที่มีส่วนกา หนดค่าความยืดหยุ่น
Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์(Price Elasticity of Demand)
• ทา ไมเมื่อราคาสินค้าปรับเพมิ่ในสัดส่วนที่เท่ากัน แต่เรากลับลดการ
ซื้อสินค้าบางอย่างมาก ในขณะที่สินค้าบางอย่างเราลดปริมาณการ
ซื้อเพียงนิดเดียว
หากราคาน้าอัดลม และยาแก้ไอ เพิ่มขึ้น 50% จะทา ให้ความต้องการซื้อสินค้า
ชนิดใดลดลงมากกว่ากัน
ความต้องการของคนเรามีความอ่อนไหวต่อราคาที่เปลี่ยนแปลงไปของสินค้า
แต่ละอย่างไม่เท่ากัน

1.1 ความหมาย ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา
• เป็นค่าที่ใช้วัดเปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอซื้อ
ต่อเปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้าชนิดนั้นๆ
เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอซื้อ
เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
εP =
εP = % ΔQ
% ΔP

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา (ต่อ)
 การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า และการเปลี่ยนแปลงของ
ปริมาณเสนอซื้อ จะเป็นไปในทิศทางตรงข้ามกัน
 ความยืดหย่นุของอุปสงค์ต่อราคามีเครื่องหมายลบ
 โดยทัว่ไป เราจะพูดถึงค่าสัมบูรณ์ของความยืดหยุ่น
20/09/57 7

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา (ต่อ)
P
P
P1
εP
= % ΔQ
% ΔP
จากกราฟ ให้
คา ถาม คือ จากเส้นDemand ของสินค้าทัง้
สอง สินค้าชนิดใดมีความยืดหยุ่นมากกว่ากัน
DIphone
Q
Dข้าว
A
Q1 Q2 Q
Iphone มีความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา มากกว่าข้าว
20/09/57 8

1.2 การคานวณหาค่าความยืดหยุ่น
• ความยืดหยุ่นของอุปสงค์แบบจุด (Point elasticity of demand)
• ความยืดหยุ่นของอุปสงค์แบบช่วง (Arc Elasticity)

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ตรงจุด
(Point elasticity of demand)
εP =
จา นวนการเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอซื้อ
ปริมาณเสนอซื้อแต่เริ่มแรก
X 100
จา นวนการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
ราคาสินค้าแต่เริ่มแรก
X 100
Growth ของ Q หารด้วย Growth ของ P
20/09/57 10

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์แบบจุด
(Point elasticity of demand)
εP =
% ΔQ
% ΔP
Q2 – Q1
= Q1
P2 – P1
P1
X 100
X 100
 Q1 ปริมาณเสนอซื้อเดิม
 Q2 ปริมาณเสนอซื้อใหม่
 P1 ราคาสินค้าเดิม
 P2 ราคาสินค้าใหม่
20/09/57 11

ตัวอย่าง 1 ส้มโอราคา 20 บาท มีคนซื้อ 10 ลูก แต่ราคาลดลงเป็น
18 บาท คนจะซื้อเพมิ่เป็น 15 ลูก ค่าความยืดหย่นุของอุปสงค์ต่อ
ราคาแบบจุด คือเท่าใด
=
Q2 – Q1
Q1
P2 – P1
P1
X 100
X 100
εP
จากโจทย์ : P1 = 20 P2 = 18
Q1 = 10 Q2 = 15
นาตัวเลขไปแานค่าตามสูตร

ค่าความยืดหย่นุ = -5 หมายถึงว่า ถ้าราคาเปลี่ยนไป 1% ปริมาณซื้อ
จะเปลี่ยนไป 5% ส่วนเครื่องหมายเป็นลบเนื่องจากความสัมพันธ์
ระหว่างราคาและปริมาณความต้องการซื้อมีทิศทางตรงกันข้าม ค่า
ความยืดหย่นุจะพิจารณาเฉพาะตัวเลขเท่านั้น
εP ที่มีค่ามากว่า 1 (ไม่ดูเครื่องหมาย) แสดงว่าการเปลี่ยนแปลงปริมาณ
ความต้องการซื้อมากกว่าการเปลี่ยนแปลงของราคา แสดงว่าสินค้านี้มี
ความยืดหยุ่นมาก Elastic

ตัวอย่างที่ 2 การคา นวณความยืดหยุ่นของอุปสงค์แบบจุด
If the price of an ice cream cone increases from
$2.00 to $2.20 and the amount you buy falls from
10 to 8 cones, then your elasticity of demand
would be calculated as?

 : P1 = $ 2 P2 = $2.20 Q1 = 10 Q2 = 8
Q2 – Q1
Q1
P2 – P1
P1
( )
10 8
10
X 100
X 100
100


( 2 . 20 
2 . 00
)
2 .
00
100
20%
10%
ความหมายของค่า
ความยืดหยุ่นที่ได้
2

 
εP =
εP =
จงอธิบาย
20/09/57 15

ถ้าราคายาแก้ปวด ลดลงจากแผงละ ละ 12 บาท เป็น 10 บาท
จะทา ให้ปริมาณความต้องการยาแก้ปวดเพมิ่ขึ้น จากที่เคยซื้อ 9 แผง
เพมิ่ขึ้นเป็น 10 แผง ดังนั้น ค่าความยืดหย่นุของอุปสงค์ต่อราคาของยา
แก้ปวดเป็นเท่าใด
จงหาคานวณโดยใช้สูตรการหาความ
ยืดหย่นุแบบจุด พร้อมทัง้อธิบายค่าความ
ยืดหย่นุที่ได้

การคา นวณค่าความยืดหยุ่นแบบช่วง (Arc Elasticity)
การคานวณค่าความยืดหยุ่นแบบช่วง (Arc Elasticity) : คือ การ
คา นวณค่าความยืดหย่นุ ณ ช่วงใดช่วงหนึ่ง บนเส้นอุปสงค์เส้นเดียวกัน
มีสูตรเป็นดังนี้ข้อดีคือ ไม่ว่าจะคา นวณจากจุด A มา B หรือ B มา A
จะได้ค่าความยืดหย่นุที่เท่ากัน
P P
1 2

E d 
1 2
Q Q
1 2
1 2
P P
Q Q




โดยาี่Ed = ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา Q1= ปริมาณซื้อเดิมก่อนราคาเปลยี่นแปลง
Q2= ปริมาณซื้อใหม่หลังราคาเปลี่ยนแปลง
P1 = ราคาเดิม P2 = ราคาใหม่

จงคานวณหาค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาแบบช่วงจากจุด A ไปจุด B บน
เส้นอุปสงค์จากรูปด้านล่าง
12 
10
12 10
120 
160
120 160



 d E
22
2
40
280



11

7
D
Q Q

1 2

E d Q 
Q

1 2
A
P P
1 2
P P
1 2
B
ราคา
12
10
O

120 160 ปริมาณผลผลิต

 1.57

การคานวณค่าความยืดหยุ่นแบบช่วง (Arc Elasticity)
• ค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา = 1.57
• หมายความว่าในช่วงราคา 12 บาท ถึง 10 บาท โดยเฉลี่ยการ
เปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า X 1% จะมีผลทาให้อุปสงค์ต่อสินค้า X
เปลี่ยนแปลงไปในทิศทางตรงกันข้ามเท่ากับ 1.57 %
• สินค้านี้มีความยืดหย่นุมาก (Elastic) เนื่องจาก  Ed  > 1

สมมติให้ราคาสินค้า X ลดลงจาก 10 บาท เป็น 6 บาท ปริมาณ
ซื้อที่ผู้บริโภคมีต่อสินค้า X เพมิ่ขึ้นจาก 1,400 หน่วย เป็น 1,800
หน่วย
จงหาคานวณโดยใช้สูตรการหาความยืดหยุ่น
ของอุปสงค์ต่อราคาแบบช่วง พร้อมทัง้อธิบายค่า
ความยืดหย่นุที่ได้

1.3 ค่าความยืดหยุ่นกับลักษณะของเส้นอุปสงค์
Ed =
% Q
% P
ถ้า % Q > % P   Ed  > 1 ความยืดหยุ่นสูง (elastic)
ถ้า % Q < % P   Ed  < 1 ความยืดหยุ่นต่า (Inelastic)
ถ้า % Q = % P   Ed  = 1 ความยืดหยุ่นคงที่
ถ้า % Q = 0   Ed  = 0 Perfectly inelastic
ถ้า % P = 0   Ed  =  Perfectly elastic

ค่าความยืดหยุ่นกับลักษณะของเส้นอุปสงค์(ต่อ)
 ความยืดหยุ่นของอุปสงค์จะเป็นการกล่าวถึงความยืดหยุ่น ณ
ระดับราคาใดราคาหนึ่งเสมอ เนื่องจากแต่ละจุดบนเส้นอุปสงค์ที่
เป็นเส้นตรงจะมีค่าความยืดหยุ่นไม่เท่ากัน (ซึ่งแตกต่างจากความ
ชัน)
 การเปรียบเทียบค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์สองเส้นจะทาได้ก็
ต่อเมื่อเป็นการเปรียบเทียบ ณ ระดับราคาเดียวกัน
20/09/57 23

1. อุปสงค์ไม่มีความยืดหยุ่น หรือค่าความยืดหยุ่นเา่ากับศูนย์
เส้นอุปสงค์มีความยืดหยุ่นเท่ากับศูนย์ตลอด
ทั้งเส้น ปริมาณซื้อจะไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อราคา
เปลี่ยนแปลง เสน้ D จะตั้งฉากแกน X
สินค้าที่มีความยืดหยุ่นเท่ากับศูนย์ได้แก่
สินค้าาี่มีความจาเป็นมากาี่สุด ไม่ว่าราคาจะสูงขึ้น
หรือลดลงก็ตามปริมาณความต้องการซื้อจะไม่
เปลี่ยนแปลง เช่น โลงศพ ยารักษาโรค

Figure 1 The Price Elasticity of Demand
(a) Perfectly Inelastic Demand: Elasticity Equals 0
20/09/57 25
Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning
$5
4
Quantity
Demand
0 100
1. An
increase
in price . . .
2. . . . leaves the quantity demanded unchanged.
Price

อุปสงค์มีค่าความยืดหยุ่นน้อยกว่าหนึ่ง
• ร้อยละการเปลี่ยนแปลงของปริมาณซื้อน้อยกว่าร้อยละการเปลี่ยนแปลง
ของราคา
• สินค้าที่สินค้าที่มีความจา เป็นต่อการดา รงชีวิตของมนุษย์ทัว่ไป เช่น
อาหาร เสื้อผ้า

(b) Inelastic Demand: Elasticity Is Less Than 1
Price
4
1. A 22% Demand
increase
in price . . .
0 Quantity
$5
90
100
2. . . . leads to an 11% decrease in quantity demanded.
20/09/57 27

อุปสงค์มีค่าความยืดหยุ่นเา่ากับหนึ่ง
• ร้อยละการเปลี่ยนแปลงปริมาณซื้อเท่ากับร้อยละการเปลี่ยนแปลงราคา
• อุปสงค์เป็นเส้นโค้งแบบ Rectangular Hyperbolar
• พื้นที่รูปสี่เหลี่ยมใต้โค้งมีค่าเท่ากันตลอด

(c) Unit Elastic Demand: Elasticity Equals 1
Quantity
2. . . . leads to a 22% decrease in quantity demanded.
20/09/57 29
4
0 100
Price
$5
80
1. A 22%
increase
in price . . .
Demand

อุปสงค์มีค่าความยืดหยุ่นมากกว่าหนึ่ง
• ความยืดหยุ่นมีค่ามากกว่าหนึ่ง แต่น้อยกว่า ∞
• ร้อยละของการเปลี่ยนแปลงปริมาณซื้อมากกว่าร้อยละการเปลี่ยนแปลง
ปริมาณราคา
• สินค้าประเภทฟุ่มเฟือย เช่น ของ Brand names เครื่องประดับ
เครื่องสา อาง

(d) Elastic Demand: Elasticity Is Greater Than 1
Demand
Quantity
Price
$5
4
0 50
100
1. A 22%
increase
in price . . .
2. . . . leads to a 67% decrease in quantity demanded.
20/09/57 31

อุปสงค์มีค่าความยืดหยุ่นเา่ากับ ∞
• สินค้าที่ ราคาไม่เปลี่ยนแปลงแม้ปริมาณซื้อสินค้าจะเปลี่ยนแปลงไป
อย่างไรก็ตาม ได้แก่ สินค้าที่มีการแข่งขันอย่างสมบูรณ์เช่น สินค้า
เกษตร เป็นต้น กล่าวคือเป็นสินค้าที่ถ้าผู้ขายรายใดขึ้นราคาสูงกว่า
OP จะไม่มีใครซื้อสินค้าเลย
• ปริมาณซื้ออาจลดลงหรือเพมิ่ขึ้นไม่จา กัด ตราบเท่าที่ผู้ผลิตยังคงราคา
เดิมหรือลดราคาลง ถ้าแม้ว่าผู้ผลิตขึ้นราคาแม้แต่เล็กน้อย ปริมาณซื้อ
จะลดลงเหลือศูนย์หรือใกล้ศูนย์

(e) Perfectly Elastic Demand: Elasticity Equals Infinity
Price
1. At any price
above $4, quantity
demanded is zero.
$4=p Demand
2. At exactly $4,
consumers will
buy any quantity.
0 Quantity
3. At a price below $4,
quantity demanded is infinite.
20/09/57 33

ประโยชน์ของความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคา
การที่เราทราบว่าสินค้านั้นมีความยืดหย่นุของ
อุปสงค์ต่อราคามากหรือน้อย มีประโยชน์อย่างไร?
ถ้าเราขายของที่มีความยืดหย่นุน้อยเราควร ขึ้น หรือ ลด ราคา
เพื่อเพมิ่รายรับรวม (Total Revenue)

ค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์และความสัมพันธ์กับรายรับรวม
• รายรับ = ปริมาณขาย x ราคาสินค้า
TR (Total Revenue) = P x Q
• การเปลี่ยนแปลงของ P จะก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของ Q
ส่งผลกระทบต่อ TR
• พิจารณาใน 2 กรณี
• กรณี P ลดลง
• กรณี P เพมิ่ขึ้น

Figure 2 Total Revenue
Demand
Quantity
20/09/57 36
Q
Price
P
0
P × Q = $400
(revenue)
$4
100

เพมิ่ราคาสินค้าที่มีความยืดหย่นุน้อย
 การเพมิ่ราคาจะทา ให้ ปริมาณการบริโภคสินค้าลดลงน้อย
กว่า ดังนั้น ทา ให้รายรับรวมเพมิ่ขึ้น
20/09/57 37

Figure 3 How Total Revenue Changes When Price Changes: Inelastic Demand
Revenue = $100
Price
Revenue = $240
Demand
20/09/57 38
Demand
Price
0 Quantity
0 Quantity
$1
100
$3
80
An Increase in price from $1
to $3 …
… leads to an Increase in
total revenue from $100 to
$240

เพมิ่ราคาสินค้าที่มีความยืดหย่นุมาก
 การเพมิ่ราคาจะทา ให้ ปริมาณการบริโภคสินค้าลดลง
มากกว่า ดังนั้น ทา ให้รายรับรวมลดลง
20/09/57 39

Figure 4 How Total Revenue Changes When Price Changes: Elastic Demand
Revenue = $200
Price
Revenue = $100
$5
20/09/57 40
Demand
Price
$4
0 50
Quantity
Demand
0 20
Quantity
An Increase in price from $4
to $5 …
… leads to an decrease in
total revenue from $200 to
$100

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคามีประโยชน์ต่อผู้ผลิตในการตัง้ราคา หรือปรับราคาสินค้า
20/09/57 41

การคา นวณค่าความยืดหยุ่น ณ จุดต่างๆ
ปริมาณ
ราคา Ed=Infinity
7.6
40 60
Ed=0
Ed>1
Ed<1
Ed=1
20 30 50
6.2
3.8
2.3
A
B
C
D
80

ปัจจัยที่มีส่วนกา หนดค่าความยืดหยุ่น
Necessities versus Luxuries
 สินค้าจาเป็นมีแนวโน้มที่จะมีความยืดหยุ่นน้อยกว่าสินค้าฟุ่มเฟือย เช่น
กรณีของการรักษาพยาบาล กับการล่องเรือใบ
 Availability of Close Substitutes
 สินค้าที่หาแทนกันได้ง่าย ความยืดหยุ่นมีแนวโน้มสูง (เช่น เนย กับ
มาการีน) สินค้าที่หาทดอันอื่นทดแทนได้ยากก็จะมีความยืดหยุ่นน้อย
20/09/57 43

ปัจจัยที่มีส่วนกา หนดค่าความยืดหยุ่น (ต่อ)
 นิสัยหรือความเคยชินของผู้บริโภค
 สินค้าที่ผู้บริโภคมีความเคยชิน เช่น บุหรี่ สุรา มีความยืดหยุ่นต่า เมื่อเทียบกับ
สินค้าอื่น
 ระยะเวลาในการปรับตัวของผู้บริโภค
 ถ้าผู้บริโภคมีเวลามากพอที่จะปรับตัวตามการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
ปริมาณเสนอซื้อก็อาจเปลี่ยนแปลงไปได้มากขึ้น เนื่องจากมีเวลาหาสินค้าอื่นมา
ทดแทน เช่น การใช้ไบโอดีเซล แทนน้ามันดีเซล
 ในระยะสัน้การปรับตัวของ Q d ที่มีต่อ P จะน้อย => E d < 1 (Inelastic)
 ในระยะยาวการปรับตัวของ Q d ที่มีต่อ P จะดีขึ้น => E d > 1 (Elastic)
20/09/57 44

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้
( Income Elasticity of Demand)

(Income elasticity of demand)
• เป็นค่าที่ใช้วัดเปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอซื้อ ณ ขณะใด
ขณะหนึ่ง ต่อเปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของรายได้ เมื่อกา หนดให้สิ่ง
อื่นๆคงที่
•
เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอซื้อ
เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของรายได้
20/09/57 46
=
= % ΔQ
% ΔY
y
d E

การคา นณค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้
1. การคา นวณค่าความยืดหยุ่นแบบช่วง (Arc Elasticity) :
2. การคา นวณค่าความยืดหยุ่นแบบจุด (Point Elasticity):
Y 
Y
1 2
1 2
Q 
Q
1 2
1 2
Y Y
Q Q
Ey

d 


100

100
Q 
Q
2 1
Q
1
Y 
Y
2 1
Y
1


Ey
d
โดยาี่= ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้ Y คือ รายได้
y
d E

(Income elasticity of demand)
• เครื่องหมาย
• ความยืดหย่นุมีเครื่องหมายเป็นบวก แสดงว่าเป็นสินค้าปกติ
• ความยืดหย่นุมีเครื่องหมายเป็นลบ แสดงว่าเป็นสินค้าด้อย
• ค่าความยืดหยุ่น
• ค่าความยืดหย่นุของอุปสงค์ต่อรายได้สูง (มากกว่า 1) : สินค้าฟุ่มเฟือย
• ค่าความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้ตา่(น้อยกว่า 1) : สินค้าจา เป็น
48

ตัวอย่างการคา นวณความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้ แบบจุด
ให้หา y ที่จุด A
d E
100
Y
1
Q
1
Q Q
2 1
Q
1
Y Y
2 1
Q 
Q
2 1
Y Y
2 1
 y
d E
หมายความว่า เมื่อรายได้เปลี่ยนแปลงไป 1 เปอร์เซ็นต์ ปริมาณการเสนอซื้อจะ
เปลี่ยนแปลงไป 2 เปอร์เซ็นต์ในทิศทางเดียวกัน สินค้าดังกลา่วจะเป็นสินค้าปกติ
Ey
d 


500 2
2
500
1,000
2
4 
2
1,500 1,000
   

100
1





Y
Ey
d

ตัวอย่างการคานวณความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อรายได้ แบบช่วง
• สมมตินายดา รงค์มรีายได้ 10,000 บาท จะมีปริมาณการเสนอซื้อ = 40
หน่วย หากนายดา รงค์มรีายได้สูงขึ้นเป็น 15,000 บาท จะมีปริมาณ
การเสนอซื้อ = 50 หน่วย จงหาความยืดหย่นุของอุปสงค์ต่อรายได้
แบบช่วง

การตีความ
• หมายความว่า โดยเฉลี่ยแล้ว เมื่อรายได้เปลี่ยนแปลงไป 1
เปอร์เซ็นต์ ปริมาณการเสนอซื้อจะ เปลี่ยนแปลงไป 0.56 เปอร์เซ็นต์
ในทิศทางเดียวกัน
• ค่า E
y
dจะเป็น Inelastic
• ค่าความยืดหย่นุมีค่าเป็นบวก แสดงว่า สินค้าดังกล่าวเป็นสินค้าปกติ
ซึ่งอาจจะเป็นสินค้าจา เป็นต่อการครองชีพ

ผู้บริโภคมีรายได้ ( y1 ) เดือนละ 5000 บาท เขาจะซื้อนม เดือนละ 3
ขวด ( Q1 ) ต่อมารายได้เขาเป็นเดือนละ 6000 บาท ( y2 ) เขาจะซื้อ
นมเพมิ่ขึ้นเป็นเดือนละ 4 ขวด ( Q2 ) จงหาความยืดหย่นุของอปุสงค์
ต่อรายได้ แบบช่วง พร้อมทัง้อธิบายค่าความยืดหย่นุที่ได้

ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาสินค้าชนิดอื่น
( Cross Elasticity of Demand )

ความยืดหยุ่นไขว้( Cross Elasticity of Demand )
อัตราส่วนระหว่าง เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของปริมาณความ
ต้องการสินค้า ต่อเปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้าอื่นที่
เกี่ยวข้อง ( เป็นสินค้าคนละชนิด )
X
Y
% 
Q
XY % P
E



ความยืดหยุ่นไขว้( Cross Elasticity of Demand )
ความยืดหยุ่นไขว้แบบช่วง
P 
P
y y
1 2
Q 
Q
xy P P
y y
1 2
x x
1 2
Q Q
x x
1 2
ความยืดหยุ่นไขว้แบบจุด
E




y
1
1
Q 
Q
x x
2 1
E 
xy Q
2 1
x
y y
p
p 
p


ความยืดหยุ่นของอุปสงค์ต่อราคาสินค้าชนิดอื่น
(Cross elasticity of demand)
20/09/57 56
• เครื่องหมาย
• ความยืดหย่นุมีเครื่องหมายเป็นบวก
แสดงว่าสินค้าทัง้สองชนิดใช้แทนกันได้
• ความยืดหยุ่นมีเครื่องหมายเป็นลบ
แสดงว่าสินค้าทัง้สองชนิดเป็นสินค้าที่ใช้ประกอบกัน

ตัวอย่างการคา นวณความยืดหยนุ่ของอุปสงค์ต่อราคาสินค้าชนิดอื่น
• ในตลาด เนื้อวัวราคากิโลกรัมละ 60 บาท ปริมาณความต้องการซื้อ
เนื้อหมูเท่ากับ 200 กิโลกรัม ต่อมาราคาเนื้อวัวสูงขึ้นเป็น 70 บาทต่อ
กิโลกรัม ความต้องการเนื้อหมูเพมิ่เป็น 250 กิโลกรัม
• จงหาความยืดหย่นุของอุปสงค์เนื้อหมูต่อราคาเนื้อวัว ( )
ในช่วงราคากิโลกรัมละ 60 ถึง 70 บาท
ให้ หมู = x วัว =y
xy E

การตีความ
• ค่าความยืดหยนุ่ของอุปสงค์เนื้อหมูต่อราคาเนื้อวัวมีค่าเท่ากับ
1.44 แสดงว่า ปริมาณความต้องการซื้อเนื้อหมูจะเพมิ่ขึ้นเมื่อ
ราคาเนื้อวัวสูงขึ้น (เป็นสินค้าที่ใช้ทดแทนกัน )
• ค่า 1.44 หมายความว่าถ้าราคาเนื้อวัวสูงขึ้น 1% จะทา ให้
ปริมาณความต้องการเนื้อหมูสูงขึ้น 1.44%

ความยืดหยุ่นของอุปทาน
(Elasticity of supply)

• ค่าที่บอกให้รู้ถึงความมากน้อยของการเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอ
ขาย เมื่อเกิดการเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
• การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า และการเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอ
ขาย จะเป็นไปในทิศทางเดียวกัน
• ดังนั้น ค่าความยืดหย่นุจะมีเครื่องหมายเป็นบวก
20/09/57 60

เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของปริมาณเสนอขาย
เปอร์เซ็นต์การเปลี่ยนแปลงของราคาสินค้า
20/09/57 61
(Elasticity of supply)
εs =
= % ΔQ
% ΔP

สินค้าใดมีความยืดหยุ่นของอุปทานต่อราคามากกว่ากัน
คา ถาม: เมื่อราคาสินค้าเพมิ่ขึ้นในอัตราที่เท่ากัน ผู้ผลิตจะเพมิ่การ
ผลิตเสื้อผ้า หรือ น้ามัน มากกว่ากัน
•เสื้อผ้าสา เร็จรูป เมื่อราคาเพมิ่ขึ้น ผู้ผลิตสามารถผลิตออกมาขายได้เพมิ่ขึ้น
ผู้ผลิตสามารถหาวัตถุดิบได้ง่ายกว่า การผลิตน้ามัน เพราะอาจต้องมีการ
สัมปทาน และต้นทุนการขุดเจาะที่สูง
•ดังนั้น น้ามันมีความยืดหยุ่นของอุปทานต่อราคาน้อย Inelastic

ปัจจัยที่กา หนดความยืดหยุ่นของอุปทานต่อราคา
• 1. ต้นทุนการผลิต ต้นทุนสูง ความยืดหยุ่นของอุปทานมีค่าน้อย
• 2. ระยะเวลา
อุปทานในระยะยาวมีความยืดหยนุ่มากกว่าในระยะสัน้ เน่อืงจากผู้ผลิต
สามารถเปลี่ยนแปลงจา นวนการผลิตได้เต็มที่ตามการเปลี่ยนแปลงของ
ราคา
• 3. ความคงทนของสินค้า
สินค้าที่เก็บไว้ไม่ได้นาน เช่น ผักผลไม้ อุปทานจะมีความยืดหยนุ่น้อย
มาก ยกตัวอย่าง ช่วงค่า ๆ แม่ค้าจะรีบเลหลังขายผลไม้ โดยลดราคาลง
มาก ปริมาณขายจะไม่ลดลง เพราะแม่ค้ากลัวผลไม้เน่าเสียก่อน สู้เอามา
ลดราคายังได้ทุนคืนบ้าง

64 การคา นวณค่าความยืดหยุ่นของอุปาานต่อราคา
1. การคา นวณค่าความยืดหยุ่นแบบช่วง (Arc Elasticity) :
P P
1 2

E s 
1 2
Q Q
1 2
1 2
P P
Q Q




2. การคา นวณค่าความยืดหยุ่นแบบจุด (Point Elasticity):
100
100
Q Q
2 1
Q
1
Y Y
2 1
1





Y
Es

65
1. อุปาานไม่มีความยืดหยุ่น หรือค่าความยืดหยุ่นเา่ากับศูนย์(=0)
S ราคา
P
P2
Q
P1
Q
% 0
 
P
ปริมาณผลผลิต
เส้นอุปาานมีความยืดหยุ่น
เา่ากับศูนย์ (Perfectly Inelasticity
Supply) แสดงว่าจานวนขายสินค้าจะไม่
เปลี่ยนแปลงไม่ว่าราคาจะเพิ่มขึ้นหรือ
ลดลง เส้นอุปาานจะมีลักษณะต้งัฉาก
กับแกน X
เช่น ชาวนาาี่ต้องขายข้าวในฤดูเก็บเกี่ยว
O
ประเภาของความยืดหยุ่นของอุปาานต่อราคา ( ต่อ )
 
%

66
2. อุปาานมีความยืดหยุ่นน้อยกว่าหนึ่ง (<1)
S ราคา
P2
Q2
P1
ปริมาณ
A
B
Q1
O C
%Q  %P
เช่น การขายสินค้าาี่เน่าเสียได้ง่าย

67
3. อุปาานมีความยืดหยุ่นเา่ากับหนึ่ง (=1)
P2
Q2
P1
S
ราคา
ปริมาณ
เส้นอุปาานมีลักษณะเป็น
เส้นตรงเริ่มจากจุดกาเนิด
A
B
Q1
O
%Q = %P

68
4. อุปาานมีความยืดหยุ่นมากกว่าหนึ่ง (>1)
P1
Q1
P2
S
ราคา
ปริมาณ
A
B
Q2 C O
%Q  %P
เช่น การขายเสื้อผ้า หรือสินค้าตามแฟชั่น

69
5. อุปาานมีความยืดหยุ่นสมบูรณ์หรือเป็นอินฟินิตี้(  )
S
ราคา
ปริมาณ
สินค้าาี่มีความยืดหยุ่นสมบูรณ์
หรือเป็นอินฟินิตี้(=) หมายถึง ราคาไม่
เปลี่ยนแปลงแม้ปริมาณขายสินค้าจะ
เปลี่ยนแปลงไป
หรือถ้าราคาสินค้าอยู่ ณ ระดับ
ราคาเดิมปริมาณขายจะมีไม่จากัด แต่ถ้า
ราคาลดลงแม้เพียงนิดเดียว สินค้าจะไม่มี
ขายเลยในตลาด
P
O

มังคุดราคากิโลกรัมละ 30 บาท ผู้ขายต้องการที่จะนาออกขาย 200
กิโลกรัม ต่อมาราคามังคุดแพงขึ้นเป็นกิโลกรัมละ 35 บาท ผู้ขาย
ต้องการนามังคุดออกขาย 300 กิโลกรัม จงหาค่า Es แบบช่วง พร้อม
ทัง้อธิบายค่าความยืดหย่นุของอุปทานต่อราคาที่ได้
P P
1 2

E s 
1 2
Q Q
1 2
1 2
P P
Q Q





71
มาตรการการแารกแซงราคาของรัฐ
การประกันราคาขั้นตา่โดยรับซื้ออุปาานส่วนเกิน
อุปทานส่วนเกิน รัฐบาลประกาศใช้
รับซื้ออุปาานส่วนเกิน
= ABQ1Q2
ราคา (P)
S
ราคาควบคุม
ขั้นต่า
Pf
A
O
Q1
ปริมาณ (Q) B
Q2
กฎหมายบังคับให้ผู้ซื้อาุก
รายซื้อสินค้าในราคา
ประกัน (Pf > Pe)
Pe
Qe
D
E

72
การประยุกต์ความยืดหยุ่น
เพื่อการวิเคราะห์ปัญหาาางเศรษฐกิจ

การกา หนดค่าจ้างขั้นต่า (Minimum Wage)
73
ค่าจ้าง
W1 = 300
ปริมาณ (Q)
S
D
E
Qe
w0
O
Q1 Q2
อุปาานส่วนเกิน
คือการกาหนดให้ค่าจ้าง
สูงขึ้นเพื่อให้คนมีรายได้
สูงขึ้น ผลาี่เกิดตามมาคือ
การว่างงาน

74 การประกันราคาขั้นสูง (Price Ceiling)
ราคา
(P)
Pe
ปริมาณ (Q)
S
D
E
Qe
O
ราคาควบคุมขั้นต่า
Pf
มักเกิดในช่วงสงคราม
รัฐช่วยผู้บริโภคเพราะ
สินค้าแพงมาก
เกิดตลาดมือ (Black
market) คนลักลอบขาย
นอกตลาดเพราะจะขายได้
ราคาแพงขึ้น
Q1 Q2
รัฐบาลประกาศใช้
กฎหมายบังคับให้ผู้ขาย
าุกรายขายสินค้าใน
ราคาประกัน (Pc< Pe)
อุปสงค์ส่วนเกิน

SUMMARY
 Price elasticity of demand measures how
much the quantity demanded responds to
changes in the price.
 Price elasticity of demand is calculated as the
percentage change in quantity demanded
divided by the percentage change in price.
 If a demand curve is elastic, total revenue
falls when the price rises.
 If it is inelastic, total revenue rises as the
price rises.

SUMMARY
 The income elasticity of demand measures
how much the quantity demanded responds
to changes in consumers’ income.
 The cross-price elasticity of demand
measures how much the quantity demanded
of one good responds to the price of another
good.
 The price elasticity of supply measures how
much the quantity supplied responds to
changes in the price. .

SUMMARY
 In most markets, supply is more elastic in the
long run than in the short run.
 The price elasticity of supply is calculated as
the percentage change in quantity supplied
divided by the percentage change in price.
 The tools of supply and demand can be
applied in many different types of markets.

Unit3 elasticity

More Related Content

What's hot

Similar to Unit3 elasticity

Unit3 elasticity