Nükleer Tıp Nedir? Nükleer Tıpta teşhis ve tedavi, Sintigrafi Nedir?Nükleer Tıp Tetkikleri, Graves hastalığı Radyoaktif iyot tedavisi, Tiroid nodülü, Nükleer Tıpta Görüntüleme, Radyoaktif iyot tedavisi ve kanser, Nükleer Tıpta Tedavi,
Prof.Dr. İbrahim USLU
NükleerTıp Nedir?
• Nükleer tıp, canlılara verilen radyoaktif maddelerin yaydıkları
ışınların özel yöntemler veya cihazlarla dışarıdan sayımı veya
görüntü halinde izlenmesi veya tanımlanması ile tehşis
konulmasını ve tedavisini sağlayan tıp dalı.
• Nükleer Tıp hizmetlerinde radyoaktif maddeler kullanılarak
hastalıkların teşhis ve tedavisi yapılır.
• Kullanılan bu radyoaktif maddeler; çok kısa sürede çevreyi
kirletmeden yok olan ve tüm dünyada kabul gören
ilaçlardır.
3.
Prof.Dr. İbrahim USLU
NükleerTıpta teşhis
• Nükleer tıpta yöntemi olarak Sintigrafi isimli bir teknik
kullanılır.
• Sintigrafinin prensibi, insan vücudundaki hücrelerin
metabolizmaları ve biyolojik aktivitelerine giren radyoaktif
maddelerin kullanılmasına dayanır.
• Bu sayede, teşhis amaçlı sintigrafi isimli “fonksiyonel
görüntü” elde edilir.
• Sintigrafi hizmeti verirken gama kamera isimli bir
görüntüleme cihazına ihtiyaç vardır.
• Gama kamera radyasyon yaymaz.
4.
Prof.Dr. İbrahim USLU
SintigrafiNedir?
• Nükleer Tıpta teşhis yöntemi olarak Sintigrafi isimli bir
teknik kullanılır. Sintigrafinin prensibi, insan
vücudundaki hücrelerin metabolizmaları ve biyolojik
aktivitelerine giren radyoaktif maddelerin kullanılmasına
dayanır.
• Bu sayede, teşhis amaçlı sintigrafi isimli “fonksiyonel
görüntü” elde edilir. Sintigrafi hizmeti verirken gama
kamera isimli bir görüntüleme cihazına ihtiyaç vardır.
Gama kamera radyasyon yaymaz. Sintigrafi bir çeşit
görüntüleme ve film çekimidir. Tiroid sintigrafisi, kemik
sintigrafisi, talyum kalp sintigrafisi, tümör sintigrafisi,
meme sintigrafisi, MIBG sintigrafisi yaptığımız bu
sintigrafik tetkiklerin bazı örnekleridir.
5.
Prof.Dr. İbrahim USLU
•Sintigrafi çekilmeden kısa bir süre önce ve çekim
sırasında hastaya düşük doz, radyoaktif bir madde
enjekte edilir.
• Bu ilacın vücudunuzda dağılmasını gama kamera cihazı
altında statik, dinamik veya SPECT teknikleri ile
görüntülemek mümkündür. Bu şekilde elde edilen
görüntüye sintigrafi denir.
6.
Prof.Dr. İbrahim USLU
NükleerTıp Tetkikleri
• Endokrin sistem (Triod, paratiriod, böbrek üstü bezleri v.b.)
• Kardiyovasküler sistem (Kalp ve damar hastalıkları), Dolaşım
sistemi
• İskelet sistemi hastalıkları
• Genitoüriner sistem (Böbrekler, Transplante böbrek
fonksiyonları v.b.)
• Solunum Sistemi hastalıkları
• Santral sinir sistemi hastalıkları
• Enfeksiyon odağı ve tümor görüntüleme
• Sindirim Sistemi (Özefagus Transit zamanı, Mide boşalım
zamanı, Karaciğer, selektif dalak, Safra yolları) v.b. birçok
tetkikler yapılabilmektedir.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Graveshastalığı Radyoaktif iyot tedavisi
• Radyoaktif iyot tedavisi ile ve
ağızdan alınan kapsüllerle
kolay ve güvenli bir tedavi
edilmektedir.
• Kapsülde bulunan radyoaktif
iyot sayesinde tiroid bezindeki
anormal hormon sentezi
baskılanabilmektedir.
9.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Tiroidnodülü
• Tiroid nodülü, tiroid bezindeki bölgesel şişliğe denir.
• Nodüller tek başına olabilecekleri gibi ‘multinodüler
guatr’da olduğu gibi birden çok ta olabilir.
• Multinodüler guatr özellikle yaşlı kişilerde sıktır ve
sıklıkla yakınmasız seyrederler.
• Tek nodüllü guatr ise toplumun %5’inde görülmektedir.
• Tek nodüllü hastaların çoğu tiroid bezinde bir problem
olduğundan habersizdir.
• Tiroid bezinde nodül yapan pek çok neden vardır.
Bunlardan biri de kanserdir.
• Nadir görülse de, kanser bu nedenler arasından en
önemli olanıdır.
10.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Tiroidnodülleri ve kanser
• Tiroid nodülleri
kadınlarda erkeklerden
daha sıktır; ne var ki
erkeklerde görülen
nodüllerde kanser
görülme sıklığı
kadınlardan daha sıktır.
Prof.Dr. İbrahim USLU
NükleerTıpta Tiroid Görüntüleme
Normal tiroid bezesinin
sintigrafide görünümü.
Tiroid bezesinde soğuk nodülün
sintigrafide görünümü.
Tiroid bezesinde sıcak
nodülün sintigrafide görününümü
13.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Sıcakve soğuk nodüller
• Sintigrafide radyoaktif tutulum göstermeyen nodül
‘soğuk nodül’ olarak adlandırılır.
• Radyoaktif iyotu bezin diğer kısımlarına göre daha çok
tutan nodül ise ‘sıcak nodül’ olarak adlandırılır.
• Sıcak nodüller hipertiroidizme neden olabilirler.
• Nodülün ‘soğuk nodül’ karakterinde olması kanser
riskinin %15-20 kadar yüksek olması anlamına
gelmektedir.
• Sıcak nodüllerde ise kanser olma riski daha düşüktür
(%5 – 10).
14.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Radyoaktifiyot tedavisi ve kanser
• Radyoaktif iyot tedavisi mutlaka göz önünde
bulundurulmalıdır.
• Radyoaktif iyot tedavisi basittir fakat dozaja bağlı olarak
hastanede belli süre kalmayı gerektirebilir.
• Her ne kadar boyun rahatsızlığı, azalmış tükürük salgısı
ve tat duyusunda değişiklik oluşabilse de genellikle
önemli sayılabilecek hiçbir yan etki oluşmaz.
Prof.Dr. İbrahim USLU
kolimatör
•Çekilmek istenen organa, sintigrafiye ve kullanılan
radyoaktif maddeye göre gama kameraya “kolimatör”
isimli bir parça eklenmek zorundadır.
• Örneğin, tiroid sintigrafisi için “pinhole” isimli huni
benzeri bir ucu olan kolimatör kullanılır, aksi halde
başka kolimatör kullanılarak elde edilen görüntü
istenilen kalitede olmaz.
17.
Prof.Dr. İbrahim USLU
•Sintigrafi, nükleer tıp uzmanı tarafından yorumlanır.
• Sintigrafi yorumundaki bir hata bazen hastanın gereksiz
yere ameliyata alınmasına neden olduğu gibi bazen var
olan bir hastalığın “gözden kaçırılmasına” da neden
olabilir.
18.
Prof.Dr. İbrahim USLU
NükleerTıpta Tedavi
• Nükleer Tıpta Tedavi hizmeti ise genellikle
“hedeflenmiş” tedavi şeklinde uygulanır ve radyoaktif
maddeler kullanılır.
• Örneğin, bu hedeflenmiş tedavi prensibi ile radyoaktif
maddeler kullanılarak feokromasitoma, nöroblastoma,
tiroid kanseri, non-hodgkin lenfoma, prostat kanserinin
kemik metastazları, eklemde su birikmesi (efüzyon),
polistemia vera, zehirli guatr hastalıklarının radyonüklid
ve radyofarmasötik tedavileri başarı ile yapılmaktadır.
19.
Prof.Dr. İbrahim USLU
•Nükleer Tıp, tüm dünyada hızla gelişip günlük tıp
hizmetlerinde sağlam bir yer edinmişken, bu tıp branşı
ülkemizdeki tıp eğitimi içinde yeterli vurgulanmadığı için
ve ayrıca ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik
yetersizlikten dolayı günlük tıp hizmetlerinde özellikle
kamu hastanelerinde sık kullanılan bir yöntem olarak
karşımıza çıkmaktadır.