Prof.Dr. İbrahim USLU
Nükleer Tıp
Prof.Dr. İbrahim USLU
Prof.Dr. İbrahim USLU
Nükleer Tıp Nedir?
• Nükleer tıp, canlılara verilen radyoaktif maddelerin yaydıkları
ışınların özel yöntemler veya cihazlarla dışarıdan sayımı veya
görüntü halinde izlenmesi veya tanımlanması ile tehşis
konulmasını ve tedavisini sağlayan tıp dalı.
• Nükleer Tıp hizmetlerinde radyoaktif maddeler kullanılarak
hastalıkların teşhis ve tedavisi yapılır.
• Kullanılan bu radyoaktif maddeler; çok kısa sürede çevreyi
kirletmeden yok olan ve tüm dünyada kabul gören
ilaçlardır.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Nükleer Tıpta teşhis
• Nükleer tıpta yöntemi olarak Sintigrafi isimli bir teknik
kullanılır.
• Sintigrafinin prensibi, insan vücudundaki hücrelerin
metabolizmaları ve biyolojik aktivitelerine giren radyoaktif
maddelerin kullanılmasına dayanır.
• Bu sayede, teşhis amaçlı sintigrafi isimli “fonksiyonel
görüntü” elde edilir.
• Sintigrafi hizmeti verirken gama kamera isimli bir
görüntüleme cihazına ihtiyaç vardır.
• Gama kamera radyasyon yaymaz.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Sintigrafi Nedir?
• Nükleer Tıpta teşhis yöntemi olarak Sintigrafi isimli bir
teknik kullanılır. Sintigrafinin prensibi, insan
vücudundaki hücrelerin metabolizmaları ve biyolojik
aktivitelerine giren radyoaktif maddelerin kullanılmasına
dayanır.
• Bu sayede, teşhis amaçlı sintigrafi isimli “fonksiyonel
görüntü” elde edilir. Sintigrafi hizmeti verirken gama
kamera isimli bir görüntüleme cihazına ihtiyaç vardır.
Gama kamera radyasyon yaymaz. Sintigrafi bir çeşit
görüntüleme ve film çekimidir. Tiroid sintigrafisi, kemik
sintigrafisi, talyum kalp sintigrafisi, tümör sintigrafisi,
meme sintigrafisi, MIBG sintigrafisi yaptığımız bu
sintigrafik tetkiklerin bazı örnekleridir.
Prof.Dr. İbrahim USLU
• Sintigrafi çekilmeden kısa bir süre önce ve çekim
sırasında hastaya düşük doz, radyoaktif bir madde
enjekte edilir.
• Bu ilacın vücudunuzda dağılmasını gama kamera cihazı
altında statik, dinamik veya SPECT teknikleri ile
görüntülemek mümkündür. Bu şekilde elde edilen
görüntüye sintigrafi denir.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Nükleer Tıp Tetkikleri
• Endokrin sistem (Triod, paratiriod, böbrek üstü bezleri v.b.)
• Kardiyovasküler sistem (Kalp ve damar hastalıkları), Dolaşım
sistemi
• İskelet sistemi hastalıkları
• Genitoüriner sistem (Böbrekler, Transplante böbrek
fonksiyonları v.b.)
• Solunum Sistemi hastalıkları
• Santral sinir sistemi hastalıkları
• Enfeksiyon odağı ve tümor görüntüleme
• Sindirim Sistemi (Özefagus Transit zamanı, Mide boşalım
zamanı, Karaciğer, selektif dalak, Safra yolları) v.b. birçok
tetkikler yapılabilmektedir.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Prof.Dr. İbrahim USLU
Graves hastalığı Radyoaktif iyot tedavisi
• Radyoaktif iyot tedavisi ile ve
ağızdan alınan kapsüllerle
kolay ve güvenli bir tedavi
edilmektedir.
• Kapsülde bulunan radyoaktif
iyot sayesinde tiroid bezindeki
anormal hormon sentezi
baskılanabilmektedir.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Tiroid nodülü
• Tiroid nodülü, tiroid bezindeki bölgesel şişliğe denir.
• Nodüller tek başına olabilecekleri gibi ‘multinodüler
guatr’da olduğu gibi birden çok ta olabilir.
• Multinodüler guatr özellikle yaşlı kişilerde sıktır ve
sıklıkla yakınmasız seyrederler.
• Tek nodüllü guatr ise toplumun %5’inde görülmektedir.
• Tek nodüllü hastaların çoğu tiroid bezinde bir problem
olduğundan habersizdir.
• Tiroid bezinde nodül yapan pek çok neden vardır.
Bunlardan biri de kanserdir.
• Nadir görülse de, kanser bu nedenler arasından en
önemli olanıdır.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Tiroid nodülleri ve kanser
• Tiroid nodülleri
kadınlarda erkeklerden
daha sıktır; ne var ki
erkeklerde görülen
nodüllerde kanser
görülme sıklığı
kadınlardan daha sıktır.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Nükleer Tıpta Görüntüleme
Tc-99m ile Tiroid Görüntüleme
Prof.Dr. İbrahim USLU
Nükleer Tıpta Tiroid Görüntüleme
Normal tiroid bezesinin
sintigrafide görünümü.
Tiroid bezesinde soğuk nodülün
sintigrafide görünümü.
Tiroid bezesinde sıcak
nodülün sintigrafide görününümü
Prof.Dr. İbrahim USLU
Sıcak ve soğuk nodüller
• Sintigrafide radyoaktif tutulum göstermeyen nodül
‘soğuk nodül’ olarak adlandırılır.
• Radyoaktif iyotu bezin diğer kısımlarına göre daha çok
tutan nodül ise ‘sıcak nodül’ olarak adlandırılır.
• Sıcak nodüller hipertiroidizme neden olabilirler.
• Nodülün ‘soğuk nodül’ karakterinde olması kanser
riskinin %15-20 kadar yüksek olması anlamına
gelmektedir.
• Sıcak nodüllerde ise kanser olma riski daha düşüktür
(%5 – 10).
Prof.Dr. İbrahim USLU
Radyoaktif iyot tedavisi ve kanser
• Radyoaktif iyot tedavisi mutlaka göz önünde
bulundurulmalıdır.
• Radyoaktif iyot tedavisi basittir fakat dozaja bağlı olarak
hastanede belli süre kalmayı gerektirebilir.
• Her ne kadar boyun rahatsızlığı, azalmış tükürük salgısı
ve tat duyusunda değişiklik oluşabilse de genellikle
önemli sayılabilecek hiçbir yan etki oluşmaz.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Sintigrafi çekimleri
• Tiroid Sintigrafisi,
• Meme Sintigrafisi (sinti-mammografi, mammo-
sintigrafi),
• Nöro-endokrin sintigrafiler (MIBG)
• Tümör Sintigrafisi,
• Talyum Kalp Sintigrafisi (SPECT)
• Kemik Sintigrafisi,
• Böbrek Sintigrafisi,
• Göz Yaşı Kanalları Sintigrafisi,
• Barsak kanama sintigrafisi,
• Akciğer Sintigrafisi
Prof.Dr. İbrahim USLU
kolimatör
• Çekilmek istenen organa, sintigrafiye ve kullanılan
radyoaktif maddeye göre gama kameraya “kolimatör”
isimli bir parça eklenmek zorundadır.
• Örneğin, tiroid sintigrafisi için “pinhole” isimli huni
benzeri bir ucu olan kolimatör kullanılır, aksi halde
başka kolimatör kullanılarak elde edilen görüntü
istenilen kalitede olmaz.
Prof.Dr. İbrahim USLU
• Sintigrafi, nükleer tıp uzmanı tarafından yorumlanır.
• Sintigrafi yorumundaki bir hata bazen hastanın gereksiz
yere ameliyata alınmasına neden olduğu gibi bazen var
olan bir hastalığın “gözden kaçırılmasına” da neden
olabilir.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Nükleer Tıpta Tedavi
• Nükleer Tıpta Tedavi hizmeti ise genellikle
“hedeflenmiş” tedavi şeklinde uygulanır ve radyoaktif
maddeler kullanılır.
• Örneğin, bu hedeflenmiş tedavi prensibi ile radyoaktif
maddeler kullanılarak feokromasitoma, nöroblastoma,
tiroid kanseri, non-hodgkin lenfoma, prostat kanserinin
kemik metastazları, eklemde su birikmesi (efüzyon),
polistemia vera, zehirli guatr hastalıklarının radyonüklid
ve radyofarmasötik tedavileri başarı ile yapılmaktadır.
Prof.Dr. İbrahim USLU
• Nükleer Tıp, tüm dünyada hızla gelişip günlük tıp
hizmetlerinde sağlam bir yer edinmişken, bu tıp branşı
ülkemizdeki tıp eğitimi içinde yeterli vurgulanmadığı için
ve ayrıca ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik
yetersizlikten dolayı günlük tıp hizmetlerinde özellikle
kamu hastanelerinde sık kullanılan bir yöntem olarak
karşımıza çıkmaktadır.
Prof.Dr. İbrahim USLU
Prof.Dr. İbrahim USLU
Teşekkürler

Nükleer tıp

  • 1.
    Prof.Dr. İbrahim USLU NükleerTıp Prof.Dr. İbrahim USLU
  • 2.
    Prof.Dr. İbrahim USLU NükleerTıp Nedir? • Nükleer tıp, canlılara verilen radyoaktif maddelerin yaydıkları ışınların özel yöntemler veya cihazlarla dışarıdan sayımı veya görüntü halinde izlenmesi veya tanımlanması ile tehşis konulmasını ve tedavisini sağlayan tıp dalı. • Nükleer Tıp hizmetlerinde radyoaktif maddeler kullanılarak hastalıkların teşhis ve tedavisi yapılır. • Kullanılan bu radyoaktif maddeler; çok kısa sürede çevreyi kirletmeden yok olan ve tüm dünyada kabul gören ilaçlardır.
  • 3.
    Prof.Dr. İbrahim USLU NükleerTıpta teşhis • Nükleer tıpta yöntemi olarak Sintigrafi isimli bir teknik kullanılır. • Sintigrafinin prensibi, insan vücudundaki hücrelerin metabolizmaları ve biyolojik aktivitelerine giren radyoaktif maddelerin kullanılmasına dayanır. • Bu sayede, teşhis amaçlı sintigrafi isimli “fonksiyonel görüntü” elde edilir. • Sintigrafi hizmeti verirken gama kamera isimli bir görüntüleme cihazına ihtiyaç vardır. • Gama kamera radyasyon yaymaz.
  • 4.
    Prof.Dr. İbrahim USLU SintigrafiNedir? • Nükleer Tıpta teşhis yöntemi olarak Sintigrafi isimli bir teknik kullanılır. Sintigrafinin prensibi, insan vücudundaki hücrelerin metabolizmaları ve biyolojik aktivitelerine giren radyoaktif maddelerin kullanılmasına dayanır. • Bu sayede, teşhis amaçlı sintigrafi isimli “fonksiyonel görüntü” elde edilir. Sintigrafi hizmeti verirken gama kamera isimli bir görüntüleme cihazına ihtiyaç vardır. Gama kamera radyasyon yaymaz. Sintigrafi bir çeşit görüntüleme ve film çekimidir. Tiroid sintigrafisi, kemik sintigrafisi, talyum kalp sintigrafisi, tümör sintigrafisi, meme sintigrafisi, MIBG sintigrafisi yaptığımız bu sintigrafik tetkiklerin bazı örnekleridir.
  • 5.
    Prof.Dr. İbrahim USLU •Sintigrafi çekilmeden kısa bir süre önce ve çekim sırasında hastaya düşük doz, radyoaktif bir madde enjekte edilir. • Bu ilacın vücudunuzda dağılmasını gama kamera cihazı altında statik, dinamik veya SPECT teknikleri ile görüntülemek mümkündür. Bu şekilde elde edilen görüntüye sintigrafi denir.
  • 6.
    Prof.Dr. İbrahim USLU NükleerTıp Tetkikleri • Endokrin sistem (Triod, paratiriod, böbrek üstü bezleri v.b.) • Kardiyovasküler sistem (Kalp ve damar hastalıkları), Dolaşım sistemi • İskelet sistemi hastalıkları • Genitoüriner sistem (Böbrekler, Transplante böbrek fonksiyonları v.b.) • Solunum Sistemi hastalıkları • Santral sinir sistemi hastalıkları • Enfeksiyon odağı ve tümor görüntüleme • Sindirim Sistemi (Özefagus Transit zamanı, Mide boşalım zamanı, Karaciğer, selektif dalak, Safra yolları) v.b. birçok tetkikler yapılabilmektedir.
  • 7.
  • 8.
    Prof.Dr. İbrahim USLU Graveshastalığı Radyoaktif iyot tedavisi • Radyoaktif iyot tedavisi ile ve ağızdan alınan kapsüllerle kolay ve güvenli bir tedavi edilmektedir. • Kapsülde bulunan radyoaktif iyot sayesinde tiroid bezindeki anormal hormon sentezi baskılanabilmektedir.
  • 9.
    Prof.Dr. İbrahim USLU Tiroidnodülü • Tiroid nodülü, tiroid bezindeki bölgesel şişliğe denir. • Nodüller tek başına olabilecekleri gibi ‘multinodüler guatr’da olduğu gibi birden çok ta olabilir. • Multinodüler guatr özellikle yaşlı kişilerde sıktır ve sıklıkla yakınmasız seyrederler. • Tek nodüllü guatr ise toplumun %5’inde görülmektedir. • Tek nodüllü hastaların çoğu tiroid bezinde bir problem olduğundan habersizdir. • Tiroid bezinde nodül yapan pek çok neden vardır. Bunlardan biri de kanserdir. • Nadir görülse de, kanser bu nedenler arasından en önemli olanıdır.
  • 10.
    Prof.Dr. İbrahim USLU Tiroidnodülleri ve kanser • Tiroid nodülleri kadınlarda erkeklerden daha sıktır; ne var ki erkeklerde görülen nodüllerde kanser görülme sıklığı kadınlardan daha sıktır.
  • 11.
    Prof.Dr. İbrahim USLU NükleerTıpta Görüntüleme Tc-99m ile Tiroid Görüntüleme
  • 12.
    Prof.Dr. İbrahim USLU NükleerTıpta Tiroid Görüntüleme Normal tiroid bezesinin sintigrafide görünümü. Tiroid bezesinde soğuk nodülün sintigrafide görünümü. Tiroid bezesinde sıcak nodülün sintigrafide görününümü
  • 13.
    Prof.Dr. İbrahim USLU Sıcakve soğuk nodüller • Sintigrafide radyoaktif tutulum göstermeyen nodül ‘soğuk nodül’ olarak adlandırılır. • Radyoaktif iyotu bezin diğer kısımlarına göre daha çok tutan nodül ise ‘sıcak nodül’ olarak adlandırılır. • Sıcak nodüller hipertiroidizme neden olabilirler. • Nodülün ‘soğuk nodül’ karakterinde olması kanser riskinin %15-20 kadar yüksek olması anlamına gelmektedir. • Sıcak nodüllerde ise kanser olma riski daha düşüktür (%5 – 10).
  • 14.
    Prof.Dr. İbrahim USLU Radyoaktifiyot tedavisi ve kanser • Radyoaktif iyot tedavisi mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. • Radyoaktif iyot tedavisi basittir fakat dozaja bağlı olarak hastanede belli süre kalmayı gerektirebilir. • Her ne kadar boyun rahatsızlığı, azalmış tükürük salgısı ve tat duyusunda değişiklik oluşabilse de genellikle önemli sayılabilecek hiçbir yan etki oluşmaz.
  • 15.
    Prof.Dr. İbrahim USLU Sintigrafiçekimleri • Tiroid Sintigrafisi, • Meme Sintigrafisi (sinti-mammografi, mammo- sintigrafi), • Nöro-endokrin sintigrafiler (MIBG) • Tümör Sintigrafisi, • Talyum Kalp Sintigrafisi (SPECT) • Kemik Sintigrafisi, • Böbrek Sintigrafisi, • Göz Yaşı Kanalları Sintigrafisi, • Barsak kanama sintigrafisi, • Akciğer Sintigrafisi
  • 16.
    Prof.Dr. İbrahim USLU kolimatör •Çekilmek istenen organa, sintigrafiye ve kullanılan radyoaktif maddeye göre gama kameraya “kolimatör” isimli bir parça eklenmek zorundadır. • Örneğin, tiroid sintigrafisi için “pinhole” isimli huni benzeri bir ucu olan kolimatör kullanılır, aksi halde başka kolimatör kullanılarak elde edilen görüntü istenilen kalitede olmaz.
  • 17.
    Prof.Dr. İbrahim USLU •Sintigrafi, nükleer tıp uzmanı tarafından yorumlanır. • Sintigrafi yorumundaki bir hata bazen hastanın gereksiz yere ameliyata alınmasına neden olduğu gibi bazen var olan bir hastalığın “gözden kaçırılmasına” da neden olabilir.
  • 18.
    Prof.Dr. İbrahim USLU NükleerTıpta Tedavi • Nükleer Tıpta Tedavi hizmeti ise genellikle “hedeflenmiş” tedavi şeklinde uygulanır ve radyoaktif maddeler kullanılır. • Örneğin, bu hedeflenmiş tedavi prensibi ile radyoaktif maddeler kullanılarak feokromasitoma, nöroblastoma, tiroid kanseri, non-hodgkin lenfoma, prostat kanserinin kemik metastazları, eklemde su birikmesi (efüzyon), polistemia vera, zehirli guatr hastalıklarının radyonüklid ve radyofarmasötik tedavileri başarı ile yapılmaktadır.
  • 19.
    Prof.Dr. İbrahim USLU •Nükleer Tıp, tüm dünyada hızla gelişip günlük tıp hizmetlerinde sağlam bir yer edinmişken, bu tıp branşı ülkemizdeki tıp eğitimi içinde yeterli vurgulanmadığı için ve ayrıca ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik yetersizlikten dolayı günlük tıp hizmetlerinde özellikle kamu hastanelerinde sık kullanılan bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır.
  • 20.
  • 21.