Мэс засал

1. Цочмог парапроктит

6. Тодорхойлолт
Хошного буюу шулуун гэдэсний ойролцоох
өөхлөг эдийн идээт үрэвслийг цочмог
парапроктит гэнэ.
Ихэвчлэн 30-40 насны эрэгтэйчүүд 2 дахин
илүү өвчилдөг.

7. Шалтгаан
Хошногоны
булчирхайн рэвсэлү
буюу 95% криптийн
булчирхайн рэвсэлү
Хэвлийн х ндийнө
эрхтн дийн идээтүү
рэвсэл /МОЦ /ү Ү
Шамбарам

8. Шалтгаан, эмгэг жам:
Шулуун гэдэсний булчирхайн үрэвсэл.
Шулуун гэдэсний салст бүрхэвчийн дор
энэ булчирхай байрлах бөгөөд ,
хошногоны дотор хуниасны булчингийн
завсраар Морганиев крипт рүү түүний
цорго нээгддэг. Энэ цоргоны нүхээр
халдвар дамжиж Rectum-ийн
ойролцоох зөөлөн эдийг үрэвсүүлж
буглаа үүсгэдэг.

9. Эмэгтэй, эрэгтэй хүмүүсийн аарцаг,
хярзангийн бүтэц бага зэргийн ялгаатай
байдаг учраас эмэгтэйчүүдэд өвчлөл бага
байдаг.
Шулуун гэдэсний салстын жижиг гэмтэл
/Rectum-д их хатсан баас, загасны яс, дутуу
боловсорсон хатуу зүйл/ үүссэнээс салстад
язралт, цууралт, халцралт үүсч гэмтээснээс
халдвар дамжих нөхцөл бүрддэг.

10. Эмгэг жам:
Хошного шулуун гэдэсний булчирхай
үрэвсэж идээлэн шулуун гэдэсний
ойролцоох зөөлөн эд өөхлөгт буглаа
үүсгэдэг. Шулуун гэдэсний ар ханын
салстын дор хошногоны булчирхайн хэд
хэдэн суваг нийлж хошногоны хуниасанд
нээгддэг. Тухайлбал Морганы нэг
хуниасанд 6-8ш хошногоны булчирхайн
суваг нээгддэг. Үүгээр гэдэсний савханцар
болон бусад үүсгэгч нэвтрэн орж буглаа
үүсгэдэг.

13. Ангилал
Эмнэлзүйн ангилал:
Арьсан доорх парапроктит
Салст доорх парапроктит
Суудал яс хошногоны
Аарцаг, шулуун гэдэсний
Шулуун гэдэсний арын /ретроректаль/
Явцаар нь: 1.Цочмог
2. Архаг
3. Дахисан
Шалтгаанаар нь: 1. Өвөрмөц
2. Өвөрмөц бус
Байрлалаар нь: 1. Өнгөц байрлалтай
2. Гүн байрлалтай

16. Үрэвслийн процессийн явцыг харгалзан:
1 үе: Энд anus-ны орчмоор эвгүй болж хөндүүрлэх
бөгөөд бие засахад ер бусын байдал тэмтрэгдэнэ
2 үе: Хөндүүрлэж байгаа хэсэгт нэвчдэс /инфильтрат/
үүсч эхэлнэ.
3 үе: Буглаа үүсч байгаа үе. Нэвчдэстэй хэсгийн голд
нь зөөлөн бамбалзсан /флюктауц/ зүйл тэмтрэгдэнэ.
Энэ үед биеийн ерөнхий байдал дордож, өвдөлт
ихсэж, халуурна.
4 үе: Буглаа гэнэт гадагшаа anus, vaginum болон арьс
руу цоорч эхэлнэ.

17. Шинж тэмдэг
Халуурна /38-39/
Босож суухад бөгсөн тал өвчтэй, морь,
мотоцикл унаж чадахгүй
Үрэвслийн нэвчдэстэй байх тул тэр хэсэгтээ
хавдартай
Шээс хориглогдох
Хордлогын ерөнхий шинжүүд илэрнэ.

18. Эмнэлзүйн ангиллын шинж тэмдгүүд
Хошногоны ойролцоо арьсан доорх
буглаа /50%/. Буглаа өнгөц
байрлалтай үед тэмтэрч үзэхэд
бамбалзана. Арьс улайсан,
үрэвссэн, эмзэглэл ихтэй, тэр
хэсэгтээ халуун байна.

19. Суудал, шулуун гэдэсний байрлалтай буглаа /
35-40%/. Энэ үед их хөндөгдөж эмзэгдэнэ.
Биеийн хүчний ажил хийх ханиалгах баах үед
хярзангийн гүнд өвдөлт хүчтэй болж
мэдэгдэнэ. Өвчин эхлээд 5-7 хоногийн дараа
буглаа байгаа хэсэгт хярзан руу тулж өвдөнө.
Арьс улайж хавдана. 2 өгзөгний тэгш байдал
нугалаасны хэв алдагдана. Суудлын
төвгөрийн дотор талд тэмтрэхэд их эмзэг
байна.

20. Аарцаг, шулуун гэдэсний буглаа /2-7%/.
Бие суларч халууран, хоолонд дургүй болон
хэвлийн доод хэсгээр хєндүүрлэх байдлаар
өвчин эхлэн 7-20 хоноход нэвчдэс буглаж
биеийн халуун эрс нэмэгдэж, хярзан руу тулж
өвдөнө. Баас хатаж шээс хоригдоно.
Тэмтрэхэд хярзан хавиар эмзэглэлгүй
оношлоход төвөгтэй. Хошногыг хуруугаар
шинжлэхэд хошногоны хананд хатуу хөндүүр
нэвчдэс, бамбалзуур тодорхойлогдоно.

21. Шулуун гэдэсний салстын доорхи
буглаа 2-6% орчим тохиолдоно. гадна
талаас мэдэгдэх өөрчлөлтгүй,
хошногоор хуруу хийж тэмтэрч үзэхэд
өвчтэй буглаа
бамбалзана.Хошногоны арын
байрлалтай буглаа 1.5-2.5%
тохиолдоно.

22. Оношлогоо:
Өвчтөний
зовиур
шаналгааг
анхааралтай
сонсож хярзанг
гадна талаас нь
тэмтэрч үзэх,
хошногоор хуруу
хийж үзэх,
эндосонографи
хийж үзнэ.

23. Ялган оношлогоо:
Кронны өвчин
 бүдүүн гэдэсний шархлаат үрэвсэл
 гэдэсний сүрьеэ
 тэмбүү
 түрүү булчирхайн үрэвсэл
Вульвовагинит
шулуун гэдэсний хавдар

24. Эмчилгээ
Хошногоны ойролцоох зөөлөн эд, өөхлөгийн
идээт үрэвслийн эхний үед үрэвслийн эсрэг
эмийн бэлдмэл, антибиотик өвчин намдаах эм
хэрэглэнэ. Өвдөлт намдаах эмийг тарих буюу
лаа хэлбэрээр хэрэглэнэ. Үрэвслийн явц
намдахгүй даамжирч буглаа үүсэхэд мэс
заслын эмчилгээ шаардлагатай.
Арьсан доорх буглааг хэсгийн болон ахар
сүүлний мэдээгүйжүүлэлтийн дор Т хэлбэрийн
зүслэгээр нээж идээг гадагшлуулан, үхэжсэн
эдийг зайлуулж антисептик уусмалаар угааж
цэвэрлэн гоожуурга, чихээс тавина.

25. Суудал, аарцаг шулуун гэдэсний байрлалтай
буглааг ерөнхий болон перидураль
мэдээгүйжүүлэлтийн дор томхон зүслэгээр
буглааг нээж идээг гадагшлуулна. Цус
тогтолтыг сайтар шалгаад буглааны хөндийг
сайтар угааж шархаа хагас задгай буюу
задгай аргаар эмчилнэ.

26. Хошногоны салстын доорх буглааг толь тавьж
байгаад хошногоны хөндий рүү дотогш нээж
болно. Мэс заслын эмчилгээтэй хавсран эмийн
эмчилгээ (үрэвсэл дарах, өвчин намдаах, хордлого
тайлах ) хийнэ.

27. Тавилан:
црчмог парапроктиттэй вчт н эмчид хандааг йө ө ү
буглаа нь р цоорсон бол архагшиж,өө өө
хошногоны цоорхой, свищ сэж олон дахидагүү
байна. мэс засал хийлгэсэн тохиолдолд 22-30% нь
архагшдагг й байна.ү