1. Шархлаат колит & Кроны
өвчин

2. Шалтгаан
Кроны өвчин
 Шалтгаан тодорхойгүй
 IBD1 NOD2/CARD15ASCA
 Гадаад орчны өөрчлөлт
 Гадаа ажилладаг
 Контрацептив ба тамхи хэрэглэдэг
 Халдвар (Chlamydia, L.monocytogenes,
Pseudomonas, Mycobacterium
Paratuberculosis)
 Еврей 2-4 дахин их
 Монозигот ихэр 67%
Шархлаат колит
 Шалтгаан тодорхойгүй
 HLA DR2, DR3 pANCA
 Дархлаа (аутоиммун төст)
 Харшил (сүү сүүн бүтээгдэхүүн)
 Гэдэсний микроциркуляцийн алдагдал
 Халдвар (Эмгэг E.Coli, Proteus,
Campylabacteri, Jersinia enterocolitica)
 Еврей ↑
 Хар арьстан ↓
 Монозигот ихэр 13-20%

3. Эмгэг жам /Кроны өвчин/
 Th1 хамааралт эдийн гэмтэл
 IL-12, TNF alpha идэвхижих
 Үрэвсэлт процессыг даамжруулна
 Үрэвслийн эсүүдээс чөлөөт радикал,
PAF, АХ-ийн метаболит, протеаза ↑
 Эдийн шууд гэмтэл
 Салстын гадаргуугийн шалбархайг дагалдан
криптэд үрэвслийн процесс нэвчих
Үрэвсэл даамжирснаар чацархай, ойролцоох
тунгалгийн булчирхайг хамарч болно
Булчинт давхаргыг хамарснаар гэдэсний хана
зузаарч, хөндий нарийсна.
Удаан үргэлжилбэл нарийн гэдэсний
цэлмэнгүүд мөлгөр болно.
Криптэд нейтрофил нэвчсэнээс криптийн
буглаа, бүдүүн гэдэсний атрофи
Гүн рүүгээ нэвчиж томорч, ээдэмцэрт бус
гранулом үүсгэнэ

4. Эмгэг жам (Шархлаат колит)
 Салстын өөрийн ялтсанд Т эсүүд хуримтлагдана
 В эсүүд болон сийвэнт эсүүд ихэснэ
 IgG, IgE-ийн нийлэгжилт ихэснэ (anticolonic, anti
cytoskeletal, anti smooth muscle antibodies)
 Криптийн бүтцийн өөрчлөлт, буглаа болон
цэлмэнгүүдийн атрофи
 Шархалсан хэсэг мөхлөгт эдээр хучигдана
 Полип төст ур үүснэ.

5. Ангилал
Кроны өвчин
Байрлалаар нь:
 L1 – Мухар гэдэс
 L2 – Бүдүүн гэдэс
 L3 – Цутгалан ба бүдүүн гэдэс
 L4 – ХБ дээд зам
 P - Perianal
Шинж тэмдгээр нь:
 B – Нарийсалттай ба нэвчилттэй
 B1 – Нарийсалтгүй, нэвчилтгүй
 B2 – Нарийсалттай
 В3 - Нэвчилттэй
Шархлаат колит
Байрлалаар нь:
 Проктит
 Проктосигмоидит
 Панколит

6. Эмнэлзүй (Кроны өвчин)
 Хэвлийн хүчтэй өвдөлт
 Нарийн гэдэсний түгжрэл
 Геморраги
 Жингийн алдагдал
 Суулгалт
 Шөнө хөлрөх, халуурах
 Гэдэсний биж хам шинж
 Гэдэсний бус шинж:
 Артрит
 Арьсны гэмтэл
 Зангилаат улайлт
 Бэлгийн бойжилт, өсөлт удаашрах

7. Эмнэлзүй (Шархлаат колит)
 Проктит:
 Цустай баах
 Хүндээр бие засмаар санагдах
 Өтгөн хатах
 Үе болон арьсны үрэвслийн шинжүүд илэрч
болно.
 Проктосигмоидит:
 Өтгөн хатах эсвэл суулгах
 Хий дүлүүлэх
 Хүндээр бие засмаар санагдах
 Шулуун гэдэснээс цус алдах
 Хэвлийн зүүн доод хэсэгт өвдөх
 Панколит:
 Суулгах
 Шулуун гэдэснээс цус алдах
 Хүндээр бие засмаар санагдах
 Хий дүлүүлэх
 Хэвлийгээр хэсгийн болон тархмал өвдөлт
 Жингийн алдагдал
 Анеми
 Системийн болон гэдэсний бус шинж (+)
 Toxic megacolon
 Халуурах, ядарч сульдах
 Хэвлийгээр хүчтэй өвдөх, тэмтрэхэд эмзэглэлтэй
 Хэвлий цардгар, гэдэсний хана нимгэрнэ

8. Гэдэсний бус шинж (6.2%)
 Увейт 3,8%
 Соривжилт холангит 3%
 Хөшингөт спондилоартрит 2,7%-10%
 Зангилаат улайлт 1,9%
 Арьсны үхжилт идээт үрэвсэл 1,2%
 Артропати 39%

9. Оношлогооны критер (Шархлаат колит)
Truelove, Witts 1955
Критер Хөнгөн Хүнд Fulminant
Өтгөний тоо өдөрт <4 >6 >10
Өтгөнд цустай Хааяа Үе үе Байнгын
Температур Хэвийн >37.5˚ >37.5˚
Пульс Хэвийн >90 >90
Гематокрит Хэвийн <75% Transfusion
УЭТХ <30 >30 >30

10. Оношлогоо
Кроны өвчин
 1. Баасны бактериологи
 2. Тодосгогчтой рентген эсвэл СТ
 Нарийслууд
 3. Дурангийн шинжилгээ
 Салстын хаван ба цус дүүрэлт. Лимфоид
эдийн бөөгнөрөл нь улаан цэг мэт
харагдана.Шигтгээт чулууны шинж
(дотроос түрсэн мөхлөгт үрэвсэл,),
Мөлгөр, тууш урт шарх, нарийсал.
 4. Гистологи
Шархлаат колит
 Усан хоолой шиг, жижиг шархлаатай
 Салст нэлэнхүйдээ шархалсан, шар
цайвар өнгөртэй, дуран хүрэнгүүт цус
алдана, чөлөөт цус, чөлөөт идээ,
полип төст ур. Токсик мегаколитийн
үед тэлэлт илэрнэ.

11. Гистологит гарах өөрчлөлт

12. Тодосгогчтой рентгенд гарах өөрчлөлт
Кроны өвчин

13. Тодосгогчтой рентгенд гарах өөрчлөлт
Шархлаат колит

14. Дуран
Кроны өвчин Шархлаат колит

15. Хүндрэл
Кроны өвчин
 Сүв (фистул) - (enteroenteral, enterovesical,
enterovaginal, enterocutaneous)
 Буглаа
 Нарийсал
 Фиброз
 Бөөрний хүндрэл (Кальциоксалатын чулуу,
гидронефроз, амилоидоз, халдвар)
 Арьсны хүндрэл (Арьсны үхжилт идээт үрэвсэл,
зангилаат улайлт)
 Нүдний хүндрэл (Увейт, эписклерит)
 Тромбэмболийн хүндрэл (гүний венийн тромбоз,
уушгины эмболи)
 Элэг цөсний үрэвсэл (элэг өөхлөлт, перихолангит,
архаг идэвхит цирроз, соривжилт холангит, чулуу)
Шархлаат колит
 Гэдэсний хэсэг газрын хүндрэл:
 Цус алдалт
 Буглаа
 Цооролт, перитонит
 Гэдэсний хордлогот тэлэлт
 Хуурамч ур
 Хавдарт шилжих
 Эрхтэн тогтолцооны талаас:
 Анеми
 Малабсорбц, Гипопротейнеми
 Холбогч эдийн үрэвсэл
 Гепатит, Цөсний чулуу
 Цусан үжил

16. Ялган оношлогоо

17. Ялган оношлогоо

18. Эмчилгээ (хүнд хөнгөний зэрэг, өмнө хийлгэсэн эмчилгээ, хүндрэл зэргээс хамаарч сонгоно.)
Кроны өвчин
 Тэжээл эмчилгээ
 ГКС
 Аминосалицилын хүчил
 Антибиотик
 Азотиопурин, 6 меркаптопурин
 Mетатрексат
 Инфликсимаб, адалимумаб
Шархлаат колит
 Хоол эмчилгээ
 Аминосалицилын хүчил
 ГКС + АС (шархлаа үүссэн үед)
 Антибиотик
 Азотиопурин, 6 меркаптопурин
 Mетатрексат
 Циклоспорин, такролимус
 Инфликсимаб, адалимумаб

19. Мэс засал эмчилгээний заалт
Кроны өвчин
Elective indications
Fistula with or without abscess
Obstruction
Failed medical therapy
Malignancy
Growth retardation
Emergent/urgent indications
Perforation
Hemorrhage
Toxiccolitis or megacolon
Шархлаат колит
 Indications for urgent surgery in patients with ulcerative
colitis include the following:
 Toxic megacolon refractory to medical management
 Fulminant attack refractory to medical management
 Uncontrolled colonic bleeding
 Perforation (free or walled off)
 Obstruction and stricture with suspicion for cancer
 Indications for elective surgery in ulcerative colitis include the
following[1] :
 Refractory disease with failure of medical management
 Chronic steroid dependency
 Dysplasia or adenocarcinoma found on screening biopsy
 Disease present 7-10 years
 Systemic complications from medications, particularly
steroids
 Failure to thrive, in children

20. Ном зүй
1. Textbook of Gastoenterology. 5th edition. 2009
2. http://emedicine.medscape.com/article/1986158-overview
3. http://emedicine.medscape.com/article/183084-overview
4. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK6934/

21. Анхаарлаа хандуулсанд баярлалаа