Цалин хэрхэн боддог вэ?

1. Цалин хэрхэн боддогвэ?

2. Цалин гэжюувэ?
Хамгийн энгийнээр тайлбарлавал цалин хөлс гэдэг нь
хөдөлмөрийн гэрээгээр хүлээсэн үүргээ гүйцэтгэсний
төлөө ажилтанд ажил олгогчоос мөнгөн хэлбэрээр
олгож буй төлбөрюм.

3. Цалингхэрхэнтооцоолдогвэ?
Гарт
авах
цалин
Хөдөлмөрийн
гэрээндзаасан
цалин
Нийгмийн
даатгал
10хувь
Хувь хүний
орлогын
албантатвар

4. Гартавах цалин
Энэ нь ажилтан шимтгэл, суутгалаа хасуулаад
гар дээрээавах цалингийнхэмжээ.

5. Хөдөлмөрийнгэрээндзаасан цалин
Энэ нь ажилтан болон ажил олгогч хоёрын дунд
байгуулсан хөдөлмөрийн гэрээгээр тохирсон
цалингийнхэмжээ.

6. Нийгмийн даатгал
Ажил хөдөлмөр эрхэлдэг иргэний хувьд ажилд орсон
тушаал гарч, хөдөлмөрийн гэрээ байгууллагдан, цалин
хөлс авсан бол нийгмийн даатгалыг заавал төлөх
үүрэгтэй.
/Монгол улсын НДТХуулийн 4 дүгээр зүйлийн 4.2 , 32
дугаар зүйлийн32.1,32.2 дугаар зүйл/

7. Нийгмийн даатгалын задаргаа
Нийгмийндаатгал нь дараах байдлаар задардаг.
Тэтгэврийндаатгал:7.0%
Тэтгэмжийндаатгал:0.8%
Эрүүл мэндийндаатгал:2.0%
Ажилгүйдлийндаатгал:0.2%
Нийт:10%

8. Нийгмийн даатгалыг хэрхэнашиглахвэ?
Эмнэлэгт үзүүлэх, эмчлүүлэх, эм тариа хөнгөлөлттэй
үнээр авах, ажилгүйдлийн тэтгэмж авах, тэтгэврийн
насанд хүрсэн бол тэтгэвэр тэтгэмж авах гэх мэт
зүйлсэдашиглана.

9. Хувь хүний орлогын албан татвар
ХХОАТ-ыг орлого олсон иргэн бүр төлөх үүрэгтэй
байдаг бөгөөд ХХОАТ төлсөн иргэн татвар төлөгч
хуульд заасан хөнгөлөлт, чөлөөлөлтөнд мөн адил
хамрагдах боломжтой.

10. ХХОАТ-ыг хэрхэнбодох вэ?
(Цалин– НДШ) * 10% - 7000 =ХХОАТ

11. ХХОАТ-ыг хэрхэнашиглахвэ?
Хүүхдийн сургалтын төлбөрийн 10%-ийн буцаалт, байр
зээлээр авсан бол 30,000,000 төгрөгийн 10%-ийг буцаан
авахзэрэгхөнгөлөлтэдлэхболомжтой.

12. Цалин бодох жишээ:
Жишээ нь ажилтан 700,000₮-ийн хөдөлмөрийн гэрээгээр
тогтоосон цалинтайгэж үзье.
Гарт
авах
цалин
700,000₮
700,000*0.1=70,
000₮
(700,000-70,000)*0.1-
7000=56,000₮
буюу ажилтангар дээрээ574,000 төгрөгийнцалинавна
гэсэн үг.

13. Анхааралтавьсандбаярлалаа.